Các kỹ thuật phát triển hệ thống thông tin quản lý trong bài giảng Phát triển hệ thống thông tin (IS Development)

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

Phát triển hệ thống thông tin (IS Development) Chương 3 CÁC KỸ THUẬT PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG THÔNG TIN QUẢN LÝ

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

Ộ

Ỹ

Ệ

N I DUNG CHÍNH Ậ 1. K THU T TOÀN DI N (HOLISTIC TECHNIQUES)

Ậ Ữ Ệ

Ỹ

2. K THU T D LI U (DATA TECHNIQUES)

Ậ

Ỹ

3. K THU T THEO QUY TRÌNH (PROCESS

TECHNIQUES)

Ậ

Ỹ

ƯỚ

Ố ƯỢ

4. K THU T H

NG Đ I T

(OBJECTORIENTED TECHNIQUES)

Ự

Ậ

Ả

Ỹ

5. K THU T QU N LÝ D ÁN

(PROJECT MANAGEMENT TECHNIQUES)

Ề Ổ

Ứ

Ậ

Ỹ

6. K THU T V T CH C (ORGANIZATIONAL

TECHNIQUES)

10/4/16

Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT Ỹ

Ề

ƯỜ

Ậ 7. K THU T V CON NG

I (PEOPLE TECHNIQUES)

Ố Ả

Ậ

Ỹ

8. K THU T TRONG B I C NH (TECHNIQUES IN

CONTEXT)

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

Tài liệu học tập

• Tài liệu và giáo trình chính:

– Slide bài giảng.

• Tài liệu tham khảo:

– Avison, D.E. & Fitzgerald, G. “Information Systems Development: Methodologies, Techniques and Tools”, 4th Edition, McGraw- Hill, London, 2006.

• Chapter 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17

10/4/16

Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

Ỹ

Ậ

Ệ

K THU T TOÀN DI N (HOLISTIC TECHNIQUES) q Hình nh phong phú (Rich pictures)

ả

q Đ nh nghĩa g c (Root definitions)

ị ố

q Mô hình ý ni m (Conceptual models)

ệ

10/4/16

Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

ả ồ ậ ậ ứ q L p b n đ nh n th c (Cognitive mapping)

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

ả ộ ơ ồ

ộ ứ ộ ổ ứ ủ

Hình nh phong phú (Rich pictures) • M t s đ hình nh phong phú là m t b c ả ch c ổ ứ

ả ả ế tranh bi m h a hình nh c a m t t và giúp gi ọ i thích t ch c.

ể ạ

ề

ệ

– Nó có th đ i di n cho thông tin "m m" ('soft'

ạ

ờ ề

ủ

ạ

ự ệ

ứ

ự ậ ệ information) đ i di n cho "s m p m " ư ề ấ (fuzziness) c a tình tr ng nhi u v n đ cũng nh các s ki n "c ng" ('hard' facts).

10/4/16

Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

ụ ề

Ví d v Rich picture

10/4/16

Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

ị

ả ằ

i nói ắ ả

ủ

ố Đ nh nghĩa g c (Root definitions) ờ ộ ố ị b ng l • Đ nh nghĩa g c là m t mô t ể ắ ắ ọ ủ ệ ố ấ ự nhiên c a nó.

– Nó s ph n ánh khách hàng, tác nhân, s chuy n

ng n g n c a h th ng có th n m b t b n ch t t

ổ

ườ

ự ủ ở ữ i quan, ch s h u, và môi tr

ể ả ẽ ế ớ ng đ i, th gi (CATWOE: client, actor, transformation, world view, owner, and environment).

10/4/16

Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

ồ ừ ị

ệ ệ

c b t ngu n t

Mô hình ý ni m (Conceptual models) • Mô hình ý ni m đ ố

ượ ắ ế ố ủ

ể ượ ộ c tìm th y b ng

đ nh ạ c a nó là các ho t ấ ằ ố ấ ả ộ ấ ừ ị t xu t t ở

ượ ắ ế ế t c các đ nh nghĩa g c t ừ ừ ụ ng ý b i nó. Danh sách các đ ng t ứ c s p x p theo th

10/4/16

Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

ạ ạ nghĩa g c. Các y u t đ ng và chúng có th đ cách chi ộ đ ng t ủ ộ ch đ ng sau đó nên đ ự ợ h p lý m ch l c. t

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

ậ

ả ồ ậ

ộ ủ

ứ L p b n đ nh n th c (Cognitive mapping) ứ • M t b n đ nh n th c là m t mô hình c a ệ

ể ề

ấ ủ ả

c s d ng đ truy n thông ệ i khác thông

ườ ộ ướ ộ ả ồ ậ ệ ố “h th ng các khái ni m" (system of concepts) đ ề b n ch t c a m t v n đ và các khái ni m ế có liên quan đ n nh ng ng ộ ị qua m t đ nh h ượ ử ụ ộ ấ ữ ng hành đ ng.

