Nguyên lý kế toán: Bài giảng chương 4 - Tính giá các đối tượng kế toán (chuẩn nhất)

Mụ c tiêu chư ơ ng 4:

☺Khái niệm và ý nghĩa của phư ơ ng

pháp tính giá.

☺Nguyên tắ c tính giá mộ t số đố i

tư ợ ng kế toán chủ yế u

* Tài sả n cố đị nh.

* Hàng tồ n kho.

* Các loạ i chứ ng khoán.

* Ngoạ i tệ .

CHƯ Ơ NG 4

TÍ NH GI Á CÁC ĐỐ I TƯ Ợ NG KẾ TOÁN CHƯ Ơ NG 4

TÍ NH GI Á CÁC ĐỐ I TƯ Ợ NG KẾ TOÁN

4.1 KHÁI NI Ệ M

Tính giá là mộ t phư ơ ng pháp kế toán

nhằ m biể u hiệ n các đố i tư ợ ng kế toán

bằ ng tiề n theo nhữ ng nguyên tắ c và

yêu cầ u nhấ t đị nh.

CHƯ Ơ NG 4

TÍ NH GI Á CÁC ĐỐ I TƯ Ợ NG KẾ TOÁN

4.2 Ý NGHĨA CỦA PHƯ Ơ NG PHÁP TÍ NH GI Á

- Về mặ t hạ ch toán: phả n ánh và xác đị nh nhữ ng

chỉ tiêu tổ ng hợ p phụ c vụ cho công tác quả n lý sản

xuất kinh doanh và quản lý tài chính.

- Về mặt quản lý nội bộ: những căn cứ hoặc

những chỉ tiêu để thực hiện hạch toán nội bộ, đánh

giá hiệu quả hoạt động ở từng bộ phận hoặc giai

đoạn sản xuất cụ thể.

- Về mặt quản lý bằng đồng tiền: toàn bộ tài sản,

toàn bộ kết quả hoạt động kinh doanh của doanh

nghiệp đều đư ợ c biể u hiệ n dư ớ i hình thức tiền tệ 

phản ánh, quản lý một cách thư ờ ng xuyên, nhanh

chóng và có hiệ u quả hoạ t độ ng củ a doanh nghiệ p

CHƯ Ơ NG 4

TÍ NH GI Á CÁC ĐỐ I TƯ Ợ NG KẾ TOÁN

4.3 NGUYÊN TẮ C TÍ NH GI Á

4.3.1 Quy trình thực hiện nguyên tắc tính

giá

Bư ớ c 1: Xác đị nh đố i tư ợ ng tính giá

Bư ớ c 2 : Xác đị nh chi phí cấ u thành củ a

đố i tư ợ ng kế toán

- Gồ m: chi phí mua, chi phí chế biế n (nế u có)

và các chi phí liên quan trự c tiế p khác phát

sinh để có đư ợ c tài sả n ở đị a điể m và trạ ng

thái hiệ n tạ i

CHƯ Ơ NG 4

TÍ NH GI Á CÁC ĐỐ I TƯ Ợ NG KẾ TOÁN

4.3.1 Quy trình thực hiện nguyên tắc tính giá ( tt)

Bư ớ c 3 : Tậ p hợ p chi phí theo đố i tư ợ ng tính giá

Bư ớ c 4: Xác đị nh giá trị thự c tế các đố i tư ợ ng

tính giá

- Giá thự c tế ( nguyên tắ c giá gố c) .

-Khi kế toán đã tập hợp chi phí theo từng đối

tư ợ ng kế toán, lúc hoàn thành hoặ c cuố i kỳ

phả i xác đị nh các khoả n làm tăng giả m chi phí,

đánh giá chi phí dở dang, … để xác đị nh chính

xác giá trị thự c tế củ a đố i tư ợ ng kế toán.

CHƯ Ơ NG 4

TÍ NH GI Á CÁC ĐỐ I TƯ Ợ NG KẾ TOÁN

4.3.2 Vậ n dụ ng nguyên tắ c tính giá mộ t

số đố i tư ợ ng kế toán chủ yế u:

4.3.2.1 Tài sả n cố đị nh

A. Nguyên tắ c tính giá tài sả n cố đị nh hữ u

hình:

- Tài sả n cố đị nh hữ u hình: Là nhữ ng tài sả n

có hình thái vật chất do doanh nghiệp nắm giữ

để sử dụng cho hoạt động sản xuất, kinh

doanh phù hợp với tiêu chuẩn ghi nhận TSCĐ

hữu hình.

