TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG XÃ HỘI
Ch biên : TS. Đ Th Thanh Hoa
Bài ging
DU LCH BN VNG
HÀ NI, 2025
TRƯỜNG ĐI HC LAO ĐỘNG XÃ HI
KHOA QUN TR KINH DOANH
B MÔN QUN TR DCH V DU LCH
BÀI GING
DU LCH BN VNG
Ch biên: TS. Đỗ Th Thanh Hoa
Thành viên: TS. Nguyn Th Thu Hương
Thành viên: TS. Nguyn Th Huế
Hà Ni - 2025
2
LI M ĐẦU
Trong bi cnh toàn cu hóa s phát trin mnh m ca ngành du lch
hin nay, vấn đề phát trin bn vng tr thành yêu cu cp thiết, mang tính
chiến lược không ch đối vi các quc gia mà còn vi tng doanh nghip
nhân hoạt động trong lĩnh vc du lch. Du lch bn vững không đơn thuần s
kết hp gia phát trin kinh tế vi bo v môi trường, mà còn s hài hòa gia
ba tr ct: kinh tế hi môi trường, nhằm đảm bo li ích cho thế h hin
ti không làm tn hại đến kh năng đáp ng nhu cu ca các thế h tương
lai.
Bài ging môn Du lch bn vng đưc xây dng vi mc tiêu giúp sinh
viên nm vng nhng kiến thc nn tng chuyên sâu v các nguyên tc,
chính sách, hình phát trin du lch bn vng Việt Nam cũng như trên
thế gii. Thông qua các bài hc, sinh viên s đưc tìm hiu mi quan h gia du
lịch môi trường, các yếu t sinh thái ảnh hưởng đến hoạt động du lịch, cũng
như vai trò của cộng đồng địa phương trong việc tham gia qun phát trin
du lch mt cách hiu qu, có trách nhim.
Đặc bit, ni dung bài ging nhn mạnh đến vic vn dng thuyết vào
thc tiễn, giúp người hc phát trin k năng tư duy phn biện, phân tích và đánh
giá tác động ca hoạt động du lịch đến các vùng sinh thái nhy cm như miền
núi, vùng ven bin, hay khu vực hoang sơ. Các phương pháp hc tập đa dng
như thảo lun nhóm, nghiên cu tình hung, thuyết trình s khuyến khích
sinh viên ch động, sáng to trong hc tập, đồng thi nâng cao ý thc bo v
môi trường và gìn gi bn sắc văn hóa địa phương.
Qua quá trình hc tp, sinh viên không ch hiu v tm quan trng ca
phát trin du lch bn vững mà còn hình thành thái độ, hành vi ngh nghiệp đúng
đắn ng ti mc tiêu phát trin du lịch “xanh”, thân thin vi thiên nhiên và
cộng đồng. Môn học cũng góp phần trang b cho người hc những năng lc cn
thiết để tr thành nhng nhà qun lý, nhà hoạch định chính sách hoc nhà kinh
3
doanh du lch có trách nhiệm, đáp ng yêu cu phát trin ca ngành du lch Vit
Nam trong giai đoạn mi.
Vi tinh thần đó, bài ging môn hc Du lch bn vng không ch mang ý
nghĩa về mt kiến thc chuyên môn, mà còn hành trình nhn thc, lan ta giá
tr nhân văn ý thc trách nhim xã hi trong s nghip phát trin du lch ca
đất nước theo hướng bn vng, toàn din và hi nhp quc tế.
Bài ging Du lch bn vng do TS. Đỗ Th Thanh Hoa làm ch biên cùng
vi s tham gia biên son ca các ging viên thuc b môn Qun tr dch v du
lch:
TS. Đỗ Th Thanh Hoa biên soạn chương 1,3
TS. Nguyn Th Thu Hương và TS. Nguyn Th Huế biên soạn chương 2
Trong quá trình biên son, mc dù tp th tác gi đã cố gng tham kho và
vn dng nhiu lý thuyết tài liu tham khảo khác nhau, tuy nhiên cũng khó tránh
khi nhng sai sót, hn chế. Chúng tôi rt mong nhận được ý kiến đóng góp từ
các chuyên gia, các nhà nghiên cứu và người hc. Mi ý kiến đóng góp xin được
gi v B môn Qun tr dch v du lch, Khoa Qun tr kinh doanh Trường đại
học Lao động Xã hi.
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn!
4
MC LC
LI M ĐẦU .......................................................................................................................... 2
CHƯƠNG 1: DU LỊCH VÀ MÔI TRƯỜNG .......................................................................... 6
1.1. Lch s các loi hình du lch ...................................................................... 7
1.2.1. S hình thành và phát trin ca du lch ........................................ 7
1.2.2. S hình thành và phát trin ca khái nim du lch sinh thái ........ 9
1.2.3. S xut hin ca khái nim du lch bn vng ............................. 10
1.2.4. Xu hướng phát trin du lch hin nay ......................................... 11
1.2. V trí ca du lch trong phát trin ............................................................. 12
1.2.1. Tiếp cn kinh tế chính tr ............................................................ 13
1.2.2. Tiếp cn chức năng ..................................................................... 20
1.3. Những đặc trưng cơ bản ca lãnh th (điểm) du lch ............................... 22
1.3.1. Tính xen ghép .............................................................................. 22
1.3.2. Vòng đời của điểm du lch .......................................................... 23
1.3.3. Kh năng tải ca điểm du lch .................................................... 29
1.3.3.1. Kh năng tải sinh thái ................................................................. 31
1.3.3.2. Kh năng tải xã hi ..................................................................... 33
1.3.3.3. Kh năng tải kinh tế .................................................................... 34
1.4. Tác động môi trường ca du lch ............................................................. 36
1.4.1. Tác động ca du lch lên các yếu t sinh thái t nhiên .............. 36
1.4.2. Tác động ca du lch lên xã hi nhân văn ............................... 40
1.5. Sức ép môi trường lên phát triển du lịch bền vững .................................. 45
1.5.1. Mt s dng sức ép môi trường chính ........................................ 46
CHƯƠNG 2: DU LỊCH BN VNG ................................................................................... 55
2.1. Khái niệm và mục tiêu ............................................................................. 56
2.1.1. Khái nim du lch bn vng ......................................................... 56
2.1.2. Mc tiêu ca du lch bn vng (DLBV) ....................................... 56
2.2. Những nguyên tắc của du lịch bền vững .................................................. 58
2.3. Chính sách du lịch bền vững trên thế giới ................................................ 61
2.3.1. Công c để đạt được mc tiêu bn vng ..................................... 61
2.3.2. Chính sách du lch bn vng ....................................................... 62
2.4. Các biện pháp tự điều chỉnh nhằm đạt đến du lịch bền vững .................. 69
2.4.1. Tiếp th và nhãn sinh thái ............................................................ 70
2.4.2. Phát triển chính sách tiêu dùng có ý nghĩa môi trường .............. 72
2.4.3. Quản lý năng lượng hiu qu ...................................................... 72
2.4.4. Tiết kiệm nước giải pháp kép cho môi trường và li nhun ..... 73
2.4.5. Qun lý cht thi theo chiến lược 3R: Reuse Reduce Recycle
73
2.4.6. Giao thông và vn ti xanh gim carbon du lch ..................... 74
2.4.7. Đào tạo nn tảng con người cho du lch bn vng ................... 74
2.4.8. Giáo dc và thông tin du lch Cm hóa hành vi khách tham
quan 75