TRANH CH P Đ T ĐAI: H U H T SAI SÓT Đ UẤ Ấ Ầ Ế Ề
LIÊN QUAN Đ N CH NGẾ Ứ CỨ
Posted on 09/02/2011 by Civillawinfor
THANH TÙNG
Theo th ng kê năm 2010, trong 123 b n án c a tòa án qu n, huy n b c p phúc th mố ả ủ ậ ệ ị ấ ẩ
h y có đ n 63 án liên quan đ n đ t đai, t p trung nhi u các qu n 6, 7, 8, 9, 12, Tânủ ế ế ấ ậ ề ở ậ
Phú, Hóc Môn, C Chi, Nhà Bè, Bình Chánh. Trong 53 án s th m do TAND TP gi iủ ơ ẩ ả
quy t b TAND T i cao h y theo trình t giám đ c th m có t i 24 án liên quan đ n đ tế ị ố ủ ự ố ẩ ớ ế ấ
đai. Trong s 13 v án do Tòa Phúc th m TAND T i cao t i TP.HCM x h y thì cũngố ụ ẩ ố ạ ử ủ
có năm v liên quan đ n đ t đai.ụ ế ấ
Trong h i th o t ng k t ngành TAND TP.HCM m i đây, Tòa Dân s đã rút kinhộ ả ổ ế ớ ự
nghi m v nh ng sai sót trong quá trình gi i quy t án liên quan đ n đ t đai.ệ ề ữ ả ế ế ấ
Thu th p ch ng c ch a ch tậ ứ ứ ư ặ
Theo th ng kê năm 2010, trong 123 b n án c a tòa án qu n, huy n b c p phúc th mố ả ủ ậ ệ ị ấ ẩ
h y có đ n 63 án liên quan đ n đ t đai, t p trung nhi u các qu n 6, 7, 8, 9, 12, Tânủ ế ế ấ ậ ề ở ậ
Phú, Hóc Môn, C Chi, Nhà Bè, Bình Chánh. Trong 53 án s th m do TAND TP gi iủ ơ ẩ ả
quy t b TAND T i cao h y theo trình t giám đ c th m có t i 24 án liên quan đ n đ tế ị ố ủ ự ố ẩ ớ ế ấ
đai. Trong s 13 v án do Tòa Phúc th m TAND T i cao t i TP.HCM x h y thì cũngố ụ ẩ ố ạ ử ủ
có năm v liên quan đ n đ t đai.ụ ế ấ
Chánh Tòa Dân s TAND TP.HCM D ng B u Chánh cho bi t m t thi u sót khá phự ươ ử ế ộ ế ổ
bi n là c p s th m không ki m đ nh l i các tài li u ch ng c do cùng m t c quanế ấ ơ ẩ ể ị ạ ệ ứ ứ ộ ơ
cung c p khi nó có s sai l ch v con s , di n tích, s th a. H u qu là khi có khángấ ự ệ ề ố ệ ố ử ậ ả
cáo, kháng ngh c p phúc th m, giám đ c th m không th kh c ph c đ c b ng vi cị ấ ẩ ố ẩ ể ắ ụ ượ ằ ệ
cho giám đ nh l i, đo đ c l i nên đã h y án… ị ạ ạ ạ ủ
Các l i ti p theo là th m phán th ng không yêu c u UBND cung c p b n sao h sỗ ế ẩ ườ ầ ấ ả ồ ơ
quá trình xét c p gi y ch ng nh n quy n s d ng đ t đ đ i chi u v i yêu c u ph nấ ấ ứ ậ ề ử ụ ấ ể ố ế ớ ầ ả
bác, ph n t c a đ ng s . Th n a là lo i tranh ch p ph i tính án phí theo giá ng chả ố ủ ươ ự ứ ữ ạ ấ ả ạ
nh ng th m phán th ng quên đ nh giá giá tr quy n s d ng đ t khi đ ng s khôngư ẩ ườ ị ị ề ử ụ ấ ươ ự