- Nguyên tắ c tính giá: TSCĐ hữu hình phải

đư ợ c xác đị nh giá trị ban đầ u theo nguyên giá.

CHƯ Ơ NG 4

TÍ NH GI Á CÁC ĐỐI TƯ ỢNG KẾ TOÁN

A. Nguyên tắ c tính giá tài sả n cố

đị nh hữ u hình: ( tt)

a/ TSCĐ hữu hình mua sắ m

Nguyeân giaù= Giaù mua thöïc teá+ Caùc khoûan

thueá(khoâng bao goàm thueá GTGT theo phöông

phaùp khaáu tröø) + Chi phí tröôùc khi söû duïng - Caùc

khoûan ñöôïc giaûm tröø

Chi phí tröôùc khi söû duïng bao goàm: chi phí vaän

chuyeån, boác dôõ, laép ñaët, chaïy thöû, caùc khoaûn phí,

leä phí phaûi noäp ñöôïc tính vaøo giaù trò TSCÑ ……

Ví duï: DN mua moät taøi saûn coá ñònh höõu hình

giaù mua chöa thueá 200tr, thueá GTGT 10%

chöa thanh toaùn tieàn cho ngöôøi baùn. Chi phí

vaän chuyeån chöa thueá 2tr, thueá GTGT 10%

thanh toùan baèng tieàn maët

•Nguyeân giaù TSCÑ = 200tr + 2 tr = 202 tr

CHƯ Ơ NG 4

TÍ NH GI Á CÁC ĐỐI TƯ ỢNG KẾ TOÁN

CHƯ Ơ NG 4

TÍ NH GI Á CÁC ĐỐI TƯ ỢNG KẾ TOÁN

A. Nguyên tắ c tính giá TSCĐ: ( tt)

b/ TSCĐ HH tự xây dựng hoặc tự chế

Nguyên giá = Giá thành thự c tế củ a TSCĐ tự xây

dự ng, hoặ c tự chế cộ ng (+ ) chi phí lắ p đặt, chạy

thử.

Ví duï: DN tieán haønh xaây döïng cô baûn moät TSCÑ, caùc

chi phí phaùt sinh bao goàm: tieàn löông coâng nhaân xaây

döïng 20tr, chi phí vaät lieäu söû duïng cho xaây döïng 100tr,

chi phí khaùc phuïc vuï cho coâng trình xaây döïng 10tr

Nguyeân giaù = 20tr + 100tr + 10tr = 130tr

* Trư ờng hợp doanh nghiệ p dùng

sả n phẩ m do m ình sản xuất ra để

chuyển thành TSCĐ:

Nguyên giá = Chi phí sản xuất sản

phẩm đó + các chi phí trực tiếp liên

quan đến việc đư a TSCĐ vào trạng

thái sẵn sàng sử dụng

CHƯ Ơ NG 4

TÍ NH GI Á CÁC ĐỐ I TƯ Ợ NG KẾ TOÁN

CHƯ Ơ NG 4

TÍ NH GI Á CÁC ĐỐ I TƯ Ợ NG KẾ TOÁN

A. Nguyên tắ c tính giá tài sả n cố đị nh hữ u

hình: ( tt)

c/ TSCĐ hữ u hình m ua dư ớ i hình thức trao đổi

c.1/ TSCĐ hữu hình nhậ n về không tư ơ ng tự

Nguyên giá = Giá trị hợ p lý củ a TSCĐ hữ u

hình nhậ n về = Giá trị hợ p lý củ a tài sả n đem trao

đổi (sau khi điều chỉnh các khoản tiền hoặc tư ơ ng

đư ơ ng tiền trả thêm hoặc thu về).

c.2/ TSCĐ hữu hình nhậ n về tư ơ ng tự

Nguyên giá = Giá trị còn lạ i củ a TSCĐ đem trao đổi

CHƯ Ơ NG 4

TÍ NH GI Á CÁC ĐỐI TƯ ỢNG KẾ TOÁN

A. Nguyên tắ c tính giá tài sả n cố đị nh

hữ u hình: ( tt)

d/ TSCĐ hữu hình tăng từ các nguồn

khác ( đư ợc tài trợ, đư ợc biếu tặng,...)

