TÀI LIỆU HỌC TẬP
KỸ NĂNG XỬ LÝ TÌNH HUỐNG TRONG DU LỊCH
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
1.1 Các khái niệm cơ bản
1.1.1 Khách du lịch
Căn cứ theo quy định tại Khoản 2 Điều 3 và Điều 10Luật Du lịch 2017có quy định về khái
niệm và phân loại của khách du lịch như sau:
Khách dulịchlàngười đi du lịch hoặc kết hợp đi du lịch, trừ trường hợp đi học, làm việc
để nhận thu nhập ở nơi đến. Theo đó,khách du lịch bao gồm: khách du lịch nội địa, khách
du lịch quốc tế đến Việt Nam và khách du lịch ra nước ngoài.Cụ thể, các loại khách du lịch
này được định nghĩa như sau:
-Khách du lịch nội địa làcông dân Việt Nam, người nước ngoài cư trúở Việt
Nam đi du lịch trong lãnh thổ Việt Nam.
-Khách du lịch quốc tế đến Việt Nam làngười nước ngoài, người Việt Nam
định cư ở nước ngoài vào Việt Nam du lịch.
-Khách du lịch ra nước ngoài làcông dân Việt Nam và người nước ngoài cư
trúở Việt Nam đi du lịch nước ngoài.
Một số khái niệm liên quan đến khách du lịch trên thế giới:
Xuất hiện lần đầu tiên vào thế kỷ 18 – tại Pháp: Khách du lịch là người thực hiện một
cuộc hành trình lớn “faire le grand tour”
Năm 1800, tại Vương quốc Anh, khách du lịch được định nghĩa là người thực hiện cuộc
hành trình lớn trên đất liền xuyên nước Anh.
Theo nhà kinh tế học Iozef Stander (đầu TK20) định nghĩa rằng: “Khách du lịch là hành
khách xa hoa ở lại theo ý thích ngoài nơi cư trú thường xuyên để thỏa mãn những nhu cầu
sinh hoạt cao cấp mà không theo đuổi các mục đích kinh tế”.
Nhà kinh tế học người Anh-Odgil Vi cho rằng: để trở thành khách du lịch cần có 2 điều
kiện:
Thứ nhất, phải xa nhà thời gian dưới một năm,
Thứ hai, ở đó phải tiêu các khoản tiền đã tiết kiệm ở nơi khác.
Định nghĩa của các tổ chức thế giới về khách du lịch.
Liên hiệp các quốc gia League of Nations: “Khách du lịch nước ngoài – foreign tourist là
bất cứ ai đến thăm một đất nước khác với nơi cư trú thường xuyên của mình trong khoảng
thời gian ít nhất là 24h”.
Liên hiệp Quốc tế của các tổ chức Chính thức về Du lịch (IUOTO)
Khác biệt:
-Sinh viên và những người đến học tập đều được coi là khách du lịch.
-Còn khách quá cảnh không được coi là khách du lịch trong 2 trường hợp:
Hoặc là họ hành trình qua một nước không dừng lại trong thời gian >24h; hoặc là họ hành
trình trong khoảng thời gian <24h và có dừng lại nhưng không với mục đích du lịch.
1.1.2 Nhu cầu du lịch
Nhu cầu là tính chất của cơ thể sống, biểu hiện trạng thái thiếu hụt của chính cá thể đó và
do đó phân biệt nó với môi trường sống. Nhu cầu tối thiểu nhất hay còn gọi là nhu yếu
tuyệt đối, đã được lập trình qua quá trình rất lâu dài tồn tại, phát triển và tiến hóa. Nhu cầu
là một thuộc tính tâm lý, là những điều mà con người đòi hỏi để tồn tại và phát triển. Mọi
cá nhân đều có những nhu cầu, một số nhu cầu là bẩm sinh, một số là do thu nạp. Trên thế
giới đã có nhiều nghiên cứu về nhu cầu và động cơ của con người, giúp các nhà quản trị
có thể nắm bắt tâm lý, thị hiếu khách hàng một cách kịp thời và đúng đắn. Trong số các lý
thuyết đó, nổi tiếng và phổ biến nhất phải kể đến thuyết cấp bậc nhu cầu của Maslow.
Hnh 1 tháp nhu cầu Maslow
Maslow (1943) cho rằng hành vi của con người bắt nguồn từ nhu cầu và những nhu
cầu đó được sắp xếp theo một thứ tự ưu tiên từ thấp đến cao thành 5 bậc: nhu cầu sinh học
(ăn, uống, ở, thở, mặc...); nhu cầu an toàn (được che chở, bảo vệ, an ninh...); nhu cầu xã
hội (tình yêu, tình bạn...); nhu cầu được tôn trọng (địa vị, uy tín...); và nhu cầu tự thể hiện
Theo Nguyễn Văn Đính và Trần Thị Minh Hòa (2009), nhu cầu du lịch là sự mong
muốn của con người đi đến một nơi khác với nơi ở thường xuyên của mình để có được
những xúc cảm mới, trải nghiệm mới, hiểu biết mới, để phát triển các mối quan hệ xã hội,
phục hồi sức khoẻ, tạo sự thoải mái dễ chịu về tinh thần.
Nhu cầu du lịch khác với nhu cầu của khách du lịch. Nhu cầu du lịch không phải là
nhu cầu cơ bản, do vậy, nhu cầu du lịch chỉ được thỏa mãn trong những điều kiện nhất
định, đặc biệt là điều kiện về kinh tế, kỹ thuật, xã hội… Còn nhu cầu của khách du lịch là
những mong muốn cụ thể của khách du lịch trong một chuyến du lịch cụ thể, nó bao gồm:
nhu cầu thiết yếu, nhu cầu đặc trưng và nhu cầu bổ sung.
