TS Trần Thị Lương Bình 10/16/2012
1
1
CHƯƠNG 3. CÁC PHƯƠNG THỨC THANH
TOÁN QUỐC TẾ THÔNG DỤNG
3.1 Chuyển tiền (Remittance)
3.2 Ghi sổ (open account)
3.3 Bảo lãnh (L/G)
3.4 Tín dụng dự phòng (Standby Credit)
3.5 Nhờ thu (Collection)
TS. Trần Thị Lương Bình
Khoa Tài chính –Ngân hàng
0948 034 777
tranthiluongbinh@ftu.edu.vn
2
3.1 Ph- ¬ng thøc chuyÓn tiÒn (Remittance)
Tuesday, October 16, 2012Faculty Finance and Banking2
3.1.1.Kh¸i niÖm: Lµ mét ph- ¬ng thøc thanh to¸n trong đó
khách hàng (người yêu cầu trả tiền) yªu cÇu ng©n hµng
của m×nh chuyÓn mét sè tiÒn nhÊt ®Þnh cho mét ng- êi
khác (người hưởng lợi) ở mét địa điểm nhất định b»ng
ph- ¬ng tiÖn chuyển tiền do khách hàng quy định.
3
3.1. Ph- ¬ng thøc chuyÓn tiÒn (Remittance)
Tuesday, October 16, 2012Faculty Finance and Banking3
3.1. 2. C¸c bªn tham gia:
Người yêu cầu trả tiền (Applicant):
Người trả tiền (Payer): Ng- êi mua, NK …
Người chuyển tiền (Remitter): nhà đầu tư,
kiều bào …
Người hưởng lợi (Beneficiary): người nhận tiền (ng- êi
b¸n, XK hay ng- êi cung øng mét dÞch vô nµo ®ã..)
4
3.1. Ph- ¬ng thøc chuyÓn tiÒn (Remittance)
Tuesday, October 16, 2012Faculty Finance and Banking4
3.1. 2. C¸c bªn tham gia:
Ng©n hµng:
NH chuyÓn tiÒn (Remitting bank): NH ở nước
người yêu cầu chuyển tiền
NH người hưởng : NH ở nước người hưởng lợi
NH trung gian (Intermidiary bank, correspondent
bank, paying bank):
Là NH đại lý nắm giữ TK của NH chuyển
tiền
Có thể là NH ở nước người hưởng lợi, có thể
là NH ở nước thứ ba
5
3.1.3 Quy trình thanh toán (Remittance)
Remitting bank
Applicant
(Importer)
Correspondent bank
Beneficiary
(Exporter)
1
2
4
6
1. Người hưởng lợi thực hiện nghĩa vụ (giao hàng)
2. Người yêu cầu ra lệnh cho NH chuyển tiền cho người hưởng lợi
3. NH chuyển báo nợ TK ngoại tệ của người yêu cầu chuyển tiền
4. NH chuyển tiền trả tiền ra nước ngoài cho người hưởng lợi qua
NH đại lý
5.NH người hưởng lợi/NH trung gian báo nợ TK NH chuyển tiền
6. NH đại lý trả tiền cho người hưởng lợi
3
5
6
3.1.3 Néi dung cña lệnh chuyÓn tiÒn
Tuesday, October 16, 2012Faculty Finance and Banking6
1. Ngày giá trị
2. Sè tiÒn chuyÓn
3. Tªn vµ ®Þa chØ cña ng- êi yêu cầu chuyÓn tiÒn, Sè tµi
kho¶n mở tại ng©n hµng chuyển tiền,
4. Tªn vµ ®i¹ chØ ng- êi h- ëng lîi - Sè tµi kho¶n - Ng©n
hµng trung gian, NH đại lý
5. Nội dung chuyÓn tiÒn
6. Phí chuyển tiền
7. Cam kết của người yêu cầu chuyển tiền
TS Trần Thị Lương Bình 10/16/2012
2
7
Yêu cầu về chứng từ chuyển tiền
Tuesday, October 16, 2012Faculty Finance and Banking7
Chứng từ là bằng chứng cho yêu cầu chuyển tiền. Bao
gồm:
QĐ thành lập DN (chuyển tiền lần đầu)
Đăng ký kinh doanh (chuyển tiền lần đầu)
Các loại mã số: nhập khẩu, MST
Hợp đồng: XNK, dịch vụ, HĐ uỷ thác nhập khẩu, vay vốn,
mua bán ngoại tệ ..
