www.tapchiyhcd.vn
298
฀ CHUYÊN ĐỀ LAO ฀
ANTICANCER ACTIVITY
IN POND APPLE (ANNONA GLABRA L.): AN OVERVIEW
HuynhThanhDuy*,NguyenThiHongHieu
Faculty of Traditional Medicine, University of Medicine and Pharmacy at Ho Chi Minh City –
221B Hoang Van Thu Street, Ward 8, Phu Nhuan District, Ho Chi Minh City
Received:16/06/2025
Revised:04/10/2025;Accepted:09/10/2025
ABSTRACT
Objective: To summarize and analyze studies to evaluate mechanisms of the
anticancer-activecompoundsisolatedfromPondApple(Annona glabra L.).
Subject and method: Datawerecollectedfromelectronicdatabases,primarilyGoogle
Scholar and ScienceDirect. Keywords included“Annona glabra L.”,“Pond apple”, and
“anticanceractivity”.Theinclusioncriteriainvolvedselectingstudiesbasedonrelevance,
andreliability.
Results: The compounds were tested on various cancer cell lines such as A-549,
MCF-7, HT-29, PC-3, HL-60, and HepG2, among others. Acetogenin compounds were
predominant and demonstrated strong activity at low concentrations. Although less
abundant, ent-kaurane, glycoside, and phenol groups exhibited specific effects. The
primary mechanism of action was apoptosis induction through mitochondrial enzyme
inhibitionandgeneexpressionregulation.
Conclusion: Annona glabra L. is a promising medicinal plant for cancer treatment.
However, further in vivo and clinical studies are needed to determine the safety and
practicalefficacyofthesecompounds.
Keywords: Annona glabra L.,anticancer,medicinalherb,Pondapple.
Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 298-303
*Correspondingauthor
Email:htduy@ump.edu.vn Phone:(+84)939802698 Https://doi.org/10.52163/yhc.v66iCD18.3494
299
NGHIÊN CỨU TỔNG QUAN:
KHẢ NĂNG CHỐNG UNG THƯ CỦA CÂY BÌNH BÁT (ANNONA GLABRA L.)
HuỳnhThanhDuy*,NguyễnThịHồngHiểu
Khoa Y học cổ truyền, Đại học Y Dược thành phố Hồ Chí Minh –
221B Hoàng Văn Thụ, Phường 8, Quận Phú Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh
Ngàynhận:16/06/2025
Ngàysửa:04/10/2025;Ngàyđăng:09/10/2025
ABSTRACT
Mục tiêu: Hệthốnghóacáchợpchấtcóhoạttínhchốngungthưvàđánhgiácơchếtác
độngđượcphânlậptừcâyBìnhbát(AnnonaglabraL.).
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Thiếtkếnghiêncứulànghiêncứutổngquan.Sử
dụngcơsởdữliệutừtrangthôngtinđiệntửGoogleScholarvàScienceDirectvớicáctừ
khóa“Annona glabra L.”,“Bìnhbát”và“hoạttínhchốngungthư”.Tiêuchílựachọnlàcác
nghiêncứuđượcchọnlọcdựatrênmứcđộliênquanvàđộtincậy.
Kết quả: Cáchợpchấtthuộcnhómacetogeninchiếmưuthếvàđượcthửnghiệmtrên
nhiềudòngtếbàoungthưkhácnhaunhưA-549,MCF-7,HT-29,PC-3,HL-60,HepG2…
chothấyhoạttínhmạnhvớinồngđộsửdụngthấp.Cácnhóment-kaurane,glycosidevà
phenoltuyíthơnnhưngcótácdụngđặchiệu.Cơchếtácđộngchủyếulàgâyapoptosis
quaứcchếenzymetythểvàđiềuhòabiểuhiệngen.
Kết luận: CâyBìnhbátlànguồndượcliệutiềmnăngtrongđiềutrịungthư.Tuynhiên,cần
thêmcácnghiêncứuinvivovàlâmsàngđểxácđịnhtínhantoànvàhiệuquảthựctiễncủa
cáchợpchấtnày.