Nguyên giá = Giá trị hợ p lý ban đầu

Nguyên giá = Giá trị danh nghĩa + các

chi phí liên quan trực tiếp đến việc đư a tài

sản vào trạng thái sẵn sàng sử dụng

CHƯ Ơ NG 4

TÍ NH GI Á CÁC ĐỐI TƯ ỢNG KẾ TOÁN

4.3.2.1 Tài sản cố định ( tt)

B. Nguyên tắ c tính giá tài sả n cố đị nh vô

hình:

-Tài sả n cố đị nh vô hình: Là tài sả n không có hình

thái vậ t chấ t như ng xác đị nh đư ợ c giá trị và do

doanh nghiệ p nắ m giữ , sử dụ ng trong sả n xuấ t, kinh

doanh, cung cấ p dị ch vụ hoặ c cho các đối tư ợ ng

khác thuê phù hợ p vớ i tiêu chuẩ n ghi nhậ n TSCĐ vô

hình.

- Nguyên tắ c tính giá: TSCĐ hữ u hình phả i đư ợ c xác

đị nh giá trị ban đầ u theo nguyên giá (là toàn bộ các

chi phí mà DN bỏ ra để có đư ợc TSCĐ vô hình tính

đế n thờ i điể m đư a TS đó vào sử dụng)

CHƯ Ơ NG 4

TÍ NH GI Á CÁC ĐỐI TƯ ỢNG KẾ TOÁN

B. Nguyên tắ c tính giá TSCĐ vô

hình ( tt)

a. TSCĐ vô hình m ua riêng biệt

Nguyeân giaù= Giaù mua thöïc teá+ Caùc khoûan

thueá(khoâng bao goàm thueá GTGT theo

phöông phaùp khaáu tröø) + Chi phí tröôùc khi

söû duïng - Caùc khoûan ñöôïc giaûm tröø

CHƯ Ơ NG 4

TÍ NH GI Á CÁC ĐỐI TƯ ỢNG KẾ TOÁN

B. Nguyên tắ c tính giá TSCĐ vô hình ( tt)

b. TSCĐ vô hình mua sắm được thanh toán theo

phư ơ ng thức trả chậm , trả góp

Nguyên giá = Giá mua trả tiền ngay tại thời

điểm mua

* Khoản chênh lệch giữa giá mua trả chậm và giá

mua trả tiền ngay đư ợc hạch toán vào chi phí SXKD

theo kỳ hạn thanh toán, trừ khi số chênh lệch đó

đư ợc tính vào nguyên giá TSCĐ vô hình (vố n hóa)

theo quy đị nh củ a chuẩ n mự c kế toán “Chi phí đi

vay”.

CHƯ Ơ NG 4 TÍ NH GI Á CÁC ĐỐI TƯ ỢNG KẾ TOÁN

c. TSCĐ vô hình hình thành từ việc trao

đổi ( thanh toán bằng chứng từ liên

quan đến quyền sở hữu vốn của đơ n vị)

Nguyên giá = Là giá trị hợ p lý củ a các

chứ ng từ được phát hành liên quan đến

quyền sở hữu vốn của đơ n vị

d. TSCĐ vô hình được Nhà nư ớc cấp

hoặc đư ợc tặng, biếu

Nguyên giá = Giá trị hợp lý ban đầu +

Các chi phí liên quan trự c tiế p đến việc đư a

tài sản vào sử dụng theo dự tính

B. Nguyên tắ c tính giá TSCĐ vô hình ( tt)

CHƯ Ơ NG 4

TÍ NH GI Á CÁC ĐỐI TƯ ỢNG KẾ TOÁN

B. Nguyên tắ c tính giá TSCĐ vô hình

( tt)

e. Trư ờng hợp quyền sử dụng đất mua

cùng với mua nhà cửa, vật kiến trúc trên đất

thì giá trị quyề n sử dụ ng đất phải được xác

định riêng biệt và ghi nhận là TSCĐ vô hình

f. TSCĐ vô hình là quyền sử dụng đất có

thời hạn

Nguyên giá = Giá trị quyề n sử dụ ng đất khi

được giao đất = Số tiền phải trả khi nhận

chuyển như ợng quyền sử dụng đất hợp pháp

từ ngư ời khác = Giá trị quyền sử dụng đất

nhận góp vốn liên doanh.

CHƯ Ơ NG 4

TÍ NH GI Á CÁC ĐỐI TƯ ỢNG KẾ TOÁN

4.3.2.2 Vận dụng nguyên tắc tính giá ( tt)

4.3.2.2 Hàng tồn kho

* Khái niệm hàng tồn kho : HTK là những

tài sản

- Đư ợc giữ để bán trong kỳ sản xuất, kinh

doanh bình thường ;

– Đang trong quá trình sả n xuấ t, kinh doanh

dở dang ;

– Nguyên liệ u, vậ t liệ u, công cụ , dụ ng cụ để

sử dụng trong quá trình sả n xuấ t kinh doanh

hay cung cấ p dị ch vụ .