ể ệ

ự ế • Trong th c t ắ ự ệ

ả ế ấ

ế ằ ượ ả ồ , các b n đ này th hi n các ưở ng, s ki n, hoàn c nh, báo cáo ng n (ý t ề ấ ị ẳ kh ng đ nh, và đ xu t) liên quan đ n v n 10/4/16 Chương 3: Các kỹ thuật phát ề c liên k t b ng các mũi tên đ tình hình đ triển HTTT

ể ệ ệ ủ ư ố th hi n m i quan h c a chúng. Nh ng đó

ộ ả ồ ậ ứ ể ấ ự là toàn b b n đ nh n th c đ cung c p s

ể ế ề ấ hi u bi t nhi u nh t.

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

Ỹ

Ậ Ữ Ệ K THU T D LI U (DATA TECHNIQUES) ể ự q Mô hình hóa th c th (Entity modelling)

q S chu n hóa (Normalization)

10/4/16

Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

ự ẩ

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

ự ự

ệ

ể Mô hình hóa th c th (Entity modelling) ể quan h xem t • M t mô hình th c th

ộ ậ ợ ự ể c g i là các th c th , đó là nh ng

ế ổ ứ ố ch c, và các m i quan

ự ổ ộ ầ ữ ứ ch c nh là m t t p h p các thành ph n d ữ ượ ọ ệ li u, đ ề đi u quan tâm đ n t ể ệ ữ h gi a các th c th .

• M t th c th s có các thu c tính mô t

ả

ể ẽ ộ ự ể. Thu c tính c th ho c nhóm các

ộ ụ ể ặ ấ ộ ự ấ ị

10/4/16

ể ượ ọ

ộ th c thự ộ thu c tính xác đ nh duy nh t m t s xu t ộ ự ệ hi n th c th đ c g i là thu c tính quan Chương 3: Các kỹ thuật phát tr ng. ọ triển HTTT

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

Ví dụ về mối quan hệ giữa các thực thể

1-1

MP

Constituency

one-to-one

1-m

Customer

Order

one-to-many

m-n

Customer

Product

many-to-many

10/4/16

Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

Ví dụ về mối quan hệ giữa các thực thể

MP

Constituency

Customer

Order

Customer

Product

10/4/16

Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

Ví dụ về mối quan hệ giữa các thực thể

MP

Constituency

represent s

places

Customer

Order

Customer

Product

supplie s

10/4/16

Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

ẩ

ự

ắ

ụ ng đ ẽ ơ ự ệ ố

ố ớ ầ ố

ế ạ ẩ

ộ ạ ứ ầ ủ

S chu n hóa (Normalization) ộ ố ệ ẩ • Quá trình chu n hóa là vi c áp d ng m t s ượ ọ ể ườ c g i quy t c cho các th c th , th ả là các m i quan h , trong đó s đ n gi n hóa mô hình. Đ i v i h u h t các tình hu ng m t quá trình ba giai đo n chu n hóa thành ẩ d ng chu n ba (3NF: third normal form) ch ng minh đ y đ .

10/4/16

Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

10/4/16

Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

Ỹ

Ậ

ậ ơ ồ ồ ữ ệ

K THU T THEO QUY TRÌNH (PROCESS TECHNIQUES) q L p s đ lu ng d li u (Data flow

diagramming)

q Cây quy t đ nh (Decision trees)

ế ị

q B ng quy t đ nh (Decision tables)

ế ị ả

q Ti ng anh có c u trúc (English structured)

ế ấ

q S đ c u trúc (Structure diagrams) 10/4/16

Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

ơ ồ ấ

q Walkthroughs có c u trúc (Structured

ấ

walkthroughs)

q Ma tr n (Matrices)

ậ

q S đ hành đ ng (Action diagrams)

ơ ồ ộ

q Chu trình th c th (Entity life cycle)

ự ể

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

ậ ơ ồ ồ

ữ ệ ặ ộ

ấ ấ ầ ủ ơ ị ộ ậ ấ

ơ ồ ồ ộ ệ ố ố ồ ọ

ữ ệ L p s đ lu ng d li u (Data flow diagramming) • S đ lu ng d li u cung c p c u trúc cho ộ ệ m t h th ng (ho c m t ph n c a m t h ộ th ng) cho th y các đ n v đ c l p m t cách đ h a và súc tích.

