Bài giảng Quản trị chuỗi cung ứng Chương 4: ThS. Trần Thị Thu Hương (mới nhất)

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI

QUẢN TRỊ CHUỖI CUNG ỨNG Supply Chain Management

ThS. Trần Thị Thu Hương BM Logistics KD - Khoa KDTM

CHƯƠNG 4: QUÁ TRÌNH SẢN XUẤT TRONG CCƯ

• Kh¸i niÖm vµ vai trß cña SX • §Æc ®iÓm vµ c¸c hÖ thèng SX

1. Kh¸i qu¸t vÒ qu¸ tr×nh s¶n xuÊt

• Kh¸i niÖm vµ b¶n chÊt • Môc tiªu cña qu¶n trÞ SX • Nh÷ng néi dung c¬ b¶n cña qu¶n trÞ SX

2. Qu¶n trị s¶n xuÊt

h n h c g n u d

• Kh¸i niÖm • Ho¹ch ®Þnh c«ng suÊt

i é N

3. §¸nh gi¸ kÕt qu¶ qu¸ tr×nh SX

4. HÖ thèng SX tinh gän

• Kh¸i niÖm vµ ®Æc ®iÓm • Môc tiªu

KHÁI NIỆM VÀ VAI TRÒ

1.1

Qu¸ tr×nh chuyÓn hãa c¸c yÕu tè ®Çu vµo

thµnh c¸c yÕu tè ®Çu ra d íi d¹ng s¶n

phÈm hoÆc dÞch vô

KHÁI NIỆM VÀ VAI TRÒ

1.1 KHÁI NIỆM VÀ VAI TRÒ

1.1

• Qu¸ tr×nh chuyÓn hãa: t¹o GTGT cung cÊp cho KH

o SX chế tạo (Manufacturing Operation): thực hiện các quá trình vật lý, hóa học để biến đổi nguyên vật liệu thành các sản phẩm hữu hình.

o SX không chế tạo /dịch vụ (Non-Manufacturing Operation):

không tạo ra hàng hóa hữu hình

KHÁI NIỆM VÀ VAI TRÒ

1.1

• §Çu vµo: Nguån nh©n lùc, vèn, kü thuËt, ng.v.liÖu,

®Êt, n¨ng l îng, th«ng tin

• §Çu ra: S¶n phÈm, dÞch vô, tiÒn l ¬ng, t¸c ®éng

®Õn m«i tr êng

KHÁI NIỆM VÀ VAI TRÒ

1.1

Doanh nghiệp: cung cấp hàng hóa và dịch vụ phong phú để nâng cao mức sống vật chất toàn xã hội. Quốc gia: khả năng sản xuất gồm sức sản xuất và hiệu quả sản xuất là chìa khóa thành công của mỗi nước. Chuỗi cung ứng: sáng tạo giá trị

KHÁI NIỆM VÀ VAI TRÒ

1.1 1.2 PHÂN LOẠI VÀ ĐẶC ĐIỂM CỦA HỆ THỐNG SX

Ph©n lo¹i

• SX ®¬n chiÕc

• SX liªn tôc

• SX hµng khèi

• SX gi¸n ®o¹n

• SX hµng lo¹t

• SX theo dù ¸n

Theo h×nh thøc tæ chøc s¶n xuÊt Theo sè l îng SX vµ tÝnh chÊt lÆp l¹i

• Qu¸ tr×nh SX héi tô

• SX ®Ó dù tr÷

• Qu¸ tr×nh SX ph©n kú

• SX khi cã yªu cÇu

• QT SX ph©n kú cã ®iÓm héi tô

• SX hçn hîp

• QT SX song song

Theo qu¸ tr×nh h×nh thµnh s¶n phÈm Theo mèi quan hÖ víi KH

ĐẶC ĐIỂM CỦA HỆ THỐNG SX

1.2

Đặc tính chung nhất, dù các HTSX khác nhau về đầu vào, đầu ra và các dạng chuyển hóa

• Chuyển hóa đầu vào thành đầu ra khả dụng

• HTSX là một hệ thống con trong doanh nghiệp DN là một phân hệ trong hệ thống lớn hơn như ccu hay nền sản xuất xã hội

bao gồm: thay đổi trạng thái vật lý, cung cấp kỹ năng, dịch chuyển vị trí, giữ gìn bảo quản sản phẩm...

