฀ CHUYÊN ĐỀ LAO ฀
265
A REVIEW OF ENTERIC COATING TECHNOLOGY AND
ITS APPLICATION IN THE FORMULATION OF BACILLUS CLAUSII TABLETS
NgoNguyenQuynhAnh*
Hai Duong Central College of Pharmacy - 324 Nguyen Luong Bang, Le Thanh Nghi Ward, Hai Phong City, Vietnam
Received:13/09/2025
Revised:03/10/2025;Accepted:08/10/2025
ABSTRACT
Objective: Tosystematizethescientificprinciples,materials,techniques,andchallenges
in the application of enteric coating technology for the formulation of Bacillus clausii
tablets.
Literature search and review methods: A systematic literature review was conducted
across PubMed, ScienceDirect, and pharmacopoeias using the keywords “Bacillus
clausii”, enteric coating and “probiotic tablet”. Studies related to the formulation,
manufacturingprocess,andevaluationmethodsforenteric-coatedprobiotictabletswere
selectedandsynthesized.
Results: Enteric coating technology using pH-sensitive polymers (Eudragit®, HPMCP…)
and advanced techniques like fluidized bed coating is an effective strategy to protect
Bacillus clausii spores from gastric acid and ensure their release in the intestine. Key
challengesincludethelossofviability(CFU)duetocompressionforce,heat,moisture,
and excipient interactions. Corresponding technical solutions have been identified to
mitigatetheseeffects.
Conclusion: This review has successfully systematized the scientific principles,
advancedpolymermaterials, and criticalmanufacturingtechniques of enteric coating
technology as applied to Bacillus clausii tablets. Based on this analysis, the study
proposes future directions, including formulation optimization, application of new
technologies, and establishment of specific quality standards, to create a solid
foundationfordevelopinghigh-qualityandcompetitiveprobioticproductsinVietnam.
Keywords: Bacillusclausii,entericcoating,tablet,probiotic,polymer,viability.
*Correspondingauthor
Email:qanhk63hup@gmail.com Phone:(+84)988185505 Https://doi.org/10.52163/yhc.v66iCD18.3488
Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 265-269
www.tapchiyhcd.vn
266
TỔNG QUAN VỀ CÔNG NGHỆ BAO TAN TRONG RUỘT
VÀ ỨNG DỤNG TRONG BÀO CHẾ VIÊN NÉN CHỨA BACILLUS CLAUSII
NgôNguyễnQuỳnhAnh*
Trường Cao đẳng Dược Trung ương Hải Dương - 324 Nguyễn Lương Bằng, P. Lê Thanh Nghị, Tp. Hải Phòng, Việt Nam
Ngàynhận:13/09/2025
Ngàysửa:03/10/2025;Ngàyđăng:08/10/2025
ABSTRACT
Mục tiêu: Hệthốnghóacácnguyênlýkhoahọc,vậtliệu,kỹthuậtvàtháchthứctrongviệc
ứngdụngcôngnghệbaotantrongruộtđểbàochếviênnénchứaBacillusclausii.
Phương pháp tìm kiếm tổng quan tài liệu: Ràsoáttàiliệucóhệthốngtrêncáccơsở
dữliệuPubMed,ScienceDirectvàdượcđiểnvớicáctừkhóa“Bacillusclausii”,“enteric
coating”,“probiotictablet”.Cácnghiêncứuvềcôngthức,quytrìnhsảnxuấtvàphương
phápđánhgiáviênnénprobioticbaotantrongruộtđượclựachọnvàtổnghợp.
Kết quả: CôngnghệbaotantrongruộtsửdụngpolymernhạypH(Eudragit®,HPMCP…)và
kỹthuậtbaotầngsôilàgiảipháphiệuquảđểbảovệbàotửBacillusclausiikhỏiaciddạ
dàyvàgiảiphóngtạiruột.Cáctháchthứcchínhbaogồmtổnthấtđộsốngsót(CFU)doáp
lựcnén,nhiệtđộ,độẩmvàtươngtáctádược.Cácgiảiphápkỹthuậttươngứngđãđược
xácđịnhđểgiảmthiểucácảnhhưởngnày.