Từ khóa: Annona glabra L.,Bìnhbát,chốngungthư,dượcliệu
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Ungthưlànguyênnhângâytửvonghàngđầutrên
toàncầu.TạiViệtNam,theoGLOBOCAN2022,có
hơn 180.000 ca ung thư mới, 120.184 ca tử vong
và trên 490.000 ca đang mắc, trong đó ung thư
vú,gan,dạdàyvàphổilàphổbiếnnhấtvàgâytử
vongcao[1].Hiệnnay,điềutrịungthưchủyếudựa
vàophẫuthuật,xạtrịvàhóatrị,trongđóhóatrịlà
phươngphápchínhnhưngvẫncònnhiềuhạnchế
vềtiếpcậnvàgâytácdụngphụnghiêmtrọnglêntế
bàolành,đặcbiệtlànhữngtếbàophânchianhanh
nhưmáu,da,tócvàniêmmạctiêuhóa.Điềunày
thúcđẩynghiêncứucácphươngphápđiềutrịthay
thếantoànhơn,baogồmdượcliệutừchiAnnona
[2].TheoYhọccổtruyền,câycâyBìnhbát(Annona
glabra L.)cótácdụng chữa tiêuchảy,thiếumáu,
nhiễm khuẩn hô hấp và ngoài da. Gần đây, các
nghiên cứu đã ghi nhận hoạt tính kháng oxy hóa,
khángkhuẩn,khángviêm,diệtkýsinhtrùng,hỗtrợ
điềutrịsốtrétvàđặcbiệtlàtiềmnăngchốngungthư
từcáchợpchấtphânlập[3].Tuynhiên,cơchếtác
độngvàtiềmnăngdượclýcủanhiềuhợpchấtvẫn
chưađượckhaithácđầyđủ.Dođó,bàitổngquan
nàynhằmhệthốnghóacáchợpchấtphânlậptừ
Bìnhbátvàđánhgiátiềmnăngchốngungthưcủa
chúng,quađóđềxuấthướngnghiêncứutiếptheo.
2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Nghiêncứunàyđượcthựchiệntheothiếtkếtổng
quantàiliệunhằmthuthập,tổnghợpvàphântích
cácdữliệukhoahọcliênquanđếnhoạttínhchống
ungthưcủacâyBìnhbát(Annona glabra L.).Khảo
sátđượcthựchiệnbằngcáchlựachọntàiliệutừcơ
sởdữliệuGoogleScholarvàScienceDirect.Từkhóa
tìm kiếm sử dụng: “Annona glabra L.”, “Bình bát
(PondApple)”,“tácdụngchốngungthư(anticancer
activity)”, “độc tính tế bào (cytotoxicity)”,
“acetogenin”, “apoptosis”. Các từ khóa được kết
hợplinhhoạtbằngtoántửBoole(AND,OR)nhằm
tăngđộbaophủvàtínhđặchiệucủakếtquảtìm
kiếm (Ví dụ: “Annona glabra L.” AND“anticancer
activity”, “Annona glabra L.” OR “Bình bát” AND
Huynh Thanh Duy, Nguyen Thi Hong Dieu / Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 298-303
*Tácgiảliênhệ
Email:htduy@ump.edu.vn Điện thoại:(+84)939802698 Https://doi.org/10.52163/yhc.v66iCD18.3494
www.tapchiyhcd.vn
300
“anticancer”OR“cytotoxicity”,“Annona glabra L.”