ể ở ứ

ứ – Thông qua phân rã ch c năng, nó có th xem xét ế ổ t,

ệ

ế

10/4/16

Chương 3: Các kỹ thuật phát ữ triển HTTT

ộ ệ ố m c chi ti m t h th ng trong t ng quan và ẫ trong khi v n duy trì các liên k t và giao di n ấ ộ gi a các c p đ khác nhau.

ệ ố

ể ượ

ả ư

ộ

– H th ng có th đ

c mô t

nh là m t mô hình

ặ ậ

ậ

lu n lý ho c v t lý.

• Có b n khía c nh:

ố ạ

ữ ệ

ồ

– lu ng d li u (data flows),

ữ ữ ệ

ư

– l u tr d li u (data stores),

ồ

– ngu n (sources),

ồ

– b n (sinks)

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

ế ị

Cây quy t đ nh (Decision trees)

• Các cây quy t đ nh và các b ng quy t đ nh

ế ị

ằ ả ậ ợ

i cho các tài ặ ậ

ề ự ọ ế t là n i có nhi u l a ch n thay th quy t

ế ị ạ ệ ề nh m t o đi u ki n thu n l ẫ ủ ệ ướ li u h ng d n c a quá trình lu n lý, đ c ế ơ ệ bi ị đ nh.

ộ

ế ị ọ – M t cây quy t đ nh minh h a các hành đ ng ệ ạ ỗ ể

ộ ượ

ế ị

ự

i m i đi m quy t đ nh

c th c hi n t

10/4/16

ệ ẽ

ặ

ị

ệ

ề

– T ng đi u ki n s xác đ nh các nhánh đ c bi

Chương 3: Các kỹ thuật phát ừ triển HTTT ể

đ đi theo

–

Ở ố ỗ

ặ ẽ

ộ

cu i m i nhánh có ho c s có các hành đ ng

ượ

ế ị

ự

ệ

ể

ặ

c th c hi n ho c các đi m quy t đ nh.

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

ế ị

ả

B ng quy t đ nh (Decision tables)

• B ng quy t đ nh có ít tính đ h a, khi so

ế ị ả

ồ ọ ư ế ị

ể

ớ ộ ơ ế ể ệ ề t c các đi u ki n đã đ c

ấ ả ộ ầ ữ ề ệ

ạ

ộ ề ấ

sánh v i cây quy t đ nh, nh ng súc tích và có ể ẵ m t c ch xác minh s n có đ nó có th ượ ki m tra xem t xem xét. M t l n n a, đi u ki n và hành ủ ụ ượ đ ng đ c phân tích các khía c nh th t c ề ượ ạ v tình tr ng v n đ đ c trình bày trong ậ ứ ườ ng thu t. hình th c t 10/4/16 Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

• Chúng có b n thành ph n:

ố ầ

ố

ộ

– hành đ ng g c (action stub),

ệ ố

ề

– đi u ki n g c (condition stub),

ề

ế

ệ

ậ

– đi u ki n ti p nh n (condition entry),

ộ

ế

ậ

– hành đ ng ti p nh n (action entry).

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

ế

ấ

Ti ng anh có c u trúc (English structured)

ấ ố ư ộ ấ

• Ti ng Anh có c u trúc r t gi ng nh m t c' ng trình máy tính 'có th đ c đ

ể ọ ượ ế ươ

ch (readable).

ằ

ạ

ụ ể ể

ự ả

ậ ở

ễ – Nh m m c đích t o ra lu n lý rõ ràng, đó là d i thích

dàng đ hi u và không m ra cho s gi sai.

ữ ự

ả

– Nó không ph i là m t ngôn ng t

ư nhiên nh ợ

ế Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

ữ ậ

ả

ộ ơ ồ 10/4/16 ộ

ti ng Anh, đó là m h và do đó không phù h p. Cũng không ph i là m t ngôn ng l p trình.

ủ ế

ứ

ợ

ộ

ẽ

ặ

– Nó là m t hình th c ch t ch và h p lý c a ti ng

ấ

ả

ậ

ấ

Anh và các c u trúc ph n ánh l p trình c u trúc.

ự ủ

ứ

ụ

ệ

ả

Trình t

c a các l nh ph n ánh logic ng d ng.

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

ộ ỹ

ớ ộ ạ

ơ ồ ấ ơ ồ ấ ứ

ậ ộ ạ

ươ ườ

ng trình máy tính, th ế ố ườ

ế ế

S đ c u trúc (Structure diagrams) • S đ c u trúc là m t k thu t phân rã ệ ch c năng v i m t lo t các h p (đ i di n ộ ậ ủ ặ cho các quy trình ho c các b ph n c a ượ ọ c g i là ng đ ch ệ ạ ng k t n i (đ i di n cho các môđun) và đ ấ ướ liên k t đ n các quy trình c p d

10/4/16

Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

i).

