฀ CHUYÊN ĐỀ LAO ฀
55
RESEARCH ON THE PREPARATION OF GARLIC EXTRACT FROM GARLIC
(ALLIUM SATIVUM L.) HARVESTED IN HAI DUONG PROVINCE
NguyenThiThanhNhai,PhamThiHang*
Hai Duong Central College of Pharmacy - 324 Nguyen Luong Bang, Le Thanh Nghi Ward, Hai Phong City, Vietnam
Received:12/09/2025
Revised:02/10/2025;Accepted:09/10/2025
ABSTRACT
Objective: Thisstudyaimedtodevelopaformulationandprocessfortheprepartionof
concentratedgarlic extract,as wellastoestablishqualitystandardsforconcentrated
garlicextract.
Methods: Garlicextractwaspreparedusingthecoldmacerationmethod.Thedriedgarlic
materialwascoarselyground,thenmoistenedwith70%ethanol.Thequalityindicators
wereevaluatedaccordingtotheVietnamesePharmacopoeiaV,includingorganoleptic
properties, moisture content, qualitative and quantitative analysis, insoluble matter,
solubility,pH,totalash,heavymetallimits,andmicrobiologicalexamination.
Results: Thecoldmacerationprocesswasoptimized.Thedrymaterialwassoakedfor
24hoursina70%ethanolsolventatdrug/solventratio5/1,extractedtwice,combined,
and filtered. The solvent was then recovered by distillation. The resulting extract was
concentratedanddriedat50°Ctoobtainathicksubstancewithamoisturecontentof
lessthan20%,storeattemperaturebelow30oC,humiditynotexceeding75%.Thefinal
productmettheestablishedqualitystandards.
Conclusion: Thisresearchsuccessfullyestablishedaprocessforpreparingconcentrated
garlicextractanditscorrespondingqualitystandards.Thefinalproductmetallquality
criteria,ensuringahighpolyphenolcontentandgoodstabilityunderspecifiedstorage
conditions.
Keywords: Garlicextract,garlic,standardbase.
*Correspondingauthor
Email:Phamhangdkh@gmail.com Phone:(+84)399628968 Https://doi.org/10.52163/yhc.v66iCD18.3452
Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 55-60
www.tapchiyhcd.vn
56
NGHIÊN CỨU BÀO CHẾ CAO ĐẶC TỎI TỪ DƯỢC LIỆU TỎI
(ALLIUM SATIVUM L.) THU HÁI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH HẢI DƯƠNG
NguyễnThịThanhNhài,PhạmThịHằng*
Trường Cao đẳng Dược Trung ương Hải Dương - 324 Nguyễn Lương Bằng, P. Lê Thanh Nghị, Tp. Hải Phòng, Việt Nam
Ngàynhận:12/09/2025
Ngàysửa:02/10/2025;Ngàyđăng:09/10/2025
ABSTRACT
Mục tiêu: Nghiêncứunàynhằmxâydựngcôngthức,quytrìnhbàochếcaođặctỏi,đồng
thờixâydựngtiêuchuẩnchấtlượngcaođặctỏi.
Phương pháp nghiên cứu: Caođặctỏiđượcbàochếbằngphươngphápngâmlạnh.Các
chỉtiêuchấtlượngđượcđánhgiátheoDượcđiểnViệtNamV,baogồmcảmquan,độẩm,
địnhtính,địnhlượng,cắnkhôngtantrongnước,độtan,xácđịnhchấtchiếtđượctrong
cao,pH,trotoànphần,giớihạnkimloạinặng,visinh.
Kết quả: Quytrìnhbàochếcaođặctỏibằngphươngphápngâmlạnhđượctốiưuhóa.
Dượcliệukhôđượcxaythô,thấmẩmbằngethanol70%.Phươngphápngâmlạnh,thời
gianngâm24giờ,dungmôiEtOH70%,tỷlệdungmôi/dượcliệulà5/1,chiết2lần,gộp
dịchchiết,lọc,cấtthuhồidungmôi,côcao,sấycaođếnthếchấtcaođặccóhàmẩmdưới
20%ởnhiệtđộ50oC,bảoquảnởnhiệtđộdưới30oC,độẩmkhôngquá75%.Chếphẩm
đạtyêucầutheotiêuchuẩncơsởđãxâydựng.
Kết luận: Nghiêncứuđãxâydựngthànhcôngquytrìnhbàochếcaođặctỏivàtiêuchuẩn
chấtlượngcủacaođặctỏi.Sảnphẩmđạttấtcảcácchỉtiêuchấtlượng,đảmbảođược
hàmlượngpolyphenolcao.Chếphẩmđảmbảođượcđộổnđịnhtốtởđiềukiệnbảoquản.
