BỘ GIAO THÔNG VẬN TẢI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ GTVT
PGS.TS. NGUYỄN VĂN VI
BÀI GIẢNG
CÔNG TRÌNH TH
ỦY CÔNG
TRONG NHÀ MÁY ĐÓNG TÀU
Dùng cho đào tạo: ĐẠI HỌC
HÀ NỘI – 2021
2
BỘ GIAO THÔNG VẬN TẢI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ GTVT
PGS.TS. NGUYỄN VĂN VI
BÀI GIẢNG
CÔNG TRÌNH TH
ỦY CÔNG
TRONG NHÀ MÁY ĐÓNG TÀU
Dùng cho đào tạo: ĐẠI HỌC
HÀ NỘI – 2021
3
MỤC LỤC
Trang
MỤC LỤC
………………………………………………………………………………......................
3
LỜI NÓI ĐẦU
………………………………………………………………………………..............
9
Chương 1.
KHÁI NIỆM CHUNG VỀ NHÀ MÁY VÀ QUY HOẠCH NHÀ
MÁY ĐÓNG MỚI VÀ SỬA CHỮA TÀU THUỶ
...................................
10
1.1. Những vấn đề chung về công nghệ đóng tàu
……...……………………………….
10
1.1.1. Khái niệm cơ bản
………………………………............……………………..............
10
1.1.2. Khái niệm, phân loại nhà máy đóng tàu
………………………........................
11
1.1.3. Phương pháp đóng tàu
……………………..................……………………..............
11
1.2. Nhà máy sửa chữa tàu và nhiệm vụ của chúng
……………….....……………......
14
1.2.1. Khái niệm cơ bản về nhà máy sửa chữa tàu thủy
.....…………….................
14
1.2.2. Các hình thức và phương pháp sửa chữa tàu
…....……….....……………......
14
1.3. Các bộ phận chủ yếu của nhà máy đóng tàu thủy và sửa chữa tàu thủy
..
16
1.3.1. Nhóm các phân xưởng chủ yếu
.…………….... …………….....…………….......
16
1.3.2. Nhóm phân xưởng chế tạo máy
.…………….............................. …………….....
17
1.3.3. Nhóm phân xưởng phụ
.…………….... …………….....…………….......................
17
1.3.4. Khu nước và công trình thủy công
…………….............................………….....
17
1.3.5. Thiết bị năng lượng
.…………….... …………….....…………….......….....……….
17
1.3.6. Kho bãi
.……………..............................…………….....….....…………….....….....…..
17
1.3.7. Bộ phận phục vụ
..............................…………….....….....…………….....….....….....
18
1.4.
Các dạng công trình thủy công chủ yếu trong nhà máy đóng tàu thủy
và sửa chữa tàu thủy
………………………………......……….....….....…………….....…..
18
1.4.1. Các công trình dùng đường trượt nghiêng
……….……….....….....………….
18
1.4.2. Các công trình dùng biện pháp khống chế mực nước
.....….....…………...
19
1.4.3. Máy nâng tàu
……….……….....….....………….……….....….....…………….....…...
22
Chương 2. VẤN ĐỀ QUY HOẠCH XÂY DỰNG NHÀ MÁY ĐÓNG TÀU
THỦY VÀ SỬA CHỮA TÀU THỦY
........………………………….............
24
2.1. Khảo sát về kinh tế và kỹ thuật nhà máy
……………………………….....................
24
2.2. Yêu cầu đối với khu đất và khu nước của nhà máy sửa chữa và đóng
mới tàu thủy
………………………….…….....….....………….……….....….....…………….....
25
2.2.1. Cơ sở lựa chọn địa điểm xây dựng nhà máy
…………………………………
25
2.2.2. Yêu cầu cơ bản khi bố trí mặt bằng nhà máy
………………………………..
26
2.2.3. Yêu cầu đối với các công trình thủy công..
…………………………………..
28
4
2.3. Thiết kế mặt bằng tổng thể nhà máy đóng tàu thủy và sửa chữa tàu
thủy
…………………………………………………….……………………………………………
29
2.3.1. Khái niệm về sơ đồ làm việc của nhà máy…
………………………………..
29
2.3.2. Nội dung thiết kế mặt bằng tổng thể
………….………………………………...
32
2.4. Mặt bằng tổng thể của nhà máy đóng tàu thủy
……………………………………
33
2.4.1. Các phương án mẫu…
………………………………………………………………
36
2.4.2. Một số mặt bằng tổng thể của các nhà máy đóng tàu đang khai thác
...
40
2.5. Mặt bằng tổng thể của nhà máy sửa chữa thủy
……………………………............
43
Chương 3. BỆ TÀU, BẾN TRANG TRÍ VÀ THIẾT BN VẬN CHUYỂN
TRONG PHẠM VI NHÀ MÁY
………................…………………………....
46
3.1. Bệ tàu
.............………………………………………………. …………..…………………………
47
3.1.1. Khái niệm và công dụng
…………………………………………………………...