AND “acetogenin” AND “apoptosis”,…). Thời gian
tìmkiếmđượcgiớihạngồmtấtcảcácnghiêncứu
đượcxuấtbảnchođếnhếtnăm2024.Tiêuchílựa
chọnbaogồm:(1)BàibáocôngbốbằngtiếngViệt
hoặctiếngAnh;(2)Nghiêncứunguyêngốc(original
articles)thuộclĩnhvựcydượchọc;(3)Nghiêncứu
đánhgiáhoạttínhchốngungthưcủaAnnona glabra L.
hoặc các hợp chất chiết xuất từ cây này; (4)
Nghiêncứucóđốitượnglàtếbàoungthư(in vitro),
mô hình động vật (in vivo), hoặc nghiên cứu lâm
sàng.Tiêuchíloạitrừgồm:(1)Bàitrùnglặp;(2)Các
bàitổngquan(narrativereview,systematicreview);
(3)Bàibáokhôngliênquanđếnlĩnhvựcydượchọc
trongđiềutrịungthư;(4)Cácbàikhôngcódữliệu
đầyđủhoặckhôngthểtruycậptoànvăn.Saukhi
sànglọcbanđầu,cácnghiêncứuđượcđánhgiádựa
trêntiêuđềvàtómtắttheocáctiêuchílựachọnđã
đượcxácđịnh.Sauđó,toànvăncácbàibáođược
hainhàđánhgiáđộclậpxemxét.Mọibấtđồngđược
thảoluậnvàgiảiquyếtthôngquasựthamgiacủa
mộtnhàđánhgiáthứbalàTiếnsĩ,Dượcsĩcókinh
nghiệmtrongnghiêncứudượcliệuvàungthưhọc,
nhằmđảmbảosựthốngnhấttrongđánhgiá.Mặc
dùkhôngtínhtoánchỉsốđồngthuậngiữacácnhà
đánhgiá,nhưngtấtcảcácnghiêncứuđượcđưavào
đềuđạtđượcsựđồngthuận.
Cácdữliệuđượctríchxuấtbaogồm: têntácgiả,
nămcôngbố,bộphậnthựcvậtđượcchiếtxuất,hợp
chấtphânlập,dòngtếbàoungthưđượcsửdụng,
nồngđộhiệuquảvàcơchếtácdụngchính.
3. KẾT QUẢ
Dữliệuvềcáchợpchấtđượcthuthậptừ61bàibáo
với427chất(baogồmcảcácchấtgiốngnhau).Sau
loạitrừ,có14bàibáođượclựachọnđểđọctoànvăn
vàđápứngđượctiêuchuẩnlựachọn,tiêuchuẩn
loạitrừvàđượcđưavàonghiêncứu.Trongsốnày,có
10bàibáomôtảcácnghiêncứuvềhợpchấtđược
phânlậpriêngbiệt(21hợpchất),trongkhi4bàicòn
lạinghiêncứuvềhỗnhợpchấthoặccaochiếtthô.
Toànbộcácnghiêncứuđềuđánhgiátácdụngức
chếtếbàoungthưởcâyBìnhbát.
Bảng 1: Hoạt tính chống ung thư từ các hợp chất phân lập theo bộ phận chiết xuất của cây Bình bát
(Annona glabra L.)
STT Bộ
phận Hợp chất Dòng tế bào Nồng độ Cơ chế Tác giả
1
Lá
27-
hydroxybullatacin
A-549,MCF-7,
HT-29,A-498,
PC-3vàPACA-
2
ED₅₀(mg/mL)
lầnlượt2,1×10-3;
7,8×10-4;1,8×10-
5;3,1×10-8;<10-9;
<10-9
-Xiao-XiLiu
vàcs,1999
26-OH
desacetyluva-
ricin
A-549,MCF-7,
HT-29,A-498,
PC-3vàPACA-
2
ED₅₀(mg/mL)lần
lượtlà3,7×10-4;
<10-9;3,1×10-5;
<10-9;<10-9;<10-9
ỨcchếphứchợpIvà
enzymeNADHoxidase
màngtythể,làmgiảm
ATPvàgâyapoptosis
Xiao-XiLiu
vàcs,2000
36-OH4-deox-
ysquamotacin
A-549,MCF-7,
HT-29,A-498,
PC-3vàPACA-
2
ED₅₀(mg/mL)lần
lượtlà1×10-1;>1;
1,3×10-5;<10-9;
<10-9;<10-9
ỨcchếphứchợpIvà
enzymeNADHoxidase
màngtythể,làmgiảm
ATPvàgâyapoptosis
Xiao-XiLiu
vàcs,2000
4AnnoglacinA
Dòngtếbào
ungthưtuyến
tụyvàungthư
biểumôtuyến
vúởngười
- -
R.
