BEÄNH LYÙ TIM MAÏCH
TRONG THAI KYØ
BS Nguyeãn Anh Danh
BEÄNH LYÙ TIM MAÏCH TRONG
THAI KYØ
I .CAÙC THAY ÑOÅI TRONG THAI KYØ BÌNH THÖÔØNG
II. BEÄNH TIM
III. ÑAÙNH GIAÙ HEÄ TIM MAÏCH TRONG THAI KYØ
IV. CAÙC BEÄNH VAN TIM HAY GAËP
V. KEÁT LUAÄN
I .CAÙC THAY ÑOÅI TRONG
THAI KYØ BÌNH THÖÔØNG
Thay ñoåi huyeát ñoäng naøy nhaèm taêng löôïng maùy
tôí nhau vaø thai
Caùc thay ñoåi naøy taïo moät taûi leân tim maïch vaø
coù theå gaây ra caùc daáu hieäu trieäu chöùng tim
maïch thaät söï
Theå tích maùu taêng khi thai ñöôïc 6 tuaàn vaø tieáp
tuïc ñeán giöõa thai kyø. Taêng theå tích huyeát thanh
nhieàu hôn taêng khoái löôïng hoàng caàu gaây tình
traïng thieáu maùu sinh lyù. Trung bình hematocrit
giaûm töø 30 – 38% ôû tuaàn thöù 30
I .CAÙC THAY ÑOÅI TRONG
THAI KYØ BÌNH THÖÔØNG
Taêng theå tích maùu vaø nhòp tim gaây taêng
cung löôïng tim, ñaït ñænh ôû 3 thaùng giöõa vaø
haèng ñònh luùc sanh
Khaû naêng co boùp cuûa tim ñöôïc caûi thieän,
theå tích taâm nhæ vaø taâm thaát Traùi taêng,
khaùng löïc maùu ngoaïi bieân giaûm( do
Progesteron, Prostaglandin, peptide cuûa
baùnh nhau), caùc thay ñoåi naøy laøm cung
löôïng tim taêng gaàn 50%
I .CAÙC THAY ÑOÅI TRONG
THAI KYØ BÌNH THÖÔØNG
Nhòp tim ôû 3 thaùng cuoái cuoái taêng töø 10-20
nhòp/phuùt aùp löïc ñoäng maïch toaøn thaân giaûm
trong 3 thaùng ñaàu, haèng ñònh trong 3 thaùng giöõa
vaø trôû laïi tröôùc khi coù thai khi thai ñuû ngaøy.
Giaûm aùp löïc taâm tröông nhieàu hôn giaûm aùo löïc
taâm thu. Hoäi chöùng tuït huyeát aùp khi naèm ngöõa or
hoäi chöùng töû cung ñoäng maïch chuû xuaát hieän ôû
0,5-11% thai kyø do töû cung coù tahi cheøn eùp vaøo
tónh maïch chuû döôùi laøm giaûm ñaùng keå huyeát aùp
vaø nhòp tim. Beänh nhaân thöôøng than phieàn nhöùc
ñaàu nheï, noân, choùng maët, ngaát ôû caùc tröôøng hôïp
naëng. Trieäu chöùng naøy giaûm ñi khi beänh nhaân
naèm nghieâng beân traùi
I .CAÙC THAY ÑOÅI TRONG
THAI KYØ BÌNH THÖÔØNG
Coù vaøi thay ñoåi huyeát ñoäng ñaëc bieät laø taêng cung
löôïng tim khi chuyeån daï vaø sanh thöôøng lieân quan
ñeán söï lo laéng, sôï seät vaø ñau. Trong moãi côn ñau töû
cung toáng ra khoaûng 300-500ml maùu laøm cung
löôïng tim taêng leân 20%. Tieâu thuï oxy taêng 3 laàn.