47
3.1.2. Cách bố trí bệ kết hợp với công trình nâng tàu
……………………………..
47
3.1.3. Kích thước bệ
………………………………………………………………………….
48
3.1.4. Kết cấu bệ
………………………………………………………………………………
50
3.1.5. Tính số lượng bệ
……………………………………………………………………...
51
3.1.6. Tính toán bệ tàu
……………………………………………………………………….
54
3.2. Bến trang trí
……………………………..………………………………………………………
55
3.2.1. Khái niệm
……………………………………………………………………………….
55
3.2.2. Cách bố trí bến trang trí
…………………………………………………………….
55
3.2.3. Các hình thức cập tàu ở bến trang trí
…………………………………………..
55
3.2.4. Các hình thức kết cấu
……………………………………………………………….
56
3.2.5. Tính chiều dài bến
…………………………………………………………………...
56
3.3. Thiết bị vận chuyển trong phạm vi nhà máy
………………………...……………..
57
3.3.1. Các yêu cầu cơ bản đối với thiết bị vận chuyển
…………………………….
57
3.3.2. Xe chở tàu
………………………………………….……………………………….......
57
3.3.3. Thiết bị kéo
…………………………………………………………………………….
60
3.3.4. Thời gian thao tác vận chuyển tàu
…….………………………………...............
63
Chương 4. ĐÀ TÀU
………................…………………………..………………………………......
66
4.1. Khái niệm và phân loại
...............………………………………………………....................
66
4.1.1. Khái niệm
…………………………….………………………………………................
66
4.1.2. Phân loại đà tàu
………………………………………….……………………………
68
4.2. Các bộ phận chủ yếu của đà tàu
…………………………..……………………………..
68
4.2.1. Phần bệ tàu
…………………………………….……………………………………….
69
4.2.2. Đường trượt
…………………………………………………………………………….
70
4.2.3. Hố sâu mút đà
…………………………………………………………………………
70
5
4.2.4. Đường trượt tạm thời
………………………………………………………………..
70
4.2.5. Đệm tàu
………………………………………………………………………………….
70
4.2.6. Đê quai
…………………………………………………………………………………..
71
4.3. Các thông số kích thước cơ bản của đà tàu
…………………………...……………..
71
4.3.1. Độ dốc đường trượt (i = tgα)
………….………………………………………......
71
4.3.2. Mực nước thấp thiết kế
……………………………………………………………..
72
4.3.3. Chiều sâu mút đà tàu (xem hình 4-6)
………………………………..................
72
4.3.4. Chiều sâu phía trước mút đà (xem hình 4-6)
………………………………...
73
4.3.5. Cao trình bệ (phần trên cạn của đà)
…………………………………………….
73
4.3.6. Kích thước mặt bằng (xem hình 4-6)
…………………………………………..
74
4.4. Các hình thức kết cấu đà tàu
…………………………...…………………………………
75
4.4.1. Bản bê tông cốt thép trên nền thiên nhiên
………………………………........
75
4.4.2. Dầm bê tông cốt thép trên nền thiên nhiên
…………………………………...
75
4.4.3. Dầm bản bê tông cốt thép trên nền thiên nhiên
……………….....................
76
4.4.4. Dầm hay bản bê tông cốt thép trên nền cọc
……………………………….....
76
4.4.5. Dầm bản trên móng cọc, trụ, giếng chìm
…………………………………….
77
4.5. Quá trình hạ thủy tàu
…………………………...…………………………………………...
77
4.6. Tính toán đà tàu
…………………………...…………………………………………………...
79
4.6.1. Sự phân bố tải trọng của tàu
………………………………...................................
79
4.6.2. Các trường hợp tính toán đà tàu
…………………………………........................
80
4.6.3. Tính bản (dầm hoặc dầm bản) trên nền thiên nhiên
………………............
82
4.6.4. Thiết bị cá hãm trượt
………………………………...................................................
84
Chương 5. TRIỀN TÀU
………................…………………………..…………………………….
87
5.1. Khái niệm và công dụng
...............………………………………………………..................
87
5.2. Các bộ phận của triền
...............……………………………………………….......................
90
5.3.
Các hình thức chuyển tàu
...............………………………………………………..............
94
5.3.1. Dùng xe giá bằng 1 tầng xe
……………………………………………………….
94
5.3.2. Dùng xe giá nghiêng 2 tầng xe
…………………………………………………..
97
5.3.3. Dùng xe giá nghiêng ba tầng xe
…………………………………………………
98
5.3.4. Dùng xe giá bằng chạy trên đường ray lệch
………………………………….
98
5.3.5. Dùng xe kiểu kết hợp
………………………………………………………………..
99
5.3.6. Triền kiểu răng lược
…………………………………………………………………
100
5.3.7. Hình thức phân đoạn xe chở tàu
…………………………………………………
102
5.3.8. Thao tác kéo tàu
………………………………………………………………………
102
5.4. Các thông số kích thước chủ yếu của triền tàu
………………………...…………..
105