Kết luận: Bàitổngquanđãhệthốnghóathànhcôngcáccơsởkhoahọc,vậtliệupolymer
tiêntiếnvàcáckỹthuậtbàochếtrọngyếutrongcôngnghệbaotantrongruộtápdụng
choviênnénBacillusclausii.Dựatrêncácphântíchnày,nghiêncứuđềxuấtcáchướng
đitrongtươnglai,baogồmviệctốiưuhóacôngthức,ứngdụngcáccôngnghệmớivàxây
dựngtiêuchuẩnchấtlượngcụthể,nhằmtạoranềntảngvữngchắcchoviệcpháttriểncác
sảnphẩmprobioticchấtlượngcaovàcótínhcạnhtranhtạiViệtNam.
Từ khóa: Bacillusclausii,baotantrongruột,viênnén,probiotic,polymer,độsốngsót.
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Probiotics-cácvisinhvậtsốngmanglạilợiíchsức
khỏekhibổsungđủlượng,đóngvaitròquantrọng
tronghỗtrợtiêuhóa,điềuhòamiễndịch,vàphòng
ngừa bệnh lý đường ruột như hội chứng ruột kích
thíchhaytiêuchảyliênquanđếnkhángsinh[1-2].
Bacillusclausii,mộtprobioticdạngbàotử,nổibật
nhờ khả năng chịu đựng môi trường khắc nghiệt
(nhiệt,acid,áplựccơ học)sovớicácchủng sinh
dưỡngnhưLactobacillushayBifidobacterium[3-4].
Tuynhiên,đểđạthiệuquảlâmsàng,bàotửBacillus
clausiicầnvượtquamôitrườngaciddạdày(pH1,2-
3,5)vàenzymetiêuhóa,đảmbảogiảiphóngvànảy
mầmtạiruộtnon(pH6,0-7,5)[5-6].
Côngnghệbaotantrongruộtsửdụngpolymernhạy
pHhoặcenzyme(Eudragit®,HPMCP,alginate…)để
bảovệvikhuẩnkhỏiaciddạdàyvàkiểmsoátgiải
phóng tại ruột [7-8]. Viên nén bao tan trong ruột
chứaprobioticsgiúpcảithiệnđộsốngsót,ổnđịnh
bảoquản,vàhiệuquảsinhhọcsovớidạngbộthay
viên nén, viên nang thông thường [9-10]. Tại Việt
Nam,thịtrườngprobioticspháttriểnnhanh,nhưng
nghiêncứuvềbàochếviênnénbaotantrongruột
cònhạnchế,chủyếudựavàosảnphẩmnhậpkhẩu
[2].Bàitổngquannàyhệthốnghóacôngnghệbao
tan trong ruột, ứng dụng trong bào chế viên nén
Bacillus clausii, bàn luận thách thức kỹ thuật,
phương pháp đánh giá, và đề xuất hướng nghiên
cứuđểxâydựngsảnphẩmchấtlượngcaopháttriển
probioticstrongnước.
2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1. Cơ sở tìm kiếm tài liệu
Cáccơsởdữliệukhoahọcđiệntửchínhđãđược
sử dụng để tìm kiếm tài liệu, bao gồm PubMed,
ScienceDirect,GoogleScholar.Ngoàira,cáctàiliệu
thamkhảotừcácdượcđiểnuytín(DượcđiểnHoa
Ngo Nguyen Quynh Anh / Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 265-269
*Tácgiảliênhệ
Email:qanhk63hup@gmail.com Điện thoại:(+84)988185505 Https://doi.org/10.52163/yhc.v66iCD18.3488
267
Kỳ-USP,DượcđiểnViệtNam-DĐVN)đượctracứu
đểđảmbảotínhchínhxácvàứngdụngthựctiễn.
