"Trị" chứng ăn ngậm ở trẻ
“Đánh vật với con cả
tiếng đồng hồ, hết
quát tháo, doạ nạt, vỗ
về… mà không hết cốc
sữa, bát bột. Chế biến,
thay đổi khẩu vị
thường xuyên nhưng
bé vẫn ngậm khi ăn.
Tôi thực sự mệt mỏi,
stress mỗi lần tới bữa cho con ăn”, Chị Vân ở khu
đô thị Văn Quán, Hà Đông than thở.
Ngậm từ đêm tới sáng
Bé Nguyễn Hải Phong khi sinh ra được 3,3kg, đến
giờ đã 14 tháng mà chỉ được 7,5kg tính cả quần lẫn
áo. Chị Vân kể, không chỉ không chịu ăn thêm sữa
ngoài mà ngay đến bột bé cũng lười ăn. Lựa mãi mới
bón cho bé được miếng thì phải đi rong mất vài lượt
dọc hành lang khu chung cư, quay lại nơi để bột bé
vẫn… chưa nuốt.
“Lưng bát con bột mà phải hâm nóng vài lần mới hi
vọng hết được non nửa”, chị nói.
Vì con ăn ít, chị cho ăn thêm một bữa bột lúc 9h tối.
Nhiều lần, bé không chịu nuốt, rồi đi ngủ luôn. Nếu
chị quên không dùng tay lựa lấy ra thì bé vẫn ngậm
trong miệng đến tận… khi tỉnh dậy đòi bú mẹ.
Theo TS Nguyễn Tiến Dũng – Trưởng Khoa Nhi BV
Bạch Mai, hiện tượng trẻ ăn ngậm lâu không phải là
hiếm. Đây là một thói quen rất xấu của trẻ. Khi ngậm
thức ăn lâu trong miệng, men tiêu hoá thức ăn ở
tuyến nước bọt đã chuyển hoá thức ăn thành đường
tạo nên vị ngọt nên bé càng thích ngậm lâu hơn. Nhất
là ở những bé mải chơi, vừa chơi vừa ăn. Chỉ một vài
lần do mải chơi không nuốt, nhai thức ăn, dần dần sẽ
hình thành thói quen khó bỏ.
Không chỉ khiến người cho ăn cáu giận, mệt mỏi mà
thói quen ngậm thức ăn cũng tác động xấu tới trẻ. Vì
ngậm thức ăn lâu trong miệng, lượng đường được
men tiêu hoá tạo nên sẽ bám vào răng và gây sâu
răng từ khi trẻ còn rất nhỏ.
Ở các vùng nông thôn hay có thói quen “nhai cơm”
cho trẻ trước khi ăn. Lúc đó, do tuyến nước bọt của
người lớn giúp chuyển hoá thức ăn thành đường, có
vị ngọt nên trẻ hào hứng ăn. Nhưng ngược lại, nó rất
mất vệ sinh. Vi khuẩn và các mầm bệnh từ người bón
cơm sẽ lây sang cho trẻ và dễ dàng gây bệnh truyền
nhiễm vì sức đề kháng của trẻ còn yếu.
Cách khắc phục
Có nhiều nguyên nhân khiến bé ăn ngậm, nhưng một
phần có thể là do cách chế biến thức ăn. Nếu thức ăn
được chế biến không phù hợp với độ tuổi, hàm răng,
sở thích… thì bé lại càng trở nên lười nuốt hơn. Vì
thế, cần rất chú ý nấu ăn theo đúng độ tuổi của bé.
Không ít người con đã lớn 2 – 3 tuổi mà vẫn cho ăn
cháo xay, cháo hạt nấu kỹ… vô tình càng làm trẻ trở
nên lười nhai, lười nuốt.
Ăn thức ăn được xay nhuyễn kéo dài quá lâu vì sẽ
hình thành thói quen lười nhai và trẻ sẽ ngậm thức
ăn. Khi không chịu nhai, men tiêu hoá không được
kích thích bài tiết đủ cũng là lý do khiến trẻ chán ăn,
hay ngậm.
Nhưng cũng có người con mới được hơn một năm,
đã cho bé ăn cơm nên bé khó nhai nát thức ăn, khiến
bé cũng sẽ lười nuốt hơn.
Vì thế, khi trẻ mới bắt đầu ăn sam cần phải nấu thức
ăn lỏng, mềm. Còn khi bắt đầu có răng, nên nấu thức
ăn cứng hơn để bé tập nhai.
Cha mẹ cũng không nên “ép” trẻ ăn trong một bữa.
Với những trẻ hay ăn ngậm, việc chia bữa nhỏ rất có
ý nghĩa để trẻ cảm thấy thoải mái và lượng thức ăn
cần trong một ngày vẫn được “nạp” đủ dù mất công
sức, thời gian nhiều hơn. “Nhiều trẻ khi mới ăn vẫn
chịu nuốt. Nhưng khi đã hơi lưng dạ mới bắt đầu lười
nhai. Lúc này không nên cố ép trẻ vì dù bón được bé
vẫn không chịu nuốt. Sau đó khoảng 1, 2 tiếng hãy
bón cho trẻ”, BS Dũng khuyên.
Khi bé ăn ngoan, hãy khen, khuyến khích và động
viên trẻ. Đừng để giờ ăn trở thành một cực hình với
trẻ mà cần là thú vui. Cho trẻ quanh quẩn trong bếp
chế biến thức ăn cùng mẹ cũng là cách để tạo hứng
thú cho trẻ được thưởng thức món ăn do mình tham
gia chế biến.
Ngoài ra, kết hợp nhiều món trong một bữa cơm, lúc
thì miếng cơm, khi thì miếng bún, rồi quả trứng luộc,
ít thịt băm rang… cũng có thể khắc phục tình trạng ăn
ngậm của trẻ, do mỗi món có một mùi vị khác nhau,
sẽ kích thích trẻ ăn hơn.
Cha mẹ cũng nên đổi món thường xuyên cho trẻ, bữa
mặn, bữa ngọt, bữa thịt, bữa cá và bổ sung nhiều rau