

MIỄN TRỪ TRÁCH NHIỆM
Tài liệu này được thực hiện với sự hỗ trợ của Dự án Thúc đẩy cải cách và
nâng cao năng lực kết nối của doanh nghiệp nhỏ và vừa (USAID Linkages
for Small and Medium Enterprises). Nội dung của tài liệu này không phản
ánh quan điểm của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Cơ quan Phát triển Quốc tế
của Hoa Kỳ (USAID) hay Chính phủ Hoa Kỳ.
Sổ tay được xây dựng dựa trên các hướng dẫn của quy định văn bản pháp luật có hiệu lực cho đến thời điểm
tháng 12 năm 2022

3
MỤC LỤC
MỤC LỤC ...................................................................................................................... 3
DANH MỤC HÌNH (ƯU TIÊN XEM TRƯỚC) ........................................................ 7
DANH MỤC BẢNG (ƯU TIÊN XEM TRƯỚC)...................................................... 11
DANH MỤC VIẾT TẮT ............................................................................................. 12
LỜI NÓI ĐẦU .............................................................................................................. 13
HƯỚNG DẪN CHUNG SỬ DỤNG SỔ TAY ........................................................... 15
CHƯƠNG 1. THÔNG TƯ 133/2016-BTC VỀ CHẾ ĐỘ KẾ TOÁN ...................... 16
I. Giới thiệu Thông tư 133 ...................................................................................... 17
1. Nguyên tắc kế toán .......................................................................................... 18
2. Chứng từ kế toán ............................................................................................. 21
3. Hình thức kế toán và sổ kế toán ...................................................................... 22
II. Đặc điểm tài khoản kế toán ................................................................................ 28
1. Tài khoản kế toán loại 1, 2, 3 và 4 .................................................................. 29
2. Tài khoản kế toán loại 5, 6, 7, 8 ...................................................................... 33
3. Tài khoản kế toán loại 9 .................................................................................. 34
III. Báo cáo tài chính theo Thông tư 133/2016/TT-BTC ....................................... 35
1. Mục đích .......................................................................................................... 35
2. Đối tượng áp dụng ........................................................................................... 36
3. Nguyên tắc lập và trình bày báo cáo tài chính ................................................ 37
4. Hệ thống các báo cáo tài chính ........................................................................ 38
5. Nơi nhận báo cáo tài chính .............................................................................. 42

4
CHƯƠNG 2. PHƯƠNG PHÁP THỰC HÀNH VÀ THÔNG TIN DOANH
NGHIỆP ....................................................................................................................... 43
I. Tiêu chí phân loại doanh nghiệp vừa và nhỏ ....................................................... 44
II. Tổng quan quá trình xây dựng hệ thống kế toán và kê khai thuế ...................... 45
1. Giới thiệu mô hình “mảnh ghép” .................................................................... 45
2. Chi tiết nội dung của mô hình “mảnh ghép” ................................................... 46
III. Thông tin chung cần cho công tác kế toán ....................................................... 49
1. Hoạt động của doanh nghiệp sản xuất ............................................................. 49
2. Quá trình hoạt động SXKD của doanh nghiệp sản xuất liên quan đến loại thuế
và kế toán ............................................................................................................. 50
3. Khái quát hoạt động kinh tế liên quan ghi chép kế toán ................................. 51
4. Thu thập danh mục cho công tác kế toán ........................................................ 52
5. Xây dựng sơ đồ tổ chức ................................................................................... 54
6. Thông tin khác của doanh nghiệp ................................................................... 55
CHƯƠNG 3. THỰC HÀNH ....................................................................................... 57
I. Hóa đơn và kế toán .............................................................................................. 58
1. Hóa đơn - Ấn chỉ ............................................................................................. 58
2. Kế toán tiền mặt và các nghiệp vụ liên quan................................................... 62
3. Kế toán tiền gửi ngân hàng và các nghiệp vụ liên quan .................................. 83
4. Kế toán nguyên vật liệu và công cụ dụng cụ................................................. 112
5. Kế toán tài sản cố định .................................................................................. 123
6. Kế toán các khoản phải thu ........................................................................... 133
7. Kế toán nợ phải trả ........................................................................................ 147
8. Kế toán vốn chủ sở hữu ................................................................................. 171
9. Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm .................................... 179

5
10. Kế toán thành phẩm ..................................................................................... 229
11. Kế toán doanh thu........................................................................................ 240
12. Kế toán chi phí sản xuất, kinh doanh .......................................................... 250
13. Kế toán xác định kết quả kinh doanh .......................................................... 268
II. Kê khai thuế xác định nghĩa vụ thuế và tài khoản kế toán liên quan ............... 277
1. Kỳ kê khai ..................................................................................................... 277
2. Kê khai thuế GTGT và tài khoản kế toán liên quan ...................................... 278
3. Kê khai thuế TNDN và tài khoản kế toán liên quan ..................................... 287
4. Kê khai thuế TNCN và tài khoản kế toán ..................................................... 298
5. Kê khai thuế TTĐB và tài khoản kế toán liên quan ...................................... 310
6. Kê khai thuế XNK và tài khoản kế toán liên quan ........................................ 314
7. Kê khai thuế BVMT và tài khoản kế toán liên quan ..................................... 320
8. Kê khai thuế tài nguyên và tài khoản kế toán liên quan ................................ 323
9. Kê khai thuế nhà thầu nước ngoài và tài khoản kế toán liên quan ................ 326
10. Kê khai lệ phí môn bài và tài khoản kế toán liên quan ............................... 331
11. Kê khai thuế sử dụng đất và tài khoản kế toán liên quan ............................ 335
III. Lập báo cáo tài chính ...................................................................................... 339
1. Lập và trình bày bảng cân đối tài khoản ....................................................... 339
2. Lập và trình bày báo cáo tình hình tài chính ................................................. 343
3. Lập và trình bày báo cáo kết quả kinh doanh ................................................ 346
4. Lập và trình bày báo cáo lưu chuyển tiền tệ ................................................. 348
5. Lập và trình bày thuyết minh báo cáo tài chính ............................................ 351
CHƯƠNG 4. KHUNG PHÁP LÝ HIỆN HÀNH VỀ XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH
CHÍNH TRONG LĨNH VỰC KẾ TOÁN VÀ KÊ KHAI THUẾ .......................... 362