Từ khóa: Caođặctỏi,tỏi,tiêuchuẩncơs.
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Tỏi(AlliumsativumL.)làmộttrongnhữngdượcliệu
được sử dụng phổ biến từ lâu đời trong y học cổ
truyềnvàhiệnđại[1-2].Nhiềunghiêncứuđãchứng
minh tỏi có tác dụng kháng khuẩn, kháng nấm,
chốngoxyhóa,hạhuyếtáp,giảmcholesterolmáu
vàhỗtrợphòngngừaungthư[3-4].Cáctácdụng
sinhhọcnàychủyếudosựhiệndiệncủaallicinvà
cáchợpchấthữu,đặcbiệtlàpolyphenol[5-6].
Tuynhiên,việcsửdụngtỏiởdạngtươihoặcdạng
bộtkhôcòntồntạinhiềuhạnchếnhư:mùivịhăng
khóchịu,hàmlượnghoạtchấtkhóổnđịnh,dễbị
phânhủytrongquátrìnhbảoquảnvàchếbiến[7].
Điềunàyảnhhưởnglớnđếnkhảnăngứngdụngtỏi
trongbàochếthuốchiệnđại.
Cao dược liệu là dạng bào chế trung gian quan
trọng, vừa giúp bảo tồn tối đa các hoạt chất sinh
học,vừatạođiềukiệnthuậnlợichoviệcsảnxuất
cácchếphẩmthuốcvàthựcphẩmbảovệsứckhỏe
[8].Việcnghiêncứubàochếcaođặctỏicóýnghĩa
quan trọng trong việc chuẩn hóa nguyên liệu đầu
vào, đảm bảo tính ổn định về chất lượng và hàm
lượnghoạtchất,đồngthờikhắcphụcđượcnhững
hạnchếcủatỏitươi.Xuấtpháttừyêucầuthựctiễn
đó,chúngtôitiếnhànhnghiêncứubàochếcaođặc
tỏitừdượcliệutỏi(AlliumsativumL.)thuháitrênđịa
bàntỉnhHảiDương,vớimụctiêuxâydựngquytrình
bàochếcaođặctỏi,xácđịnhcácchỉtiêuchấtlượng
củacaođặctỏivàbướcđầuđánhgiákhảnăngứng
dụngtrongbàochếcácdạngthuốchiệnđại.
2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1. Nguyên liệu và thiết bị
Dượcliệutỏinguyêntépsấykhôđượccungcấpbởi
TrungtâmNghiêncứuvàKinhdoanhDược,Trường
CaođẳngDượcTrungươngHảiDương.
Các dung môi hóa chất: ethanol 96o (Việt Nam),
methanol(TrungQuốc),n-hexan(TrungQuốc),ethyl
acetat(TrungQuốc).
Chất chuẩn acid gallic (Mỹ), thuốc thử Folin-
Nguyen Thi Thanh Nhai, Pham Thi Hang / Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 55-60
*Tácgiảliênhệ
Email:Phamhangdkh@gmail.com Điện thoại:(+84)399628968 Https://doi.org/10.52163/yhc.v66iCD18.3452
57
Ciocalteu’s phenol (Đức), Tryptone Soya Agar (Ấn
Độ),SabouraudDextroseAgar(ẤnĐộ),VioletRed
BileAgar(ẤnĐộ),PerfringensAgarBase(ẤnĐộ).
Cácthiếtbị chính sửdụngtrongnghiêncứu:bếp
đuncáchthủyBathsHH-S4(TrungQuốc),máyđo
PH Eutech Instruments pH 510 (Singapore), bình
chiếtdượcliệu(Đức),tank(TrungQuốc),bơmchân
không,tủsấychânkhông(Đức),hệthốngcấtquay
chânkhôngRE601B(Đức),máyđoquangphổAAS
(Đức),lònung(Đức),máyđoquangphổUV-VISkết
nốimáytínhThermoEvolution(Mỹ),máylắcSSL1
(TrungQuốc),tủantoànsinhhọc(TrungQuốc),tủ
ấmmát(TrungQuốc),tủủnuôi(TrungQuốc).
2.2. Phương pháp nghiên cứu
-Dượcliệutỏikhôđượclàmnhỏdùngchonghiên
cứu,khảotcácyếutốảnhhưởngđếnchiếtxuất
dượcliệu.
