Phân tích danh mục thuốc sử dụng tại Trung tâm Y tế khu vực Thống Nhất năm 2024

Thuốc đóng vai trò thiết yếu trong mọi hoạt động khám chữa bệnh, đồng thời là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị và chi phí y tế. Việc quản lý danh mục thuốc tại các cơ sở y tế là công cụ then chốt để đảm bảo cung ứng hợp lý, kiểm soát chi phí và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe. Trong bối cảnh nguồn lực y tế còn hạn chế và chi phí liên tục gia tăng, việc phân tích danh mục thuốc trở nên cấp thiết để đánh giá thực trạng sử dụng, phát hiện tồn tại và đề xuất các giải pháp quản lý tối ưu. Nghiên cứu này nhằm mục đích mô tả cơ cấu danh mục thuốc và phân tích chi phí sử dụng thuốc tại Trung tâm Y tế khu vực Thống Nhất năm 2024 bằng phương pháp ABC/VEN, từ đó góp phần vào việc xây dựng và quản lý danh mục thuốc một cách hợp lý, an toàn và hiệu quả.

Các nhà quản lý y tế, dược sĩ bệnh viện, ủy ban thuốc và điều trị, các nhà hoạch định chính sách y tế và các nhà nghiên cứu quan tâm đến quản lý dược tại các bệnh viện ở Việt Nam.

Nghiên cứu mô tả hồi cứu này đã phân tích danh mục thuốc được sử dụng tại Trung tâm Y tế khu vực Thống Nhất trong năm 2024, sử dụng dữ liệu từ ngày 01/01/2024 đến 31/12/2024. Phương pháp tiếp cận bao gồm việc phân loại thuốc theo nhiều tiêu chí như loại thuốc, nguồn gốc xuất xứ, biệt dược gốc/generic, đường dùng, và đặc biệt là phân tích theo phương pháp ABC, VEN cũng như ma trận ABC/VEN để đánh giá mức độ quan trọng và ưu tiên quản lý. Dữ liệu được tổng hợp và xử lý bằng phần mềm Microsoft Excel 2016. Kết quả cho thấy tổng kinh phí chi dùng thuốc năm 2024 là 53,79 tỷ đồng, chiếm 46,6% tổng chi phí hoạt động của Trung tâm, một tỷ lệ đáng kể cho thấy gánh nặng chi phí thuốc. Thuốc hóa dược chiếm ưu thế với 80% số khoản mục và 88,1% giá trị, trong đó thuốc sản xuất trong nước và thuốc generic được ưu tiên (62,1% giá trị và 86% giá trị tương ứng). Thuốc dùng đường uống chiếm tỷ trọng cao nhất (76,1% giá trị). Phân tích ABC chỉ ra rằng nhóm A chiếm 20% số khoản mục nhưng chiếm tới 75,1% giá trị tổng kinh phí, trong khi phân loại VEN cho thấy nhóm E (thuốc thiết yếu) chiếm đa số (65,1% giá trị). Đặc biệt, ma trận ABC/VEN chỉ rõ nhóm I (quan trọng nhất) chiếm 28,6% số khoản mục nhưng tiêu tốn tới 77,4% tổng giá trị sử dụng. Từ những phát hiện này, nghiên cứu kết luận rằng danh mục thuốc của Trung tâm Y tế khu vực Thống Nhất năm 2024 nhìn chung phù hợp với nhu cầu điều trị và định hướng ưu tiên thuốc generic, thuốc sản xuất trong nước. Tuy nhiên, tỷ lệ thuốc nhóm N (không thiết yếu) còn cao và chi phí lại tập trung lớn vào nhóm I, đòi hỏi sự rà soát và quản lý chặt chẽ hơn để đảm bảo việc sử dụng thuốc hợp lý, an toàn, hiệu quả và tiết kiệm chi phí. Giá trị ứng dụng của nghiên cứu này là cung cấp cơ sở dữ liệu quan trọng cho các nhà quản lý y tế và Hội đồng Thuốc và Điều trị trong việc tối ưu hóa danh mục thuốc, kiểm soát chi phí và nâng cao chất lượng điều trị, đặc biệt trong bối cảnh các cơ sở y tế Việt Nam đang nỗ lực tối ưu hóa nguồn lực.