Bài giảng Hệ thống thông tin quản trị: Tổng quan tiến trình lựa chọn và phát triển hệ thống thông tin (ThS. Nguyễn Huỳnh Anh Vũ)

9/11/2012

HỆ THỐNGTHÔNGTIN QU ẢNTR Ị TỔNGQUAN V Ề TIẾNTRÌNH L ỰACH ỌNVÀ PHÁTTRI ỂN HỆ THỐNGTHÔNGTIN

ThS. NguyễnHu ỳnhAnh V ũ

Mụctiêu

2

Saukhi h ọcxongch ươngnày,

người họccóth ể:

v Đánh giá các giải pháp khác nhau cho việc triển khai hệ thống thông tin.

v Phân biệt các giai đoạn trong quá trình

xây dựng hệ thống thông tin.

v Diễn giải mục tiêu của các giai đoạn

trong quá trình l ựa chọn và xây dựng hệ thống thông tin.

v Lựa chọn giải pháp tốt nhất để xây dựng

hệ thống thông tin.

Hệ thống thông tin quản trị - Tổng quan tiến trình phát triển HTTT 11/09/2012

Các vấn đề quản trị

3

¤ Các giải pháp nào cho việc triển khai hệ thống và làm thế nào để chọn ra giải pháp tốt nhất ? ¤ Có các mô hình lựa chọn nào

trong các giai đoạn khác nhau đối với tổng quan một hệ thống thông tin? Cái nào thích hợp nhất ?

¤ Các hoạt động cần thiết trong mỗi giai đoạn để dự án thành công ?

Hệ thống thông tin quản trị - Tổng quan tiến trình phát triển HTTT 11/09/2012

1 9/11/2012

Nộidung chính

4

1.Nhu c ầu phát triển hệ thống thông tin.

2.Các cách th ức phát triển hệ thống

thông tin.

3.Các ph ương pháp phát triển hệ thống

thông tin (Cổ điển và Hiện đại)

Hệ thống thông tin quản trị - Tổng quan tiến trình phát triển HTTT 11/09/2012

1

Nhu cầu phát triển hệ thống thông tin

Hệ thống thông tin quản trị - Tổng quan tiến trình phát triển HTTT 11/09/2012

Nhu cầupháttri ểnHTTT

6

Hệ thống thông tin quản trị - Tổng quan tiến trình phát triển HTTT 11/09/2012

2 9/11/2012

2

Các cách thức phát triển hệ thống thông tin

Cácph ươngpháppháttri ểnHTTT

Hệ thống thông tin quản trị - Tổng quan tiến trình phát triển HTTT 11/09/2012

8

⁄ Bespoke development (xây dựng mới) ⁄ Off-the-shelf (muaph ần mềmcó s ẵn) ⁄ User-developed (ngườidùng t ự pháttri ển)

Xây dựng mới(Bespoke development)

Hệ thống thông tin quản trị - Tổng quan tiến trình phát triển HTTT 11/09/2012

9

để thỏamãncác

⁄ Một hệ thốngthôngtin đượcpháttri ển ngay từđầ u(xây d ựng mớihoàntoàn) bởicácchuyêngia yêu cầutrongdoanhnghi ệp. n Xây dựng nội bộ (In-house): cácchuyên

gia củadoanhnghi ệp, làmvi ệccho doanhnghi ệp

n Thuêngoài(Out-sourced): cácchuyên

giaIS bênngoài(third party)

Hệ thống thông tin quản trị - Tổng quan tiến trình phát triển HTTT 11/09/2012

3 9/11/2012

Xây dựng mới(Bespoke development)

10

⁄ Ưu điểm:

n Xây dựngtheoyêu c ầudoanhnghi ệp n Tạora l ợith ế cạnhtranhso v ớicác

đốith ủ

(phần mềm củariêngmình)

