
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG XÃ HỘI
Chủ biên : TS. Đỗ Thị Thanh Hoa
Bài giảng
DU LỊCH BỀN VỮNG
HÀ NỘI, 2025

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG XÃ HỘI
KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH
BỘ MÔN QUẢN TRỊ DỊCH VỤ DU LỊCH
BÀI GIẢNG
DU LỊCH BỀN VỮNG
Chủ biên: TS. Đỗ Thị Thanh Hoa
Thành viên: TS. Nguyễn Thị Thu Hương
Thành viên: TS. Nguyễn Thị Huế
Hà Nội - 2025

2
LỜI MỞ ĐẦU
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự phát triển mạnh mẽ của ngành du lịch
hiện nay, vấn đề phát triển bền vững trở thành yêu cầu cấp thiết, mang tính
chiến lược không chỉ đối với các quốc gia mà còn với từng doanh nghiệp và cá
nhân hoạt động trong lĩnh vực du lịch. Du lịch bền vững không đơn thuần là sự
kết hợp giữa phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường, mà còn là sự hài hòa giữa
ba trụ cột: kinh tế – xã hội – môi trường, nhằm đảm bảo lợi ích cho thế hệ hiện
tại mà không làm tổn hại đến khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương
lai.
Bài giảng môn Du lịch bền vững được xây dựng với mục tiêu giúp sinh
viên nắm vững những kiến thức nền tảng và chuyên sâu về các nguyên tắc,
chính sách, và mô hình phát triển du lịch bền vững ở Việt Nam cũng như trên
thế giới. Thông qua các bài học, sinh viên sẽ được tìm hiểu mối quan hệ giữa du
lịch và môi trường, các yếu tố sinh thái ảnh hưởng đến hoạt động du lịch, cũng
như vai trò của cộng đồng địa phương trong việc tham gia quản lý và phát triển
du lịch một cách hiệu quả, có trách nhiệm.
Đặc biệt, nội dung bài giảng nhấn mạnh đến việc vận dụng lý thuyết vào
thực tiễn, giúp người học phát triển kỹ năng tư duy phản biện, phân tích và đánh
giá tác động của hoạt động du lịch đến các vùng sinh thái nhạy cảm như miền
núi, vùng ven biển, hay khu vực hoang sơ. Các phương pháp học tập đa dạng
như thảo luận nhóm, nghiên cứu tình huống, và thuyết trình sẽ khuyến khích
sinh viên chủ động, sáng tạo trong học tập, đồng thời nâng cao ý thức bảo vệ
môi trường và gìn giữ bản sắc văn hóa địa phương.
Qua quá trình học tập, sinh viên không chỉ hiểu rõ về tầm quan trọng của
phát triển du lịch bền vững mà còn hình thành thái độ, hành vi nghề nghiệp đúng
đắn – hướng tới mục tiêu phát triển du lịch “xanh”, thân thiện với thiên nhiên và
cộng đồng. Môn học cũng góp phần trang bị cho người học những năng lực cần
thiết để trở thành những nhà quản lý, nhà hoạch định chính sách hoặc nhà kinh

3
doanh du lịch có trách nhiệm, đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành du lịch Việt
Nam trong giai đoạn mới.
Với tinh thần đó, bài giảng môn học Du lịch bền vững không chỉ mang ý
nghĩa về mặt kiến thức chuyên môn, mà còn là hành trình nhận thức, lan tỏa giá
trị nhân văn và ý thức trách nhiệm xã hội trong sự nghiệp phát triển du lịch của
đất nước theo hướng bền vững, toàn diện và hội nhập quốc tế.
Bài giảng Du lịch bền vững do TS. Đỗ Thị Thanh Hoa làm chủ biên cùng
với sự tham gia biên soạn của các giảng viên thuộc bộ môn Quản trị dịch vụ du
lịch:
TS. Đỗ Thị Thanh Hoa biên soạn chương 1,3
TS. Nguyễn Thị Thu Hương và TS. Nguyễn Thị Huế biên soạn chương 2
Trong quá trình biên soạn, mặc dù tập thể tác giả đã cố gắng tham khảo và
vận dụng nhiều lý thuyết tài liệu tham khảo khác nhau, tuy nhiên cũng khó tránh
khỏi những sai sót, hạn chế. Chúng tôi rất mong nhận được ý kiến đóng góp từ
các chuyên gia, các nhà nghiên cứu và người học. Mọi ý kiến đóng góp xin được
gửi về Bộ môn Quản trị dịch vụ du lịch, Khoa Quản trị kinh doanh Trường đại
học Lao động – Xã hội.
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn!