• Các dạng chuyển hóa  việc biến đầu vào thành đầu ra • Trách nhiệm: tạo ra h2/DVdoanh nghiệp sẽ cung cấp cho xã hội.

KHÁI NIỆM VÀ BẢN CHẤT CỦA QT SẢN XUẤT

2.1

Kh¸i niÖm

Quản trị sản xuất là quá trình thiết kế, hoạch định, tổ chức điều hành và kiểm tra theo dõi HTSX nhằm thực hiện những mục tiêu sản xuất đã đề ra.

B¶n chÊt

o Xây dựng HTSX o Quản trị quá trình sử dụng các yếu tố đầu vào tạo thành các sản phẩm, dịch vụ ở đầu ra

o Đáp ứng yêu cầu của khách hàng và

mục tiêu DN.

MỤC TIÊU CỦA QT SẢN XUẤT

2.2

Đảm bảo cung cấp đầu ra trên cơ sở khai thác có hiệu quả nhất các nguồn lực của DN, đồng thời thỏa mãn tốt nhất nhu cầu của khách hàng.

• Đảm bảo chất lượng SP, DV theo yêu cầu KH • Đảm bảo đúng dung lượng mong muốn của thị trường • Giảm CPSX/đơn vị đầu ra xuống mức thấp nhất có thể • Rút ngắn thời gian SX SP và cung cấp DV • Xây dựng HTSX năng động, linh hoạt • XD hệ thống và phương pháp quản trị gọn nhẹ, ko có lỗi với KH

NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA QT SẢN XUẤT

2.3

• Dự báo nhu cầu sản xuất

• Thiết kế sản phẩm và quy trình công nghệ

• Quản trị năng lực sản xuất của DN

• Xác định vị trí đặt doanh nghiệp (Định vị DN)

• Bố trí sản xuất trong DN (Bố trí mặt bằng SX)

• Lập kế hoạch các nguồn lực

• Điều độ sản xuất

• Kiểm soát hệ thống sản xuất

QUẢN TRỊ NĂNG LỰC SẢN XUẤT

2.3

Kh¸i niÖm

Năng lực SX là khả năng tạo ra lượng sản phẩm tính trong một đơn vị thời gian, được đo bằng Công suất SX

Công suất: - Là năng lực sản xuất của máy móc thiết bị hay dây chuyền công nghệ của DN trên 1 đơn vị thời gian - Đơn vị đo lường: T, kg, m, giá trị tiền tệ… - Nhà máy A có công suất 2,000 tấn thép/năm

QUẢN TRỊ NĂNG LỰC SẢN XUẤT

2.3

Kh¸i niÖm

CS thiÕt kÕ

CS lý thuyÕt

 CS lớn nhất có thể đạt được trong các điều kiện sản xuất lý thuyết: máy móc chạy 24h/ngày, 365 ngày/năm.

tối đa.

 CS có thể đạt được trong các điều kiện sản xuất bình thường: máy móc ko bị gián đoạn vì lý do ko được dự tính trước, đầu vào đảm bảo, t/gian làm việc phù hợp chế độ…  không thể đạt được  Chỉ dùng để biết giới hạn

 Công suất thiết kế được tính toán dựa vào công suất trong 1h, nhân lên số giờ làm việc trong năm.

QUẢN TRỊ NĂNG LỰC SẢN XUẤT

2.3

Kh¸i niÖm

1,6 tỷ lít bia năm 2009

CS thùc tÕ  Sản lượng đạt được trên

thực tế:

lệ chênh tỷ

CS mong ®îi  Tối đa bằng 90% công suất thiết kế để đề phòng bất trắc xảy ra trong thực tế  Tỷ lệ này được gọi là mức độ sử dụng công suất hoặc là mức độ hiệu quả công suất (utillization/effective capacity)

570.406 tấn sữa mỗi năm.

