฀ CHUYÊN ĐỀ LAO ฀
277
AN OVERVIEW OF THE ANALYTICAL TESTING PROFESSION:
ROLES, CHALLENGES, AND FUTURE PROSPECTS
NguyenThiHoa*
Hai Duong Central College of Pharmacy - 324 Nguyen Luong Bang, Le Thanh Nghi Ward, Hai Phong City, Vietnam
Received:13/09/2025
Revised:02/10/2025;Accepted:08/10/2025
ABSTRACT
Objective: This review provides an overview of the roles, technical requirements, and
challengesofanalyticaltestingtechnicians,withaspecificfocusonpharmaceuticals,
cosmetics,andfoodindustries.
Methods: Thisstudyemployedasystematicliteraturereview,usingdatabasesincluding
Google Scholar, PubMed, and Scopus, as well as official Vietnamese government
documents published over the past decade. Selection criteria focused on materials
directly related to analytical testing and internationally recognized professional
standards.
Results: The profession demands advanced expertise in techniques such as HPLC,
GC-MS,AAS,microbiologicaltesting,alongwithsoftskillsincludingcommunicationand
problem-solving. Technicians are responsible for testing raw materials, intermediates,
andfinalproductstoensuresafetyandregulatorycompliance.
Conclusion: Analyticaltestingtechniciansplayacriticalroleinprotectingpublichealth.
However,theprofessionfacesongoingchallengesrelatedtotechnologicaladvancement,
regulatory changes, and workforce training. Strengthened collaboration among
educational institutions, regulatory bodies, and industry stakeholders is essential to
improveprofessionalcapacityandmeetglobalqualitystandards.
Keywords: Analytical testing technician, food safety, quality control, pharmaceutical
analysis,cosmeticanalysis,regulations.
*Correspondingauthor
Email:hoa.cdd@gmail.com Phone:(+84)974898922 Https://doi.org/10.52163/yhc.v66iCD18.3490
Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 277-281
www.tapchiyhcd.vn
278
Nguyen Thi Hoa / Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 277-281
TỔNG QUAN VỀ NGHỀ KỸ THUẬT KIỂM NGHIỆM:
VAI TRÒ, THÁCH THỨC VÀ TRIỂN VỌNG
NguyễnThịHoa*
Tờng Cao đẳng Dược Trung ương Hải Dương - 324 Nguyễn Lương Bằng, P. Lê Thanh Nghị, Tp. Hải Phòng, Việt Nam
Ngàynhận:13/09/2025
Ngàysửa:03/10/2025;Ngàyđăng:08/10/2025
ABSTRACT
Mục tiêu: Bàitổngquanphântíchvaitrò,yêucầukỹthuậtvàcáctháchthứccủanghềkỹ
thuậtkiểmnghiệm,tậptrungvàobalĩnhvựcchính:dượcphẩm,mỹphẩmvàthựcphẩm.
Phương pháp: Nghiêncứusửdụngphươngpháptổngquantàiliệucóhệthống,khaithác
dữliệutừcáccơsởnhưGoogleScholar,PubMed,ScopusvàvănbảnchínhthứctạiViệt
Namtrongvòng10nămqua.Tàiliệuđượcchọnlọctheotiêuchíliênquanđếnkỹthuật
kiểmnghiệmvàcáctiêuchuẩnngànhtrongnướcvàquốctế.
Kết quả: Nghềkỹthuậtkiểmnghiệmđòihỏikiếnthứcchuyênsâuvềcáckỹthuậtphân
tíchhiệnđạinhưHPLC,GC-MS,AAS,cũngnhưkỹnăngvisinh,khảnănggiảiquyếtvấnđề
vàgiaotiếp.Kỹthuậtviênđảmnhiệmviệckiểmtranguyênliệu,bánthànhphẩm,thành
phẩmđểđảmbảoantoànvàtuânthủquyđịnhchấtlượng.
Kết luận: Nghềkỹthuậtkiểmnghiệmđóngvaitròthenchốtbảovệsứckhỏecộngđồng.
Tuynhiên,nghềnàyđangđốimặtvớitháchthứcvềcôngnghệ,quychuẩn,đàotạonhân
lực.Sựphốihợpgiữacơsởđàotạo,doanhnghiệpvàcáccơquanquảnlýlàcầnthiếtđể
nângcaochấtlượngnhânlựcvànănglựckiểmnghiệmtrongbốicảnhhộinhập.
