Bài giảng Kinh tế quốc tế: Chương 14 - Tổng quan về tài chính quốc tế

Trong bối cảnh toàn cầu hóa ngày càng sâu rộng, sự vận động của dòng vốn và các quan hệ tài chính vượt ra ngoài biên giới quốc gia đã trở thành yếu tố then chốt định hình nền kinh tế thế giới. Chương này cung cấp một cái nhìn tổng quan về tài chính quốc tế, một lĩnh vực phức tạp nhưng vô cùng quan trọng, chi phối các hoạt động kinh tế liên quốc gia. Việc hiểu rõ về hệ thống tiền tệ quốc tế hiện hành và những cột mốc phát triển lịch sử của nó là thiết yếu để nắm bắt cơ chế điều hành, các thách thức và cơ hội trong môi trường kinh tế toàn cầu. Bài viết sẽ đặt nền móng cho việc phân tích sâu hơn về cấu trúc, chức năng và vai trò của các thiết chế tài chính quốc tế.

Sinh viên các ngành kinh tế, tài chính, ngân hàng, thương mại quốc tế; các nhà nghiên cứu, chuyên gia kinh tế và những người quan tâm đến hoạt động tài chính toàn cầu.

Tài liệu này trình bày một cách toàn diện về tài chính quốc tế, bắt đầu bằng việc định nghĩa và phân loại các quan điểm khác nhau về lĩnh vực này, từ đó nhấn mạnh phạm vi hoạt động tài chính vượt biên giới quốc gia. Nội dung trọng tâm đi sâu vào hệ thống tiền tệ quốc tế, làm rõ các công cụ, phương tiện, thể lệ và quy định thống nhất giữa các quốc gia trong việc tổ chức và điều hành quan hệ tiền tệ. Đặc biệt, tài liệu phác thảo vai trò quan trọng của hệ thống này trong điều chỉnh quan hệ tiền tệ, đảm bảo ổn định, thúc đẩy phát triển kinh tế và hạn chế mâu thuẫn. Một phần đáng kể được dành cho việc phân tích lịch sử hình thành và phát triển của hệ thống tiền tệ quốc tế qua các giai đoạn nổi bật. Bắt đầu với hệ thống bản vị vàng (1880-1914) với cơ chế neo giá trị đồng tiền vào vàng, sau đó là hệ thống Giơ-noa (1922-1939) nhằm phục hồi bản vị vàng với các yếu tố mới, và đỉnh cao là hệ thống Bretton Woods (1944-1973). Hệ thống Bretton Woods đặc biệt được nghiên cứu kỹ lưỡng, mô tả bối cảnh ra đời sau Thế chiến thứ hai, mục tiêu tạo ra một trật tự tiền tệ ổn định dựa trên tỷ giá hối đoái cố định nhưng có thể điều chỉnh, và sự thành lập ba trụ cột tài chính, kinh tế thế giới là Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Ngân hàng Thế giới (WB) và GATT. Những kiến thức này không chỉ giúp người đọc hiểu rõ cấu trúc và nguyên lý vận hành của thị trường tài chính toàn cầu mà còn cung cấp cơ sở để đánh giá các chính sách tiền tệ và tài khóa quốc tế, từ đó hỗ trợ việc ra quyết định trong hoạt động kinh doanh và hoạch định chính sách kinh tế.