⁄ Khuyết điểm:

n Tốnkémti ền bạc n Kéodàinhi ềuthángth ậmchíhàng n ăm n Nhiều lỗi

Hệ thống thông tin quản trị - Tổng quan tiến trình phát triển HTTT 11/09/2012

Muaph ần mềmcó s ẵn

11

⁄ Tươngthích v ớinhi ềulo ạiph ần cứng

⁄ Tính năngphù h ợp vớinhi ềudoanhnghi ệp

⁄ Có2 lo ại:

n Tùybi ến(tailored): thay đổimãngu ồn,

cấuhình

n Tiêuchu ẩn(standard): cóth ể cấuhình

Hệ thống thông tin quản trị - Tổng quan tiến trình phát triển HTTT 11/09/2012

Muaph ần mềmcó s ẵn(tt)

12

⁄ Ưu điểm:

n Ít tốnth ờigian n Chi phíth ấp n Chất lượng (ổn định, nhiềutính n ăng)

⁄ Nhược điểm:

n Cóth ể khôngcó m ột số tính năng n Cóth ể khác vớiqui trìnhth ực tế của

doanhnghi ệp

Hệ thống thông tin quản trị - Tổng quan tiến trình phát triển HTTT 11/09/2012

4 9/11/2012

Ngườidùngxây d ựng

13

⁄ Docácnhânviênnghi

ệp vụ xây dựng

⁄ Thường được sử dụngcho m ộtcánhânhay

phòngban(gi ới hạn về quimô)

⁄ Thiên về xử lý đầura d ữ liệuhaybáocáo

Hệ thống thông tin quản trị - Tổng quan tiến trình phát triển HTTT 11/09/2012

Ngườidùngxây d ựng

14

⁄ Ưu điểm:

n Phù hợpnhu c ầuth ực tế củang ười

sử dùng n Viếtnhanh

⁄ Khuyết điểm:

n Sử dụngcáccông c ụ khôngthích h ợp n Nhiều lỗi(khôngcóthi ết kế, ítki ểm thử, khôngcótàili ệu hướng dẫn)

Hệ thống thông tin quản trị - Tổng quan tiến trình phát triển HTTT 11/09/2012

Kết hợptri ểnkhai

15

⁄ Cácph ươngpháptri ểnkhai h ệ thống ể kết

thôngtin kinhdoanh(BIS) cóth hợp vớinhau.

⁄ Tích hợp ứng dụngtrongdoanhnghi ệp

(EAI -Enterprise Application Integration): n Nhu cầutích h ợp hệ thốngcó s ẵn với hệ

thốngmua t ừ cácnhàcung c ấpkhácnhau

n Hệ thống mở (open systems) n Chútr ọng đếngiaoti ếpgi ữacác ứng dụng

Hệ thống thông tin quản trị - Tổng quan tiến trình phát triển HTTT 11/09/2012

5 9/11/2012

Chọn lựacáchth ứctri ểnkhai

16

Chi phí

Lỗi

Cách thức triển khai

Đáp ứng yêu cầu

Thời gian

Kém

Tốt

Xây dựng mới (in-house)

Tốt

Rất tốt

Vừa

Xây dựng mới (outsource)

Kém

Vừa

Kém

Tốt

Người dùng tự xây dựng

Mua PM tùy biến

Tốt

Vừa

Mua PM tiêu chuẩn

Rất tốt

Rất tốt Rất tốt

Kém

Hệ thống thông tin quản trị - Tổng quan tiến trình phát triển HTTT 11/09/2012

Cácnhân t ố kháctrongch ọn lựa

17

⁄ Qui mô của tổ chức ⁄ Số lượngcácchuyêngia h ệ thốngthôngtin /

côngngh ệ thôngtin (IS/IT) trongdoanhnghi ệp

⁄ Độ phức tạp của hệ thống ⁄ Lĩnh vựcho ạt động củadoanhnghi ệp-tínhduy

nhất củadoanhnghi ệp

⁄ Kinhnghi ệm củang ườidùngcu ối ⁄ Tínhliên k ết vớicác h ệ thốnghi ệncó

Hệ thống thông tin quản trị - Tổng quan tiến trình phát triển HTTT 11/09/2012

3

Các phương pháp phát triển hệ thống thông tin (Cổ điển và Hiện đại)

11/09/2012 Hệ thống thông tin quản trị - Tổng quan tiến trình phát triển HTTT

6 9/11/2012

Chu trìnhpháttri ển hệ thống (SDLC)

19

⁄ Chu trình phát triển hệ thống (SDLC -

Systems development lifecycle): b ất kỳ dự án hệ thông thông tin nào cũng đều tuân theo một chuỗi luận lý các giai đoạn phát triển.

