BỘ Y TẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT Y - DƯỢC ĐÀ NẴNG
DƯỢC XÃ HỘI HỌC
CHỦ BIÊN: TS. NGUYỄN THANH QUANG
ĐÀ NẴNG, 2021
BỘ Y TẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT Y - DƯỢC ĐÀ NẴNG
DƯỢC XÃ HỘI HỌC
TS. NGUYỂN THANH QUANG (Chủ biên)
DS.CKII. LÊ HƯƠNG LY
THS.DS. NGUYỄN THỊ XUÂN THỦY
THS.DS. LÊ THỊ BÍCH THÙY
(Kiểu chữ Times New Roman, in hoa, đậm cỡ chữ 16)
ĐÀ NẴNG, 2021
(DÙNG CHO ĐÀO TẠO DƯỢC SỸ ĐẠI HỌC)
(Lưu hành nội bộ)
LỜI NÓI ĐẦU
Giáo trình “Dược xã hội học” được biên soạn để đào tạo ngành Dược trên cơ sở
Chuẩn đầu ra của ngành học và Đề cương chi tiết của học phần đã được Nhà trường ban
hành.
Nội dung giáo trình cung cấp cho sinh viên những kiến thức về Hệ thống ngành y tế
và ngành dược Việt Nam, chương trình phát triển công nghiệp dược và dược liệu sản xuất
trong nước, chính sách thuốc quốc gia, chính sách thuốc thiết yếu, hệ thống quản lý chất
lượng dược, một số giải pháp đảm bảo sử dụng thuốc an toàn - hợp lý và hiệu quả, các vấn
đề bảo hiểm y tế và thuốc cho bảo hiểm y tế, các chỉ số sử dụng thuốc và phương pháp
đánh giá nhanh việc cung ứng và sử dụng thuốc.
Cuốn tài liệu này được biên soạn lần đầu với khả năng và thời gian có hạn, hơn nữa
các văn bản thường được bổ sung và điều chỉnh thường xuyên nên không thể tránh khỏi
những hạn chế và thiếu sót trong quá trình biên soạn. Rất mong được các nhà quản lý, các
đồng nghiệp, các độc giả và sinh viên nghiên cứu đóng góp bổ sung cho tài liệu này ngày
một hoàn thiện hơn.
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu và các phòng ban chức năng
trường Đại học Kỹ thuật Y - Dược Đà Nẵng đã trợ giúp cho chúng tôi hoàn thành tài liệu
này, nhằm phục vụ tốt hơn nữa cho công tác dạy và học của Nhà trường.
Bộ môn Qun l và Kinh t Dưc
MỤC LỤC
BÀI 1. LỊCH SỬ NGÀNH DƯỢC VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI ................. 1
1.1. Đại cương ....................................................................................................................... 1
1.2. Lịch sử ngành dưc th giới ......................................................................................... 2
1.3. Lịch sử tổ chức ngành dưc việt nam ......................................................................... 6
BÀI 2. HỆ THỐNG TỔ CHỨC NGÀNH Y TẾ VÀ NGÀNH DƯỢC
VIỆT NAM ..................................................................................................... 15
2.1. tổ chức ngành y t ....................................................................................................... 15
2.2. chức năng, nhiệm vụ của bộ y t ................................................................................ 19
2.3. tổ chức ngành dưc ..................................................................................................... 22
BÀI 3. CHƯƠNG TRÌNH PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP DƯỢC,
DƯỢC LIỆU SẢN XUẤT TRONG NƯỚC ĐẾN NĂM 2030, TẦM NHÌN
ĐẾN NĂM 2045 ............................................................................................. 25
3.1. quan điểm phát triển .................................................................................................. 25
3.2. mục tiêu ........................................................................................................................ 25
3.3. các nhiệm vụ và gii pháp chủ yu ............................................................................ 26
3.4. tổ chức thực hiện ......................................................................................................... 30
BÀI 4. HỆ THỐNG QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG DƯỢC .......................... 34
4.1. khái niệm về chất lưng dưc .................................................................................... 34
4.2. một số hệ thống qun l chất lưng .......................................................................... 41
4.3. các tiêu chuẩn chất lưng dưc ................................................................................. 47
BÀI 5. CHÍNH SÁCH THUỐC QUỐC GIA .............................................. 55
5.1. đại cương ..................................................................................................................... 55
5.2. chính sách quốc gia về thuốc của việt nam ............................................................... 56
BÀI 6. CHÍNH SÁCH THUỐC THIẾT YẾU ............................................ 63
6.1. thuốc thit yu ............................................................................................................. 63
6.2. chính sách quốc gia về thuốc thit yu – chương trình thuốc thit yu ................. 65
6.3. một số chính sách cung ứng thuốc đặc biệt .............................................................. 68
6.4. một số chính sách cung ứng thuốc đặc biệt .............................................................. 70
BÀI 7. MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐẢM BẢO SỬ DỤNG THUỐC AN TOÀN,
HỢP LÝ VÀ HIỆU QUẢ .............................................................................. 73
7.1. đm bo công bằng trong chăm sóc thuốc men ....................................................... 73
7.2. đm bo sử dụng thuốc an toàn tại các cơ sở y t .................................................... 77
7.3. qun l sử dụng kháng sinh tại các cơ sở y t .......................................................... 81
7.4. qun l chất lưng của thuốc ..................................................................................... 84
7.5. hạn ch tình trạng lạm dụng thuốc ........................................................................... 88
BÀI 8. BẢO HIỂM Y TẾ VÀ THUỐC CHO BẢO HIỂM Y TẾ ............. 93
8.1. nguồn gốc và vai trò của bo hiểm xã hội và bo hiểm y t .................................... 93
8.2. các phương thức chi tr bo hiểm y t trên th giới ................................................ 96
8.3. quy định hiện hành về đối tưng tham gia và mức đóng bo hiểm y t .............. 100
8.4. phạm vi đưc hưởng bo hiểm y t ......................................................................... 103
8.5. Thực trạng và thành tựu tổn tại của bo hiểm y t việt nam thời gian qua ........ 107
BÀI 9. CÁC CHỈ SỐ SỬ DỤNG THUỐC VÀ PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH
GIÁ NHANH VIỆC CUNG ỨNG VÀ SỬ DỤNG THUỐC ................... 113
9.1. các vấn đề liên quan đn sử dụng thuốc ................................................................. 113
9.2. sai sót trong sử dụng thuốc (medication error) ...................................................... 115
9.3. các chỉ số sử dụng thuốc ........................................................................................... 118
9.4. phương pháp đánh giá nhanh việc cung ứng và sử dung thuốc ........................... 120