Đ I H C THÁI NGUYÊNẠ Ọ
TR NG CAO Đ NG KINH TÊ KĨ THU TƯỜ Ẳ Ậ
Đ ÁN MÔN H C Ề Ọ
TH C TR NG CÔNG TÁC K TOÁN THU GTGT T I…… Ự Ạ Ế Ế Ạ
NG i th c hi n :ườ ự ệ TR N NG C TUÂN Ầ Ọ
L p :ớCĐKTK3KTCN61
Giáo viên h ng d n:ướ ẫ Nguy n Th Thu Trangễ ị
Thái nguyên, tháng 04 năm 2010
MUC L CỤ
1
2
3
4
5
6
7
8
9
1
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
L I NÓI Đ UỜ Ầ
PH N I: T NG QUOAN V THU VÀ THU GIÁ TR GIA TĂNGẦ Ổ Ề Ế Ế Ị
1.1 T ng quoan v thuổ ề ế
1.1.1. Thu và vai trò c a thu trong th tr ngế ủ ế ị ườ
1.1.1.1. Ngu n g c ra đ i c a thuồ ố ờ ủ ế
L c s nhân lo i cho th y r ng, nh ng nhân t quoan tr ng nh t đ thu ra đ i vàị ử ạ ấ ằ ữ ố ọ ấ ể ế ờ
phát tri n cao nh hi n nay, đó làể ư ệ
- S ra đ i va t n t i c a nhà n cự ờ ồ ạ ủ ướ
N n kinh t s n xu t hàng hóa d a trên s phân công lao đ ng xã h i. Giai c p xu t hiênề ế ả ấ ự ự ộ ộ ấ ấ
kèm theo n y xinh mâu thu n quy n l i xã h i c a các giai c p khác nhau trong xã h i,ả ẫ ề ợ ộ ủ ấ ộ
đ ng nhiên có đ u tranh giai c p. T đó t t y u nhà n c ra đ i.Đ i di n cho quy n l iươ ấ ấ ừ ấ ế ướ ờ ạ ệ ề ợ
c a m t giai c p nhât đ nh.ủ ộ ấ ị
Nhà N c v i t cách là m t công c quo n lý xã h i, có quy n l c chính tr caoướ ớ ư ộ ụ ả ộ ề ự ị
nh t, dung hòa quy n l i c a các giai c p trong khuân kh nh t đ nh. Đê duy trì quy n l cấ ề ợ ủ ấ ổ ấ ị ề ự
chính tr Nhà N c nh t thi t ph i c s vât ch t cho mình b ng cách b t bu c các côngị ướ ấ ế ả ơ ở ấ ằ ắ ộ
dân c a mình ph i đóng góp, do đó thu ra đ i thu là hình th c tài chính đ u tiên đ củ ả ế ờ ế ứ ầ ượ
Nhà N c dùng đ đ ng viên m t ph n c u c i v t ch t ban đ u d i hình thái hi n v tướ ể ộ ộ ầ ả ả ậ ấ ầ ướ ệ ậ
sau đó là ti n t nh m th c hi n các ch c năng c a Nhà N cề ệ ằ ự ệ ứ ủ ướ
Thu cũng là hình th c tài chính mang tính c ng ch ngay khi xu t hi n nhàế ứ ưỡ ế ấ ệ
n c đ u tiên trong l ch s loài ng i và t n t i đ n ngày nayướ ầ ị ừ ườ ồ ạ ế
- S ra đ i t n t i và phát tri n c a quoan h hàng hóa – ti n tự ờ ồ ạ ể ủ ệ ề ệ
Ban đ u ng i dân n p thu b ng hi n v t hình th c n p thu này d n d n b cầ ườ ộ ế ằ ệ ậ ứ ộ ế ầ ầ ộ
l nh ng nh c đi m quo n lý v con ng i, công vi c, b o quo n, chi tiêu..cùng v i sộ ữ ượ ể ả ề ườ ệ ả ả ớ ự
phát tri n c a hàng hóa đ ng ti n ra đ i ể ủ ồ ề ờ
Ng i ta th y r ng, n u rùng đ ng ti n đ n p thu , r i chi tiêu thì ti n l i vôườ ấ ằ ế ồ ề ể ộ ế ồ ệ ợ
cùng, tho t tiên nh ng ng i giàu có dùng ti n thuê ng i khác đi thay và tr thù lao choạ ữ ườ ề ườ ả
h . Sau đó nhà n c th y s tiên l i này nên đ ng ra t ch c thu ti n s u d c( hình th cọ ướ ấ ự ợ ứ ổ ứ ề ư ị ứ
thu thu b ng ti n đ u tiên ra đ i)ế ằ ề ầ ờ
V y nhân t th hai, sau nhà n c làm ti n đ cho s ra đ i c a thu chính làậ ố ứ ướ ề ề ự ờ ủ ế
quoan h hàng hóa ti n t , mà đ nh cao là s xu t hi n c a ti n tệ ề ệ ỉ ự ấ ệ ủ ề ệ