CHƯ Ơ NG 4

TÍ NH GI Á CÁC ĐỐ I TƯ Ợ NG KẾ TOÁN

Giá

gố c

Chi phí mua

Chi phí chế biế n

Chi phí liên quan trự c tiế p

A. Phư ơ ng pháp tính giá nhậ p HTK

CHƯ Ơ NG 4

TÍ NH GI Á CÁC ĐỐ I TƯ Ợ NG KẾ TOÁN

A. Phư ơ ng pháp tính giá nhậ p HTK

Chi

phí

mua

Giá mua

Thuế không đư ợ c hoàn lạ i

Chi phí vậ n chuyể n, bố c xế p

Chi phí khác có liên quan

CKTM, GGHB

CHƯ Ơ NG 4

TÍ NH GI Á CÁC ĐỐ I TƯ Ợ NG KẾ TOÁN

A. Phư ơ ng pháp tính giá nhậ p HTK

Chi

phí ch

biế

Chi phí nhân công trự c tiế p

Chi phí SX chung cố đị nh

Chi phí SX chung biế n đổ i

CHƯ Ơ NG 4

TÍ NH GI Á CÁC ĐỐ I TƯ Ợ NG KẾ TOÁN

A. Phư ơ ng pháp tính giá nhậ p HTK

Chi

phí

liên

quan

trự c

tiế p

khác

Chi phí thiế t kế SP

Chi phí khác ngoài chi phí thu

mua và chi phí chế biế n hàng

tồ n kho

CHƯ Ơ NG 4 TÍ NH GI Á CÁC ĐỐ I TƯ Ợ NG KẾ TOÁN

a. PP hạ ch toán và Quả n lý HTK

-Phư ơ ng pháp kê khai thư ờ ng xuyên:

Theo dõi và phả n ánh mộ t cách thườ ng

xuyên và liên tụ c tình hình nhậ p, xuấ t, tồ n

kho củ a nguyên vậ t liệ u, công cụ dụ ng cụ ,

thành phẩ m, hàng hóa trên sổ kế toán sau

mỗ i lầ n phát sinh nghiệ p vụ nhậ p hay xuấ t

4.3.2 .2 Hàng tồ n kho ( tt)

Trị giá tồ n cuố i kỳ = Trị giá tồ n đầ u kỳ +

Trị giá nhậ p trong kỳ - Trị giá xuấ t trong kỳ

B. Phư ơ ng pháp tính giá xuất HTK

CHƯ Ơ NG 4 TÍ NH GI Á CÁC ĐỐI TƯ ỢNG KẾ TOÁN

a. PP hạch toán và Quản lý HTK

-Phư ơ ng pháp kiểm kê định kỳ:

Trong kỳ kế toán chỉ theo dõi nghiệ p vụ

nhậ p vào, cuố i kỳ tiế n hành kiể m kê tình

hình tồ n kho, định giá sau đó mới xác định

giá trị hàng đã xuấ t trong kỳ

Trị giá xuấ t trong kỳ= Trị giá tồ n đầu kỳ +

Trị giá nhập trong kỳ - Trị giá tồn cuối kỳ

4.3.2 .2 Hàng tồn kho ( tt)

B. Phư ơ ng pháp tính giá xuất HTK

CHƯ Ơ NG 4

TÍ NH GI Á CÁC ĐỐI TƯ ỢNG KẾ TOÁN

B. Phư ơ ng pháp tính giá xuất HTK

b. Phư ơ ng pháp tính giá hàng tồ n kho

(1) Phư ơ ng pháp tính theo giá đích danh

(2) Phư ơ ng pháp bình quân gia quyề n

(3) Phư ơ ng pháp nhậ p trư ớc xuất trư ớc (FIFO

_ First In First Out)

(4) Phư ơ ng phá nhập sau xuất trư ớc (LIFO _

Last In First Out)

CHƯ Ơ NG 4 TÍ NH GI Á CÁC ĐỐI TƯ ỢNG KẾ TOÁN

b. Phư ơ ng pháp tính giá hàng tồn kho ( tt)

( 1) Phư ơ ng pháp tính theo giá đích danh: đư ợc áp

dụng đối với doanh nghiệp có ít loại m ặt : hà ng hoặc

mặt hàng ổn định và nhận diện đư ợc.

- Đặc điểm :

+ Khi có thể nhận diện đư ợc chính xác vật tư của

mỗi lần xuất kho và giá của nó khi nhập vào thì ta chỉ

việc nhân số lượng xuất với giá của nó để xác định trị

giá xuất kho, sau đó tính trị giá tồn kho

+ Vật liệu xuất ra thuộc lần nhập kho nào thì lấy giá

của lần nhập kho đó làm giá xuất kho .

