Xây dựng quy trình định lượng đồng thời 6 chất nhóm phenolic trong quả thù lù cạn (Physalis angulata L.) bằng phương pháp HPLC/DAD

Cây thù lù cạnh (Physalis angulata L.) là một loại dược liệu dân gian phổ biến tại Việt Nam, được biết đến với sự hiện diện của nhiều nhóm hợp chất có hoạt tính sinh học tiềm năng như phenolic, flavonoid. Các nghiên cứu hiện tại về định lượng hợp chất trong cây thù lù cạnh chủ yếu tập trung vào lá hoặc toàn cây, trong khi các nghiên cứu trên quả còn hạn chế. Do đó, việc xây dựng một quy trình định lượng các hợp chất phenolic trong quả thù lù cạnh là vô cùng cần thiết, nhằm góp phần quan trọng vào việc tiêu chuẩn hóa và đảm bảo chất lượng dược liệu. Nghiên cứu này đặt mục tiêu phát triển một phương pháp HPLC/DAD để định lượng đồng thời 6 hợp chất phenolic cụ thể trong quả thù lù cạnh, đáp ứng nhu cầu kiểm soát chất lượng dược liệu.

Nghiên cứu sinh, giảng viên, nhà khoa học trong lĩnh vực hóa thực vật, dược liệu, kiểm nghiệm dược phẩm và công nghệ sinh học.

Nghiên cứu này trình bày việc xây dựng và thẩm định quy trình định lượng đồng thời sáu hợp chất nhóm phenolic (acid gallic, acid p-hydroxylbenozic, acid chlorogenic, acid caffeic, acid p-coumaric, và rutin) trong quả thù lù cạnh (Physalis angulata L.) bằng phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao với đầu dò mảng diode (HPLC/DAD). Bối cảnh nghiên cứu xuất phát từ thực tế các nghiên cứu trước đây chủ yếu tập trung vào lá hoặc toàn cây, bỏ ngỏ tiềm năng của quả trong việc tiêu chuẩn hóa dược liệu. Mục tiêu chính là cung cấp một phương pháp đáng tin cậy để đánh giá chất lượng quả thù lù cạnh. Phương pháp được thiết lập sử dụng hệ thống HPLC Shimazu LC 20A với cột Phenomenex C18 và đầu dò DAD ở bước sóng 254 nm, áp dụng chương trình rửa giải gradient tối ưu. Quy trình được thẩm định toàn diện theo hướng dẫn của AOAC, bao gồm các tiêu chí về tính tương thích hệ thống, độ đặc hiệu, khoảng tuyến tính (1-150 µg/mL), giới hạn phát hiện và định lượng (từ 0,2-1,0 µg/mL và 0,6-3,3 µg/mL), độ chính xác (RSD < 6%) và độ đúng (tỉ lệ thu hồi 85-110%). Kết quả cho thấy phương pháp HPLC/DAD đã được thẩm định đạt yêu cầu cao, chứng minh tính tin cậy và khả năng áp dụng rộng rãi. Ứng dụng quy trình này trên các mẫu quả thù lù cạnh thu hái từ Cần Thơ, Hậu Giang và Sóc Trăng cho thấy sự khác biệt đáng kể về hàm lượng các chất phenolic giữa các giai đoạn phát triển (quả xanh và chín) và các địa điểm thu hái khác nhau, với acid chlorogenic là hợp chất có hàm lượng cao nhất. Điều này không chỉ cung cấp một công cụ mạnh mẽ để kiểm soát chất lượng quả thù lù cạnh mà còn mở ra hướng nghiên cứu sâu hơn về ảnh hưởng của yếu tố sinh thái và giai đoạn phát triển đến thành phần hóa học của dược liệu, từ đó nâng cao giá trị ứng dụng của nó trong y học cổ truyền và công nghiệp dược phẩm.