Nguyễn Quang Đông 0
NguyÔn Quang §«ng
TuyÓn tËp
C©u hái ®Þnh tÝnh
vËt lý
THÁI NGUYÊN 2010
Môc lôc
C©u hái H−íng dÉn
Lêi nãi ®Çu 2
1. C¸c c©u hái phÇn c¬ häc 3 50
2. C¸c c©u hái phÇn nhiÖt häc 19 67
3. C¸c c©u hái phÇn ®iÖn tõ 27 75
4. C¸c c©u hái phÇn quang häc 38 88
5. C¸c c©u hái phÇn vËt lý h¹t nh©n,
thiªn v¨n häc. 48 102
Tµi liÖu tham kh¶o 104
Nguyễn Quang Đông 1
Lêi nãi ®Çu
VËt lý häc lµ mét m«n häc lý thó. C¸c hiÖn t−îng vËt lý xuÊt hiÖn
vµ øng dông trong mäi mÆt cña ®êi sèng, s¶n xuÊt. §Ó viÖc häc vËt lý ®¹t
kÕt qu¶ tèt, bªn c¹nh viÖc gi¶i c¸c bµi tËp tÝnh to¸n th× viÖc vËn dông kiÕn
thøc ®Ó gi¶i thÝch c¸c hiÖn t−îng thùc tÕ ®ãng vai trß quan träng ®Ó n©ng
cao chÊt l−îng, t¹o høng thó cho häc sinh trong häc tËp.
TËp s¸ch nhá nµy tËp hîp mét sè c©u hái ®Þnh tÝnh vËt lý trong
ch−¬ng tr×nh THPT, thuéc c¸c phÇn: C¬ häc, nhiÖt häc, ®iÖn tõ, quang
häc vµ vËt lý h¹t nh©n, thiªn v¨n häc. C¸c em häc sinh h∙y cè g¾ng vËn
dông kiÕn thøc ®−îc häc ®Ó tr¶ lêi c¸c c©u hái vµ chØ nªn xem h−íng dÉn
gi¶i ®Ó ®èi chiÕu víi c©u tr¶ lêi cña m×nh.
Do thêi gian vµ kinh nghiÖm cßn nhiÒu h¹n chÕ, ch¾c ch¾n cuèn
s¸ch kh«ng tr¸nh khái thiÕu sãt. Mong nhËn ®−îc sù gãp ý cña b¹n ®äc
®Ó s¸ch ®−îc hoµn thiÖn h¬n.
Chóc c¸c em häc sinh cã nhiÒu niÒm vui khi häc vËt lý vµ ®¹t
®−îc kÕt qu¶ cao trong häc tËp.
T¸c gi¶
NGUYÔN QUANG §¤NG
§H Th¸i Nguyªn
Email: nguyenquangdongtn@gmail.com
Mobile : 0974974888
Nguyễn Quang Đông 2
PhÇn c©u hái
I. C¸c c©u hái phÇn c¬ häc
1. Mét phi c«ng vò trô ®ang lµm viÖc trong mét khoang kÝn cña tµu vò trô.
Anh ta kh«ng biÕt lµ anh ta cã chuyÓn ®éng cïng víi tµu vò trô trªn quü ®¹o
kh«ng. C¶m gi¸c cña anh ta cã ®óng kh«ng? T¹i sao?
2. Mét ng−êi ®ang th¶ cho thuyÒn cña m×nh tr«i trªn s«ng. Anh ta ph¸t hiÖn
thÊy cã mét c¸i bÌ gç tr«i s¸t thuyÒn m×nh vµ ®· quyÕt ®Þnh chÌo thuyÒn ®Ó t¸ch
khái bÌ gç. Hái trong tr−êng hîp nµy chÌo thuyÒn tiÕn lªn phÝa tr−íc hay gi÷ cho
thuyÒn lïi l¹i phÝa sau (cïng mét kho¶ng c¸ch so víi bÌ gç) cã lîi h¬n? V× sao?
3. Tõ t©m mét c¸i ®Üa ®ang quay ng−êi ta bóng mét viªn bi l¨n theo lßng
mµng ®Æt trªn mét b¸n kÝnh cña ®Üa. Hái quü ®¹o cña viªn bi ®èi víi ®Üa vµ ®èi
víi Tr¸i §Êt cã h×nh g×?
4. Hai em bÐ ®øng ë hai ®Çu cña mét toa tµu ®ang chuyÓn ®éng, cïng nÐm
bãng vÒ phÝa nhau. Coi ®éng t¸c nÐm cña c¶ hai ®Òu gièng nhau vµ tµu ho¶
chuyÓn ®éng th¼ng ®Òu. Hái em bÐ nµo b¾t ®−îc bãng tr−íc: Em ®øng ®Çu toa
hay cuèi toa?