- Khảo sát phương pháp chiết xuất: phương pháp
chiếtnóngtiếnhànhbằngcáchchiếtnónghồilưu
ởnhiệtđộsôicủadungmôi.Dungmôichiếtxuất
ethanoltiếnhànhchiếttrong2giờ,gộptoànbộdịch
chiếtđểnguội,lắnggạnlấyphầndịchtrong,phần
cònlạilọcquavảigạclấydịch.Gộptoànbộdịch
chiếtthuđượcsau3lầnchiếtcấtthuhồidungmôi
trênhệthốngcôtuầnhoànápsuấtgiảm,sauđócô
đếnthểchấtcaođặc.Đánhgiáhiệusuấtthuđược.
Thínghiệmđượclặplại3lần.Phươngphápngâm
lạnhtiếnhànhbằngcáchcânchínhxáckhoảng1
kg ợc liệu tỏi xay nhỏ, thấm ẩm bằng cồn, sau
đóchovàohệthốngchiết,thêmchínhxáccồn90o
ngậpbềmặtợcliệu,sauđóngâmlạnhtrong24
giờ,lọcthulấydịchchiếtcấtthuhồidungmôi,sau
đócôđếnthểchấtcaođặc.Đánhgiáhiệusuấtthu
được.Lặplạithínghiệm3lần.Sosánhhiệusuấtcủa
quátrìnhchiếtxuấttheohaiphươngpháp,từđólựa
chọnphươngphápchiếtxuấtphùhợp[9].
- Khảo sát dung môi chiết xuất: sau khi lựa chọn
được phương pháp chiết xuất phù hợp, tiến hành
chiếtxuấtởcùng một phươngpháp với các dung
môichiếtxuấtkhácnhaunước,ethanolởcácnồng
độ30%đến96%.Đánhgiáhiệusuấtchiết,từđólựa
chọndungmôichiếtxuấtphùhợp.
-Khảosáttỷlệdượcliệu/dungmôi:khảosátcáctỷ
lệdượcliệu/dungmôichiếtxuấtởcáctỷlệ1/3,1/5,
1/7.Đánhgiásựphùhợpcủathiếtbịvàhiệusuất
chiết,từđólựachọntỷlệdungmôichiếtxuấtphù
hợp.Đánhgiáthôngquacácchỉtiêutheodõihiệu
suấtchiếtxuất,hàmlượngpolyphenol.
-Chỉtiêuchấtlượngcủacaođặctỏiđượcxâydựng
vàđánhgiátheocácphươngphápquyđịnhtrong
DượcđiểnViệtNamV.Vớicácchỉtiêucảmquan,
xácđịnhđộẩmbằngphươngphápmấtkhốilượng
dolàmkhôtheoDượcđiểnViệtNamV,kiểmtrasự
có mặt của ợc liệu tỏi trong cao bằng phương
pháp sắc ký lớp mỏng, xác định chất chiết được
bằngnướchoặcethanoltheoDượcđiểnViệtNamV,
địnhlượngpolyphenoltrongcaobằngphươngpháp
đo quang phổ UV-VIS, xác định độ tro theo Dược
điểnViệtNamV,xácđịnhgiớihạnkimloạinặngtheo
DượcđiểnViệtNamV,xácđịnhchỉtiêuvisinhtheo
DượcđiểnViệtNamV[10].
3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
3.1. Xây dựng quy trình bào chế cao đặc tỏi
- Phương pháp chiết xuất: dựa trên kết quả khảo
sát,chúngtôilựachọnphươngphápngâmlạnhcó
khuấy trộn trong quá trình chiết xuất làm phương
phápchiếtxuấtcaođặctỏi.
Biểu đồ 1. Sự phụ thuộc của hiệu suất chiết
polyphenol và hàm lượng polyphenol vào phương
pháp chiết xuất
Dựatrênkếtquảthuđượckhichiếtxuấtbằngcác
dungmôikhácnhauchothấy,hàmlượngpolyphenol
toàn phần trong cao chiết tăng khi nồng độ cồn
tăngtừ30-70%vàkhinồngđộcồnở96%thìhàm
lượngpolyphenolcóxuhướnggiảm.Khichiếtbằng
ethanol70%hàmợngpolyphenol(6,17±0,05%)
vàhiệusuấtchiếtpolyphenol(60,93±2,50%)làcao
nhất.Dungmôichiếtn-hexanvàethylacetathàm
lượngpolyphenolvàhiệusuấtchiếtlạikhôngcao
sovớicácdungmôicònlại,giáthànhtươngđốicao.
Dođó,chúngtôilựachọnEtOH70%làmdungmôi
chiếtxuấtchocácnghiêncứutiếptheo.
