Ung Thư Tiền Liệt Tuyến
(Prostate)
Rất thường thấy ở đàn ông cao niên. Nếu tìm trong tế bào tiền liệt
tuyến bằng kính hiển vi, thì đàn ông trên 70 tuổi, có tới 50% bị, tới tuổi quá
90 thì hầu như cụ nào cũng bị hết.
Tiền liệt tuyến là một phần cơ thể ít ai biết đến, hoặc là ít ai để ý đến.
Qua hết 12 năm trung học, có thể không ai nói tới nó, dù là bằng tiếng Việt,
tiếng Pháp hay tiếng Anh. Ngay cái tên phiên âm từ chữ Hán đã chứng tỏ
mình không có tên thông thường để gọi nó. Tiền liệt tuyến (trong phần còn
lại, ta gọi tắt là TLT cho gọn) là một phần của cơ quan sinh dục đàn ông, cỡ
như một trái mận, nằm ngay dưới bọng đái, ôm quanh ống tiểu và có ống
thông vào ống tiểu. Tinh trùng thì do ngọc hoàn sinh ra, nhưng phần lớn chất
nhờn ở tinh khí là do TLT tiết ra.
Bệnh sưng Tiền Liệt Tuyến
Bệnh sưng TLT, tiếng Anh gọi là benign prostatic hyperplasia, thường
viết tắt là BPH (benign, có nghĩa là lành, vì không phải là ung thư) thường
bắt đầu thấy ở cỡ tuổi 50. TLT sưng to lên đè vào ống tiểu sinh ra đi tiểu
thấy không thông (đái dắt, tiểu vặt ban đêm, vòi nước tiểu yếu đi, nước tiểu
rỉ ra). Bệnh nặng hơn, thì có khi cố rặn sinh có máu trong nước tiểu (phần
lớn thử bằng kính hiẻn vi mới thấy), hoac ë là sinh bí đái. Vì thấy có triệu
chứng đi khám bệnh, hoặc có khi trong buổi khám thường lệ hàng năm, bác
sĩ khám trực tràng. Đưa ngón tay qua hậu môn vào trong trực tràng thì sờ
thấy TLT . Nếu nó ø nổi cục, thì bác sĩ sẽ cho thử thêm đẻ loại trừ trường
họp ø ung thư. Nếu thấy đau, thì có thể phải lo về mặt nhiễm trùng.
Các triệu chứng khó chịu của bệnh sưng TLT có thể chữa bằng thuốc
như Hytrin, Cardura . Những thuốc này làm thư giãn các cơ phiá dưới bọng
đái. Thuốs Proscar thì thực sự làm TLT co nhỏ lại nhưng phải dùng mấy
tháng mới có hiệu qủa. Tới một giaiđoạn nào đó, thì rồi cũng phải nhờ tơi ù
giải phẫu. Phương pháp thông thường nhất hiện nay là giải phẫu xuyên ống
tiểu: bác sĩ dùng ống nội soi thông qua ống tiểu, mà cắt bớt TLT bằng lưỡi
dao hay tia laser. Gàn đây lại có kỹ thuật phá bớt mô TLT bằng siêu âm.
Bệnh ung thư TLT
Ung thư TLT có rất nhiều ở đàn ông cao niên như đã nói ở phần đầu.
Cũng đỡ là loại ung thư này lan rất chậm, nên phần đông mang ung thư TLT
trong người mà chẳng biết , cho tới khi chết vì nguyên nhân khác. Tuyvậy
thống kê ở người Mỹ, thì ung thư TLT cũng đứng hàng nhì trong số ung thư
sinh tử vong ở đàn ông. Ung thư hiện hữu nơi TLT, âm thầm trong nhiều
năm, tới khi sưng lan ra về phía ống tiểu thì mới thấy khó chịu giống như
trường hợp sưng TLT. Nếu nó lan phía ngoài không đụng ống tiểu thì lại còn
khó biết hơn. Đội nhiều năm sau, khi nó đã di căn chạy vào xương, vào thận,
vào óc, rồi mới biết.
Phòng ngừa thử máu thường lệ hàng năm, nếu thử PSA (Prostate
specific antigen) có thể biết sớm được, nhưng thử nghiệm này không được
chính xác lắm, nên chưa có sự đồng ý là có nên thử đều đều cho tất cả đàn
ông lón tuổi hay không. Tuy nhiên đi khám bệnh hàng năm đẻ khám trực
tràng cũng đã là tốt lắm.
Khi bác sĩ nghi là có ung thư TLT thì phải thử thêm nhiều thứ trước
khi định bệnh và chữa trị. Dùng phương pháp trị liệu nào là tùy ung thư lan
nhiều hay ít, và tùy ung thư thuộc loại lan mau hay chậm.Có khi lớn tuổi mà
ung thư lan chậm thì không đụng tới nó là hơn hết. Vì dù có uống thuốc,
dùng xạ trị (tia phóng xạ) hay là giải phẫu thì cũng gây những mối phiền
lớn, như đái dầm, hay liệt dương. Gần đây nhất, mới có phẫu thuật gọi là Cắt
bỏ TLT mà vẫn cường dương. Nguyên văn tiếng Anh là Potency-sparing
prostatectomy. Đây là một kỹ thuật vi phẫu, giữ nguyên vẹn các giây thần
kinh. Ngoài ra, nếu cắt bỏ hai ngọc hoàn, thì ung thư TLT cũng bớt, vì ngọc
hoàn sinh testosterone, mà testosterone thì lại cần cho sự tăng trưởng của
TLT. Nhưng đưng về phương diện thẩm mỹ và tâm lý mà nói thì phương
pháp này cũng co nhiều điều không ổn, cho nên nhiều bệnh nhân không chấp
nhận. Cuộc đời nó rắc rối tơ là vì vậy.
Trang Web này chỉ nhằm cung cấp những thông tin cõ bản về sức
khỏe và y tế. Nếu cần chữa bệnh, xin liên lạc trực tiếp với bác sĩ của bạn.
Bs Vũ Quí Đài, MD, PhD, Cựu Giáo Sư Khoa Trưởng Y Khoa
Đại Học SàiGòn
Bs Trần Mạnh Ngô viết:
Cập Nhật Chuẩn Bệnh Ung Thư (Tuyến Tiền Liệt) Nhiếp Hộ
Tuyến
Sau đây là một số khám nghiệm hay thử nghiệm bác sĩ thường làm
trong phòng mạch:
1) Thường thì trên 50 tuổi bác sĩ khám nhiếp hộ tuyến bằng đầu ngón
tay qua hậu môn. Nhiều phòng mạch khám định nhiếp hộ tuyến cho bệnh
nhân 40 tuổi trở lên, mỗi năm một lần. Trong gia đình có tiểu sử ung thư
nhiếp hộ tuyến cũng phải sớm truy tầm ung thư nhiếp hộ tuyến. Nếu bệnh
nhân có những triệu chứng bệnh đường tiểu cũng phải khám nhiếp hộ tuyến
bằng đầu ngón tay.
