Ch ¬ng 1
nh÷ng kh¸i niÖm c¬ b¶n
Bµi më ®Çu
I. §Æt vÊn ®Ò
n c ta, thi t k t ch c thi công ch a đc chú ý đúng m c. Nh ng công trìnhỞ ướ ế ế ổ ứ ư ượ ứ ữ
có chu n b cũng có ti n đ thi công và m t s b n v trình bày m t vài bi nẩ ị ế ộ ộ ố ả ẽ ộ ệ
pháp thi công nh ng r t s sài và ch có tác d ng t ng tr ng, trong quá trình thiư ấ ơ ỉ ụ ượ ư
công h u nh không s d ng đn. Các quy t đnh v công ngh h u nh phóầ ư ử ụ ế ế ị ề ệ ầ ư
m t cho cán b thi công ph trách công trình, cán b thi công này cùng lúc làm haiặ ộ ụ ộ
nhi m v v a là ng i thi t k công ngh , v a là ng i t ch c s n xu t. Điệ ụ ừ ườ ế ế ệ ừ ườ ổ ứ ả ấ ố
v i nh ng công trình quy mô l n và ph c t p thì ngay c nh ng cán b giàu kinhớ ữ ớ ứ ạ ả ữ ộ
nghi m và năng l c cũng không th làm tròn c hai nhi m v đó, công vi c xâyệ ự ể ả ệ ụ ệ
d ng s ti n hành m t cách t phát không có ý đ toàn c c, do đó d x y raự ẽ ế ộ ự ồ ụ ễ ả
nh ng lãng phí l n v s c lao đng, v hi u su t s d ng thi t b , kéo dài th iữ ớ ề ứ ộ ề ệ ấ ử ụ ế ị ờ
gian thi công, tăng chi phí m t cách vô lý.ộ
Vi c thi t k t ch c thi công mà đi u quan tr ng là thi t k ph ng th c, cáchệ ế ế ổ ứ ề ọ ế ế ươ ứ
th c ti n hành t ng công trình, h ng m c hay t h p công trình…, có m t vai tròứ ế ừ ạ ụ ổ ợ ộ
r t l n trong vi c đa ra công trình th c t h s thi t k k thu t ban đu vàấ ớ ệ ư ự ừ ồ ơ ế ế ỹ ậ ầ
các đi u ki n v các ngu n tài nguyên. Nó là tài li u ch y u chu n b v m t tề ệ ề ồ ệ ủ ế ẩ ị ề ặ ổ
ch c và công ngh , là công c đ ng i ch huy đi u hành s n xu t, trong đóứ ệ ụ ể ườ ỉ ề ả ấ
ng i thi t k đa vào các gi i pháp h p lý hóa s n xu t đ ti t ki m v t li u,ườ ế ế ư ả ợ ả ấ ể ế ệ ậ ệ
lao đng, công su t thi t b , gi m th i gian xây d ng và h p lý v m t giá thành.ộ ấ ế ị ả ờ ự ợ ề ặ
II. Môc ®Ých vµ yªu cÇu
1. Môc ®Ých
M«n häc Tæ chøc thi c«ng chøa ®ùng nh÷ng kiÕn thøc gióp cho sinh viªn,
kü s c«ng tr×nh n¾m ®îc mét sè nguyªn t¾c c¬ b¶n vÒ lËp kÕ ho¹ch s¶n xuÊt x©y
dùng, ®ång thêi n¾m v÷ng c¸c vÊn ®Ò lý luËn vµ thùc tiÔn mÆt b»ng thi c«ng mét
c«ng trêng, mét c«ng tr×nh ®¬n vÞ, kiÕn thøc tæng hîp vÒ chØ ®¹o vµ qu¶n lý thi
c«ng.
2. Yªu cÇu
a. §èi víi b¶n thiÕt kÕ tæ chøc x©y dùng vµ thiÕt kÕ thi c«ng ph¶i ®¹t ®îc.