Các từ khóa chính bao gồm: Bacillus clausii,
probiotic, spore (bào tử), enteric coating (bao tan
trongruột),gastro-resistant(kháng dịch vị),tablet
(viênnén),formulation(côngthức),polymer,stability
(độổnđịnh),viability(độsốngsót).
2.2. Tiêu chuẩn lựa chọn và loại trừ tài liệu
-Tiêuchuẩnlựachọn:cácbàibáonghiêncứugốc
vàbàitổngquanđãđượcbìnhduyệt,cáctàiliệutập
trungvàobàochếvàđánhgiácácdạngthuốcrắn
(viênnén,vihạt,pellet)củaprobiotic,đặcbiệtlàcác
chủngsinhbàotử;cácchuyênluậndượcđiểnliên
quanđếnviênbaotantrong ruột và kiểm nghiệm
probiotic.
-Tiêuchuẩnloạitrừ:cácnghiêncứuchỉtậptrung
vàodạngbàochếlỏnghoặcbánrắn(hỗndịch,sữa
chua);cácthửnghiệmlâmsàngkhôngmôtảchitiết
côngthứchoặcquytrìnhbàochếcủasản phẩm;
cácbáocáo hộinghịngắn;cáctài liệukhôngthể
truycậptoànvăn.
3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
3.1. Công nghệ bao tan trong ruột
-Nguyêntắcvàmụcđích:baotantrongruộtlàkỹ
thuật bao viên nén, viên nang, hoặc vi hạt bằng
polymerkhôngtantrongmôitrườngaciddạdày(pH
1,2-3,5)nhưnghòatantạiruộtnon(pH≥ 5,5)[7],
[12].TheoDượcđiểnMỹ(USP43),lớpbaotantrong
ruộtngănphânrãởdạdàyvàđảmbảogiảiphóngtại
ruột[8].Mụcđíchchínhlàbảovệvisinhvật:ngăn
bấthoạt bởi aciddạdàyvàenzyme(pepsin) [13];
đảmbảohoạttínhsinhhọc:nảymầmvàbámdính
tạiruộtnonhoặcđạitràng[5],[14];giảmkíchứng
dạdày:tránhtácdụngphụniêmmạc[15];tăngổn
định:bảovệvikhuẩnkhỏiđộẩm,oxy,vànhiệttrong
bảoquản[16].
-Cơchếgiảiphóng:côngnghệbaotantrongruột
dựatrêncáccơchếchính.
+ Phụ thuộc pH: polymer chứa nhóm acid yếu
(-COOH)khôngionhóaởpHthấp,nhưngionhóa
(-COO-)ởpH>5,5,trươngnởvàhòatan[7],[17].
Eudragit®L100tantạipH≥6,0(ruộtnon),Eudragit®
S100tạipH≥7,0(đạitràng)[18].Đâylàcơchếphổ
biếnnhất,phùhợpchoBacillusclausii.
+ Phụ thuộc enzyme: polymer sinh học (alginate,
chitosan) bị phân hủy bởi enzyme ruột (lipase,
amylase, azoreductase), thích hợp cho giải
phóng đại tràng [20]. Alginate/chitosan tạo phức
polyelectrolytetăngkhángacid[12].
3.2. Các loại vật liệu polymer
Lựachọnpolymerquyếtđịnhđếnhiệuquảbảovệ
visinhvật,vịtrígiảiphóngvisinhvật,vàkhảnăng
ứng dụng trong sản xuất công nghiệp. Các nhóm
polymersửdụngchính:
- Dẫn xuất cellulose: HPMCP: HP-50 (pH ≥ 5,0),
HP-55(pH≥5,5),tươnghợpsinhhọc,tannhanhtại
tátràng[19].Nhượcđiểm:nhạycảmvớiđộẩm,cần
lớpcáchly[20];HPMCAS:pH5,5-6,8,ổnđịnhhóa
học,dùngchoruộtnonvàđạitràng[16];CAP:pH≥
6,0,truyềnthốngnhưngdễthủyphân[18].