4
MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU .......................................................................................................................... 2
CHƯƠNG 1: DU LỊCH VÀ MÔI TRƯỜNG .......................................................................... 6
1.1. Lịch sử các loại hình du lịch ...................................................................... 7
1.2.1. Sự hình thành và phát triển của du lịch ........................................ 7
1.2.2. Sự hình thành và phát triển của khái niệm du lịch sinh thái ........ 9
1.2.3. Sự xuất hiện của khái niệm du lịch bền vững ............................. 10
1.2.4. Xu hướng phát triển du lịch hiện nay ......................................... 11
1.2. Vị trí của du lịch trong phát triển ............................................................. 12
1.2.1. Tiếp cận kinh tế chính trị ............................................................ 13
1.2.2. Tiếp cận chức năng ..................................................................... 20
1.3. Những đặc trưng cơ bản của lãnh thổ (điểm) du lịch ............................... 22
1.3.1. Tính xen ghép .............................................................................. 22
1.3.2. Vòng đời của điểm du lịch .......................................................... 23
1.3.3. Khả năng tải của điểm du lịch .................................................... 29
1.3.3.1. Khả năng tải sinh thái ................................................................. 31
1.3.3.2. Khả năng tải xã hội ..................................................................... 33
1.3.3.3. Khả năng tải kinh tế .................................................................... 34
1.4. Tác động môi trường của du lịch ............................................................. 36
1.4.1. Tác động của du lịch lên các yếu tố sinh thái tự nhiên .............. 36
1.4.2. Tác động của du lịch lên xã hội – nhân văn ............................... 40
1.5. Sức ép môi trường lên phát triển du lịch bền vững .................................. 45
1.5.1. Một số dạng sức ép môi trường chính ........................................ 46
CHƯƠNG 2: DU LỊCH BỀN VỮNG ................................................................................... 55
2.1. Khái niệm và mục tiêu ............................................................................. 56
2.1.1. Khái niệm du lịch bền vững ......................................................... 56
2.1.2. Mục tiêu của du lịch bền vững (DLBV) ....................................... 56
2.2. Những nguyên tắc của du lịch bền vững .................................................. 58
2.3. Chính sách du lịch bền vững trên thế giới ................................................ 61
2.3.1. Công cụ để đạt được mục tiêu bền vững ..................................... 61
2.3.2. Chính sách du lịch bền vững ....................................................... 62
2.4. Các biện pháp tự điều chỉnh nhằm đạt đến du lịch bền vững .................. 69
2.4.1. Tiếp thị và nhãn sinh thái ............................................................ 70
2.4.2. Phát triển chính sách tiêu dùng có ý nghĩa môi trường .............. 72
2.4.3. Quản lý năng lượng hiệu quả ...................................................... 72
2.4.4. Tiết kiệm nước – giải pháp kép cho môi trường và lợi nhuận ..... 73
2.4.5. Quản lý chất thải theo chiến lược 3R: Reuse – Reduce – Recycle
73
2.4.6. Giao thông và vận tải xanh – giảm carbon du lịch ..................... 74
2.4.7. Đào tạo – nền tảng con người cho du lịch bền vững ................... 74
2.4.8. Giáo dục và thông tin du lịch – Cảm hóa hành vi khách tham
quan 75