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

ấ

Walkthroughs có c u trúc (Structured walkthroughs)

ấ ộ ạ

ứ ủ ộ

ươ ộ ệ ố ượ ổ ứ ạ ch c t ng trình đ i các giai đo n c t

• Walkthroughs có c u trúc là m t lo t xem xét chính th c c a m t h th ng hay m t ạ ch ủ khác nhau c a chu trình.

• Đây là m t ý t

ộ ể ng đã phát tri n xung

ưở ế ậ

ố ấ ơ 10/4/16 ơ ộ ể 23

Chương 3: Các kỹ thuật phát ị triển HTTT

ế ế ệ t k h quanh cách ti p c n phân tích và thi ữ th ng có c u trúc, n i nh ng c h i đ xem xét đó là xác đ nh rõ ràng.

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

ậ

Ma tr n (Matrices)

ỹ ậ ộ ữ ấ

ậ ể ổ ế ả ộ

ạ ườ ả ủ ữ ng là gi a hai

ỏ ộ ậ ợ

ố ề ề ủ

• M t trong nh ng k thu t ph bi n nh t là ệ ộ ma tr n, m t bi u hi n d ng b ng c a m t ệ ơ m i quan h đ n gi n, th ề ẽ đi u (ba đi u s đòi h i m t t p h p 3 ậ chi u c a các ma tr n).

ộ

ườ

ố

ể

ng là hi n th các m i

ậ – M t ma tr n thông th ứ ệ ữ

ị ự ệ

quan h gi a các ch c năng và các s ki n.

ộ

ậ ượ ử ụ

10/4/16 ở c s d ng b i nhi u ph

Chương 3: Các kỹ thuật phát – M t ma tr n đ triển HTTT

ế ợ

ứ

ậ

ề ớ

ươ ự

pháp lu n k t h p các ch c năng v i các th c

ể ượ ử ụ

ữ

ự

ể

th , đó là, nh ng gì các th c th đ

c s d ng

ở ừ

ứ

ể

ạ

b i t ng ch c năng đ kích ho t ch c năng đó

ượ

ự

ệ

c th c hi n.

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

ơ ồ

ộ

S đ hành đ ng (Action diagrams)

ạ ệ

ộ ế ủ

ệ ụ ấ

ữ ự

ậ t c a quá trình lu n lý, các quy t c ấ ộ ậ ợ nhiên đ ỗ ạ ủ ụ ộ ị ơ ồ • S đ hành đ ng cũng là cách đ i di n cho ắ các chi ti ớ ế nghi p v , và không khác m y so v i ti ng ớ i Anh có c u trúc trong m t t p h p con gi ượ ử ộ h n c a m t ngôn ng t c s ộ ể ỉ d ng đ ch đ nh m t chu i các hành đ ng.

ế ế ể ạ

ứ ộ

ệ

ả

t k đ đ i di n cho c hai m c đ chi

– Chúng thi ổ

ế

t và t ng quan.

10/4/16

Chương 3: Các kỹ thuật phát ộ triển HTTT

ơ ồ

ượ ử ụ

– S đ hành đ ng đ

ộ ố c s d ng trong m t s

ươ

ậ

ấ

ng pháp lu n, đáng chú ý nh t là trong

Information Engineering.

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

ự ự

ạ ạ

ể Chu trình th c th (Entity life cycle) ể ượ ử ụ c s d ng t • Chu trình th c th đ ộ ố ữ

ậ ế

ể ệ ế

ả ầ ể ủ ạ ộ i m t ươ lo t các giai đo n trong m t s các ph ng ỗ ự ể ộ pháp lu n và là m t trong nh ng n l c đ ờ ổ ả i quy t các thay đ i x y ra theo th i gian gi ậ ỹ (h u h t các k thu t khác th hi n quan ộ ệ ố đi m tĩnh c a m t h th ng).

ự ả

ộ ỹ ể • Chu trình th c th không ph i là m t k ậ ữ ệ ộ ỹ ậ

10/4/16

Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

thu t phân tích d li u mà là m t k thu t phân tích quá trình.

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

Ỹ

Ậ

ƯỚ

Ố ƯỢ

NG Đ I T

NG

ố ượ ướ

K THU T H (OBJECTORIENTED TECHNIQUES) q H ng đ i t

ng (Object orientation)

q Ngôn ng mô hình th ng nh t

ữ ố ấ

10/4/16

Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

(UML: Unified Modelling Language)

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

ố ượ

ướ

H ng đ i t

ng (Object orientation)

• M t đ i t

ộ ố ượ ộ ế

ộ ng (object) là m t cái gì đó mà ộ ặ ượ ướ c h ộ ạ

ể ệ ng đ n, nó có m t đ c hành đ ng đ tính (identity), m t tr ng thái (state), và hành vi (behavior) th hi n.