Từ khóa: Kỹ thuật kiểm nghiệm, an toàn thực phẩm, kiểm soát chất lượng, phân tích
thuốc,phântíchmỹphẩm,quyđịnh.
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Trongbốicảnhtoàncầuhóavàsựpháttriểnmạnh
mẽcủangànhcôngnghiệpsảnxuất,việcđảmbảo
chấtlượngvàantoàncủacácsảnphẩmtiêudùng,
đặcbiệtlàthuốc,mỹphẩm,thựcphẩm,đãtrởthành
ưutiênhàngđầu.Hàngngày,hàngtriệusảnphẩm
nàyđượclưuhànhtrênthịtrường,ảnhhưởngtrực
tiếptớisứckhỏecộngđồng.Dođó,vaitròcủanghề
kỹthuậtkiểmnghiệmkhôngchỉlàtuânthủphápluật
màcòngópphầnxâydựngniềmtincủangườitiêu
dùng.Tuynhiên,mộtbứctranhtoàndiệnvềnghề
kỹthuậtkiểmnghiệm,từyêucầuchuyênmôn,kỹ
năngcầncóđếnnhữngtháchthứcđangđốidiện,
vẫnchưađượchệthốnghóađầyđủ[1].
Mụctiêucủanghiêncứutổngquannàynhằmcung
cấp một cái nhìn tổng thể về nghề kỹ thuật kiểm
nghiệm. Chúng tôi sẽ đi sâu vào lĩnh vực dược
phẩm,mỹ phẩm và thựcphẩm; phân tích chi tiết
cáckỹthuậttiêntiếnđịnhhìnhcôngviệccủangười
kỹthuậtviênkiểmnghiệm;vàquantrọnghơn,phân
tíchnhữngtháchthứcvàtriểnvọngtươnglai.Bằng
cáchtổnghợpthôngtintừnhữngnghiêncứuhọc
thuật,vănbảnchínhthứccủaChínhphủvàdữliệu
nghềnghiệpthựctế,bàibáonàysẽlàmộttàiliệu
thamkhảođángtincậyvềmộtnghềkhôngthểthiếu
vàđầytháchthức.
2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1. Đối tượng nghiên cứu
-Đốitượngnghiêncứubaogồmcácbàibáokhoa
học,báocáochuyênngành,sáchgiáokhoavàcác
vănbảnchínhthứccủaChínhphủViệtNamđược
xuấtbản,banhànhtrongthậpkỉqua.Cáctàiliệu
khôngliênquanđếnphạmvikiểmnghiệmhoặcquá
cũ(trướcnăm2014)sẽbịloạitrừ.Cáctừkhóađược
sửdụngtrongquátrìnhtìmkiếmtàiliệubaogồm:
“kỹ thuật kiểm nghiệm, “kiểm soát chất lượng”,
“phântíchthuốc”,“phântíchmỹphẩm,“phântích
thựcphẩm”,“antoànthựcphẩm,kếthợpvớicác
từkhóatiếngAnhtươngứngnhư:“qualitycontrol”,
“analytical testing technician, “pharmaceutical
*Tácgiảliênhệ
Email:hoa.cdd@gmail.com Điện thoại:(+84)974898922 Https://doi.org/10.52163/yhc.v66iCD18.3490
279
Nguyen Thi Hoa / Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 277-281
analysis”,“cosmetictesting”,foodsafety”.
-Nguồndữliệuđượcthuthậptừcáctạpchíkhoa
họcuytínnhưJournalofPharmaceuticalAnalysis,
JournalofPharmaceuticalandBiomedicalAnalysis;
cáctạpchítrongnướcnhưTạpchíYhọcCộngđồng,
TạpchíKhoahọcvàCôngnghệ;cácvănbảnpháp
quycủaViệtNam.
2.2. Phương pháp nghiên cứu
Phươngpháptổngquantàiliệucóhệthống:sửdụng
các cơ sở dữ liệu khoa học như Google Scholar,
PubMed,Scopus,cácvănbảnchínhthứccủaChính
phủViệt Nam để tìm kiếm, thu thập và phân tích
cácnghiêncứuliênquanđếnnghềkỹthuậtkiểm
nghiệm.
3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Nghềkỹthuậtkiểmnghiệmthuốc,mỹphẩm,thực
phẩmcóphạmvicôngviệcrộngvàđòihỏikiếnthức
chuyênsâu.Kếtquảtổngquanchothấy,kỹthuật
viênkiểmnghiệmđóngvaitrònhưmột“ngườigác
cổngchochấtợngsảnphẩm,đólàviệcđảmbảo
rằngmỗilôsảnphẩmđềuđápứngcáctiêuchuẩnkỹ
thuậtvềantoàn,hiệuquảvàchấtlượng.