yêu c u. Ngoài ra, vi c tri u t p thi u ng i tham gia t t ng cũng là l i ph bi n.ầ ệ ệ ậ ế ườ ố ụ ỗ ổ ế
K đ n là vi c thu th p ch ng c t các c quan, t ch c th ng r t khó, đ ng sế ế ệ ậ ứ ứ ừ ơ ổ ứ ườ ấ ươ ự
không th t thu th p đ c nh ng tòa c p s th m ít giúp đ .ể ự ậ ượ ư ấ ơ ẩ ỡ
Đánh giá ch ng c saiứ ứ
Theo Tòa Dân s , các th m phán th ng ch a nghiên c u k các văn b n h ng d nự ẩ ườ ư ứ ỹ ả ướ ẫ
c a H i đ ng Th m phán TAND T i cao v cách gi i quy t tranh ch p th a kủ ộ ồ ẩ ố ề ả ế ấ ừ ế
quy n s d ng đ t đ xác đ nh th i hi u và vi c có đình ch v án hay không. Vì th cề ử ụ ấ ể ị ờ ệ ệ ỉ ụ ự
t có nhi u tr ng h p các đ ng s đ u th a nh n đ t là di s n th a k nh ng hế ề ườ ợ ươ ự ề ừ ậ ấ ả ừ ế ư ọ
đã th a thu n phân chia nên không yêu c u tòa án can thi p. G p nh ng tình hu ngỏ ậ ầ ệ ặ ữ ố
này cách x lý đúng là chia t i s n chung v giá tr quy n s d ng đ t ho c quy n sử ả ả ề ị ề ử ụ ấ ặ ề ử
d ng đ t tùy theo th a thu n c a đ ng s .ụ ấ ỏ ậ ủ ươ ự
Ti p theo là sai sót khi th m phán không đ nh giá l i giá tr đ t khi m t bên đ ng sế ẩ ị ạ ị ấ ộ ươ ự
yêu c u và khi th i giá thay đ i. Không ch c quan có th m quy n tr l i v ngu nầ ờ ổ ờ ơ ẩ ề ả ờ ề ồ
g c đ t, quá trình gi i quy t khi c p gi y ch ng nh n, th m phán đã v i vàng côngố ấ ả ế ấ ấ ứ ậ ẩ ộ
nh n tài li u đ ng s cung c p là ch ng c . Có khi c quan tr l i nh ng ng i kýậ ệ ươ ự ấ ứ ứ ơ ả ờ ư ườ
văn b n không có th m quy n nh ng tòa v n công nh n tài li u đó là ch ng c . Xả ẩ ề ư ẫ ậ ệ ứ ứ ử
phúc th m tòa c p trên h y án vì công văn tr l i không đúng th m quy n. Sai sót nàyẩ ấ ủ ả ờ ẩ ề
r t đáng ti c.ấ ế
V i các v án tranh ch p chuy n nh ng đ t nhi u khi đ ng s ch có gi y tay,ớ ụ ấ ể ượ ấ ề ươ ự ỉ ấ
không có ch ng th c c a chính quy n đ a ph ng nh ng đã th c hi n đ y đ nghĩaứ ự ủ ề ị ươ ư ự ệ ầ ủ
v và đ c c p “s đ ” nh ng tòa v n tuyên h p đ ng vô hi u là ch a chu n. Theoụ ượ ấ ổ ỏ ư ẫ ợ ồ ệ ư ẩ
Tòa Dân s , đó ch là vi ph m v đi u ki n hình th c còn n i dung chuy n nh ng đãự ỉ ạ ề ề ệ ứ ộ ể ượ
hoàn thành thì tòa ph i xem xét cho các đ ng s th c hi n nghĩa v theo h ng d nả ươ ự ự ệ ụ ướ ẫ
t i Ngh quy t 02 năm 2004 c a H i đ ng Th m phán TAND T i cao.ạ ị ế ủ ộ ồ ẩ ố
Ch a th ng nh t khâu hòa gi iư ố ấ ả
Cũng theo Tòa Dân s , khâu hòa gi i là khâu b t bu c nh ng hi n có hai quan đi mự ả ắ ộ ư ệ ể