-Dẫnxuấtacrylic(Eudragit®):L100-55:pH≥5,5,tan
tạiđầuruộtnon;L100:pH≥6,0,tanởgiữaruộtnon
[18];S100,FS30D:pH≥7,0,tantrongđạitràng[20].
-Polymertựnhiên:Alginate/Chitosan:khángacid,
phân hủy bởi enzyme đại tràng, phù hợp vi nang
probiotic[13-14];Shellac:pH≈7,0,biếnthiêncao,ít
dùng;Lipid/sáp:Glycerylmonostearate,sápong,kỵ
nước,giảiphóngchậmbởilipase/muốimật,ítphụ
thuộcpH.
3.3. Kỹ thuật bao
- Bao chảo (Pan Coating): phun polymer lên viên
trongnồiquay,sấykhínóng.Phùhợpquymôlớn,
nhưngkhóđảmbảođộđồngđều,dễmàimònviên
[16].
-Baotầngsôi(FluidizedBedCoating):viênlơlửng
trongluồngkhí,phunpolymer(Wurster),tạomàng
mỏng,đồngđều,hiệuquảchovihạt/probiotic[18-
19].Nhiệtđộsấycần<45°Cđểbảovệbàotử[20].
-Baonén(CompressionCoating):nénbộtpolymer
quanhviênnhân,tránhdungmôi/nhiệt,nhưngphức
tạp,khókiểmsoátđộdày[11].
-Baovinang:kếthợpspraychillinghoặcnhũhóavới
lipid/polymer,bảovệprobiotictrongviênnén[13].
3.4. Bào chế viên nén Bacillus clausii bao tan trong
ruột
3.4.1. Đặc tính của Bacillus clausii
Bacillusclausiitồntạiởdạngbàotử,mộtcấutrúc
“ngủđôngđộcđáovớinhiềuđặctínhvượttrộiso
vớicáctếbàosinhdưỡng,manglạikhảnăngkháng
chịuđặcbiệt[2-3]:
- Cấu trúc“ngủ đông của bào tử được bao bọc
bởimộtlớpvỏnhiềulớpcứngcáp,đượctạothành
từ các protein đặc biệt (ví dụ: CotA, CotB) và
peptidoglycan.Lớpvỏnàycungcấpkhảnăngbảovệ
đángkểkhỏinhiệtđộcao.BàotửBacillusclausiidễ
mấthoạttínhkhitiếpxúcvớinhiệtđộ>45°Ctrong
quátrìnhbaophimhoặcépviên.Độẩm>60%RH
làmgiảm0,5-1logCFU/viênsau6thángbảoquản,
đòihỏicôngthứcphảichứachấthútẩm(silicagel
microencapsulated). Khả năng chịu nhiệt lên đến
Ngo Nguyen Quynh Anh / Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 265-269
www.tapchiyhcd.vn
268
Ngo Nguyen Quynh Anh / Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 265-269
50°C(nhiệtđộcaohơncóthểlàmbiếntínhprotein
vàphávỡlớpvỏ).
-KhảnăngchịupHthấp(pH>1,2)trongthờigian
ngắn(dưới2giờ),tươngđươngvớithờigianlưulại
điểnhìnhtrongdạdày.Tuynhiên,tiếpxúcacidkéo
dàilàmgiảmkhảnăngnảymầm.
-Độbềncơhọctốthơnsovớitếbàosinhdưỡng.
3.4.2. Quy trình bào chế
Hình 1. Quy trình bào chế viên nén
bao tan trong ruột Bacillus clausii
QuytrìnhbàochếviênnénBacillusclausiibaotan
trongruộtcầntốiưuđểbaogồmcácớcchính,
đượctốiưuhóađểgiảmthiểutổnthấtCFU[17],[20]:
-Sửdụngchấtbảovệđôngkhô(cryoprotectants)
như trehalose/maltodextrin, đông lạnh ở -80°C,
thănghoaởápsuất0,1mbarvànhiệtđộ<40°Cđể
đạthoạtđộnướcAW<0,2.