 Thông thường cũng ko đạt được 100% công suất mong đợi mà phát sinh lệch, một được gọi là hiệu năng.

QUẢN TRỊ NĂNG LỰC SẢN XUẤT

2.3

Cân đối giữa công suất và nhu cầu,

Ho¹ch ®Þnh c«ng suÊt

tránh lãng phí do công suất thừa

Tiến hành khi có các hoạt động: • Thay đổi nhân sự • Bổ xung thiết bị • Tăng giảm sản xuất • Thiết kế lại quy trình sản xuất • Tăng tính linh hoạt • Giảm chi phí sx

QUẢN TRỊ NĂNG LỰC SẢN XUẤT

2.3

Quy tr×nh H§ c«ng suÊt

Ho¹ch ®Þnh c«ng suÊt

Đánh giá công suất hiện có

•

• Ước tính nhu cầu công suất

Xác định công suất bổ xung

•

Xác định các phương án công suất

•

Chọn PA công suất thích hợp

•

Đánh giá hiệu quả KT-XH của PA

•

2.3 ĐIỀU ĐỘ SẢN XUẤT

là phân bổ nguồn lực theo thời gian để thực

Kh¸i niÖm

Ho¹ch ®Þnh n¨ng lùc • Dµi h¹n: n¨m

• Q§ nguån lùc SX: m¸y mãc, thiÕt bÞ

Ho¹ch ®Þnh SX

• Trung h¹n: Quý, th¸ng • SD m¸y mãc, thiÕt bÞ, L®

Lªn lÞch SX

• Trung h¹n: tuÇn • KH vËt t , KH s¶n xuÊt

§iÒu ®é S¶n xuÊt

• Ng¾n h¹n: Ngµy, giê • Thø tù c«ng viÖc, tg hoµn thµnh

hiện các công việc sản xuất.

2.3 ĐIỀU ĐỘ SẢN XUẤT

Ph ¬ng ph¸p

§iÒu ®é nghÞch

§iÒu ®é thuËn  Bắt đầu từ khi có công việc: khâu đầu tiên  cuối cùng của công việc

 Bắt đầu từ ngày tới hạn của công việc: khâu cuối cùng  khâu đầu tiên.

 Nhằm hoàn thành công việc  Nhằm hoàn thành công việc

sớm nhất có thể. đúng hạn.

 Thời gian hoàn thành có thể

vượt ngày tới hạn

 Thời gian bắt đầu có thể vượt trước ngày hiện tại

Thời hạn

Hiện tại

Thời hạn

Hiện tại

2.3 ĐIỀU ĐỘ SẢN XUẤT

NhiÖm vô

• Cực tiểu thời gian hoàn thành. • Cực đại độ sử dụng máy móc. • Cực tiểu lựơng công việc đang thực hiện. • Cực tiểu thời gian trễ hạn.

Lîi Ých • Điều tiết, cân đối cung cầu trong p/vi DN. • Tạo sự tương thích trong CCƯ.

2.3 ĐIỀU ĐỘ SẢN XUẤT

Nguyªn t¾c u tiªn

(FCFS – First Come First Served);

(EDD - Earliest Due Date);

(SPT – Shortest Processing Time);

• Đến trước làm trước • Bố trí theo thời hạn hoàn thành sớm nhất • Công việc có thời gian thực hiện ngắn nhất làm trước • Công việc có thời gian thực hiện dài nhất làm trước

(LPT – Longest Processing Time).

ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ QUÁ TRÌNH SX

3

N¨ng suÊt

• Năng suất là thước đo hiệu quả của một hoạt động. • Đánh giá thực trạng hiệu quả hoạt động SX- KD của DN. • Về mặt toán học:

ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ QUÁ TRÌNH SX

3

§o l êng n¨ng suÊt

Đo lường Đầu ra Đầu ra Đầu ra Đầu ra

Đo lường Đầu ra Đầu ra

bộ phận Lao động Nguyên liệu Vốn Năng lượng

nhiều yếu tố Lao động + nguyên liệu Vốn + Năng lượng

Đo lường SP hay DV được tạo ra

tổng thể Tổng các yếu tố đầu vào tạo ra chúng

ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ QUÁ TRÌNH SX

3

N©ng cao n¨ng suÊt

NS hiện tại – NS giai đoạn trước

Sự gia tăng năng suất =

NS giai đoạn trước

(Tăng lợi nhuận)

Chủ doanh nghiệp

Nhà nước Người tiêu dùng

(Tăng thu thuế, GDP)

(CL tốt, giá hợp lý)

Tăng năng suất

(Tăng thu nhập)

Người lao động

ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ QUÁ TRÌNH SX

3

YÕu tè n©ng cao n¨ng suÊt

10%

52%

38%

ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ QUÁ TRÌNH SX

3

HỆ THỐNG SẢN XUẤT TINH GỌN

4

Lean Manufacturing/Production

• Một hệ thống các công cụ và phương pháp • Liên tục loại bỏ những lãng phí trong quá trình sản xuất. • Giảm CP, tăng sản lượng và rút ngắn thời gian SX.

Luôn bận nhưng ko hiệu quả

HỆ THỐNG SẢN XUẤT TINH GỌN

4

Lean Manufacturing/Production

• Phương pháp cải tiến có hệ thống, liên tục • Tập trung vào việc tạo thêm giá trị cho khách hàng (added value) cùng

lúc với việc loại bỏ các lãng phí (wastes)

• Cắt giảm chi phí • Tối ưu hóa việc sử dụng các nguồn lực • Rút ngắn thời gian chu trình sản xuất/ cung cấp dịch vụ •

tăng khả năng đáp ứng linh hoạt các yêu cầu biến động của KH.

HỆ THỐNG SẢN XUẤT TINH GỌN

4

L·ng phÝ

Nhận diện và loại bỏ các h/động ko tạo thêm giá trị cho KH nhưng làm tăng CP (lãng phí) trong chuỗi

Sản xuất dư thừa

Chờ đợi

Tồn kho

Khuyết tật

Thao tác

Di chuyển

Thừa công đoạn

HỆ THỐNG SẢN XUẤT TINH GỌN

4

L·ng phÝ

• • •

SX nhiều hơn hay quá sớm so với yêu cầu Tăng rủi ro: lỗi thời, sai chủng loại SP Bán với giá chiết khấu, bán phế liệu.

Sản xuất dư thừa

• • • Dự trữ quá mức cần thiết CP tăng cao: CP vốn, CP bảo quản Tăng tỷ lệ khuyết tật

Tồn kho

• • • Khuyết tật: SP, giấy tờ, thông tin, giao hàng Tăng CP sản xuất, sửa chữa sai sót Ko thỏa mãn yêu cầu KH

Khuyết tật

HỆ THỐNG SẢN XUẤT TINH GỌN

4

L·ng phÝ

• Sự di chuyển nào ko tạo ra GT tăng thêm cho SP? • Tăng tg C/kỳ SX  đình trệ, SD mặt bằng và L/đ ko h.quả • Đầu ra của gđ trước được SD ngay bởi gđ kế tiếp.

Di chuyển

• Thời gian L/đ, máy móc nhàn rỗi • Do tắc nghẽn, trì hoãn giữa các công đoạn, các đợt SX • Tăng CP nhân công, CP khấu hao/1đv SP.

Chờ đợi

HỆ THỐNG SẢN XUẤT TINH GỌN

4

L·ng phÝ

• Chuyển động chân tay, đi lại… ko cần thiết trong SX • VD: đi lại khắp xưởng tìm dụng cụ, bố trí công cụ ko tiện lợi • Chậm tốc độ làm việc, giảm năng suất