⁄ Các giai đoạn trong SDLC: khởi tạo,

nghiên cứu khả thi, phân tích yêu cầu nghiệp vụ, thiết kế hệ thống, xây dựng và hiện thực hệ thống, xem lại và bảo dưỡng.

Hệ thống thông tin quản trị - Tổng quan tiến trình phát triển HTTT 11/09/2012

QuytrìnhSDLC

20

Hệ thống thông tin quản trị - Tổng quan tiến trình phát triển HTTT 11/09/2012

Môhình c ổ điển

21

⁄ Thườngth ựchi ệntheomôhìnhthác n

ước

(waterfall model).

⁄ Chỉ ratrình t ự các bước để xây dựng hệ

thốngthôngtin.

⁄ Bướctr ước cần được kếtthúcvàxemxét

lạitr ướckhichuy ểnqua b ướcsau

Hệ thống thông tin quản trị - Tổng quan tiến trình phát triển HTTT 11/09/2012

7 9/11/2012

Môhìnhthác n ướctruy ềnth ống (Waterfall model)

22

Khởi tạo(Initiation phase)

Hệ thống thông tin quản trị - Tổng quan tiến trình phát triển HTTT 11/09/2012

23

⁄ Mụctiêu : Ước lượngtínhkh ả thi của dự án

vàchu ẩn bịđể dự ánthànhcông

Khởi tạo

Ý tưởng cho hệ thống mới

Ý tưởng sáng tạo, đánh giá có hệ thống nhu cầu thông tin

Ước lượngtínhkh ả thi (Feasibility assessment)

Hệ thống thông tin quản trị - Tổng quan tiến trình phát triển HTTT 11/09/2012

24

⁄ Mụctiêu : đảm bảotínhkh ả thi của dự án

ầu, ảnh

bằngcáchphântíchcácnhu c hưởng của hệ thống(m ới) vàxemxétcác phươngpháptri ểnkhaithích h ợp.

⁄ Cóth ể tiếnhànhnghiên c ứu mời đấuth ầu

cho hệ thống

Báo cáo

Ý tưởng cho hệ thống mới

Đánh giá tính khả thi

Hệ thống thông tin quản trị - Tổng quan tiến trình phát triển HTTT 11/09/2012

8 9/11/2012

Phân tích yêu cầu (Requirement Analysis )

25

⁄ Mụctiêu : Hệ thống sẽ làmvi ệcgì? –

nắm bắtnhu c ầunghi ệp vụ. Còn được gọi làxác địnhyêu c ầu(requirements determination) hay nghiên c ứu hệ thống (system study).

Đặc tả chi tiết tính năng

Mô tả khái quát yêu cầu

Phân tích yêu cầu

Thiết kế hệ thống (System Design)

Hệ thống thông tin quản trị - Tổng quan tiến trình phát triển HTTT 11/09/2012

26

⁄ Mụctiêu : Hệ thống sẽ làmvi ệcnh ư thế

nào? –giaodi ệnng ườidùng, cácmodule chươngtrình, tính b ảo mật, thiết kế cơ sở dữ liệu(database)

Thiết kế

Đặc tả yêu cầu

Đặc tả thiết kế chi tiết

Xây dựng hệ thống (System Build)

Hệ thống thông tin quản trị - Tổng quan tiến trình phát triển HTTT 11/09/2012

27

ựng cơ ệu,hu ấn

⁄ Tạoraph ần mềm(mãhóa,xây d sở dữ liệu,ki ểmth ử, lậptàili luyện sử dụng)

Xây dựng

Đặc tả yêu cầu và đặc tả thiết kế

Phần mềm, hướng dẫn sử dụng, tàili ệu hệ thống

Hệ thống thông tin quản trị - Tổng quan tiến trình phát triển HTTT 11/09/2012

9 9/11/2012

Hiệnth ực hệ thống (System implementation)

28

⁄ Mụctiêu : cài đặtph ần cứngvà m ạngcho hệ thống mới, kiểmth ử bởing ườidùngvà tậphu ấn sử dụng. Bao gồmvi ệcdi chuy ển từ hệ thống cũ sang hệ thống mới.