- Trộn bột: trộn bào tử với tá dược độn (filler)
microcrystalline cellulose (MCC), lactose,
crospovidonebằngmáytrộnchữVvớilựccắtthấp
trong10-15phút.Thêmmagnesiumstearatelàmtá
dượctrơnvàtrộntrong<5phút.
-Néntrựctiếp:dậpviêntrênmáyxoaytròn(rotary
tabletpress)vớilựcnéntừ20-50MPađểđảmbảo
độcứngcủaviêntừ4-8kg/cm²nhưngtránhlàmtổn
thươngbàotử.
-Baolớpcáchly:phunhydroxypropyl
methylcellulose (HPMC E15) (tăng trọng 5-10%)
bằng phương pháp tầng sôi. Duy trì nhiệt độ viên
dưới40°C.
-Baotantrongruột:phunEudragit®L100-55hoặc
HPMC-AS (tăng khối lượng viên 10-15%) bằng
phươngpháptầngsôi.Duytrìnhiệtđộới45°C.
Tạoramàngkhángacid.
4. BÀN LUẬN
Những khó khăn khi bào chế dạng bao tan trong
ruộtvớiprobioticbaogồmbiếnthiênpH:pHdạdày
(1,0-3,5)thayđổidobệnhlý(viêmloét,thiểutoan)
hoặcchếđộăn,ảnhhưởnggiảiphóng[14];enzyme
tiêuhóa:lipase,protease,azoreductasephânhủy
polymersinhhọc,gâygiảiphóngsớm[15];tốcđộ
làmrỗngdạdày(GER):GERnhanh/chậm(0,5-4giờ)
ảnhhưởngthờigiantiếpxúcacid,đòihỏimàngbao
bền[17-18];nhiệtđộsấy>45-50°Ctrongbaophim
bấthoạtbàotử[19];chiphísảnxuất:polymer(Eu-
dragit®),thiếtbị tầngsôi,và kiểmsoát chấtợng
tăngchiphí[20].Cáctádượctrợépthôngthường
(vídụ:magnesiumstearate)ứcchếnảymầmbào
tửtạiruộtnon.Nghiêncứuinvitrochothấysửdụng
sodiumstarchglycolatethaythếgiúpduytrì≥95%
hoạt tính so với 72% ở nhóm chứa magnesium
stearate.MàngbaoEudragit®L100-55dày50-60µm
đạthiệuquảbảovệtốiưu(CFUtổnthất<2%sau2
giờpH1,2),nhưngdày>80µmlàmchậmgiảiphóng
hoạtchấttạiruộtnon(thờigian>30phút).Áplựcép
>15kN/cm²gâypháhủycấutrúcbàotử,làmgiảm
0,8logCFU.Sửdụngmáyéptrụcquaytốcđộthấp
(<20rpm)vàpre-lubricationvớicolloidalsilicagiảm
tổnthấtCFUxuống<0,2log.
Việclựachọncáctádượctươngthíchvàsửdụngkỹ
thuậtbaotantrongruộtnhưvibao,baophimcũng
nhưkiểmsoátnhiệtđộvàápsuấttrongquátrình
sảnxuấtcóthểảnhhưởngrấtlớnđếnhiệuquảcủa
sảnphẩm.Việctuânthủcáctiêuchuẩnchấtlượng
nghiêmngặt,baogồmđođộđồngđềuliều,tốcđộ
hòatanvàđộổnđịnh,làrấtquantrọngđểsảnxuất
viênnénprobioticchấtlượngcao,đángtincậyvà
hiệuquả.
5. KẾT LUẬN
Côngnghệbaotantrongruộtlàgiảipháphiệuquả
bảovệbàotửBacillusclausiikhỏiaciddạdày,đảm
bảo giải phóng tại ruột non với độ sống sót cao.
