Bài giảng Nguyên lý kế toán: Chương 5 - TS. Ngô Tiến Dũng

Trong môi trường kinh doanh đầy biến động, việc quản lý và đánh giá chính xác các quá trình kinh doanh cốt lõi là yếu tố then chốt để đạt được hiệu quả hoạt động tối ưu. Chương này tập trung vào vai trò không thể thiếu của kế toán trong việc ghi nhận, phân tích và cung cấp thông tin tài chính đáng tin cậy về các hoạt động chính yếu của doanh nghiệp. Cụ thể, chúng ta sẽ đi sâu vào khía cạnh kế toán các quá trình kinh doanh chủ yếu bao gồm mua hàng, sản xuất và bán hàng, nhằm đảm bảo mọi giao dịch được hạch toán minh bạch và phục vụ hiệu quả cho việc ra quyết định chiến lược. Việc nắm vững các nguyên tắc này không chỉ nâng cao tính chính xác của báo cáo tài chính mà còn hỗ trợ kiểm soát nội bộ chặt chẽ.

Sinh viên chuyên ngành kế toán, tài chính, quản trị kinh doanh; kế toán viên, kiểm toán viên, nhà quản lý doanh nghiệp.

Tài liệu này cung cấp một cái nhìn toàn diện về kế toán các quá trình kinh doanh chủ yếu trong doanh nghiệp, bao gồm các giai đoạn mua hàng, sản xuất và bán hàng, cũng như các hoạt động tương tự trong doanh nghiệp thương mại và tổ chức tín dụng. Mục tiêu chính là khái quát hóa và hướng dẫn hạch toán các quá trình này, bắt đầu bằng việc phân chia hoạt động kinh doanh thành các giai đoạn để đánh giá hiệu quả chính xác. Tài liệu trình bày các phương pháp kế toán tổng hợp như chứng từ, tính giá, tài khoản và ghi sổ kép, đồng thời nêu rõ nhiệm vụ của kế toán trong việc xác định đối tượng hạch toán, cung cấp thông tin kịp thời, xây dựng kế hoạch và xác định kết quả kinh doanh. Phần trọng tâm được dành cho quá trình cung cấp (mua hàng), giải thích khái niệm, nhiệm vụ cụ thể và giới thiệu chi tiết các tài khoản kế toán sử dụng, bao gồm TK 152 (Nguyên vật liệu), TK 153 (Công cụ dụng cụ), TK 156 (Hàng hóa), TK 151 (Hàng mua đang đi đường), TK 331 (Phải trả người bán) và TK 133 (Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ). Để minh họa, tài liệu cung cấp sơ đồ hạch toán tóm tắt và trình bày các phương pháp kế toán áp dụng cho nhiều nghiệp vụ kinh tế phát sinh liên quan đến mua hàng, từ việc mua hàng trả tiền ngay, mua chịu, phát sinh chi phí thu mua, đến việc trả nợ người bán và xử lý tiền ứng trước. Những kiến thức này không chỉ giúp đảm bảo tính chính xác của báo cáo tài chính mà còn là cơ sở vững chắc cho việc quản lý tài chính và ra quyết định chiến lược hiệu quả trong doanh nghiệp.