Hoá đơn thương mại.
Giấy phép nhập khẩu (nếu có)
Giấy nộp ngoại tệ tiền mặt (nếu có)
Lệnh chi của KH
8
PhÝ chuyÓn tiÒn
Tuesday, October 16, 2012Faculty Finance and Banking8
NÕu ¸p dông ph- ¬ng thøc chuyÓn tiÒn nh- lµ mét ph- ¬ng
thøc ®éc lËp th× ai chuyÓn tiÒn ng- êi ®ã ph¶i tr¶ phÝ. NÕu lµ
mét ph- ¬ng thøc hç trî cho ph- ¬ng thøc kh¸c th× 2 bªn cïng
tho¶ thuËn.
9
Ph- ¬ng tiÖn chuyÓn tiÒn
Tuesday, October 16, 2012Faculty Finance and Banking9
Ph- ¬ng tiÖn thanh to¸n ®- îc dïng trong ph- ¬ng thøc chuyÓn
tiÒn gåm cã tr¶ tiÒn b»ng ®iÖn (Telegraphic Transfer - T/T),
tr¶ b»ng th- (Mail Transfer - M/T). Trb»ng ®iÖn hay b»ng
th- ®Òu ph¶i th«ng qua ng©n hµng lµm ng- êi trung gian thùc
hiÖn viÖc chuyÓn tr¶ ®ã.
10
Hai loại thời điểm chuyển tiền
Tuesday, October 16, 2012Faculty Finance and Banking10
Chuyển tiền trả trước:
Đặt cọc đảm bảo thực hiện hợp đồng
Ứng trước cho người XK trước khi giao hàng
Thanh toán trước 1 phần (advance)
Chuyển tiền sau:
Thanh toán sau khi người hưởng lợi thực hiện nghĩa vụ hợp
đồng
11
3.1.4 Tr- êng hîp ¸p dông
Tuesday, October 16, 2012Faculty Finance and Banking11
Trong lÜnh vùc phi th- ¬ng m¹i: ChuyÓn tiÒn sau khi ®·
thùc hiÖn hoÆc tr- íc khi thùc hiÖn dÞch vô cung øng.
Trong lÜnh vùc th- ¬ng m¹i:
Ng- êi mua chØ tr¶ tiÒn cho ng- êi b¸n khi nhËn ®- îc tin hµng
®· s½n sµng bèc lªn tµu ®Ó chuyÓn ®i
Khi ng- êi b¸n ®· hoµn thµnh nghÜa vô giao hµng trªn ph- ¬ng
tiÖn vËn t¶i
Khi ng- êi mua nhËn ®- îc chøng tõ hµng ho¸
Sau khi nhËn ®- îc hµng ho¸
Tr¶ tiÒn theo tõng phÇn cña hîp ®ång.
12
3.1.4 Tr- êng hîp ¸p dông
Tuesday, October 16, 201212
Ít ®- îc dïng trong thanh to¸n ngo¹i th- ¬ng v× viÖc tr¶
tiÒn cho ng- êi b¸n phô thuéc vµo thiÖn chÝ cña ng- êi
mua nªn kh«ng ®¶m b¶o quyÒn lîi cho ng- êi b¸n.
Nªn sö dông trong c¸c tr- êng hîp sau:
Bªn b¸n vµ mua hoµn toµn tin cËy lÉn nhau. Ng- êi mua tin
vµo viÖc giao hµng cña ng- êi b¸n, ng- êi b¸n tin vµo viÖc tr¶
tiÒn cña ng- êi mua.
Khi ph- ¬ng thøc nµy trë thµnh mét bé phËn cÊu thµnh cña
c¸c ph- ¬ng thøc kh¸c.
ChØ nªn ¸p dông trong nh÷ng tr- êng hîp giao dÞch phi
th- ¬ng m¹i
TS Trần Thị Lương Bình 10/16/2012
3
13
3.2. Ph- ¬ng thøc më tµi kho¶n, ghi sæ.
(Open account)
Tuesday, October 16, 201213
3.2.1 Kh¸i niÖm: Làph- ¬ng thøc thanh toán ®- îc thùc hiÖn
b»ng c¸ch ng- êi b¸n më mét tµi kho¶n ghi nî bªn mua tõ
viÖc cung cÊp hµng ho¸ ®Õn cung øng dÞch vô mµ 2 bªn sÏ
tho¶ thuËn theo ®Þnh kú (quý, n¨m), ng- êi mua sÏ dïng
ph- ¬ng thøc chuyÓn tiÒn thanh toán cho ng- êi b¸n.