Qua s phân tíc trên ta th y thu là m t ph m chù kinh t l ch s , ngĩa là s t nự ấ ế ộ ạ ế ị ử ự ồ
t i và phát tri n c a nó có tính ch t khách quanạ ể ủ ấ
Trong hai ti n đ nêu trên nhà n c đóng vai trò quy t đ nh, còn s ra đ i c a ti nề ề ướ ế ị ự ờ ủ ề
t mang tính ch t súc tácệ ấ
B n ch t c a thu là ro nhà n c quy t đ nh, thu ch m t đi khi nhà n c khôngả ấ ủ ế ướ ế ị ế ỉ ấ ướ
còn lý do nào đ t n t iể ồ ạ
1.1.1.2. Khái ni m thuệ ế
Thu là m t kho ng n p b ng ti n mà các cá th nhân và pháp nhân có nghĩa vế ộ ả ộ ằ ề ể ụ
b t bu c ph i th c hi n theo lu t đ i v i nhà n c; không mang tính ch t đ iắ ộ ả ự ệ ậ ố ớ ướ ấ ố
kho n không hoàn tr tr c ti p cho ng i n p thu và dùng đ trang tr i cho cácả ả ự ế ườ ộ ế ể ả
chi tiêu công c ngộ
1.1.1.3. Vai trò c a thu trong n n kinh t th tr ngủ ế ề ế ị ườ
- Thu là ngu n thu ch y u c a ngân sách nhà n c.ế ồ ủ ế ủ ướ
Thu đánh vào h u h t các ho t đ ng s n xu t, ch t o,s a ch a, ch bi n, khaiế ầ ế ạ ộ ả ấ ế ạ ử ữ ế ế
thác, xây d ng, v n t i, xu t nh p kh u, buôn bán, ăn u ng, d ch v ,...ự ậ ả ấ ậ ẩ ố ị ụ
Thu đánh vào t t c các kho n thu nh p th ng xuyên và b t th ng c a nh ng ng iế ấ ả ả ậ ườ ấ ườ ủ ữ ườ
có thu nh p cao(tr c đây theo pháp l nh thu đ i v i ng i có thu nh p cao, hi n nayậ ướ ệ ế ố ớ ườ ậ ệ
theo Lu t thu thu nh p cá nhân, nên cũng không nh t thi t là nh ng ng i có thu nh pậ ế ậ ấ ế ữ ườ ậ
cao n a mà là nh ng ng i có thu nh p đ n m c ch u thu quy đ nh t i Lu t thu thuữ ữ ườ ậ ế ứ ị ế ị ạ ậ ế
nh p cá nhân).ậ
Thu đánh vào c ho t đ ng tiêu dùng xã h i.ế ả ạ ộ ộ
Ngu n thu ch y u c a ngân sách nhà n c là Thu vì thu mang tính ch t n đ nh, cònồ ủ ế ủ ướ ế ế ấ ổ ị
các ngu n thu khác không mang tính ch t thu và đi vay thì không có tính n đ nh, n u Nhàồ ấ ế ổ ị ế
n c xác đ nh các ngu n thu khác thu là ngu n thu chính thì Ngân sách s không đ đ mướ ị ồ ế ồ ẽ ủ ả
b o cho các ho t đ ng chi c a nhà n c.ả ạ ộ ủ ướ
Nhà n c có 2 ngu n chi l n là chi th ng xuyên và chi đ u t phướ ồ ớ ườ ầ ư át tri n. Chi th ngể ườ
xuyên thì không th không chi, Nhà n c nào cũng c n chi th ng xuyên nên c n có m tể ướ ầ ườ ầ ộ
ngu n thu n đ nh. Nguyên t c là: tuy t đ i không dùng các ngu n thu khác thu đ chiồ ổ ị ắ ệ ố ồ ế ể
th ng xuyên.ườ
- Thu là công c đi u hòa thu nh p, th c hi n công b ng xã h iế ụ ề ậ ự ệ ằ ộ
M t trong nh ng khuy t t t c a n n kinh t th tr ng là s phân hóa giàu nghèo, nhanhộ ữ ế ậ ủ ề ế ị ườ ự
chóng t o ra hai c c r t cao trong xã h i m t b ph n ng i giàu lên nhanh chóng, cu cạ ự ấ ộ ộ ộ ậ ườ ộ
s ng v n không đ t đ n m c đ đáng k .ố ẫ ạ ế ứ ộ ể
Tình hình trên khôn nh ng liên quoan đ n v n đ đ o đ c, công b ng xã h i màữ ế ấ ề ạ ứ ằ ộ
còn nên s đ i l p v quy n l i và c a c i c a các dân c , làm m t đi ý nghĩa cao đ pự ố ậ ề ề ợ ủ ả ủ ư ấ ẹ
