Bài giảng môn Phân tích thiết kế hệ thống: Chương 2 - Từ Thị Xuân Hiền

Trong bối cảnh phát triển phần mềm ngày càng phức tạp, việc áp dụng các phương pháp luận và công cụ mô hình hóa hiệu quả trở nên cấp thiết để xây dựng các hệ thống mạnh mẽ và dễ bảo trì. Chương này giới thiệu hai nền tảng quan trọng: các khái niệm hướng đối tượng và Ngôn ngữ Mô hình Hợp nhất (UML - Unified Modeling Language). Việc nắm vững tư duy hướng đối tượng là cốt lõi để phân tích, thiết kế và triển khai các ứng dụng hiện đại, trong khi UML cung cấp một bộ công cụ tiêu chuẩn để trực quan hóa, đặc tả, xây dựng và lập thành văn bản các hệ thống phần mềm. Mục tiêu là trang bị cho người học những kiến thức cơ bản về những khái niệm này, từ đó tạo nền tảng vững chắc cho quá trình phát triển hệ thống.

Sinh viên ngành Công nghệ thông tin, Kỹ thuật phần mềm, các nhà phát triển và phân tích hệ thống muốn tìm hiểu về lập trình hướng đối tượng và UML.

Chương này đi sâu vào việc trình bày các khái niệm hướng đối tượng (Object Orientation) và giới thiệu tổng quan về Ngôn ngữ Mô hình Hợp nhất (UML - Unified Modeling Language), hai yếu tố then chốt trong phát triển phần mềm hiện đại. Nội dung bắt đầu bằng việc định nghĩa "Hướng đối tượng" là một cách tiếp cận để mô hình hóa hệ thống như một tập hợp các đối tượng tương tác. Tiếp theo, tài liệu làm rõ các khái niệm cơ bản như "Đối tượng" (Object), được coi là thực thể đại diện cho một người, địa điểm, sự kiện hoặc giao dịch trong hệ thống thông tin, bao gồm các thuộc tính và hành vi cụ thể. "Lớp" (Class) được giải thích là khuôn mẫu hoặc tập hợp các đối tượng có chung thuộc tính, hành vi, mối quan hệ và ngữ nghĩa, trong đó một đối tượng là một thể hiện của lớp đó. Ngoài ra, chương này còn đề cập đến các nguyên tắc quan trọng khác của hướng đối tượng như Phương thức (method), Thông điệp (message), Interface, và bốn trụ cột chính: Tính trừu tượng (Abstraction), Tính đóng gói (Encapsulation), và Tính đa hình (Polymorphism). Việc hiểu rõ những khái niệm này không chỉ giúp người học xây dựng nền tảng tư duy vững chắc về thiết kế phần mềm mà còn cung cấp khả năng ứng dụng các công cụ mô hình hóa như UML để trực quan hóa và quản lý sự phức tạp của các hệ thống. Kiến thức này có giá trị ứng dụng cao trong việc phân tích, thiết kế và phát triển các hệ thống phần mềm thực tế, đảm bảo tính nhất quán, dễ bảo trì và khả năng mở rộng.