BÀI 3 CÁC NGỮ HỆ CHÍNH TRÊN THẾ GIỚI VÀ Ở VIỆT NAM

06/26/17

1

ượ ồ ố Th ng úy H  Qu c Phú

CẤU TRÚC BÀI GIẢNG I. NGUỒN GỐC NGÔN NGỮ VÀ SỰ HÌNH THÀNH CÁC

NGỮ HỆ

1. Khái niệm ngôn ngữ

2. Nguồn gốc ngôn ngữ

3. Vai trò của ngôn ngữ

4. Sự hình thành và phân loại các ngữ hệ trên thế giới

II. CÁC NGỮ HỆ CHÍNH Ở VIỆT NAM VÀ NGUỒN GỐC

TIẾNG VIỆT

1. Các ngữ hệ chính ở Việt Nam

2. Nguồn gốc, đặc điểm tiếng Việt

06/26/17 2

I. NGUỒN GỐC, VAI TRÒ CỦA NGÔN NGỮ VÀ SỰ HÌNH THÀNH CÁC NGỮ HỆ

1. Khái niệm ngôn ngữ

Ngôn ngữ là sản phẩm cao cấp của ý thức con người,

là vật chất được trừu tượng hóa và là hệ thống tín hiệu

thứ hai của con người. Ngôn ngữ là một phương tiện,

một công cụ để con người giao tiếp, trao đổi tư tưởng

và hiểu biết lẫn nhau

06/26/17 3

I. NGUỒN GỐC, VAI TRÒ CỦA NGÔN NGỮ VÀ SỰ HÌNH THÀNH CÁC NGỮ HỆ

1. Khái niệm ngôn ngữ

- Là sản phẩm của ý thức con người

- Bao gồm hệ thống các phương tiện vật chất

- Nảy sinh do nhu cầu giao tiếp

- Là ngôn ngữ xã hội, mang bản chất xã hội

- Là hiện tượng xã hội đặc biệt

- Không có tính giai cấp

06/26/17 4

I. NGUỒN GỐC, VAI TRÒ CỦA NGÔN NGỮ VÀ SỰ HÌNH THÀNH CÁC NGỮ HỆ

2. Nguồn gốc ngôn ngữ

Xung quanh vấn đề nguồn gốc ngôn ngữ có nhiều quan điểm khác nhau. Lịch sử phát triển của ngôn ngữ học ghi nhận đã có nhiều cách giải thích khác nhau về nguồn gốc hình thành ngôn ngữ.

06/26/17 5

I. NGUỒN GỐC, VAI TRÒ CỦA NGÔN NGỮ VÀ SỰ HÌNH THÀNH CÁC NGỮ HỆ

2. Nguồn gốc ngôn ngữ

a. Quan điểm trước Mác

- Thuyết duy tâm tôn giáo

- Thuyết tượng thanh

- Thuyết tiếng kêu trong lao động

- Thuyết công ước xã hội

* Các quan điểm trên không giải thích được một cách khách quan, khoa học về nguồn gốc ngôn ngữ...

06/26/17 6

I. NGUỒN GỐC, VAI TRÒ CỦA NGÔN NGỮ VÀ SỰ HÌNH THÀNH CÁC NGỮ HỆ

2. Nguồn gốc ngôn ngữ b. Quan điểm Mác-xít Lao động là nguồn gốc của ngôn ngữ Con người là chủ thể sáng tạo ra ngôn ngữ. - Do biến đổi môi trường sống: vượn → người - Di chuyển kiếm thức ăn: tạo dáng đi thẳng

Bộ máy phát âm

Ngôn ngữ Lao động

Nhu cầu giao tiếp

06/26/17 7

I. NGUỒN GỐC, VAI TRÒ CỦA NGÔN NGỮ VÀ SỰ HÌNH THÀNH CÁC NGỮ HỆ

2. Nguồn gốc ngôn ngữ

b. Quan điểm Mác-xít

- Lao động sáng tạo ra ngôn ngữ và làm cho ngôn ngữ

ngày càng phát triển

- Ngôn ngữ thúc đẩy lao động, quan hệ xã hội phát triển

* Tóm lại: ngôn ngữ ra đời do nhu cầu giao tiếp của con

người trong lao động sản xuất và quan hệ xã hội. Nguồn

gốc ra đời của ngôn ngữ là lao động.

06/26/17 8

I. NGUỒN GỐC, VAI TRÒ CỦA NGÔN NGỮ VÀ SỰ HÌNH THÀNH CÁC NGỮ HỆ

3. Vai trò của ngôn ngữ

a. Nói chung

- Là phương tiện giao tiếp căn bản nhất của con người

+ Giao tiếp là nhu cầu bẩm

sinh, tất yếu

+ Ngôn ngữ là phương tiện

giao tiếp căn bản nhất

06/26/17 9

I. NGUỒN GỐC, VAI TRÒ CỦA NGÔN NGỮ VÀ SỰ HÌNH THÀNH CÁC NGỮ HỆ

3. Vai trò của ngôn ngữ

a. Nói chung

Là công cụ biểu cảm, công cụ nghệ thuật

+ là công cụ biểu cảm của

con người

+ sáng tạo và hưởng thụ

các giá trị văn hóa – nghệ

thuật 06/26/17 10

I. NGUỒN GỐC, VAI TRÒ CỦA NGÔN NGỮ VÀ SỰ HÌNH THÀNH CÁC NGỮ HỆ

3. Vai trò của ngôn ngữ

a. Nói chung

Là thành tố, giá đỡ của văn hóa. Truyền tải tri thức...

