Y HỌC TRONG XÃ HỘI NGUYÊN THỦY
VÀ XÃ HỘI CHIẾM HỮU NÔ LỆ - PHẦN 1
I.MỞ ĐẦU
Từ xưa đến nay, các nhà nghiên cứu khoa học hay văn học đều nhận thấy rằng
muốn hiểu thấu một môn, một khoa nào đó trong khoa học tự nhiên hay khoa học
xã hội đều phải hiểu rõ môn, khoa đó đã phát triển như thế nào, đã trãi qua những
giai đoạn gì mới đến được một trình độ nhất định, trong một giai đoạn, một hoàn
cảnh nhất định.
Aguste Comte, người sáng lập ra lý thuyết về hệ thống Thực nghiệm chủ
nghĩa (Positivisme) đã nói:
“ Người ta bắt đầu có thể biết rõ về một khoa học nào chỉ một khi đã nắm
được lịch sử phát triển của khoa học đó.”
Ngành y học không phải là một môn khoa học thuần túy; y học vừa là một
nghệ thuật, vừa có tính chất khoa học.
- Đối với trí tuệ: Y học là một môn khoa học, phải có lý luận, có thực tiễn.
- Đối với xã hội: Ap dụng lý luận y học là y tế . Y tế và y học liên hệ hữu
cơ với nhau.
Trước những hiểu biết ngày càng đầy đủ và toàn diện về khoa học và y học
- y tế, người ta lại càng thấy học Lịch sử y học thật rất cần thiết cho người hành
nghề y, mang lại nhiều hứng thú , gây hăng say và khiêm tốn học tập, tìm tòi trong
thế hệ trẻ.
Lịch sử y học chính là lịch sử con người, đó là cả một quá trình con người
chống lại bệnh tật và quá trình con người đấu tranh giai cấp để dần dần có được
một cuộc sống dễ dàng, vui tươi, khỏe mạnh, hạnh phúc hơn.
Nghiên cứu và học tập Lịch sử y học mang lại cho chúng ta một số điểm
rất quan trọng và cần thiết cho con người nói chung, và riêng cho một người thầy
thuốc đúng tiêu chuẩn, để hiểu được một số điểm cơ bản và vô cùng cần thiết.
Trước hết, có học Lịch sử y học mới nắm được một số điểm cơ bản trong
khoa học, và nhất là trong y học : Đó là tính chất tương đối, thật sự tương đối của
những hiểu biết của con người, nhất là về bệnh tật.
Dựa trên những tài liệu kỹ thuật và những tư liệu xã hội mới càng làm nổi
bật lên một tính chất chung, cơ bản nhất là tính chất liên tục, chuyển tiếp, kế thừa
của tư tưởng con người.
Có học Lịch sử y học mới càng rõ con đường tiến lên để hiểu biết, con
đường đi của hiểu biết không phải là dễ dàng, trái lại, thật sự vô cùng khó khăn,
đầy gian khổ.
Hiểu được quá trình khó khăn, gian khổ của người làm công tác khoa học
và thấm nhuần được một đức tính cơ bản của con người làm khoa học kỹ thuật đó
là khiêm tốn, biết tôn trọng những suy nghĩ và ý kiến của người khác, và càng thấy
bản thân của sự hiểu biết thật rất có hạn, phải làm thế nào để bản thân hiểu biết
được và làm cho mọi người có thể hiểu được, biết được như một người có văn hóa
phải hiểu biết.
Do đó, lại càng thấy rõ sự đoàn kết liên quan giữa con người, từ thế hệ này
đến thế hệ kia, từ nền văn minh này với nền văn minh kia.
Không có một kiến thức nào là riêng lẽ, tất cả đều do lao động và sáng tạo
của con người, của các thời đại, các dân tộc, các xứ sở, nó đã trở thành một sự liên
kết thật thiêng liêng không ngừng, qua không gian và thời gian.
Hiểu sâu sắc được sự liên kết gắn bó đó, mỗi người thầy thuốc mới rõ, khi
vào nghề, đã nhận được bao nhiêu, chịu ơn truyền lại của bao nhiêu người, bao
nhiêu thế hệ, bao nhiêu giống nòi, một công ơn rất sâu nặng về khoa học kỹ thuật.
Từ đó bản thân mỗi người thầy thuốc xác định cho mình bổn phận, nhiệm
vụ để xứng đáng với những công ơn mình đã nhận được.
II. Y HỌC TRONG XÃ HỘI NGUYÊN THỦY.
( 3.000.000 năm đến 4.000 năm trước công nguyên)
1.Sự xuất hiện của con người và sự ra đời của y học
1.1 Sự xuất hiện của con người
Phát hiện xương hóa thạch của người vượn Đông Phi cho thấy loài người
xuất hiện trên trái đất cách ngày nay khoảng trên 3.000.000 năm là điều chắc chắn.
Theo phát hiện khoa học ở Đông Phi, lao động sáng tạo ra chính con người và xã
hội loài người.
1.2. Sự ra đời của y học
Người ta đã tìm thấy những mầm mống, dấu vết của hoạt động y học qua
các công cụ khai quật nơi cư trú và mai táng của người nguyên thủy, tranh vẽ, điêu
khắc, đồ dùng trong hang động, mộ cỗ, ngôn ngữ, truyện cổ tích...Chính sản xuất,
sự lao động của người nguyên thủy làm cho nền kinh tế nguyên thủy phát triển, từ
đấy tạo điều kiện cho sự phát triển của các hoạt động y học, chứ không phải do
thần thánh, trời phật, một đấng thần linh, thượng đế nào ban cho.
Lịch sử y học bắt đầu cùng một lúc với lịch sử phát sinh ra bệnh tật và lịch
sử người thầy thuốc điều trị. Vào khoảng 17.000 năm trước công nguyên, người ta
tìm ra được một hình vẽ người phù thủy chữa bệnh trong hang 3 anh em ở trên núi
Pyreneés ở Pháp. Như vậy lịch sử y học băt đầu cùng một lúc với lịch sử phát sinh
ra bệnh, tức vào thời kỳ người hiện đại xuất hiện, có thể vào khỏang 17.000 năm
trưóc công nguyên, cũng trong thời đại đồ đá cũ hậu kỳ (40.000 năm - 12.000 năm
trước công nguyên).
2. Các hoạt động y học trong xã hội nguyên thủy
2.1. Con người thời tiền sử dám thử phẫu thuật nguy hiểm
Đục mổ xương sọ, chủ yếu làm bớt đau, để ma quỷ ra khỏi đầu, chứ không
phải giải quyết vết thương ở trong sọ, vì không có vết thương nào cả. ( Đây là sự
kết hợp giữa tôn giáo với y thuật)
2.2 Về vệ sinh phòng bệnh
Hành động vệ sinh phòng bệnh ra đời rất sớm, tuy còn thô sơ, giúp cho
người nguyên thủy chống đỡ với thiên nhiên như lấy lá để che mình, che đầu
chống nắng mưa, lấy vỏ cây, da thú để làm chăn, kê sàn cao để chống ẩm ướt...
Đặc biệt khi người nguyên thủy tìm ra được lửa, giúp cho con người sưởi
ấm, chống ẩm thấp, biết ăn chín...
2.3 Săn sóc bà mẹ và trẻ em
Đỡ đẻ và săn sóc trẻ em là những hoạt động y học lâu đời do người phụ
nữ lao động, tích