3.1. Vai trò và phạm vi công việc đa dạng
Phạm vi công việc của một kỹ thuật viên kiểm
nghiệmphụthuộcrấtnhiềuvàongànhcụthểcủa
họ,nhưngvẫncómộtsốđiểmchung:
-Trongngànhdượcphẩm: các kỹ thuật viênthực
hiệncácphépthửđịnhtính,địnhợng,thửtạpchất
vàđộổnđịnhcủahoạtchất[2].Cácphươngpháp
phântíchphổbiếnbaogồmsắckýlỏnghiệunăng
cao(HPLC)đểđịnhlượnghoạtchất,sắckýkhí(GC)
đểxácđịnhdungmôitồndư,phổhấpthụnguyêntử
(AAS)đểkiểmtrakimloạinặng[3],[4].Họlànhững
ngườibảovệcáctiêuchuẩnquyđịnh,đảmbảorằng
mỗithửnghiệm,mỗibáocáovàmỗiquytrìnhđều
đượctiếnhành,ghichéptỉmỉđểđápứngcácyêu
cầunghiêmngặtcủaThựchànhSảnxuấtTốt(GMP)
vàThựchànhPhòngthínghiệmTốt(GLP)[5].Ngoài
ra,cáckỹthuậtviênkiểmnghiệmcònápdụngcác
phépthửhòatanđểđánhgiákhảnănggiảiphóng
hoạt chất [2]. Sự phát triển của các thiết bị phân
tíchhiệnđạigiúpnângcaođộchínhxácvàđộnhạy,
đồngthờirútngắnthờigiankiểmnghiệm[3].Nhờ
đó,chấtlượngdượcphẩmkhôngchỉđượckiểmsoát
chặtchẽmàcònđápứngđượccácxuhướngmới
vềcậpnhậtcôngnghệcủanghềkỹthuậtviênkiểm
nghiệm[4].
-Trongngànhmỹphẩm:côngviệctậptrungvàoviệc
đảmbảoantoànchongườisửdụng[6].Côngviệc
củakỹthuậtviênkiểmnghiệmbaogồmsựkếthợp
củacácphântíchhóahọc,vật,visinh.Họkiểm
trasựhiệndiệncủacácchấtbịcấmnhưkimloại
nặngvàmộtsốchấtbảoquản,đảmbảorằngcác
thànhphầnhoạttínhcónồngđộđúngtheoyêucầu
kỹthuật.Cácthửnghiệmvậtlý,nhưđopH,độnhớt
vàmàusắccũngrấtquantrọngđểđảmbảosựđồng
nhấtcủasảnphẩm.CáckỹthuậtnhưHPLCđượcsử
dụngđểđịnhlượngcácchấtbảoquản,cácphương
phápvisinhđượcápdụngđểđảmbảosảnphẩm
khôngbịnhiễmkhuẩn,nấmmen,nấmmốc.
-Trongngànhthựcphẩm:trọngtâmlàantoànvệ
sinhvàchấtlượngdinhỡng[1].Kỹthuậtviênkiểm
nghiệmkiểmtramộtloạtcácchấtcóhạichosức
khỏenhưdưlượngthuốctrừ sâu,hàm lượngkim
loạinặngvàđộctốnấmmốc[7].Thửnghiệmvisinh
lànềntảngcôngviệccủacáckỹthuậtviênkiểmng-
hiệmtrongngànhnày,xácđịnhcácvikhuẩncóhại
nhưSalmonella,E.colivàListeria.Ngoàisựantoàn,
họcònđánhgiáchấtlượngdinhdưỡng,xácminh
rằngcácsảnphẩmđápứngcácgiátrịđượccông
bốvềhàmlượngchấtbéo,proteinvàđường.Cáckỹ
thuậttiêntiếnnhưGC-MSvàLC-MSđượcsửdụng
rộngrãiđểpháthiệnhợpchấtcónồngđộthấp[8].
