Môn học Cơ Sở Thiết Kế Máy Slide 1

Chương 5: Bộ truyền xích Trần Thiên Phúc

Môn học Cơ Sở Thiết Kế Máy Slide 2

5.1 Khái niệm chung

Chương 5

5.2 Kết cấu xích truyền động

5.3 Thông số hình học của bộ truyền

5.4 Động học bộ truyền xích

5.5 Động lực học bộ truyền xích

5.6 Các dạng hỏng và chỉ tiêu tính

5.7 Tính toán bộ truyền xích

Chương 5: Bộ truyền xích Trần Thiên Phúc

Môn học Cơ Sở Thiết Kế Máy Slide 3

5.1 Khái niệm chung:

Nguyên lý hoạt động

Phân loại cơ cấu xích truyền động:

 Theo cấu tạo

 Theo số dãy xích

Ưu nhược điểm:

 Hiệu suất cao do không trượt, có khả năng chịu quá tải đột ngột

 Không cần phải căng xích, lực tác dụng lên trục, ổ nhỏ

 Kích thước bé và có thể truyền đến nhiều bánh bị động (bất kể góc ôm)

 Gây ồn khi hoạt động, có tải trọng phụ cũng như tải va đập

 Vận tốc tức thời không ổn định vì thế tỉ số truyền cũng không ổn định

 Cần bôi trơn thường xuyên và bộ phận điều chỉnh xích

Phạm vi sử dụng

Chương 5: Bộ truyền xích Trần Thiên Phúc

Môn học Cơ Sở Thiết Kế Máy Slide 4

5.2 Kết cấu xích truyền động:

Xích ống con lăn

Chỉ nên sử dụng với vận tốc dưới 20m/s

Xích ống

Chỉ sử dụng với những thiết bị không quan trọng, tải nhẹ

Xích răng

Chỉ sử dụng với vận tốc dưới 35m/s

Đĩa xích

 Xích ống con lăn

 Xích răng

Chương 5: Bộ truyền xích Trần Thiên Phúc

Môn học Cơ Sở Thiết Kế Máy Slide 5

5.3 Thông số hình học của bộ truyền:

Bước xích: Tỉ lệ thuận với khả năng tải nhưng với cả va đập và tiếng ồn. Nên chọn bước xích nhỏ khi tốc độ làm việc cao. Số răng đĩa xích: Tỉ lệ nghịch với tải trọng động. zmin = 15 (với tải trọng động là 21), có thể chọn sơ bộ theo z1 = 29 – 2u. Zmax = 120 (với xích răng là 140).

Đường kính vòng chia

Đường kính vòng ngoài và

Khoảng cách trục

Số mắc xích

sau đó phải tính lại khoảng cách trục

Chương 5: Bộ truyền xích Trần Thiên Phúc

Môn học Cơ Sở Thiết Kế Máy Slide 6

5.4 Động học bộ truyền xích:

Vận tốc trung bình của bộ truyền

Tỉ số truyền trung bình

Vận tốc và tỉ số truyền tức thời

Chương 5: Bộ truyền xích Trần Thiên Phúc

Môn học Cơ Sở Thiết Kế Máy Slide 7

5.5 Động lực học bộ truyền xích:

Lực căng trên các nhánh

Lực căng ban đầu

Lực căng do lực ly tâm gây ra

Tải trọng động

Động năng va đập - giới hạn bước xích theo số vòng quay

Chương 5: Bộ truyền xích Trần Thiên Phúc

Môn học Cơ Sở Thiết Kế Máy Slide 8

5.6 Các dạng hỏng, chỉ tiêu tính, vật liệu và bôi trơn cho bộ truyền xích:

Mòn bản lề và mòn răng đĩa xích

Hỏng do mỏi

Má xích xoay tương đối với chốt và ống

Vật liệu chế tạo má xích và đĩa xích phải có độ bền và độ bền mòn cao, thường chế tạo từ thép carbon trung bình hay thép hợp kim. Để làm việc êm hơn có thể làm đĩa xích từ chất dẽo, khi vận tốc thấp có thể chế tạo từ gang xám.

Độ võng cho phép của dây xích từ 0,015 đến 0,02a. Thường người ta chừa khoảng điều chỉnh là 2 bước xích.

Vận tốc làm việc đến 4m/s – bôi trơn định kỳ, đến 6m/s – bôi trơn nhỏ giọt, trên 6m/s – bôi trơn liên tục (ngâm đĩa dầu).

Chương 5: Bộ truyền xích Trần Thiên Phúc

Môn học Cơ Sở Thiết Kế Máy Slide 9

5.7 Tính toán bộ truyền xích:

Tính toán theo độ bền mòn

 Áp suất cho phép sinh ra trong bản lề

 Hệ số điều kiện sử dụng

 Công suất cho phép

Kiểm nghiệm theo số lần va đập trong 1s

Kiểm nghiệm theo hệ số an toàn

Trình tự thiết kế bộ truyền xích

Chương 5: Bộ truyền xích Trần Thiên Phúc