- §¶m b¶o n©ng cao n¨ng suÊt vµ hiÖu suÊt cña m¸y mãc thiÕt bÞ phôc vô
cho c«ng t¸c thi c«ng trªn c«ng trêng.
1
- §¶m b¶o ®óng quy tr×nh thi c«ng vµ quy ph¹m kü thuËt trong x©y dùng.
- §¶m b¶o thêi h¹n x©y dùng ®· ®îc quy ®Þnh (thêi h¹n x©y dùng c«ng tr×nh
®· ®îc khèng chÕ).
- §¶m b¶o an toµn lao ®éng cho ngêi vµ m¸y mãc thiÕt bÞ trªn c«ng trêng.
-§¶m b¶o vÖ sinh m«i trêng, vÖ sinh c«ng nghiÖp, phßng ch¸y næ.
-H¹ gi¸ thµnh cho c«ng tr×nh, n©ng cao hiÖu qu¶ ®Çu t.
b. §èi víi SV: sau khi häc xong m«n häc SV ph¶i.
- LËp ®îc biÖn ph¸p kü thuËt, tæ chøc vµ kÕ ho¹ch tiÕn ®é thi c«ng cho
nh÷ng c«ng tr×nh x©y dùng d©n dông vµ c«ng nghiÖp.
- LËp kÕ ho¹ch c«ng t¸c cho tõng kú (tõng tuÇn), tõng th¸ng hoÆc tõng quý.
- LËp kÕ ho¹ch cung øng vËt t, nh©n lùc vµ thiÕt bÞ phôc vô cho c«ng t¸c thi
c«ng ®¶m b¶o ®óng tiÕn ®é.
-TÝnh to¸n thiÕt kÕ vµ bè trÝ ®îc mÆt b»ng thi c«ng c«ng tr×nh ®óng thùc
tÕ, ®¶m b¶o c¸c quy ®Þnh chung.
3. CÁC B C THI T K , PHÂN LO I THI T K TRONG XÂY D NG C B NƯỚ Ế Ế Ạ Ế Ế Ự Ơ Ả
Theo quan đi m vĩ mô c a ng i qu n lý đu t , công trình xây d ng luôn g n li n v i m t d ể ủ ườ ả ầ ư ự ắ ề ớ ộ ự
án, nó th ng tr i qua ba giai đo n chu n b đu t , th c hi n đu t và đa công trình vào ho tườ ả ạ ẩ ị ầ ư ự ệ ầ ư ư ạ
đng (hình 1-1). ộ
Hình 1-1. Quá trình hình thành công trình theo quan đi m vĩ mô.ể
2
Nhu c u c a th ầ ủ ị
tr ng nhà n c, xã ườ ướ
h iộ
Hình thành d án ự
đu tầ ư
Kh năng đu t c a ả ầ ư ủ
doanh nghi p nhà ệ
n c, xã h iướ ộ
Chu n b đu tẩ ị ầ ư Th c hi n đu tự ệ ầ ư
(Xây d ng công trình)ự
Khai thác
(S d ng công trình)ử ụ
Nh v y mu n hình thành m t d án ph i là k t qu c a nguyên nhân ch quan (kh năng đu ư ậ ố ộ ự ả ế ả ủ ủ ả ầ
t ) và nguyên nhân khách quan (nhu c u c a th tr ng). Theo quan đi m vi mô c a ng i qu n ư ầ ủ ị ườ ể ủ ườ ả
lý xây d ng, m t công trình đc hình thành th ng qua sáu b c nh sau. Trên hình 1-2 trình ự ộ ượ ườ ướ ư
bày đy đ các b c ti n hành th c hi n m t d án xây d ng thu c nhà n c qu n lý. Nh ng ầ ủ ướ ế ự ệ ộ ự ự ộ ướ ả ư