+ là thành tố của văn hóa

+ Là giá đỡ của văn hóa

+ truyền tải tri thức

06/26/17 11

I. NGUỒN GỐC, VAI TRÒ CỦA NGÔN NGỮ VÀ SỰ HÌNH THÀNH CÁC NGỮ HỆ

3. Vai trò của ngôn ngữ

a. Nói chung

- Là phương tiện, công cụ tư duy...

+ tham gia vào quá trình tư

duy để hình thành tư tưởng

+ thể hiện kết quả tư duy

+ phân biệt ngôn ngữ với

tư duy

06/26/17 12

I. NGUỒN GỐC, VAI TRÒ CỦA NGÔN NGỮ VÀ SỰ HÌNH THÀNH CÁC NGỮ HỆ

3. Vai trò của ngôn ngữ

b. Đối với dân tộc học

Có vai trò quan trọng đối với dân tộc học, vì:

+ Lịch sử ngôn ngữ luôn gắn chặt với lịch sử tộc người

Thể hiện:

- Là tiêu chí quan trọng để phân biệt tộc người

+ Làm sáng tỏ các đặc điểm về lịch sử, văn hóa...

+ Hiểu rõ mối quan hệ qua lại và ảnh hưởng của các tộc người

- Là nguồn sử liệu quý để nghiên cứu tộc người: + vạch rõ nguồn gốc, quá trình hình thành, phát triển, mqh...

06/26/17 13

I. NGUỒN GỐC, VAI TRÒ CỦA NGÔN NGỮ VÀ SỰ HÌNH THÀNH CÁC NGỮ HỆ

4. Sự hình thành và phân loại các ngữ hệ chính trên thế

giới

a. Khái niệm ngữ hệ

Ngữ hệ là một nhóm ngôn ngữ có quan hệ về nguồn gốc

lịch sử, được thể hiện trên các phương diện: từ vị cơ bản,

ngữ pháp, thanh điệu và ngữ âm.

- Là nhóm ngôn ngữ có chung nguồn gốc

- Giống nhau về từ vị cơ bản và cấu trúc ngữ pháp

06/26/17 14

I. NGUỒN GỐC, VAI TRÒ CỦA NGÔN NGỮ VÀ SỰ HÌNH THÀNH CÁC NGỮ HỆ

4. Sự hình thành và phân loại các ngữ hệ chính trên thế

giới

b. Nguyên nhân hình thành ngữ hệ

- Liên quan đến sự phân chia các khối cộng đồng người

nên đồng thời cũng phân chia luôn thành các ngôn ngữ

khác nhau có cùng nguồn gốc

- Thời gian xuất hiện: Vào thời kỳ CXNT(13000-4000 năm)

06/26/17 15

I. NGUỒN GỐC, VAI TRÒ CỦA NGÔN NGỮ VÀ SỰ HÌNH THÀNH CÁC NGỮ HỆ

4. Sự hình thành và phân loại các ngữ hệ chính trên thế

giới

c. Cách phân loại ngôn ngữ và ngữ hệ trên thế giới

- Chia theo hình thái học

- Chia theo phổ hệ

06/26/17 16

I. NGUỒN GỐC, VAI TRÒ CỦA NGÔN NGỮ VÀ SỰ HÌNH THÀNH CÁC NGỮ HỆ

4. Sự hình thành và phân loại các ngữ hệ chính trên thế

giới

d. Các ngữ hệ chính trên thế giới

Hiện nay có khoảng 6900 ngôn ngữ, chia làm 20 ngữ hệ

06/26/17 17

II. CÁC NGỮ HỆ CHÍNH Ở VIỆT NAM VÀ NGUỒN GỐC TIẾNG VIỆT

1. Các ngữ hệ chính ở Việt Nam

- Ngữ hệ Nam á

- Ngữ hệ Thái

- Ngữ hệ Nam đảo

- Ngữ hệ Hán Tạng

06/26/17 18

II. CÁC NGỮ HỆ CHÍNH Ở VIỆT NAM VÀ NGUỒN GỐC TIẾNG VIỆT

2. Nguồn gốc, đặc điểm tiếng Việt

Là ngôn ngữ của tộc người đa số ở Việt Nam

a. Nguồn gốc

- Trước CN, người việt cổ đã có tiếng nói và có thể có chữ

viết

- Thế kỷ IX, X: sáng tạo ra chữ nôm

- TK XVIII: sáng tạo ra chữ quốc ngữ

- Cấu trúc: Môn-Khme, ngữ pháp: Thái

06/26/17 19

II. CÁC NGỮ HỆ CHÍNH Ở VIỆT NAM VÀ NGUỒN GỐC TIẾNG VIỆT

2. Nguồn gốc, đặc điểm tiếng Việt

b. Đặc điểm

- Góc độ dân tộc học

+ là ngôn ngữ chung – quốc ngữ

+ luôn được bổ sung, phát triển

+ tính thống nhất cao

+ giàu sức sống

- Góc độ ngôn ngữ học

06/26/17 20