5. §Æt mét viªn g¹ch lªn trªn mÆt mét tê giÊy råi cho chóng r¬i tù do. Hái
trong qu¸ tr×nh r¬i viªn g¹ch cã “®Ì” lªn tê giÊy kh«ng? C©u tr¶ lêi sÏ nh− thÕ
nµo nÕu cho chóng r¬i trong kh«ng khÝ?
6. §Ó c¸c tia n−íc tõ c¸c b¸nh xe ®¹p kh«ng thÓ b¾n vµo ng−êi ®i xe, phÝa
trªn b¸nh xe ng−êi ta g¾n nh÷ng c¸i ch¾n bïn. Khi ®ã ph¶i g¾n nh÷ng c¸i ch¾n
bïn nh− thÕ nµo?
7. Quan s¸t nh÷ng tia löa ®á (Thùc chÊt lµ nh÷ng h¹t bôi ®¸ mµi) b¾n ra khi
mµi mét vËt kim lo¹i trªn mét ®¸ mµi quay trßn, h×nh ¶nh ®ã cho ta liªn t−ëng
®Õn ®¹i l−îng vËt lý nµo cña chuyÓn ®éng trßn?
8. Mét vÖ tinh ph¶i cã chu kú quay lµ bao nhiªu ®Ó nã trë thµnh vÖ tinh ®Þa
tÜnh cña Tr¸i §Êt?
Nguyễn Quang Đông 3
9. Quan s¸t mét b¸nh xe ®¹p ®ang l¨n trªn ®−êng ta thÊy c¸c nan hoa ë phÝa
trªn trôc quay ®ang quay nh− hoµ vµo nhau, trong khi ®ã ta l¹i cã thÓ ph©n biÖt
tõng nan hoa ë phÇn d−íi cña trôc b¸nh xe. H·y gi¶i thÝch?
10. Mét hµnh kh¸ch ®i trªn xe buýt cho biÕt, khi xe cßn Ýt kh¸ch khi qua
chç ®−êng xÊu, xe bÞ xãc nhiÒu lµm ng−êi ngåi trªn xe rÊt khã chÞu. Nh−ng khi
xe ®· ®«ng kh¸ch, l¹i thÊy ªm h¬n kÓ c¶ khi qua nh÷ng chç ®−êng xÊu. C¶m gi¸c
Êy cã ®óng kh«ng? H·y gi¶i thÝch?
11. Trong cuèn s¸ch “VËt lý vui”, t¸c gi¶ IA Perenman cã ®Ò cËp ®Õn
“Ph−¬ng ph¸p rÎ nhÊt ®Ó du lÞch”. §ã lµ chØ cÇn ®−îc n©ng cao khái mÆt ®Êt nhê
mét khÝ cÇu, chê ®Õn khi Tr¸i §Êt quay ®Õn vÞ trÝ mong muèn råi h¹ xuèng!
Ph−¬ng ph¸p ®ã cã thÓ thùc hiÖn ®−îc kh«ng? H·y gi¶i thÝch.
12. Lùc hót cña MÆt Trêi lªn MÆt Tr¨ng lín h¬n lùc hót cña Tr¸i §Êt lªn
MÆt Tr¨ng kho¶ng hai lÇn. Nh−ng t¹i sao MÆt Tr¨ng l¹i lµ vÖ tinh cña Tr¸i §Êt
mµ nã kh«ng ph¶i lµ hµnh tinh quay quanh MÆt Trêi?
13. T¹i sao khi dïng c©n ®ßn kh«ng thÓ ph¸t hiÖn ®−îc sù thay ®æi träng
l−îng cña c¸c vËt khi di chuyÓn tõ n¬i nµy sang n¬i kh¸c trªn Tr¸i §Êt?
14. Cã thÓ lµm cho sè chØ cña lùc kÕ nhá h¬n hoÆc lín h¬n träng l−îng mét
vËt treo vµo nã kh«ng?
15. B«i dÇu mì cã t¸c dông lµm gi¶m ma s¸t. Nh−ng t¹i sao ng−êi ta kh«ng
b«i dÇu cho c¸c thanh ray ®−êng s¾t?
16. Trong nh÷ng thÝ nghiÖm chÕ t¹o ®¹n cña ngµnh kÜ thuËt qu©n sù ng−êi
ta thÊy viªn ®¹n h×nh nãn lu«n bay xa h¬n viªn ®¹n h×nh cÇu trong nh÷ng ®iÒu
kiÖn nh− nhau. H·y gi¶i thÝch t¹i sao?
17. Mét qu¶ bãng nÕu b¬m c¨ng qu¸ khi ®¸ sÏ rÊt khã kh¨n, thËm chÝ cÇu
thñ cã thÓ bÞ ®au ch©n khi ®¸ vµo qu¶ bãng nµy. V× sao vËy?
18. Mét vËt nÆng 10 kg ®−îc ®Æt trªn ®Üa c©n cña mét c¸i c©n lß xo. C©n
®−îc ®Æt trong thang m¸y. Hái c©n sÏ chØ bao nhiªu nÕu thang m¸y r¬i tù do?
Nguyễn Quang Đông 4