Biểu đồ 2. Sự phụ thuộc của hiệu suất chiết
polyphenol và hàm lượng polyphenol toàn phần
vào các dung môi khác nhau
Nguyen Thi Thanh Nhai, Pham Thi Hang / Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 55-60
www.tapchiyhcd.vn
58
Kếtquảởbiểuđồ2chothấydạngbộtxaythôcho
hiệusuấtchiếtpolyphenollớnnhất(60,93±2,50%)
và hàm lượng hoạt chất polyphenol (6,17 ± 0,05)
cũngchokếtquảcaohơn.Dạngtháilátchohàm
lượngpolyphenolthấphơndạngxaythô,kháckhông
nhiềusovớidạngnguyêntép.Dovậychúngtôilựa
chọndạngxaythôchonhữngnghiêncứutiếptheo.
Biểu đồ 3. Sự phụ thuộc của hiệu suất chiết
polyphenol và hàm lượng polyphenol toàn phần
vào kích thước nguyên liệu
Kếtquảnghiêncứuởbiểuđồ3chothấynhiệtđộ
chiếtxuấtcàngcaothìhiệusuấtchiếtcànggiảm,
cóthểdoquátrìnhngâmnóngtrongthờigiandài
dẫnđếnmộtsốchấtbịpháhủybởinhiệtđộ.Ởnhiệt
độphòng,hàmlượngpolyphenol(6,17±0,05%)và
hiệusuấtchiếtpolyphenol(60,93±2,50%)làcao
nhất.Bởivậy,chúngtôilựachọnnhiệtđộphòngđể
tiếnhànhcácnghiêncứutiếptheo.
Biểu đồ 4. Sự phụ thuộc của hiệu suất chiết cao
và hàm lượng hoạt chất vào nhiệt độ chiết
Kếtquảnghiêncứuởbiểuđồ4chothấythờigian
ngâmcàngdàithìhàmlượngpolyphenolchiếtđược
càngcaovàcóxuhướnggiảmkhichiếtởkhoảng36
giờ.Khichiếtxuấtở36giờchohiệusuấtbàochế
cao,hiệusuấtchiếtpolyphenolcaokhôngđángkể
sovớichiếtởthờigian24giờ.Dođó,chúngtôilựa
chọnthời gian ngâm 24 giờ để tiết kiệm thời gian
chiết.
Biểu đồ 5. Sự phụ thuộc của hiệu suất chiết
polyphenol và hàm lượng polyphenol vào thời
gian ngâm
Từkếtquảnghiêncứuởbiểuđồ5chothấy,khisốlần
chiếttănglênthìhàmợngpolyphenolvàhiệusuất
chiếtpolyphenoltănglên.Kếtquảtănglênrõrệtkhi
sốlầnchiếttăngtừ1lầnlên2lần,tuynhiênkhităng
sốlầnchiếttừ2lầnlên3lầnthìtỷlệnàykhácbiệt
không đáng kể. Thêm nữa, nếu chiết 2 lần sẽ tiết
kiệmdungmôiđángkểsovớichiết3lần,chínhvì
vậy,chúngtôilựachọnsốlầnchiếtlà2lần.
Biểu đồ 6. Sự phụ thuộc của hàm lượng
polyphenol và hiệu suất chiết polyphenol
vào số lần chiết
Từcácnghiêncứukhảosátởtrên,chúngtôilầnlưt
nângcấpquytrìnhbàochếcaođặctỏiởcácquymô
1kg/mẻ,10kg/mẻ,50kg/mẻ,thựchiệnmỗimẻ3lần
hiệuchỉnhcácthôngsốchiếtxuất.Dựatrênkếtquả
khảosátthựcnghiệm,chúngtôiđãthiếtlậpđược
quytrìnhbàochếcaođặctỏiổnđịnhvớicácthông
sốcủaquátrìnhchiếtxuấtnhưbảng1.