3.2. Các kỹ năng chuyên môn kỹ năng mềm thiết
yếu
Tấtcảcáckỹthuậtviênkiểmnghiệmphảinắmvững
cáckỹthuậtphântíchhiệnđại:
-Sắcký:sắckýlỏnghiệunăngcao(HPLC)vàsắc
kýkhí(GC)lànhữngcôngcụcơbảncủacácphòng
thínghiệmphântích.Chúngđượcsửdụngchocác
ứngdụngtừđịnhlượngcácdượcchấttrongthuốc
vàchấtbảoquảntrongmỹphẩmđếnpháthiệndư
lượngthuốctrừsâuởnồngđộvếttrongthựcphẩm
[3],[7].CáchệthốngGC-MSvàLC-MStiêntiếnhơn,
kếthợpsắckývớikhốiphổ,chophépxácđịnhvà
địnhlượngcáchợpchấtởnồngđộcựcthấp,đâylà
mộtbướctiếnlớntrongviệckiểmtraantoànthực
phẩm[8].
-Phổhọc:phổhấpthụnguyêntử(AAS)làphương
pháp tiêu chuẩn để xác định hàm lượng kim loại
nặng,phổUV-VISlàphươngphápnhanhchóngvà
đángtincậyđểđịnhlượngcácchấtdựatrêntính
chấthấpthụánhsángcủachúng.
-Visinh:đốivớithựcphẩmvàmỹphẩm,kỹthuậtvô
trùngvàcácphươngphápnuôicấyvisinhlànhững
kỹnăngcơbản.Ngoàicáckỹnăngchuyênmôn,một
kỹthuậtviênkiểmnghiệmgiỏicònphảicókhảnăng
làmviệcđộclập,tuânthủnghiêmngặtcácquytrình
vàtiêuchuẩnnhưGLP[5],cũngnhưcáckỹnăngbáo
cáo,phântíchvàgiảiquyếtvấnđề.
3.3. Chuẩn nghề nghiệp quốc tế so sánh toàn
cầu
Nghiên cứu của chúng tôi tiến hành tìm hiểu các
môtảcôngviệccủakỹthuậtviênkiểmnghiệmtrên
thếgiới,cungcấpmộtbứctranhrõnétvềcáctiêu
chuẩnmangtínhquốctếchonghềnày.Ởcácquốc
www.tapchiyhcd.vn
280
giacónềncôngnghiệpdượcphẩmpháttriểnnhư
HoaKỳ,vaitròcủakỹthuậtviênphòngthínghiệm
dượcphẩmrấtchuyênnghiệp.Vềbằngcấp,yêucầu
bằngcửnhânvềhóahọc,sinhhọchoặcmộtlĩnh
vựcliênquanthườngkèmtheocáckhóahọccụthể
vềhóahọcphântích.Nhiệmvụchínhtậptrungvào
việcchuẩnbịmẫu,vậnhànhcácthiếtbịhiệnđạinhư
HPLC,UV-VIS,máythửđộhòatanvàtuânthủcác
hướngdẫnGMP,GLPnghiêmngặt[3],[5].Họcầnsử
dụngthànhthạohệthốngquảnlýthôngtinphòngthí
nghiệm(LIMS).TheobáocáocủaCụcThốngkêLao
độngHoaKỳ,mứcơngtrungbìnhcủacáckỹthuật
viênkiểmnghiệmlàkhoảng61.890USD/năm(tháng
5/2024),phảnánhđúngvaitròchuyênmônvàtrách
nhiệmcao[9].
4. BÀN LUẬN
Các kết quả tổng quan cho thấy tầm quan trọng
khôngthểphủnhậncủanghềkỹthuậtkiểmnghiệm
đối với sức khỏe cộng đồng. Sự phát triển không
ngừngcủakhoahọccôngnghệđãvàđangtạora
nhữngthayđổilớntrongngànhnày,cácthiếtbịphân
tíchhiệnđạichophéppháthiệncácchấtvớinồng
độcựcnhỏ.Tuynhiênđiềunàycũngđặtranhững
tháchthứcmới:
-Cậpnhậtcôngnghệ:cáckỹthuậtviênphảiliêntục
họchỏiđểlàmchủcácthiếtbịmớivàcácphương
phápphântíchhiệnđại.Sựpháttriểnnhanhchóng
củacáckỹthuậtphântíchnhưsắckýlỏnghiệunăng
cao,quangphổUV-VISvàphươngphápphổhấpthụ
nguyêntửđãtạoranhữngtháchthứcvàcơhộimới
trongkiểmsoátchấtlượngdượcphẩm,mỹphẩmvà
thựcphẩm.Bêncạnhđó,xuhướngứngdụngcông
nghệtự động hóavà trí tuệnhân tạotrongphòng
thínghiệmcũngđòihỏikỹthuậtviênphảicậpnhật
kiếnthứcliêntụcđểnângcaohiệuquảvàđộchính
xáccủaquátrìnhkiểmnghiệm.Việcđàotạoliêntục
khôngchỉgiúpkỹthuậtviênkiểmnghiệmthíchnghi
vớicáccôngnghệmớimàcòngópphầnđảmbảo
tuânthủnghiêmngặtcáctiêuchuẩnGMPvàGLP
củangành[3],[4].