Sinchana
vàcs,2024
A-549,MCF-7,
HT-29,A-498,
PC-3vàPACA-
2
ED₅₀(mg/mL)
lầnlượt5,3×10-3;
9,6×10-4;5,3×10-
3;9,0×10-1;
2,0×10-3;5,1×10-7
ỨcchếNADH
ubiquinoneoxidore-
ductase(phứchợpI)
vàNADHoxidaseở
màngtếbàoungthư,
làmcạnkiệtATPvà
gâyapoptosis
Xiao-XiLiu
vàcs,1999
Huynh Thanh Duy, Nguyen Thi Hong Dieu / Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 298-303
301
STT Bộ
phận Hợp chất Dòng tế bào Nồng độ Cơ chế Tác giả
5
Lá
AnnoglacinB - - -
R.
Sinchana
vàcs,2024
6 Annoglaxin
A-549,MCF-7,
HT-29,A-498,
PC-3vàPACA-
2
ED50(mg/mL)lần
lượt1,1;4,3×10-4;
1,8×10-1;1,8;
8,7×10-1;1,6
-Xiao-XiLiu
vàcs,1999
7 BlumenolA
A-549,MCF-7,
HT-29,A-498,
PC-3vàPACA-
2
ED50(mg/mL)
lầnlượt11,3;
12,3;14,5;16,6;
24,3;19,6
-Xiao-XiLiu
vàcs,1999
8 GlabracinA
A-549,MCF-7,
HT-29,A-498,
PC-3vàPACA-
2
ED50(mg/mL)
lầnlượt2,8×10-6;
4,2×10-6;5,7×
10-6,1,0;1,1;1,9
-Xiao-XiLiu
vàcs,1998
9 GlabracinB
A-549,MCF-7,
HT-29,A-498,
PC-3vàPACA-
2
ED50(mg/mL)
lầnlượt1,6×
10-6;1,8×10-3;
1,9×10-2;1,4;1,2;
2,8×10-1
-Xiao-XiLiu
vàcs,1998
10
Quả
3,4-dihydroxy-
benzoicacid HL-60 IC50là64,6mM
Giảmphosphorylhóa
AKTtrongđiềukiệncó
thểgâyraquátrình
apoptosis
Nguyen
T.T.H.vàcs,
2015
11 3,4-dimethoxy-
phenylO-β-D HL-60 IC50là32,2mM
Giảmphosphorylhóa
AKTtrongđiềukiệncó
thểgâyraquátrình
apoptosis
Nguyen
T.T.H.vàcs,
2015
12 AnnoglabasinH
LU-1,MCF-7,
SK-Me12,và
KB
IC50từ3,7đến
4,6μM -
R.
Sinchana
vàcs,2024
13 IcarisideD2 HL-60 IC50là9,0±1,0
mM
Biểuhiệncủacác
proteinliênquanđến
apoptosislàmgiảm
phosphorylhóaAKT
Nguyen
T.T.H.vàcs,
2015
14 IcarisideD2
6'-O-β-D-xy-
lopyranoside
HL-60 IC50là49,1±4,9
mM
Biểuhiệncủacác
proteinliênquanđến
apoptosislàmgiảm
phosphorylhóaAKT
Nguyen
T.T.H.vàcs,
2015
15 Hạt AnnoninI
A-549,biểu
môtuyếnvú - -
R.