Tháchthứctrongbàochếbaogồmtổnthấtvisinh
vật, ơng tác bào tử và các loại tá dược, chi phí
sảnxuất.Cầnnghiêncứutốiưuhóacôngthức,ứng
dụngcôngnghệmới,vàxâydựngtiêuchuẩnđểphát
triểnsảnphẩmprobioticchấtlượngcao,đápứng
nhucầuchămsócsứckhỏengàycàngtăngtạiViệt
Nam.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] AhmadiM.Effectofyeastcellwallandβ-glu-
can on Lactobacillus acidophilus LA-5 en-
capsulatedinalginatemicrocapsules,2025,
WT,117662.
[2] SadrimovahedM,UlusoyB.H.Bacillusclau-
sii: A Review into Story of Its Probiotic Suc-
cess and Potential Food Applications. Fer-
mentation,2024,10(10):522.
[3] Ali M.A et al. Wettability characteristics of
probioticpowders.ACSOmega,2020,5(35),
22348-22355.
[4] HillC,GuarnerF,ReidGetal.TheInternation-
269
Ngo Nguyen Quynh Anh / Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 265-269
al Scientific Association for Probiotics and
Prebioticsconsensusstatementontheterm
probiotic, Nature Reviews Gastroenterology
&Hepatology,2014,11(8),506-514.
[5] AnalA.K,SinghH.Recentadvancesinmicro-
encapsulationofprobioticsforindustrialap-
plications.TrendsinFoodScience&Technol-
ogy,2007,18(5),240-251.
[6] AnsariFetal.EffectofEudragitS100nanopar-
ticles and alginate chitosan encapsulation.
AMBExpress,2017,7(1),144.
[7] Aulton M.E, Taylor K.M.G. Aulton’s Pharma-
ceutics:TheDesignandManufactureofMed-
icines(5thed.),2017,Elsevier.
[8] Bégué D et al. Quality by design for amor-
phoussoliddispersionbyhot-meltextrusion.
InternationalJournalofPharmaceutics,2019,
569,118572.
[9] Bernateketal.Factorsdeterminingeffective
probiotic activity. Nutrients, 2022, 14 (16),
3323.
[10] BộYtế.DượcđiểnViệtNamV.Nhàxuấtbản
Yhọc,2017.
[11] Byl E, Bladt et al. Pressure plasticity during
compressionofprobiotictabletformulations.
EuropeanJournalofPharmaceuticsandBio-
pharmaceutics,2019,145,7-11.
[12] CookM.Tetal.Dryalginate-chitosanmicro-
capsulesasanentericdeliveryvehicle.Bio-
macromolecules,2011,12(7),2834-2840.
[13] CookM.Tetal.Microencapsulationofprobi-
otics for gastrointestinal delivery. Journal of
ControlledRelease,2012,162(1),56-67.
[14] Sawalkar P.D.A review: Enteric coated tab-
lets. International Journal of Pharma Re-
searchandApplication,2023,8(2),123-134.
[15] Mounica P.A review on recent advances in
entericcoatingandentericpolymers.World
JournalofPharmacyandPharmaceuticalSci-
ences,2018,7(3),45-62.
[16] GhelardiE,AbreuYAbreuA.T.CurrentProg-
ress and Future Perspectives on the Use of
Bacillusclausii.Microorganisms,202217,10
(6):1246.
[17] Jacobsen N.M.Y, Nedergaard H.B, Kock A et
al. Gastro-resistant coated probiotic gran-
ulates. European Journal of Pharmaceutics
andBiopharmaceutics,2021,160,10-20.
[18] FAO/WHO. Guidelines for the evaluation of
probioticsinfood.FAO/WHOWorkingGroup
Report,2002.
[19] FeltonL.A.Entericcoatings.In:AqueousPoly-
meric Coatings for Pharmaceutical Dosage
Forms.CRCPress,2016,4thed,pp.235-266.
[20] Fredua-AgyemanM.Controlledfreezedrying
andentericcoatedcapsulesforLactobacillus
acidophilus.Heliyon,2024,10(7),e28407.