nó cũng bao hàm c v i các công trình ch đu t là t nhân. Tuy nhiên tùy theo quy mô công ả ớ ủ ầ ư ư
trình các b c có th đn gi n hoá ho c sát nh p l i ch gi nh ng b c c b n. ướ ể ơ ả ặ ậ ạ ỉ ữ ữ ướ ơ ả
Hình 1-2. Quá trình hình thành công trình theo quan đi m vi mô.ể
3
Ý
t ngưở
P/A ki n trúc s b ế ơ ộ
Th m đnhẩ ị
Thi t ế
k ế
Kh o ả
sát k ỹ
thu tậ
Báo cáo
d án ự
kh thiả
Kh o ả
sát b ổ
sung
L p d án ậ ự
Đu ấ
th uầThi
công
Khai
thác
Th m đnhẩ ị Th m kẩ ế
CH ĐU Ủ Ầ
T TH C Ư Ự
HI NỆ
NHÀ
TH UẦCH ĐU Ủ Ầ
TƯ
C QUAN T V N TH C HI NƠ Ư Ấ Ự Ệ
Bµi 1: Môc ®Ých, ý nghÜa cña c«ng t¸c thiÕt kÕ tæ chøc thi c«ng
Tæ chøc s¶n xuÊt x©y dùng lµ mét bé phËn quan träng cña ho¹t ®éng x©y
dùng c¬ b¶n (XDCB) bëi v× hiÖu qu¶ vµ chÊt lîng cña chñ tr¬ng ®Çu t x©y dùng
tuy ®· ®îc quy ®Þnh trong thiÕt kÕ, nhng thùc hiÖn yªu cÇu ®ã ®óng vµ tèt do
kh©u tæ chøc s¶n xuÊt x©y dùng quyÕt ®Þnh.
Níc ta hiÖn nay cã khèi lîng x©y dùng dë dang ®ang chiÕm tû lÖ kh¸ cao do
nhiÒu nguyªn nh©n: nguån vèn ®Çu t, tæ chøc x©y dùng.
1.1. Nh÷ng vÊn ®Ò chung
Xây d ng là m t ngành s n xu t c b n trong n n kinh t qu c dân. Xây d ngự ộ ả ấ ơ ả ề ế ố ự
đóng vai trò quan tr ng trong xây d ng c s v t ch t, k thu t c a xã h i. S n ph mọ ự ơ ở ậ ấ ỹ ậ ủ ộ ả ẩ
xây d ng g n li n v i t t c các ngành s n xu t v i t t c các lĩnh v c kinh t nh t làự ắ ề ớ ấ ả ả ấ ớ ấ ả ự ế ấ
trong giai đo n phát tri n ban đu. Xây d ng bi u hi n s phát tri n c a m t xã h i.ạ ể ầ ự ể ệ ự ể ủ ộ ộ
Chính vì th mà nhà n c ta xem xây d ng là m t ngành công nghi p n ng – ngành xâyế ướ ự ộ ệ ặ
d ng c b n.ự ơ ả
Trong XDCB thì xây d ng dân d ng và công nghi p chi m t tr ng l n. Nhi m vự ụ ệ ế ỷ ọ ớ ệ ụ
c a ng i xây d ng là ph i s d ng hi u q a v n đu t đ đt đc m c đích đ raủ ườ ự ả ử ụ ệ ủ ố ầ ư ể ạ ượ ụ ề
trong giai đo n ng n nh t.ạắấ
Đ đt đc nhi m v trên ng i ta ph i v n d ng sáng t o nh ng thành qu c aể ạ ượ ệ ụ ườ ả ậ ụ ạ ữ ả ủ
ti n b khoa h c k thu t, công ngh , khai thác ti m năng t nhiên và c s v t ch t kế ộ ọ ỹ ậ ệ ề ự ơ ở ậ ấ ỹ
thu t c a các đn v s n xu t.ậ ủ ơ ị ả ấ