-Ph- ¬ng thøc nµy thùc chÊt lµ h×nh thøc tÝn dông th- ¬ng
mại mµ ng- êi b¸n cÊp cho ng- êi mua.
14 Tuesday, October 16, 201214
3.2.2 Quy trình thanh toán
Remitting bank
Applicant
(Importer)
Correspondent bank
Beneficiary
(Exporter)
1
2
3
3
1. Người XK thực hiện nghĩa vụ (giao hàng vµ göi chøng tõ hµng
hãa)
2. Người XK ghi vµ b¸o nî trùc tiÕp.
3. Tr¶ tiÒn khi ®Õn h¹n thanh to¸n.
3
15
3.2.2Đặc ®iÓm
Tuesday, October 16, 201215
Tù c¸c c«ng ty ®øng ra më tµi kho¶n vµ liªn hÖ víi nhau,
kh«ng cÇn th«ng qua ng©n hµng nªn thñ tôc ®¬n gi¶n
Ghi sæ trªn tµi kho¶n lµ nghiÖp vô hoµn toµn do ng- êi b¸n
tù ®Æt ra, kh«ng theo mét nghiÖp vô cã tÝnh chÊt quèc tÕ
ho¸ nh- ë ng©n hµng.
chỉ người hưởng lợi (người ghi sổ) mở sổ theo dõi và chỉ
sổ này có giá trị để thanh toán.
16
3.2.2 Nhận xét
Tuesday, October 16, 201216
Ưu điểm:
Đơn giản, dễ thực hiện, chi phí thấp
Không có sự tham gia của NH trong xử lý chứng từ => giảm
chi phí giao dịch
17
3.2.2 Nhận xét
Tuesday, October 16, 201217
Rủi ro:
Đối với nhà NK: XK không giao hàng, giao hàng không
đúng hạn, không đúng chủng loại, chất lượng
Đối với nhà XK:
NK không thanh toán, thanh toán chậm
NK gây khó khăn trong thanh toán để tìm cách giảm giá hàng
18
3.2.2 Nhận xét
Tuesday, October 16, 2012Faculty Finance and Banking18
Biện pháp phòng ngừa rủi ro cho nhà XK:
Mua bảo hiểm tín dụng
Yêu cầu NK lập tín dụng dự phòng
=> XK phải chịu phí kiểm soát tín dụng và phí thu tiền
TS Trần Thị Lương Bình 10/16/2012
4
19
3.2.3 Trƣờng hợp áp dụng
Tuesday, October 16, 201219
Khi các đối tác có sự tin tưởng lẫn nhau.
Ph- ¬ng thøc ghi sæ cã lîi cho ng- êi mua h¬n
ng- êi b¸n,
Áp dông réng r·i trong thanh toán néi ®Þa, Ýt dïng
trong giao dÞch thương mại quèc tÕ do kh«ng cã sù
b¶o ®¶m ®Çy ®ñ cho ng- êi xuÊt khÈu thu tiÒn kÞp
thêi.
Chñ yÕu ®- îc ¸p dông trong:
─thanh toán hàng đổi hàng, gửi bán
─khi thanh to¸n gi÷a c¸c c«ng ty mÑ vµ c«ng ty con
─c¸c c«ng ty cã quan hÖ l©u ®êi trong bu«n b¸n
─thanh toán các HĐ có sè l- îng hµng ho¸ kh«ng lín
─thanh to¸n các phí dịch vụ (vận tải, bảo hiểm), tiÒn hoa
hång trong HĐ môi giới, uỷ thác vµ tiÒn göi b¸n.
20
3.2.4 Nh÷ng ®iÓm cÇn chú ý khi ¸p dông
Tuesday, October 16, 2012Faculty Finance and Banking20
Chưa có luật và tập quán quốc tế quy định => cần
vận dụng luật quốc gia của nước Người ghi sổ +
thỏa thuận của Ngân hàng
CÇn quy ®Þnh râ:
─thanh to¸n nh- thÕ nµo, hîp ®ång gia c«ng hay hîp ®ång
mua ®øt b¸n ®o¹n.
Căn cứ ghi sổ:
Dùa vµo bé chøng tõ cña ng- êi b¸n göi: Ho¸ ®¬n hoÆc trÞ gi¸ cña
hèi phiÕu ®Ó ghi sæ. §©y còng lµ c¨n cø nhËn nî.