Sinchana
vàcs,2024
A-549,HT-29,
U251-MG,
RPMI-7951và
MCF-7
ED50(ppm)lần
lượt4×10-3;-;
5×10-3;-;3×10-3
-
Ahmed
Abdel-
lateffvàcs,
2009
Huynh Thanh Duy, Nguyen Thi Hong Dieu / Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 298-303
www.tapchiyhcd.vn
302
STT Bộ
phận Hợp chất Dòng tế bào Nồng độ Cơ chế Tác giả
16
Hạt
SquamocinC A-549,biểu
môtuyếnvú - -
R.
Sinchana
vàcs,2024
17 SquamocinD A-549,biểu
môtuyếnvú - -
R.
Sinchana
vàcs,2024
18 Vỏ
thân
Kaur-16-en-19-
oicacid - - -
R.
Sinchana
vàcs,2024
19
Không
xác
định
-
Annomontacin HepG2 -
Gâythayđổiđiệnthế
màngtythểvàkích
hoạtapoptosis
R.
Sinchana
vàcs,2024
20 Cunabicacid SMMC-7721
- -
R.
Sinchana
vàcs,2024
25µmol/Ltrong
48hvới83,68G0-
G1/%;0,00G2-
M/%;16,32S/%;
43,31apopto-
sis/%
Gâyngừngchukỳtại
phaG0/G1vàứcchế
phaS;cảmứngapop-
tosisquagiảmbiểu
hiệngenbcl-2,tăng
genebax;ứcchếtăng
sinhtếbàoungthư
Yong-hong
ZHANGvà
cs,2004
21 Ent-kauran-19-
al-17-oicacid SMMC-7721
-
Gâyapoptosistếbào
thôngquaviệcgiảm
biểuhiệngenbcl-2và
tăngbiểuhiệngenbax
R.
Sinchana
vàcs,2024
25µmol/Ltrong
48hvới80,88
G0-G1/%;6,47
G2-M/%;12,65
S/%;24,95
apoptosis/%
Gâyngừngchukỳtại
phaG0/G1vàứcchế
phaS;cảmứng
apoptosisquagiảm
biểuhiệngenbcl-2,
tănggenebax;ức
chếtăngsinhtếbào
SMMC-7721
Yong-hong
ZHANGvà
cs,2004
Trong đó: A-549 (ung thư biểu mô phổi ở người), MCF-7 (ung thư biểu mô tuyến vú ở người), HT-29 (ung
thư biểu mô tuyến đại tràng ở người), A-498 (ung thư biểu mô thận ở người), PC-3 (ung thư biểu mô tuyến
tiền liệt ở người), PACA-2 (ung thư biểu mô tuyến tụy ở người). U251-MG (ung thư đa dạng tế bào thần kinh
đệm), RPMI-7951 (u hắc tố ác tính), MCF-7 (ung thư biểu mô tuyến vú), SMMC-7721 (ung thư biểu mô gan),
HepG2 (ung thư gan), HL-60 (tế bào bạch cầu dòng tủy người), LU-1 (ung thư phổi không tế bào nhỏ),
SK-Mel2 (tế bào hắc tố người) và KB (ung thư biểu mô). ‘-‘ (Không có dữ liệu).
4. BÀN LUẬN
Annonaceousacetogenins(ACGs)làcáchợpchất
tự nhiên chỉ được tìm thấy trong họ Annonaceae.
Đâylàcácdẫnxuấtcủaacidbéo,cóchứamộtnhóm
alkanol gắn với vòng γ-lacton 2,4-disubstituted
tạivịtrísố2.Tạivịtrínày,mộtchuỗihydrocarbon
dài mang các nhóm chức oxy hóa như hydroxyl,
acetoxy, carbonyl và hoặc liên kết đôi chứa từ 1
đến4vòngtetrahydrofuran(THF).Theocácnghiên
cứutrướcđây,tổngcộng77ACGskhácnhauđược
Huynh Thanh Duy, Nguyen Thi Hong Dieu / Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 298-303