Viêm họng do trào ngược
dịch dạ dày
Viêm họng là tình trạng bệnh lý hay gặp do nhiều nguyên nhân, tại chỗ
hoặc từ nơi khác đến. Một trong những nguyên nhân từ nơi khác đến là từ dạ dày
do trào ngược dịch vị của dạ dày.
Khi người bệnh nhân than phiền hay bị ợ chua, rát và đau họng, thường
kèm theo cảm giác bỏng rát sau xương ức và triệu chứng này kéo dài hằng giờ, đặc
biệt nặng hơn sau bữa ăn, lúc đó có thể bạn đã mắc bệnh viêm họng do trào ngược
từ dịch dạ dày.
Bình thường dịch dạ dày có chứa acid, mật và các enzym được dùng để tiêu
hóa thức ăn nhưng cũng có thể vì nhiều lý do mà dịch này trào ngược lên và gây
kích thích viêm niêm mạc thực quản, viêm họng, viêm xoang và viêm đường thở.
Khi nào thì trầm trọng?
Hầu hết bệnh nhân thường than phiền về triệu chứng ợ chua, nhưng triệu
chứng này có thể kiểm soát được bằng chế độ ăn thích hợp hoặc thuốc chống acid
bán không cần toa.
Nhưng có những người bị thường xuyên hơn (chừng 2-3 lần/tuần) và kèm
theo những biến chứng khác nặng hơn như viêm, loét, hoặc hình thành sẹo trên
đường ăn khiến nuốt khó, cảm giác đồ ăn bị vướng ở họng hoặc ngay sau ngực.
Điều quan trọng cần biết là nếu tình trạng này nếu kéo dài thì rất có thể
không những viêm họng nặng hơn mà còn dẫn đến tổn thương như viêm xoang,
viêm tai (đặc biệt ở trẻ em) và một tổn thương tiền ung thư của thực quản (bệnh
barrett).
Điều trị
Ngoài viêm họng ra, bệnh nhân còn có thể bị viêm xoang hoặc viêm thanh
quản do sự trào ngược này. Vậy phải thay đổi ra sao? Đó là thay đổi trong chế độ
ăn và một vài thói quen không đúng trong lối sống:
*Nên chủ động không ăn quá nhiều, quá no trong những bữa ăn thịnh soạn
(liên hoan, tiệc tùng, đám cưới), không nên thường xuyên ăn no và ăn trễ về đêm
(sau 20 giờ), ăn quá gần lúc đi ngủ (nên ăn 3-4 giờ trước khi đi ngủ).
*Nên tránh dùng về đêm những thứ đồ uống có thể gây kích thích như nước
chanh, cà-phê, rượu bia và nước có ga.
*Nên tránh dùng những đồ ăn có thể làm giảm trương lực cơ thắt tâm vị
như mỡ và những đồ ăn có chất mỡ, sô-cô-la hoặc kẹo bạc hà...
*Cần thường xuyên kiểm tra cân nặng của mình, nên nằm đầu cao khi ngủ.
*Không nên mặc đồ quá chật, đặc biệt ở vùng thắt lưng khi đi ngủ.
- Nếu thực hiện tốt những điều trên bệnh của bạn có thể giảm rất nhiều chỉ
sau một thời gian ngắn. Nhìn chung, hầu hết bệnh nhân loại này không cần điều trị
phẫu thuật, nhưng một số ít phải cần đến phương pháp này.
Phẫu thuật được thực hiện thông qua việc tạo nên một van mới vùng cơ
tâm vị (nơi giáp ranh với bao tử) nhằm mục đích ngăn chặn đồ ăn, thức uống trào
lên thực quản và họng.
TS-BS. NGUYỄN TRỌNG MINH