c a s phát tri n kinh t , xã h i. B i s phát tri n c a m t qu c gia do s n l c c a toànủ ự ể ế ộ ở ự ể ủ ộ ố ự ỗ ự ủ
c ng đ ng. ộ ồ
Vì nh ng lý do trên, b t kỳ qu c gia nào cũng ph i can thi p vào quá trình phânữ ấ ố ả ệ
ph i thu nh p c a các dân c thong qua chính sách thu : Ví d thu thu nh p cá nhân vàố ậ ủ ư ế ụ ế ậ
doanh nghiêp có thu nh p cao, thu tiêu th đ c bi t..nh m đi u ti t nh ng thu nh p nàyậ ế ụ ặ ệ ằ ề ế ữ ậ
vào tay Nhà N c đ th c hiên các chính sách xã h i ướ ể ự ộ
M t trong nh ng công c h u hi u trong vi c này là s d ng thu su t lũy ti n,ộ ữ ụ ữ ệ ệ ử ụ ế ấ ế
v i các lý do:ớ
+ Phân ph i đ ng đ u gánh n ng thu gi a các cá nhân có thu nh p khác nhauố ồ ề ặ ế ữ ậ
+ Phân b h p lý vi c s d ng các ngu n tài nguyên c a đ t n cổ ợ ệ ử ụ ồ ủ ấ ướ
+ Góp ph n n đ nh và phát tri n kinh t xã h iầ ổ ị ể ế ộ
+ Tăng thu vào ngân sách Nhà N cướ
Thu cũng còn đ c s d ng nh lế ượ ử ụ ư à m t bi n pháp đ khuy n khích ng i dân làm theoộ ệ ể ế ườ
m t chính sách nào đó vì l i ích chung c a xã h iộ ợ ủ ộ ,
- Thu góp ph n thúc s n xu t kinh doanh phát tri nế ầ ả ấ ể
Hành vì đánh thu c a Chính Ph tác đ ng đ n m i hành vi c a con ng i trongế ủ ủ ộ ế ọ ủ ườ
xã h i theo ph n ng dây truy nộ ả ứ ề
+Thu đánh vào s n ph m s n xu tế ả ẩ ả ấ
Khi th c hi n m t hành vi đánh thu vào s n ph m tiêu dùng, tr c tiên nhự ệ ộ ế ả ẩ ướ ả
h ng tr c ti p đ n cung c u hàng hóa qua đó tác đ ng đ n giá c tiêu dùng. Gánh n ngưở ự ế ế ầ ộ ế ả ặ
thu có th do ng i tiêu dùng hay ng i s n xu t ch u tùy theo đ co giãn cung và c uế ể ườ ườ ả ấ ị ộ ầ
+ Thu đánh vào ti n l ng ế ề ươ
Thu đánh vào ti n l ng d n đ n hai tác đ ng c b n ế ề ươ ẫ ế ộ ơ ả
a; có th s là s chuy n ròng ho t đ ng, sang kinh t ng m. H u qu là s nể ẽ ự ể ạ ộ ế ầ ậ ả ả
l ng th c t c a qu c gia gi m sút. Thêm n a làm m t đi s chuyên môn hóa, hi u quượ ự ế ủ ố ả ữ ấ ự ệ ả
lao đông kém…
b; m t khác ng i lao đ ng có th n luc nhi u h n đ đ t đ c m c tiêu dùngặ ườ ộ ể ỗ ề ơ ể ạ ượ ứ
mong mu n h tăng cung lao đ ng đ bù đ p thu nh p b thi u. Vì v y vi c đánh thuố ọ ộ ể ắ ậ ị ế ậ ệ ế
ph i đ c cân nh c th n tr ngả ượ ắ ậ ọ
+ Thu đánh vào các y u t s n xu t khácế ế ố ả ấ
Vi c đánh thu vào các y u t s n xu t trên th tr ng c nh tranh nh h ng tr cệ ế ế ố ả ấ ị ườ ạ ả ươ ự
ti p đ n các y u t s n xu t ch u thu , gây ra gánh n ng cho ng i s n xu t t phíaế ế ế ố ả ấ ị ế ặ ườ ả ấ ừ
ngu n, làm tang giá c s n xu tồ ả ả ấ
Th nh t: hi ngu ng cung c p các y u t cung c p các y u t s n xu t l i tăngứ ấ ồ ấ ế ố ấ ế ố ả ấ ạ
lên, do t xu t l i nhu n thay đ i, nhu c u v i các y u t ch u thu tăng lên, do đó làm giáỉ ấ ợ ậ ổ ầ ớ ế ố ị ế
thành s n xu t t các y u t này tăng lên ả ấ ừ ế ố
Th hai: Do các y u t s n xu t có y u t tăng lên làm cho nhu c u tiêu dùng c aứ ế ố ả ấ ế ố ầ ủ