T t c đi u đó ph thu c vào trình đ t ch c s n xu t c a ng i đi u hành trongấ ả ề ụ ộ ộ ổ ứ ả ấ ủ ườ ề
quá trình xây d ng công trình.ự
Tóm l i nhi m v c a môn h c t ch c thi công là hoàn thi n h th ng qu n lý,ạ ệ ụ ủ ọ ổ ứ ệ ệ ố ả
xác đnh các ph ng án t ch c, ch đo xây d ng m t cách khoa h c đm b o hi u quị ươ ổ ứ ỉ ạ ự ộ ọ ả ả ệ ả
kinh t k thu t t i u khi xây d ng công trình cũng nh khi xây d ng m t liên hi pế ỹ ậ ố ư ự ư ự ộ ệ
công trình dân d ng và công nghi p.ụ ệ
4
1.2. Môc ®Ých
C«ng t¸c thiÕt kÕ tæ chøc thi c«ng (TK TCTC) gióp cho c¸n bé kü thuËt n¾m
®îc nguyªn t¾c c¬ b¶n vÒ lËp kÕ ho¹ch s¶n xuÊt phôc vô thi c«ng, ®ång thêi trang
bÞ lý luËn vµ tr×nh ®é tæ chøc chØ ®¹o thi c«ng t¹i hiÖn trêng.
1.3. Yªu cÇu
- ¸p dông c¸c biÖn ph¸p kü thuËt thi c«ng tiªn tiÕn, c¸c ph¬ng ph¸p tæ chøc lao
®éng khoa häc. Ph¬ng ¸n tæ chøc thi c«ng ph¶i phï hîp víi tõng c«ng tr×nh trong
nh÷ng ®iÒu kiÖn cô thÓ kh¸c nhau.
- N©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng vµ hiÖu suÊt sö dông m¸y mãc thiÕt bÞ.
- §¶m b¶o thêi gian thi c«ng: ®¹t vµ vît kÕ ho¹ch ®Ò ra
- §¶m b¶o chÊt lîng c«ng tr×nh.
- §¶m b¶o an tµn lao ®éng (cho ngêi vµ thiÕt bÞ), vÖ sinh m«i trêng.
- Chi phÝ XD c«ng tr×nh lµ hîp lý nhÊt.
1.4. ý nghÜa
Gióp cho c¸n bé kü thuËt:
- ChØ ®¹o thi c«ng t¹i hiÖn trêng.
- §iÒu phèi nhÞp nhµng c¸c kh©u phôc vô thi c«ng: khai th¸c chÕ biÕn vËt liÖu,
gia c«ng cÊu kiÖn vµ c¸c b¸n thµnh phÈm, vËn chuyÓn b«c dì vËt liÖu, x©y l¾p c¸c
bé phËn c«ng tr×nh, trang trÝ hoµn thiÖn c«ng tr×nh,...
- Phèi hîp s¶n xuÊt gi÷a c«ng trêng víi c¸c XÝ nghiÖp hoÆc c¸c c¬ së SX kh¸c.
- §iÒu ®éng nh©n lùc, vËt liÖu, tiÒn vèn... trong qu¸ tr×nh thi c«ng mét c¸ch hîp
lý nhÊt
- §iÒu ®éng nhiÒu ®¬n vÞ SX trong cïng mét thêi gian trªn cïng mét ®Þa ®iÓm
XD
Tãm l¹i, c«ng t¸c TK TCTC nh»m ®¶m b¶o cho viÖc thi c«ng trªn c«ng trêng tiÕn
hµnh mét c¸ch ®iÒu hoµ - nhÞp nhµng vµ c©n ®èi ®Ó ®¹t ®îc môc ®Ých n©ng
cao chÊt lîng c«ng tr×nh tiÕt kiÖm nh©n lùc, vËt liÖu gi¶m gi¸ thµnh XD, rót ng¾n
thêi gian thi c«ng ®¶m b¶o ATL§ vµ sím ®a c«ng tr×nh v¶o sö dông.
5