Thay ñoå cung löôïng ít hôn neáu beänh nhaân naèm ngöõa
vaø nhaän giaïm ñau ñuû
Ngay sau sanh, do giaûm cheøn eùp tónh maïch chuû laøm
söï töï truyeàn maùu do töû cung co laïi laøm cung löôïng
tim taêng leân coù theå gaây tình traïng maát buø caáp
Haàu heát caùc thay ñoåi huyeát ñoäng ñeàu trôû veà bình
thöôøng 2 tuaàn sau sinh
II. BEÄNH TIM
Laø nguyeân nhaân haøng ñaàu gaây ti73 vong meï( 1%
thai kyø)
Beänh nhaân coù ñoä suy tim naëng (III-IV theo NYHA)
coù khaû naêng töû vong do bieán chöùng cuûa beänh tim
nhö suy tim, ñoät quî, loaïn nhòp tim. BN coù toån
thöông heïp (heïp van 2 laù, heïp van ñoäng maïch chuû)
vaø suy tim nhö ñoä I-II coù theå naëng leân nhanh khi coù
thai. Caùc beänh tim khaùc coù theå gaây töû vong cao nhö
hoäi chöùng Eisenmenger, taêng aùp ñoäng maïch phoåi
nguyeân phaùt, hoäi chöùng Marfan coù toån thöông ñoäng
maïch chuû, beänh taéc ngheõn tim Traùi
II. BEÄNH TIM
Phuï nöõ mang thai coù theå bò vieâm cô tim. Phuï nöõ
khoûe maïch khi coù thai coù theå maéc nhieàu bieán
chöùng tim maïch nhö daõn tim, tieàn saûn giaät,
thuyeân taéc oái, ñoâng maùu noäi maïch raõi raùc, soát
maát maùu hay boùc taùch ñoäng maïch chuû
Do thaønh coâng cuûa phaãu thuaät tim baåm sinh neân
soá saûn phuï vôùi beänh tim baåm sinh laïi nhiieàu hôn
beänh tim haäu thaáp. Beänh tim do thieáu maùu cuõng
khoâng hieám do khuynh höôùng mang thai treã hay
do tieåu ñöôøng, beùo phì quaù möùc, huyeát aùp cao
xaáu leân meï vaø thai
III. ÑAÙNH GIAÙ HEÄ TIM MAÏCH
TRONG THAI KYØ
Chaån ñoaùn vaø ñieàu trò khoâng ñuùng seõ gaây haäu quaû
Neáu saûn phuï beänh tim ñöôïc chuyeån ñeán caùc trugn
taâm lôùn vaø ñöôïc quaûn lyù bôûi nhoùm phoái hôïp goàm
Bs saûn, Bs tim maïch, Bs di truyeàn vaø Bs nhi sô
sinh
BN ñöôïc tham vaán tröôùc khi coù thai veà thôøi ñieåm
coù thai, caùc qui trình chaån ñoaùn(ñaëc bieät laø nhoùm
X quang) ngöng caùc thuoác gaây quaùi thai. Phaãu
thuaät chænh söõa or taïm bôï tröôùc khi coù thai
Baûng ñaùnh giaù caùc daáu hieäu thöôøng gaëp
Trieäi chöùng: meät, giaûm khaû naêng laøm vieäc, nhöùc
ñaàu nheï, ngaát, ñaùnh troáng ngöïc, khoù thôû, khoù thôû
ngoài
III. ÑAÙNH GIAÙ HEÄ TIM MAÏCH
TRONG THAI KYØ
• Khaùm laâm saøng:
Tónh maïch coå noå, T1 lôùn taùch ñoâi
T2 taùch ñoâi
Tieáng thoåi taâm thu ( bôø traùi xöông öùc or
vuøng ñoäng maïch phoåi)
T3
Tieáng thoåi lieân tuïc
Moõm tim bò ñaåy leänh
Sôø ñöôïc tim P ñaäp
III. ÑAÙNH GIAÙ HEÄ TIM MAÏCH
TRONG THAI KYØ
● ECG:
Truïc QRS leäch
Soùng Q thaáp vaø soùng P ñaûo ngöôïc
Nhòp nhanh xoang, roái loaïn nhòp tim
● X quang:
Tim naèm ngang
Phoåi taêng ñaäm
● Sieâu aâm:
Doppler hay sieâu aâm tim thaáy kích thöôùc bu62ng thaát
traùi thì taâm thu vaø taâm tröông.
Hoài ngöôïc cô naêng cuûa van ñoäng maïch phoåi, 3 laù vaø 2 laù
III. ÑAÙNH GIAÙ HEÄ TIM MAÏCH
TRONG THAI KYØ
1. Beänh söû:
Beänh nhaân deã meät vaø khoù laøm vieäc. Neân hoûi caû
vieäc
taêng caân vaø thieáu maùu sinh lyù cuûa thai kyø, caùc côn
ngaát vaø nhöùc ñaàu nheï do töû cung coù thai cheøn leân
tónh maïch chuû daãn tôùi hoài löu tónh maïch veà tim
keùm ñaëc bieät trong 3 thaùng giöõa thai kyø. Caùc daáu
hieäu khaùc goàm taêng thoâng khí vaø khoù thôû ngoài.