ượ

ệ ớ

ố

– đ c tính cho phép nó đ

c phân bi

t v i các đ i

ặ ượ t

ng khác,

ạ

ộ

ị ệ ạ ủ ố ượ 10/4/16

ộ

i c a các thu c tính ng

– tr ng thái là giá tr hi n t ủ Chương 3: Các kỹ thuật phát năng đ ng c a các đ i t triển HTTT

ố ượ

ộ

ể

– hành vi là hành đ ng mà chính đ i t

ng có th

ự

ệ

th c hi n.

• M t đ i t

ộ ố ượ ể ệ ủ ộ ớ ộ ng là m t th hi n c a m t l p

ố ượ ứ ố ộ (class) các đ i t ng (t c là m t nhóm đ i

ượ ộ ớ ố ạ ng cùng nhau t o nên m t l p các đ i t

ượ t ng).

• Th a k (inheritance) là m t m i quan h

ừ ế ố ộ ệ

ề ớ ẻ ấ ữ ộ ặ gi a m t ho c nhi u l p chia s c u trúc

ộ ớ ủ ặ ho c hành vi c a m t l p khác.

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

ấ ủ

ệ ố

ớ

H th ng phân c p c a các l p

10/4/16

Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

ượ ạ ả ứ ng đ c đ i di n b i m t qu tr ng

Yolk

Shell

White

Data

Processing / Operations

Interface

10/4/16

Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

ố ượ Đ i t ử ổ ừ (s a đ i t ệ ở ộ Daniels và Cook, 1992)

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

ố ượ

i các đ i t

ạ ng t o nên

ạ ươ

ướ ng trình

ộ M t m ng l ộ m t ch EVENT

A

D

Message

C

E

B

10/4/16

Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

ấ

ố

ữ

ữ ữ ồ ọ ấ ộ ộ

ể ướ ố ượ ệ ố

Ngôn ng mô hình th ng nh t (UML: Unified Modelling Language) ộ ố • Ngôn ng mô hình th ng nh t (UML) là m t ệ ặ ngôn ng đ h a, ho c m t b ký hi u, mô ế ế ệ hình hóa các khái ni m phân tích và thi t k ộ ng. ng đ i t h th ng trong m t ki u h

ộ ộ

ữ

ắ ị

ấ

ậ

ể

ể – Nó là m t b các quy t c và ng nghĩa có th c s d ng đ xác đ nh c u trúc và lu n lý

ộ ệ ố

ượ ử ụ đ ủ c a m t h th ng.

10/4/16

Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

Sơ đồ lớp (class diagram)

10/4/16

Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

Sơ đồ trường hợp sử dụng (use case diagram)

10/4/16

Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

Sơ đồ tương tác (Interaction diagrams)

10/4/16

Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

Sơ đồ tuần tự (Sequence diagram)

10/4/16

Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

Sơ đồ trạng thái (Statechart diagram)

10/4/16

Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

Sơ đồ hoạt động (Activity diagram)

10/4/16

Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

Ỹ

Ậ

Ự

Ả K THU T QU N LÝ D ÁN (PROJECT MANAGEMENT TECHNIQUES) ậ ướ ượ ỹ q K thu t c l

ng (Estimation techniques)

ể ồ

q Bi u đ PERT (PERT charts)

ể ồ

q Bi u đ Gantt (GANTT charts)

10/4/16

Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

ỹ

ậ ướ ượ

c l

K thu t techniques) • CoCoMo, phân tích đi m ch c năng (FPA:

ng (Estimation ứ ơ ấ

ậ ướ ượ ự ả ng cho qu n lý d c l

ể Function Point Analysis), và c c u phân chia ệ công vi c (WBS: Work Breakdown Structure) ỹ là các k thu t án.

• CoCoMo là m t công th c, d a trên kinh

ứ ự

ứ

ế ỗ ự ầ 10/4/16

ộ ệ ủ ự nghi m c a d án trong quá kh , trong đó ệ ề ấ ỉ t trong đi u ki n x p x các n l c c n thi Chương 3: Các kỹ thuật phát 40 ầ ươ ủ c a mã ch triển HTTT ng trình yêu c u.

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

ỹ

ậ ướ ượ

c l

ng (Estimation ộ ỹ

ứ ậ

K thu t techniques)… ể • Phân tích đi m ch c năng là m t k thu t ứ ạ ơ ph c t p h n.

