Tiềm năng kháng nấm Candida albicans của hợp chất ethyl p-methoxycinnamate từ cây địa liền (Kaempferia galanga L.): Định hướng ứng dụng trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng

Nhiễm nấm do Candida spp., đặc biệt là Candida albicans, đang trở thành một thách thức nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng, với tỷ lệ tử vong cao và chi phí điều trị lớn. Tình trạng này càng trở nên phức tạp hơn do sự gia tăng các chủng kháng Fluconazol, làm giảm hiệu quả điều trị và đe dọa nghiêm trọng đến sức khỏe bệnh nhân. Trong bối cảnh đó, việc tìm kiếm các hợp chất kháng nấm mới, hiệu lực tốt và ít độc tính, đặc biệt từ nguồn gốc tự nhiên, là hết sức cấp thiết. Cây Kaempferia galanga L. đã thu hút sự chú ý nhờ các hoạt tính sinh học đa dạng. Nghiên cứu này nhằm đánh giá tiềm năng kháng nấm của Ethyl p-methoxycinnamate (EPMC) phân lập từ Kaempferia galanga đối với các chủng C. albicans nhạy cảm và kháng Fluconazol, từ đó định hướng ứng dụng trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Nhà nghiên cứu và chuyên gia trong lĩnh vực dược học, vi sinh vật học, hóa thực vật và y tế cộng đồng, đặc biệt quan tâm đến các tác nhân kháng nấm mới từ nguồn gốc tự nhiên.

Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá hoạt tính kháng nấm của Ethyl p-methoxycinnamate (EPMC), một hợp chất được phân lập từ cây Kaempferia galanga L. (Địa liền) ở Việt Nam, đối với các chủng Candida albicans nhạy cảm và kháng Fluconazol. Mục tiêu là khám phá tiềm năng ứng dụng của EPMC trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Phương pháp bao gồm phân lập và xác định cấu trúc EPMC bằng phổ ¹H-NMR và ¹³C-NMR. Hoạt tính kháng nấm được thử nghiệm trên 6 chủng C. albicans (2 chủng nhạy cảm và 4 chủng kháng Fluconazol) bằng phương pháp EUCAST sửa đổi, với các dải nồng độ của EPMC và Fluconazol được thiết lập để xác định giá trị IC50. Kết quả cho thấy Fluconazol có hiệu lực mạnh trên các chủng nhạy cảm nhưng không đáng kể trên chủng kháng Fluconazol. Trong khi đó, EPMC thể hiện hoạt tính ức chế với IC50 từ 90,1-105,3 µM trên 2 chủng nhạy cảm và 1 chủng kháng Fluconazol (C. albicans 2), nhưng không thể xác định được IC50 cho 3 chủng kháng Fluconazol còn lại trong khoảng nồng độ thử nghiệm. Mặc dù hiệu lực còn hạn chế, các phát hiện này gợi ý tiềm năng của EPMC trong việc phát triển các chế phẩm kháng nấm từ dược liệu, đặc biệt là khả năng ức chế một số chủng C. albicans kháng Fluconazol. Nghiên cứu khuyến nghị cần có thêm các nghiên cứu về cơ chế tác dụng và tối ưu hóa cấu trúc để nâng cao hoạt tính của EPMC, góp phần vào sự phát triển các giải pháp mới trong quản lý nhiễm nấm.