Nhu cầu thiết yếu: là những nhu cầu cơ bản về vận chuyển, lưu trú và ăn uống để
thõa mãn trong hành trình du lịch.
Nhu cầu bổ sung: là những nhu cầu không được hình thành trước chuyến đi, mà nó
phát sinh trong chuyến tham quan, du lịch như : thông tin, tư vấn, mua sắm, giải trí,...
Nhu cầu đặc trưng: là những nhu cầu thuần túy hay còn được biết đến là những
mục đích chính của chuyến đi như:nghỉ dưỡng, tham quan, giải trí, nghiên cứu,...
Nhu cầu du lịch chỉ được thực hiện khi có đầy đủ các điều kiện sau đây:
-Có khả năng thanh toán
-Có thời gian rỗi
-Có người tổ chức và cung ứng dịch vụ du lịch
1.1.3 Xu hướng du lịch
Để hiểu rõ về xu hướng du lịch, đầu tiên cần hiểu về xu hướng là gì?
Björnsdóttir (2018) định nghĩa xu hướng là một hướng biến động chung, phản ánh
một cái gì đó đang phát triển hoặc thay đổi, được xác định bằng mức độ ảnh hưởng của
chúng đối với xã hội và thời gian kéo dài của chúng. Các yếu tố bên trong (nhu cầu, nhận
thức, thái độ, động cơ…) và các yếu tố bên ngoài (kinh tế, chính trị, công nghệ, xã hội,
môi trường) ảnh hưởng đến xu hướng này được gọi là những yếu tố tác động và hình
thành xu hướng
Xu hướng là một khái niệm trong tâm lý học. Đó là sự hướng tới một mục tiêu, một
đối tượng nào đó, là hệ thống các nhân tố thúc đẩy bên trong quy định tính tích cực của
con người trong hoạt động của mình Xu hướng của con người cho biết ý muốn hoặc chiều
hướng phát triển của cá nhân đó, hướng vươn tới của họ và thúc đẩy con người hoạt động
theo một mục tiêu nhất định.
Theo Nguyễn Quang Uẩn (2007) xu hướng của con người được biểu hiện qua nhu
cầu, hứng thú, lý tưởng, thế giới quan và niềm tin.
Luật du lịch năm 2017 Quy định, Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến
đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên trong thời gian không quá 01 năm liên tục
nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, nghỉ dưỡng, giải trí, tìm hiểu, khám phá tài nguyên du
lịch hoặc kết hợp với mục đích hợp pháp khác
Kết hợp hai khái niệm trên ta có thể hiểu xu hướng du lịch như sau. Xu hướng du
lịch là sự chuyển hướng, lựa chọn điểm đến du lịch mới theo một hướng nhất định trong
một giai đoạn nào đó của mỗi cá nhân, nhóm người hay rộng hơn là theo độ tuổi, sở thích,
nhu cầu, mục đích du lịch...
Các xu hướng du lịch nổi bật hiện nay:
-Du lịch kết hợp team building: xu hướng du lịch này hiện nay được nhiều
đối tượng lựa chọn đặc biệt với những khách đi du lịch đi theo đoàn như gia đình, doanh
nghiệp,... du lịch kết hợp teambuilding ngoài đưa ra các lựa chọn để khách du lịch trải
nghiệm những hoạt động du lịch thông thường mà còn tăng thêm sự gắn kết giữa các
thành viên trong đoàn.
-Du lịch thiện nguyện: Đây là loại hình du lịch khá mới tuy nhiên hiện nay
rất nhiều khách du lịch lựa chọn, ngoài những mục đích du lịch thông thường là tham
quan, nghỉ dưỡng,...khách du lịch tham gia còn góp phần đóng góp và trợ giúp cho người
dân địa phương gặp khó khăn.
-Du lịch tự túc: Với thời đại công nghệ 4.0 như hiện nay thì việc đi du lịch
tự tức là điều khá dễ dàng và vô cùng thuận lợi. Các bạn có thể lên sẵn kế hoạch cho bản
thân hoặc một nhóm bạn cùng đi, tự tìm hiểu và tự chuẩn bị mọi thứ để lưu lại những kỉ
niệm đáng nhớ cho riêng mình. Bạn có thể đặt phòng, đặt vé, qua nhiều website du lịch
như vntrip.vn, dntrip.vn, booking.com,… hay qua những bài review của nhiều bạn trẻ,
blogger đã từng đi được đăng trên mạng xã hội.
-Du lịch sức khỏe: xu hướng này ngày càng trở nên phổ biến hiện nay, đặc
biệt khi ngày nay con người quan tâm rất nhiều đến các vấn đề sức khỏe bản thân. Du lịch
sức khỏe ưu tiên một chuyến đi đến những nơi có các yếu tố cải thiện và chăm sóc sức
khỏe như : suối nước nóng, suối khoáng, spa, tắm bùn, yoga, thiền định,...
1.1.4 Phân loại xu hướng du lịch
Phân loại xu hướng du lịch là việc phân chia các xu hướng du lịch theo các tiêu chí
nhất định như: mục đích, đối tượng, địa điểm, hình thức, và một số yếu tố khác. Việc phân
loại này giúp chúng ta hiểu rõ hơn về những xu hướng du lịch, giúp các nhà kinh doanh du
lịch dễ dàng đưa ra các chiến lược kinh doanh phù hợp với thực tế, phân loại thị trường,
dự báo xu hướng du lịch.