ể ướ

ố ắ – Nó c g ng đ

ượ

c phân ph i đ n ng

ủ ệ ứ c tính các ch c năng c a h ố ườ i dùng cu i ề

ả

ự

ầ

ậ

ỗ

ầ

ộ

ộ ố ứ ỹ

ứ ạ

ắ

Chương 3: Các kỹ thuật phát ậ triển HTTT

ố ế ố th ng đ ệ ố ằ b ng cách phân tích h th ng trong đi u kho n ế ủ ệ ố c a h th ng thông tin yêu c u, d a trên các y u ậ ố ầ ậ t đ u vào, đ u ra, các t p tin, c p nh t, giao ườ ượ ệ i đ di n, báo cáo, và yêu c u, m i ng c phân ể ướ công m t s ch c năng c ng thêm đi m c 10/4/16 ượ ng k thu t ph c t p và cân nh c khác. l

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

ỹ

ậ ướ ượ

c l

ng (Estimation

ơ ấ ộ

ệ ỹ ệ ả ậ

ạ ấ ườ ả ả

K thu t techniques)… • C c u phân chia công vi c là m t phân rã công vi c vào qu n lý, k thu t, liên l c i dùng, hành chính, đ m b o ch t ng ụ ượ l

ệ ng, và các nhi m v khác.

ể – Đ i v i m i công vi c, các nhà phân tích có th

ệ ệ ừ

ứ các d án trong quá kh

ế ờ

ự ừ ữ

ườ

i khuyên t

nh ng ng

i khác

ố ớ ỗ ử ụ s d ng kinh nghi m t ặ ho c tìm ki m l ệ cho d toán công vi c. 10/4/16

ự Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

ơ ấ

ệ

ạ

ầ

– C c u phân chia công vi c là giai đo n đ u tiên

ặ

ạ

ướ

trong phân tích PERT ho c phân tích m ng l

ệ

công vi c (network analysis).

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

ể ồ

Bi u đ PERT (PERT charts)

• K thu t đánh giá và

ậ ỹ ướ ượ c l ự ng d án

ự

ể ướ ủ ơ ồ ạ c d a trên s đ m ng d án đ c ng th i gian trôi qua (elapsed time) c a

ờ ạ ộ (PERT: Project Evaluation and Review Tech) ượ ự đ ượ l các ho t đ ng.

ộ

ể ồ

ượ

– Trong m t bi u đ PERT các ho t đ ng đ

ạ ộ ế ố ớ

ể

ễ

ằ

10/4/16

c bi u di n b ng các mũi tên, k t n i v i các nút (hình tròn). Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

ạ ứ

ự ệ

ự

ệ

ạ

– Lo i th hai đ i di n cho các s ki n, đó là s

ấ

ạ ộ

ượ ử ụ

ể

hoàn t

t các ho t đ ng. Nó đ

c s d ng đ

ướ ượ

ự

ờ

ệ

ể

c l

ng th i gian th c hi n đ hoàn thành

ộ ự

ạ ộ

ổ ậ

ữ

m t d án và làm n i b t nh ng ho t đ ng mà

ự ậ

ọ

ễ

ể

ấ

s ch m tr có th là r t quan tr ng.

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

ụ ề ể ồ

Ví d v bi u đ PERT

10/4/16

Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

ể ồ

ộ

ướ

Bi u đ Gantt (GANTT charts) ể ồ • Trong m t bi u đ Gantt, th i gian

ờ

c so sánh v i th i

ỗ ự ế

ị ế

c tính ớ ủ

, và do đó hi n th ti n trình c a

ờ

ờ ể ượ ạ ộ cho m i ho t đ ng có th đ ể gian th c t ộ ự m t d án theo th i gian.

10/4/16

Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

ụ ề ể ồ Ví d v bi u đ Gantt

10/4/16

Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

Ỹ

Ậ

Ề Ổ

Ứ

ướ

ư

ị

K THU T V T CH C (ORGANIZATIONAL TECHNIQUES) q T duy đ nh h

ng (Lateral thinking)

ế ố

q Các y u t

thành công then ch t

ố (CSFs : Critical Success Factors)

ế ạ

ậ

ả

ị q L p k ho ch theo k ch b n (Scenario planning)

ươ

q Phân tích t

ng lai (Future analysis)

q Phân tích SWOT (Strenths, Weaknesses, Opportunities,

Threats)

ậ

ườ

ợ

ể

ậ ự q L p lu n d a trên tr

ng h p đi n hình

(Casebased reasoning)

10/4/16

Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

ủ

q Phân tích r i ro (Risk analysis)

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

ư ư

ướ ướ

ị T duy đ nh h ị • T duy đ nh h ậ ừ ư t ế

ng (Lateral thinking) ộ ố ỹ ồ ng bao g m m t s k ướ ị ng "trò ch i" duy đ nh h ấ

ơ ấ

ự ọ

ỹ ồ ả ị ứ ạ đ nh thách th c, phân đo n, và

10/4/16

Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

thu t, t ề ậ (games) đ n k thu t tái c u trúc v n đ ạ ự ế , bao g m t o racác l a ch n thay th c t ế th , các gi ộ đ ng não.