Trieäu chöùng hoài hoäp, ñaùnh troáng ngöïc thöôøng do
taêng huyeát ñoäng maïch cuûa thai kyø hôn laø do caùc
loaïn nhòp trong haàu heát tröôøng
III. ÑAÙNH GIAÙ HEÄ TIM MAÏCH
TRONG THAI KYØ
♣ Caùc Daáu Hieäu &ø Trieäu Chöùng Chæ Ñieåm Beänh Tim
Naëng
Trieäu chöùng:
Khoù thôû ngaøy caøng taêng
Ho khaïc ra maùu
Caùc khoù thôû kòch phaùt veà ñeâm
Ñau ngöïc khi gaéng söùc
Ngaát sau khi laøm vieäc naëng hay coù caûm giaùc daénh
troáng ngöïc
Caùc Daáu Hieäu &ø Trieäu Chöùng
Chæ Ñieåm Beänh Tim Naëng
• Khaùm laâm saøng:
Tim ñaäp baát thöôøng
Hieám khi nghe ñöôïc T1
Nghe ñöôïc T2 khoâng hay T2 taùch ñoâi nghòch lyù
Tieáng thoåi taâm thi thoâ hay baát kyø tieáng thoå taâm
tröông naøo
Tieáng Click phun, tieáng Click taâm thu muoän,
tieáng môû van
Tieáng coï saùt
Daáu hieäu ñaäp phaäp phoàng cuûa thaát phaûi hay traùi
Tím taùi hay ngoùn tay duøi troáng
Caùc Daáu Hieäu &ø Trieäu Chöùng
Chæ Ñieåm Beänh Tim Naëng
Daáu roái loaïn nhòp naëng
Block tim naëng
• Ñieän tim:
• X quang:
Boùng tim to
Phuø phoåi
III. ÑAÙNH GIAÙ HEÄ TIM MAÏCH TRONG
THAI KYØ
2. Khaùm:
Caàn phaân bieät taêng thoâng khí khi coù thai vaø khoù
thôû
Ran noå 2 ñaùy phoåi thöôøng gaëp khi coù thai do
xeïp 2 ñaùy do töû cung to ra vaø taêng aùp buïng
Nhòp ñaäp thaát traùi thöôøng sôø ñöôïc, tónh maïch coå
noå vaø coù nhòp ñaäp
Ña soá saûn phuû coù phuø caúng chaân thöôøng do
giaûm aùp löïc keo vaø aùp löïc tónh maïch ñuøi taêng
do hoài löu tónh maïch keùm
III. ÑAÙNH GIAÙ HEÄ TIM MAÏCH TRONG
THAI KYØ
2. Khaùm:
Khaùm laâm saøng chuû yeáu maët, ngoùn tay hay khung xöông
ñeå phaùt hieän caùc baát thöôøng do beänh tim baåm sinh: ngoùn
tay duøi troáng ngöïc bieán daïng do tim phoàng leân, thaát traùi
hay thaát phaûi ñaäp, thaáy T2 taùch ñoâi nhieàu nôi, T1 nghe
maïch trogn heïp van 2 laù, nghe yeáu trong block nhaùnh ñoä I,
T2 taùch ñoâi ñeàu ñaën do toån thöông vaùch lieân nhó, trong khi
T2 chæ taùch ñoâi kòch phaùt trong daøy thaát traùi naëng hay
block nhaùnh traùi, T3 thöôøng gaëp trong thai kyø bình thöôøng,
T4 click phun, tieáng môû van, tieáng click taâm thu giöõa hay
muoän ñeàu nghi do beänh tim. Tieáng thoåi taâm nheï coù theå
nghe ôû haàu heát thai phuï do taêng ñoäng tuaàn hoaøn cuûa thai
kyø, thöôøng giöõa taâm thu, nghe ñöôïc ôû caïnh öùc traùi ñeán van
ñoäng maïch phoåi, Tieáng thoåi laønh tính naøy coøn nghe ñöôïc ôû
tónh maïch coå vaø vuøng öùc
III. ÑAÙNH GIAÙ HEÄ TIM MAÏCH TRONG
THAI KYØ
Ñieän tim
X quang
Sieâu aâm tim
Sieâu aâm Doppler
Test gaéng söùc
Thoâng tim
3. Caän laâm saøng:
IV. CAÙC BEÄNH VAN TIM
HAY GAËP
V. KEÁT LUAÄN
Thai phuï neân ñöôïc theo doõi caån thaän ñeå cho
caùc keát quaû toát nhaát. Toån thöông heïp van
thöôøng gaây nguy cô cho meï vaø thai, trong khi
toån thöông hôû van ñöôïc thai kyø dung naïp toát
hôn. Beänh nhaân nguy cô cao neân ñöôïc khuyeán
caùo khoâng neân mang thai vaø chaám döùt thai kyø
sôùm neáu lôõ mang thai
HEÁT