Hệ thống chưa được test bởi người dùng

Cài đặt và chạy hệ thống mới

Hiện thực, Chuyển giao

Xem lạivà B ảotrì h ệ thống (Review and maintenance)

Hệ thống thông tin quản trị - Tổng quan tiến trình phát triển HTTT 11/09/2012

29

⁄ Có2 d ạng bảotrì:

n Sửach ữacáctính n ăng, sửa lỗicho

phù hợp với đặc tả ban đầu.

n Thêmcáctính n ăng mới

⁄ Xem lại (Review): xemxét m ức độ

thànhcông c ủa dự ánvàrútracácbài họctrong t ươnglai(6 thángsaukhi chạyth ực tế hệ thống)

Nhược điểm củamôhình c ổ điển

Hệ thống thông tin quản trị - Tổng quan tiến trình phát triển HTTT 11/09/2012

30

⁄ Khoảngcáchgi ữahi ểubi ết củang ườiphát triểnvàng ườidùng (cid:224) hiểusai v ấn đề

⁄ Xu hướngcô l ậpgi ữang ườipháttri ểnvàng ười

dùng (cid:224) khoảngcách v ậtlývàthu ậtng ữ

⁄ Chất lượng sảnph ẩm được đo bởi đặt tả phần mềmnhi ềukhikhôngsát v ớiyêu c ầung ười dùng (cid:224) hỗ trợ raquy ết địnhkém

⁄ Mấtnhi ềucông s ứcvàth ờigianpháttri ển

đổi

trongkhimôitr ườngkinhdoanhthay nhanhchóng

⁄ Người sử dụngkhôngcó đượccáimà h ọ thực

sự cần

Hệ thống thông tin quản trị - Tổng quan tiến trình phát triển HTTT 11/09/2012

10 9/11/2012

Môhìnhhi ện đại

31

⁄ Pháttri ểnnhanh ứng dụng(RAD)

n Mô hình Prototype

n Mô hình Spiral

⁄ Pháttri ểnph ần mềmlinhho ạt

n Mô hình Agile.

Pháttri ểnnhanh ứng dụng(RAD)

Hệ thống thông tin quản trị - Tổng quan tiến trình phát triển HTTT 11/09/2012

32

⁄ Nhanh hơn so với phương pháp truyền thống

như SSADM.

⁄ Thường sử dụng mô hình prototype trong qui

trình phát triển ⁄ MôhìnhPrototype:

n Bản nháp của một phần hệ thống được đưa cho người sử dụng xem xét và phản hồi ý kiến, đề xuất chỉnh sửa

n Phiên bản sau với các cải tiến theo yêu cầu của

khách hàng

n Được lập lại liên tục cho đến khi hoàn chỉnh n Có sự tham gia tích cực, trực tiếp của người sử

dụng trong qui trình phát triển

Hệ thống thông tin quản trị - Tổng quan tiến trình phát triển HTTT 11/09/2012

MôhìnhPrototype

33

Hệ thống thông tin quản trị - Tổng quan tiến trình phát triển HTTT 11/09/2012

11 9/11/2012

SDLC vàMôhìnhPrototype

34

Pháttri ểnph ần mềmlinhho ạt

Hệ thống thông tin quản trị - Tổng quan tiến trình phát triển HTTT 11/09/2012

35

Phát triển phần mềm linh hoạt (Agile and Lean software development) là một cách tiếp cận về phát triển phần mềm với các nguyên lý cơ bản sau:

⁄ Loại bỏ lãng phí (Eliminate waste) ⁄ Tạo ra tri thức (Create khowledge) ⁄ Xây dựng chất lượng (Build quality) ⁄ Làm theo trách nhiệm (Defer commitment) ⁄ Chuyển giao nhanh chóng (Deliver fast) ⁄ Tôn trọng con người(Respect people) ⁄ Cải tiến hệ thống (Improve the system)

Hệ thống thông tin quản trị - Tổng quan tiến trình phát triển HTTT 11/09/2012