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

ế ố

ố thành công then ch t Các y u t (CSFs : Critical Success Factors)

ố

ữ

• Các y u t

ệ

ể ế ụ ự

ế ố ặ ỹ c coi là r t quan tr ng đ ti p t c s thành

ộ ổ ứ ch c. Đ i v i m t d án, ệ

ố ớ ộ ự ữ

ấ

này là r t

ế ố ủ

ẽ ạ ọ

ế thành công then ch t là nh ng y u ể ụ ố t k năng, nhi m v , ho c hành vi có th ọ ấ ượ đ ủ công c a m t t chúng s đ i di n cho nh ng y u t ự quan tr ng cho s thành công c a nó.

10/4/16

Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

ị

ậ

ả

ộ

ế ạ L p k ho ch theo k ch b n (Scenario planning) ả ế ạ • L p k ho ch k ch b n là m t góc nhìn phù

ượ

ể ng lai có th ự c th c

ươ ể ượ c. Các k ho ch có th đ ơ ở

ế ạ ị

ậ ợ ậ ệ

ả

ị ề ề h p bên trong v đi u gì trong t b t ra đ hi n trên c s các k ch b n.

10/4/16

Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

ậ

ể

ớ ự ổ ể ng c a h th ng thông tin đ nó có th t k đ đ i phó v i s thay đ i đó c thi

ế ả

ươ Phân tích t ng lai (Future analysis) ươ ằ ộ ỹ • Phân tích t ng lai là m t k thu t nh m ự ổ ề ự d đoán s thay đ i ti m năng trong môi ủ ệ ố ườ tr ế ế ể ố ượ đ vào khi nào và n u nó x y ra.

10/4/16

Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

ạ

Phân tích SWOT (Strenths, Weaknesses, Opportunities, Threats) ể • Phân tích đi m m nh, đi m y u, c h i và

ứ ế ượ ử ụ ể c s d ng đ xác

ị ơ ộ ể ể ọ quan tr ng đ

ộ ổ ứ ụ thách th c (SWOT) đ ố ế ố đ nh và phân tích b n y u t ch c. áp d ng cho m t t

ượ

ự

ế ượ ớ

ể

c v i

ứ ủ ổ ứ

– Nó th đ ki n th c c a t

ườ ng đ ượ ử ụ c s d ng đ phát tri n m t chi n l ế ủ ng c a nó.

ở ộ c th c ngoài b i m t nhóm và ộ ể ườ ch c và môi tr

10/4/16

Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

ườ

ợ

ể

ậ

ng h p đi n hình

ộ ườ ợ ể ứ ấ

ậ ự L p lu n d a trên tr (Casebased reasoning) • M t tr

ng h p đi n hình cho th y tri th c

ố ả ự ủ trong b i c nh t nhiên c a nó.

ộ

ệ

– Nó đ i di n cho m t kinh nghi m đ d y m t

ụ

ể ạ ủ ọ

ộ ế

ạ ọ

bài h c liên quan đ n các m c tiêu c a h c viên.

ườ

10/4/16

ợ ọ

ậ ớ t m t tình hình m i. Vì v y, chúng

ừ ệ ể ậ ậ ự ng h p đi n hình là • L p lu n d a trên tr ự ữ ề ệ ử ụ v vi c s d ng nh ng bài h c này trong s ế ộ ể hi u bi Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT ể ử ụ ta có th s d ng kinh nghi m này t các

ườ ợ ướ ể ả ộ ế tr ng h p tr c đây đ gi i quy t m t

ớ ộ ả ề ớ ứ ấ v n đ m i, thích ng v i m t gi i pháp mà

ữ ợ ả không hoàn toàn phù h p, c nh báo nh ng

ấ ạ ể ả ả ộ th t b i có th x y ra, và gi i thích m t tình

hình.

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

ủ

• Phân tích r i ro (hay k thu t r i ro) bao

ồ ủ ị

Phân tích r i ro (Risk analysis) ậ ủ ể ấ ủ

ơ ng và phân b xác su t r i ro, xác ể ổ

ả ứ ủ ị ớ ữ ộ ỹ ự g m xác đ nh các khu v c có th có nguy c , ổ ướ ượ c l đ nh các ph n ng có th , và phân b chi phí v i nh ng r i ro và hành đ ng.