-Pháplývàquychuẩn:hệthốngquychuẩnvàtiêu
chuẩn chất ợng (như GMP, GLP) thường xuyên
đượccậpnhật,đòihỏicácphòngthínghiệmphải
đápứngđượcyêucầuvềcáctiêuchuẩn.Cáctiêu
chuẩnmangtínhquốctếnhưTổchứcTiêuchuẩn
hóa Quốc tế (ISO) 17025, phác thảo các yêu cầu
chungvềnănglựccủacácphòngthínghiệmthửng-
hiệmvàhiệuchuẩn,hiệnlàmộtyêucầubắtbuộc
chobấtkỳphòngthínghiệmnàohoạtđộngtrênquy
môquốctế.Đốivớimộtkỹthuậtviênkiểmnghiệm,
điềunàycónghĩalàcôngviệccủahọkhôngchỉlàđạt
đượcmộtkếtquảchínhxácmàcònlàminhchứng
choquytrìnhđượcsửdụngđểcóđượckếtquảđó
làhợplệvàđượcghichéptheomộttiêuchuẩncụ
thể, được quốc tế công nhận. Những nỗ lực của
ChínhphủViệtNam, đượcthể hiện quaThôngtư
số26/2020/TT-BLĐTBXH,đểchuẩnhóacácchương
trìnhgiáodụclàmộtớcđitíchcựchướngtớiviệc
đápứngcácyêucầutoàncầunày[10].
-Nguồnnhânlực:mặcdùtầmquantrọngcủanghề
kỹthuậtkiểmnghiệmđượccôngnhận,nhưngvẫn
cònthiếucácnghiêncứucụthểvềthựctrạngđào
tạovànhucầunhânlựcchấtlượngcaotronglĩnh
vựcnàytạiViệtNam.Dođó,cầncósựphốihợpchặt
chẽgiữacáccơsởđàotạovàdoanhnghiệpđểxây
dựngchươngtrìnhhọcthựctiễn,đápứngyêucầu
ngày càng cao của thị trường lao động. Bên cạnh
đó,chínhsáchhỗtrợvàđịnhhướngnghềnghiệprõ
ràngtừphíanhàớcsẽgópphầnthuhútngườihọc
theođuổilĩnhvựcnày.Việcđầutưvàonângcaokỹ
năngthựchành,ngoạingữ vàkhảnăngứngdụng
côngnghệmớicũnglàyếutốthenchốtđểpháttriển
nguồnnhânlựckiểmnghiệmđạtchuẩnquốctế.
Bêncạnhcácvấnđềnêutrên,cầnđặtnghềkỹthuật
kiểmnghiệmcủaViệtNamtrongbốicảnhquốctế.
Sovớicácquốcgiacónềncôngnghiệppháttriển,
chươngtrìnhđàotạotrongnướccònthiếucácnội
dungchuyênsâuvềcôngnghệphântíchhiệnđại,
quản lý dữ liệu phòng thí nghiệm và các kỹ năng
liênquanđếntiêuchuẩnquốctếnhư ISO 17025.
Khoảngcáchnàyảnhhưởngđếnnănglựcthựchành
vàkhảnăngđápứngyêucầukiểmnghiệmtrênquy
mô toàn cầu. Tính cấp thiết của việc chuẩn hóa
chươngtrìnhđàotạo,cậpnhậtkỹthuậttiêntiếnvà
tăngcườnghợptácquốctếlàrấtrõràng.Chínhsách
hỗtrợpháttriểnnguồnnhânlựcchấtlượngcaocần
đượctăngờng.Việckhuyếnkhíchliênkếtgiữacơ
sởđàotạo,cơquanquảnlývàdoanhnghiệpsẽgiúp
rútngắnkhoảngcáchhiệntại.Cáchoạtđộngnày
tạonềntảngnângcaonănglựckiểmnghiệm,đảm
bảo an toàn và chất lượng sản phẩm. Đồng thời,
chúnggiúpđápứnghiệuquảcácyêucầuhộinhập
quốctếngàycàngkhắtkhe.