chúng gi m xu ng. nh ng nh ng s n xu t t nh ng y u t này l i tăng lên ả ồ ư ữ ả ấ ừ ữ ế ố ạ
Tóm l i dù cho ng i s n xu t hay ng i tiêu dùng ch u, sét cho cùng đ u nhạ ườ ả ấ ườ ị ề ả
h ng đ n hành vi ng i ch u thu và nó nh h ng r t l n đ n n n kinh t , và nhàưở ế ườ ị ế ả ưở ấ ớ ế ề ế
n c ph i dùng thu làm công c đ thúc đ y s n xu t kinh doanh phát tri n t o hi uướ ả ế ụ ể ẩ ả ấ ể ạ ệ
qu kinh t cho toàn xã h iả ế ộ
1.1.2 Các y u t c u m t thành s c thu ế ố ấ ộ ắ ế
M i s c thu đ c ban hành nh m đáp ng các m c tiêu riêng song nhìn chung,ỗ ắ ế ượ ằ ứ ụ
m i s c thu đ u đ c c u thành b i các y u t sau: ỗ ắ ế ề ượ ấ ở ế ố
-Tên g i c a s c thu : ọ ủ ắ ế
Tên g i c a m i s c thu th hi n đ i t ng tác đ ng c a s c thu ho c m c tiêuọ ủ ỗ ắ ế ể ệ ố ượ ộ ủ ắ ế ặ ụ
c a vi c áp d ng s c thu đó. Ví d , thu “ủ ệ ụ ắ ế ụ ế giá tr gia tăngị” cho ta th y lo i thu này chấ ạ ế ỉ
đánh vào ph n giá tr tăng thêm c a hàng hoá, d ch v sau m i l n chúng đ c luânầ ị ủ ị ụ ỗ ầ ượ
chuy n; thu “ể ế thu nh p doanh nghi pậ ệ ” đánh trên thu nh p c a doanh nghi p; thu “tiêuậ ủ ệ ế
th đ c bi t” đánh vào vi c tiêu dùng các hàng hoá, d ch v đ c bi t đ c s n xu t ho cụ ặ ệ ệ ị ụ ặ ệ ượ ả ấ ặ
nh p kh u... ậ ẩ
-D i t ng ph i n p thu :ố ượ ả ộ ế
Y u t này xác đ nh rõ t ch c, cá nhân nào có nghĩa v ph i kê khai và n p lo i thu nàyế ố ị ổ ứ ụ ả ộ ạ ế
ho c t ch c, cá nhân nào không ph i kê khai và n p lo i thu này (đ i t ng đ c mi nặ ổ ứ ả ộ ạ ế ố ượ ượ ễ
n p thu ) theo quy đ nh c a Lu t thu . ộ ế ị ủ ậ ế
- C s tính thu :ơ ở ế
Y u t này xác đ nh rõ thu đ c tính trên cái gì. Tuỳ theo m c đích và tính ch tế ố ị ế ượ ụ ấ
c a t ng s c thu , c s thu có th là các kho n thu nh p nh n đ c trong kỳ tính thuủ ừ ắ ế ơ ở ế ể ả ậ ậ ượ ế
c a m t t ch c, cá nhân nào đó (ví d , c s tính thu thu nh p doanh nghi p là t ng thuủ ộ ổ ứ ụ ơ ở ế ậ ệ ổ
nh p ch u thu c a doanh nghi p trong kỳ); C s thu có th là t ng tr giá hàng hoá,ậ ị ế ủ ệ ơ ở ế ể ổ ị
d ch v tiêu th trong kỳ n u là thu đánh vào hàng hoá, d ch v (ví d , c s tính thuị ụ ụ ế ế ị ụ ụ ơ ở ế
doanh thu là t ng doanh thu nh n đ c trong kỳ tính thu ; c s tính thu giá tr gia tăngổ ậ ượ ế ơ ở ế ị
đ i v i hàng hoá s n xu t trong n c là giá bán ch a có thu giá tr gia tăng...)ố ớ ả ấ ướ ư ế ị
- M c thu :ứ ế
+ M c thu c th ( tuy t đ i ): ứ ế ụ ể ệ ố M c thu thu đ c n đ nh b ng m t m c tuy tứ ế ượ ấ ị ằ ộ ứ ệ
đ i d a trên c s thu . Ví d , thu môn bài quy đ nh thu theo m c 3.000.000 đ/năm đ iố ự ơ ở ế ụ ế ị ứ ố
v i c s kinh doanh h ch toán đ c l p có m c v n đăng ký trên 10 t đ ng, thu theo m cớ ơ ở ạ ộ ậ ứ ố ỷ ồ ứ
1.000.000 đ/năm đ i v i c s kinh doanh có v n đăng ký d i 2 t đ ng; thu s d ngố ớ ơ ở ố ướ ỷ ồ ế ử ụ
đ t nông nghi p quy đ nh m c thu đ i v i đ t h ng I t i vùng đ ng b ng là 550 kgấ ệ ị ứ ế ố ớ ấ ạ ạ ồ ằ
thóc/ha...