+ Phải chỉ ra được vật liệu tồn kho cuối tháng thuộc

lần nhập kho nào để xác định trị giá vật liệu tồn kho

cuối tháng và từ đó xác định trị giá vật liệu xuất trong

tháng .

CHƯ Ơ NG 4 TÍ NH GI Á CÁC ĐỐI TƯ ỢNG KẾ TOÁN

Ví duï: DN coù soá dö TK 152 goàm 1.000 kg

vaät lieäu, ñôn giaù 15.000 ñ/kg. trong kyø coù

tình hình xuaát nhaäp vaät lieäu nhö sau:

NHAÄP XUAÁT

Ngaøy Soá löôïng Ñôn giaù Ngaøy Soá löôïng

2.000

1.000

14.000

16.000

15.500

2.700

1.500

1.300

CHƯ Ơ NG 4 TÍ NH GI Á CÁC ĐỐI TƯ ỢNG KẾ TOÁN

Moãi laàn xuaát phaûi tính laïi ñôn giaù bình quaân ( neáu coù phaùt

sinh nhaäp môùi).

Trò giaù VL toàn ñaàu kyø + Trò giaù VL nhaäp trong kyø

ÑGBQ = SLVL toàn ñaàu kyø + SLVL nhaäp trong kyø

Trò giaù VL xuaát trong kyø = Soá löôïng VL xuaát trong kyø x ÑGBQ

Ví duï: Trò giaù xuaát theo phöông phaùp BQGQ lieân hoaøn:

Ngaøy 10:

(1.000 x 15.000) + (2.000 x 14.000) + (2.000 x 16.000)

ÑGBQ = 1.000 + 2.000 + 2.000

= 15.000 ñ.

VL xuaát = 2.700 x 15.000 = 40.500.000ñ.

(2) Phöông phaùp bình quaân gia quyeàn :

* Bình quaân gia quyeàn lieân hoaøn :

Ngaøy 15: (2.300 x 15.000) + (1.000 x 15.500)

ÑGBQ = = 15.152ñ

2.300 + 1.000

VL xuaát = 1.500 x 15.152 = 22.728.000 ñ.

Ngaøy 16:

VL xuaát = 1.300 x 15.152 = 19.697.600 ñ.

Toàn cuoái kyø: 500 x 15.152 = 7.576.000 ñ.

*. Bình quaân gia quyeàn coá ñònh :

Ví duï: (Ñôn vò tính : 1.000 ñ)

(1.000 x 15) + (2.000 x 14) + (2.000 x 16) + (1.000 x 15,5)

ÑGBQ = 1.000 + 2.000 + 2.000 + 1.000

= 15.083 ñ.

Ngaøy 10: VL xuaát = 2.700 x 15.083 = 40.724.100 ñ.

Ngaøy 15: VL xuaát = 1.500 x 15.083 = 22.624.500 ñ.

Ngaøy 16: VL xuaát = 1.300 x 15.083 = 19.607.900 ñ.

Toàn cuoái kyø: 500 x 15.083 = 7.541.500 ñ.

CHƯ Ơ NG 4

TÍ NH GI Á CÁC ĐỐI TƯ ỢNG KẾ TOÁN

b. Phư ơ ng pháp tính giá hàng tồn kho ( tt)

( 3) Phư ơ ng pháp Nhập trư ớc xuất trư ớc ( FI FO)

- Phư ơ ng pháp nhập trư ớc, xuất trư ớc áp dụng

dựa trên giảđịnh là hàng tồn kho đư ợc mua

trư ớc hoặc sản xuất trư ớc thìđược xuất trư ớc,

và hàng tồn kho còn lạ i cuố i kỳ là hàng tồ n kho

được mua hoặc sản xuất gần thời điểm cuối kỳ.

-Theo phư ơ ng pháp này thì giá trị hàng xuấ t kho

được tính theo giá của lô hàng nhập kho ởthời

điểm đầu ky, giá trịcủa hàng tồn kho đư ợc tính

theo giá của hàng nhập kho ởthời điểm cuối kỳ

hoặc gần cuối kỳcòn tồ n kho.

Bài giảng môn học Nguyên lý kế toán - Chương 4: Tính giá các đối tượng kế toán

Chủ đề:

Tài liệu liên quan

Tài liêu mới

AI tóm tắt

Giới thiệu tài liệu

Đối tượng sử dụng

Từ khoá chính

Nội dung tóm tắt

Hỗ trợ

Phương thức thanh toán

Theo dõi chúng tôi