Bảng 1. Các thông số của quy trình
chiết xuất bào chế ở quy mô 50 kg/mẻ
TT Nội dung Thông số
1Ngâmlạnh
cókhuấytrộn 24giờ
2Dungmôichiết Ethanol70%
3Tỷlệ
dungmôi/ợcliệu 5/1
4Sốlầnchiết 2
Nguyen Thi Thanh Nhai, Pham Thi Hang / Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 55-60
59
TT Nội dung Thông số
5 Nhiệtđộchiết Nhiệtđộphòng
6 Cấtthuhồidungmôi Côchânkhôngáp
suấtgiảm,24giờ,
50oC
7Sấyđếnthểchấtcao
đặc,độẩmdưới20%
Tủsấychân
không,24giờ,
50oC
3.2. Kết quả xây dựng tiêu chuẩn cơ sở của cao đặc tỏi
Bảng 2. Tiêu chuẩn cơ sở của cao đặc tỏi
Tên chỉ
tiêu Phương pháp thử Yêu cầu
Cảm
quan
Kiểmtrabằng
cảmquan,chế
phẩmphảiđạt
cácyêucầuđã
nêu
Caođặcmàunâu
vàng,đồngnhất,
mùithơmđặc
trưngcủadược
liệu
Độẩm
Xácđịnhbằng
phươngphápmất
khốilượngdolàm
khô-Dượcđiển
ViệtNamV,phụ
lục9.6
Khôngquá20,0%
Địnhtính Phươngphápsắc
kýlớpmỏng
Mẫuthểhiệnphép
thửđịnhtínhcủa
tỏi
Định
lượng
Phươngpháp
quangphổ
UV-VIS:bướcsóng
745nm,cuvet1
cm,mẫuchuẩn
acidgallic1mg/ml
Hàmlượng
polyphenoltoàn
phầnkhôngđược
thấphơn5%tính
theochếphẩm
khôkiệt
Cắn
không
tantrong
nước
ThửtheoDược
điểnViệtNamV,
phụlục12.15
Khôngđượcquá
5,0%
Độtan ThửtheoDược
điểnViệtNamV,
phụlục1.1
Tanhoàntoàn
trongethanol70%
Xácđịnh
chất
chiết
được
trong
cao
ThửtheoDược
điểnViệtNamV,
phụlục12.10
Chấtchiếtđược
trongcaobằng
ethanolkhông
đượcíthơn40%
tínhtheochế
phẩmđãsấykhô
pH ThửtheoDược
điểnViệtNamV,
phụlục6.2
Dungdịchcaođặc
1%trongnướcphải
cópHtừ5,0-6,0
Tên chỉ
tiêu Phương pháp thử Yêu cầu
Trotoàn
phần
ThửtheoDược
điểnViệtNamV,
phụlục9.8
Khôngquá10%
tínhtheochế
phẩmđãsấykhô
Giớihạn
nhiễm
khuẩn
ThửtheoDược
điểnViệtNamV,
phụlục13.6
Tổngsốvikhuẩn
hiếukhíkhông
quá104CFU/gchế
phẩm
-Tổngsốnấm
khôngquá102
CFU/gchếphẩm
-Khôngcó
Salmonellatrong
1gchếphẩm
-Khôngcó
Escherichia coli
trong1gchếphẩm
-Khôngcó
Staphylococus
aureustrong1g
chếphẩm
-Khôngcó
Pseudomonas
aeruginosatrong
1gchếphẩm
Giớihạn
kimloại
nặng
ThửtheoDược
điểnViệtNamV,
phụlục4.4
-Pb≤3,0ppm
-Hg≤0,1ppm
-Cd≤1,0ppm
4. BÀN LUẬN
Kếtquảnghiêncứuđãxâydựngđượcquytrìnhbào
chếcaođặctỏivớicácgiaiđoạncơbản:lựachọn
nguyênliệu,chiếtxuất,cô đặc vàtiêuchuẩnhóa
sảnphẩm.Việclựachọndungmôichiếtvàđiềukiện
chiếtxuấtthíchhợpcóýnghĩaquyếtđịnhđếnhiệu
suấtthuhồivàhàmlượngallicintrongcao.Trong
nghiêncứunày,dungmôiethanol-nướcvớitỷlệ
đượclựachọnlàethanol70%đảmbảokhảnăng
hòatantốiưucáchợpchấtsulfurhữu,đặcbiệt
làpolyphenol,hạnchếmấtmáthoạtchấttrongquá
trìnhchếbiến,đồngthờidungmôinàydễthuhồi
làmrútngắnthờigiancôcao,dovậynângcaođược
chấtlượngcao.Tỷlệdungmôi/ợcliệuởmức5/1
giúpchiếtkiệtđượchoạtchất,đồngthờilàmộttỷ
lệkháphổbiến,dễápdụngkhinângcấpởcácthiết
bịtrênquymôcôngnghiệp,từđócótínhkhảthikhi
nângcấpởcácquymôbàochếcaohơncótínhứng
dụngthựctiễncao.Caothuđượccóđộẩmphùhợp,
đạtcácchỉtiêucảmquan,hóalývàvisinhtheoquy
định.Hàmlượngpolyphenolđượcđịnhlượngnằm
Nguyen Thi Thanh Nhai, Pham Thi Hang / Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 55-60