khác nhau trong ngành TAND TP.HCM. Quan đi m th nh t cho r ng t t c các lo iể ứ ấ ằ ấ ả ạ
tranh ch p đ t đai tr c khi đ ng s kh i ki n ra tòa án thì b t bu c ph i thông quaấ ấ ướ ươ ự ở ệ ắ ộ ả
hòa gi i c p xã. N u vi ph m đi u ki n trên thì c p phúc th m ph i h y án, n uả ở ấ ế ạ ề ệ ấ ẩ ả ủ ế
ch a x s th m thì tòa nên t m đình ch đ th c hi n đúng th t c. Quan đi m thư ử ơ ẩ ạ ỉ ể ự ệ ủ ụ ể ứ
hai là ch có tranh ch p quy n s d ng đ t (ai là s h u đ t) thì m i ph i hòa gi i ỉ ấ ề ử ụ ấ ở ữ ấ ớ ả ả ở
c p xã tr c, các lo i tranh ch p khác c ki n th ng ra tòa. Đây cũng là v n đ c nấ ướ ạ ấ ứ ệ ẳ ấ ề ầ
ph i có m t h ng d n chung đ hi u cho th ng nh t.ả ộ ướ ẫ ể ể ố ấ
H đã nóiọ
S s m có h ng d nẽ ớ ướ ẫ
Tôi cho r ng các th m phán ngành TAND TP.HCM ph i n l c h n n a đ kéo gi mằ ẩ ả ỗ ự ơ ữ ể ả
sai sót trong gi i quy t án liên quan đ n tranh ch p đ t đai dù v n bi t đó là lo i ánả ế ế ấ ấ ẫ ế ạ
khó. Tôi s ghi nh n và s m t p h p đ trình H i đ ng Th m phán TAND T i cao raẽ ậ ớ ậ ợ ể ộ ồ ẩ ố
ngh quy t h ng d n trên c s nh ng ki n ngh c a các th m phán v lo i án tranhị ế ướ ẫ ơ ở ữ ế ị ủ ẩ ề ạ
ch p đ t đai nói riêng và các lo i án khác.ấ ấ ạ
Ông BÙI NG C HÒA, Phó Chánh án TAND T i caoỌ ố
Nh n th c ch a đ ng bậ ứ ư ồ ộ
Tòa Dân s TAND TP.HCM đã m l p t p hu n nghi p v , rút kinh nghi m khi bự ở ớ ậ ấ ệ ụ ệ ị
h y án nh ng sai sót khi gi i quy t lo i án này v n nhi u. Nguyên nhân ch quan là doủ ư ả ế ạ ẫ ề ủ
b n thân các th n phán có trình đ nh n th c và k năng v n d ng pháp lu t khácả ẩ ộ ậ ứ ỹ ậ ụ ậ
nhau, ch a đ ng đ u. H u qu c a nh ng sai sót trên là t l án b h y cao.ư ồ ề ậ ả ủ ữ ỉ ệ ị ủ
Ông D NG B U CHÁNH, Chánh Tòa Dân s TAND TP.HCMƯƠ Ử ự
Có y u t khách quanế ố
Y u t khách quan khi n cho án có sai sót là do s chuy n bi n c a n n kinh t thế ố ế ự ể ế ủ ề ế ị
tr ng, giá tr c a các lo i đ t tăng cao, luôn bi n đ ng nh h ng đ n quy ho chườ ị ủ ạ ấ ế ộ ả ưở ế ạ
phát tri n h t ng c s . Các c quan qu n lý nhà n c ban hành nhi u văn b nể ạ ầ ơ ở ơ ả ướ ề ả
h ng d n gi i quy t tranh ch p đ t nhi u th i đi m khác nhau. Trong khi đó quáướ ẫ ả ế ấ ấ ở ề ờ ể
trình gi i quy t tranh ch p t i tòa th ng ph i kéo dài và tuân th các quy đ nh tả ế ấ ạ ườ ả ủ ị ố
t ng nên các th m phán th ng lúng túng khi v n d ng các văn b n trên.ụ ẩ ườ ậ ụ ả