+ Thu su t nh t đ nh: ế ấ ấ ị Thu su t đ c xác đ nh b ng m t t l ph n trăm nh tế ấ ượ ị ằ ộ ỷ ệ ầ ấ
đ nh trên c s tính thu , không thay đ i theo quy mô c a c s tính thu . Ví d , thu su tị ơ ở ế ổ ủ ơ ở ế ụ ế ấ
thu thu nh p doanh nghi p là 28% trên thu nh p ch u thu ; thu tiêu th đ c bi t quyế ậ ệ ậ ị ế ế ụ ặ ệ
đ nh thu su t đ i v i d ch v kinh doanh vũ tr ng, masage, karaoke là 30%...ị ế ấ ố ớ ị ụ ườ
+ Thu su t lũy ti n: Thu su t tăng d n theo s tăng lên c a c s tính thuế ấ ế ế ấ ầ ự ủ ơ ở ế
(th ng là thu nh p ch u thu ho c tr giá tài s n ch u thu ). Có hai lo i thu su t luườ ậ ị ế ặ ị ả ị ế ạ ế ấ ỹ
ti n: thu su t lu ti n t ng ph n và thu su t lu ti n toàn ph n. ế ế ấ ỹ ế ừ ầ ế ấ ỹ ế ầ
Thu su t lu ti n t ng ph nế ấ ỹ ế ừ ầ : Bi u thu g m nhi u b c, ng v i m i b c làể ế ồ ề ậ ứ ớ ỗ ậ
m t m c thu su t t ng ng, theo đó, thu su t tăng d n theo t ng b c thu . Thuộ ứ ế ấ ươ ứ ế ấ ầ ừ ậ ế ế
đ c tính t ng ph n theo b c thu và m c thu su t t ng ng c a t ng b c, s thuượ ừ ầ ậ ế ứ ế ấ ươ ứ ủ ừ ậ ố ế
ph i n p là t ng s thu tính cho t ng b c. Ví d , bi u thu lu ti n t ng ph n áp d ngả ộ ổ ố ế ừ ậ ụ ể ế ỹ ế ừ ầ ụ
đ i v i thu nh p th ng xuyên quy đ nh t i Pháp l nh thu thu nh p đ i v i ng i cóố ớ ậ ườ ị ạ ệ ế ậ ố ớ ườ
thu nh p cao. Thu su t lu ti n t ng ph n có u ậ ế ấ ỹ ế ừ ầ ư đi m là do thu đ c đánh tăng d nể ế ượ ầ
theo m c tăng c a thu nh p, tài s n, sát v i kh năng đóng góp c a đ i t ng n p thuứ ủ ậ ả ớ ả ủ ố ượ ộ ế
nên đáp ng đ c m c tiêu công b ng xã h i theo chi u d c, vì v y, th ng đ c sứ ượ ụ ằ ộ ề ọ ậ ườ ượ ử
d ng trong các s c thu thu nh p và thu tài s n. Tuy nhiên, lo i thu su t này có nh cụ ắ ế ậ ế ả ạ ế ấ ượ
đi m là k thu t tính toán thu ph c t p. ể ỹ ậ ế ứ ạ
su t lu ti n toàn ph nấ ỹ ế ầ : Bi u thu cũng g m nhi u b c, ng v i m i b c là m tể ế ồ ề ậ ứ ớ ỗ ậ ộ