5. KẾT LUẬN
Nghềkỹthuậtkiểmnghiệmthuốc,mỹphẩm,thực
phẩmlàmộtngànhnghềchuyênsâu,đòihỏisựkết
hợpgiữakiếnthứckhoahọcvữngchắcvàkỹnăng
thựchànhthành thạo.Kỹthuậtviên kiểm nghiệm
đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát chất
lượngsảnphẩm,từđóbảovệsứckhỏengườitiêu
dùngvàgópphầnvàosựpháttriểnbềnvữngcủa
nềnkinhtế.Sựpháttriểncủangànhnàygắnliềnvới
khảnăngtiếpcậnvàlàmchủcáccôngnghệphân
tíchhiệnđại,cùngvớisựtuânthủnghiêmngặtcác
quychuẩnquốctế.
Tươnglaicủanghềnàyrấttươisángnhưngkhông
phải không có những thách thức, sự phát triển
nhanhchóngcủakhoahọckỹthuật,trongbốicảnh
tiêuchuẩnchấtlượngvàquyđịnhngàycàngnghiêm
ngặt, nhu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao
Nguyen Thi Hoa / Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 277-281
281
đòihỏiphảicósựhợptácchặtchẽgiữacáccơsở
giáodục,cơquanchínhphủvàcácdoanhnghiệp.
Kỹthuậtviênkiểmnghiệmkhôngchỉlàmviệctrong
phòngthínghiệm,họlàngườibảovệchấtlượng,với
vaitròkhôngthểthiếutronghệthốngđảmbảoan
toànsảnphẩm.
LỜI CẢM ƠN
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu
TrườngCaođẳngợcTrungươngHảiDươngđãhỗ
trợnguồnlựcvàđiềukiệnthuậnlợichonghiêncứu
này.
Bàitổngquanhướngđếnviệccungcấpcơsởtham
khảo đáng tin cậy, đồng thời gợi mở các câu hỏi
nghiêncứumớicholĩnhvựckiểmnghiệm.Phảnhồi
chuyênmônsẽđượctrântrọngghinhậnnhằmtiếp
tụcnângcaochấtlượngcôngtrìnhtrongtươnglai.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] PhạmĐứcThắng.Antoànvệsinhthựcphẩm
vàvaitròcủakỹthuậtkiểmnghiệm.TạpchíY
họcCộngđồng,2020,3,(2):45-51.
[2] PatelV,ShahN.Areviewofmodernmethods
for stability testing of drug substances and
products.JPharmAnal,2019,9(3):147-156.
[3] Smith A, Jones B. Advances in analytical
methodsforpharmaceuticalqualitycontrol.
JPharmBiomedAnal,2022,200:114138.
[4] LeeT,ParkJ.Currenttrendsandfutureper-
spectivesin pharmaceuticalqualitycontrol.
TrendsinPharmacolSci,2021,42(10):835-
47.
[5] BrownP,GreenM.GoodLaboratoryPractic-
es (GLP) in analytical chemistry. Analytical
Methods,2017,9(2):245-55.
[6] LêThịHằng.Kiểmsoátchấtlượngmỹphẩm
vàcáctháchthứcmới.TạpchíKhoahọcvà
Côngnghệ,2021,123(5):110-8.
[7] DavisE,BrownF.Analyticalmethodsforthe
determinationofpesticideresiduesinfood:a
review.FoodChemistry,2020,320:126600.
[8] GomezA,HernandezB.Applicationofmass
spectrometryinfoodqualitycontrol.Compr
RevinFoodSciFoodSaf,2020,19(4):1770-
90.
[9] U.S.BureauofLaborStatistics.ClinicalLab-
oratory Technologists and Technicians: Oc-
cupational Outlook Handbook [Internet].
Washington, DC: U.S. Department of Labor,
2024[Accessed2025Sep9].Availablefrom:
https://www.bls.gov/ooh/healthcare/clin-
ical-laboratory-technologists-and-techni-
cians.htm.
[10] BộLaođộng-ThươngbinhvàXãhội.Thôngtư
số 26/2020/TT-BLĐTBXH, ngày 30/12/2020,
banhànhDanhmụcngành,nghềđàotạocấp
IVtrìnhđộtrungcấp,trìnhđộcaođẳng,Hà
Nội,2020.
Nguyen Thi Hoa / Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 277-281