ả

ế

ộ ự ế

ọ ế ượ

ế ộ ậ ợ 10/4/16

ể ẫ ồ ố

ồ ủ

ớ

ằ

ự ế ổ ữ ủ – K t qu là m t đánh đ i gi a r i ro d ki n và ế ự chi phí d ki n cho các l a ch n thay th khác ả ộ c qu n lý nhau, có th d n đ n m t chi n l ả ọ ủ r i ro bao g m m t t p h p các tùy ch n ph n Chương 3: Các kỹ thuật phát 54 triển HTTT ụ ể ứ ng nh m đ i phó v i các ngu n r i ro c th .

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

Ề

Ỹ

Ậ

ƯỜ

I

K THU T V CON NG (PEOPLE TECHNIQUES) q Phân tích các bên liên quan

(Stakeholder analysis)

q Phát tri n ng d ng g n k t

ể ứ ụ ế ắ

10/4/16

Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

(JAD: Joint Application Development)

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

Phân tích các bên liên quan (Stakeholder analysis) ữ • Các bên liên quan là nh ng cá nhân ho c

ặ ọ ủ ủ

ồ ộ

ị

10/4/16

Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

ấ ả ớ ự ườ i có liên quan v i d án. H bao nhóm ng ủ ườ i dùng c a chính ph , c a xã g m các ng ổ h i, các c đông, nhân viên, khách hàng, nhà ậ ư ệ cung c p, b nh nhân, chính tr gia, lu t s , nhà qu n lý, và công dân.

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

ắ

ế

ụ

ể ứ

ạ ề ụ

ề

ể ố ộ

ầ ệ ế ế t k cho h ế ầ ủ

ủ i s d ng và các bên

Phát tri n ng d ng g n k t (JAD: Joint Application Development) ế ắ ể ứ • Phát tri n ng d ng g n k t (JAD) t o đi u ộ ộ ọ ộ ậ ợ ệ i cho m t cu c h p hay h i ki n thu n l ấ ụ ắ ế ế ể ả ượ t k đ kh c ph c các v n c thi th o đ ệ ậ ợ ề ủ đ c a vi c t p h p các yêu c u truy n ấ ố th ng đ th ng nh t m t thi ộ ố th ng thông tin m t cách đ y đ có tính đ n ườ ử ụ ể quan đi m c a ng liên quan khác. 10/4/16 Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

Ỹ

Ậ

Ố Ả

ợ ề ỹ ậ ệ ử i ích k thu t ti m năng c a vi c s

K THU T TRONG B I C NH (TECHNIQUES IN CONTEXT) ủ • Các l ụ

ủ ặ ể d ng và đ c đi m c a chúng

ỹ ế ấ ề ộ • K thu t tác đ ng trên s hi u bi

ậ ố ề ự ể ậ ứ ấ t v n đ : ề ể các kh i ti m năng đ nh n th c v n đ

ỹ ế ấ ề ộ • K thu t tác đ ng trên s hi u bi

ậ ưở ả ự ể t v n đ : ứ ấ ng lên nh n th c v n đ tr c quan

Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT

ề ự 58 nh h ằ ậ 10/4/16 ữ và b ng ngôn ng

• Áp d ng các bài h c t

ọ ừ ụ ọ ậ tâm lý h c nh n

ủ ứ ậ ỹ th c: phân tích vĩ mô c a các k thu t

• M t phân lo i hai chi u: nh h

ề ả ộ ạ ưở ủ ng c a

ữ ả hình nh / ngôn ng (visual/language) và mô

hình / quá trình (paradigm/process)

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt

ể

ệ ố Phát tri n h th ng thô ng tin

Ế

Ậ

K T LU N ệ ử ụ

ấ

ọ

ố ự ể

ệ ố ế ế ự

ể ặ • Vi c s d ng có th che l p ho c đóng ề ộ ự ườ i nghĩ v m t d án, khung cách m i ng ặ ế ầ ủ đóng kh i s hi u bi t đ y đ và ngăn ch n ặ t k và / ho c th c hi n t t phân tích, thi nh t. ấ

ỹ ậ • K thu t có th đ ả ệ c phân lo i theo ph h

10/4/16

ể ượ ữ ạ ộ

ể ậ ặ ắ ả hình nh, ngôn ng và các thu c tính khác ủ c a chúng. Chương 3: Các kỹ thuật phát triển HTTT ỹ • K thu t có th có quy t c ho c không có

ở ặ ộ ơ ắ ặ quy t c và m ho c đóng (ho c m t n i nào

ỗ ụ ọ ể đó d c theo m i tr c) và các nhà phát tri n

ộ ế ợ ủ ể ử ụ ệ ố h th ng có th s d ng m t k t h p c a

ấ ự ể ậ ể ỹ ế ộ các k thu t đ cung c p s hi u bi t r ng

ấ ủ ộ ố nh t c a m t tình hu ng.

Hệ thống thông tin quản lý

IS De ve lo pme nt