Trªn c¬ së ng- êi mua nhËn hµng ho¸ vµ th«ng b¸o cho ng- êi b¸n
biÕt ®Ó ng- êi b¸n ghi sæ.
─đång tiÒn ghi sæ lµ ®ång tiÒn nµo, c¸ch b¶o ®¶m gi¸ trÞ cña
c¸c ®ång tiÒn nµy, tr¸nh viÖc ghi sæ chän ®ång tiÒn nµy
cßn khi thanh to¸n l¹i chän ®ång tiÒn kh¸c, nÕu cã ph¶i
quy ®Þnh tû gi¸ hèi ®o¸i.
21
3.2.4 Nh÷ng ®iÓm cÇn chú ý khi ¸p dông
Tuesday, October 16, 2012Faculty Finance and Banking21
─thêi h¹n ®Þnh kú mµ ng- êi mua thanh to¸n cho ng- êi b¸n:
theo tháng, quý …
─giá b¸n chÞu: gi¸ b¸n chÞu th- êng cao h¬n gi¸ b¸n b»ng
tiÒn mÆt v×: c¸c kho¶n rñi ro cã thÓ x¶y ra + l·i suÊt.
─ph- ¬ng thøc chuyÓn tiÒn tr¶ khi thêi h¹n tÝn dông kÕt thóc
─Mức phạt trong trường hợp thanh toán chậm
22
3.2.5 QuyÕt to¸n tµi kho¶n
Tuesday, October 16, 2012Faculty Finance and Banking22
CÇn ph¶i gi¶i quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò sau ®©y:
Thêi ®iÓm kho¸ tµi kho¶n
Thêi gian hai bªn gÆp nhau ®Ó kho¸ sè d-
Sau khi kh¼ng ®Þnh ®- îc sè tiÒn nî cuèi cïng trªn tµi kho¶n,
tháa thuËn c¸ch thøc thanh to¸n.
NÕu cã tranh chÊp, khiÕu n¹i båi th- êng, ®iÒu kho¶n vÒ
träng tµi cÇn cã 2 néi dung:
Träng tµi liªn quan tíi viÖc thùc hiÖn hîp ®ång
Trong tµi liªn quan tíi viÖc tranh chÊp.
23
3.2.6 Các loại ghi sổ
Tuesday, October 16, 2012Faculty Finance and Banking23
1. Căn cứ vào đảm bảo thanh toán
Ghi sổ có đảm bảo
Ghi sổ không có đảm bảo
Đảm bảo thanh toán = Thư bảo lãnh của NH hoặc Stanby L/C
hoặc tiền đặt cọc
2. Căn cứ vào cách thức thanh toán
Ghi sổ chủ động (by Collection)
Ghi sổ bị động (by Remittance)
24
3.3 BẢO LÃNH
(LETTER OF GUARANTEE - L/G)
Tuesday, October 16, 2012Faculty Finance and Banking24
TS Trần Thị Lương Bình 10/16/2012
5
25
Cơ sở pháp lý điều chỉnh Bảo lãnh
Tuesday, October 16, 2012Faculty Finance and Banking25
Quốc tế:
Các quy tắc thống nhất về Bảo lãnh hợp đồng, URCG 325
1978;
Các quy tắc thống nhất về Bảo lãnh theo yêu cầu, URDG 458
ICC 1992;
Các quy tắc thống nhất về Bảo lãnh theo yêu cầu, URDG 758
ICC 2010,được WB; UB LHQ về Luật thương mại quốc tê
(UNCITRAL) và Hiệp hội các nhà tư vấn thiết kế quốc tế
(IFCE) áp dụng các mẫu bảo lãnh;
Công ước LHQ về các Bảo lãnh độc lập và Tín dụng thư dự
phòng - chỉ tham khảo vì mới có 4 nước phê chuẩn (Belarus,
Exanvando, Panama, Mỹ)
26
Cơ sở pháp lý điều chỉnh Bảo lãnh
Tuesday, October 16, 2012Faculty Finance and Banking26
Quốc gia:
Mỹ:Bộ luật thương mại thống nhất (quy định về
nghiệp vụ Bảo lãnh và thư tín dụng dự phòng)
Anh: Luật Bảo lãnh
Đức:Luật Hợp đồng thương mại quốc tế
Việt Nam: Bộ luật Dân sự (2005), Luật Thương mại
Việt Nam (2005), QĐ 26/2006 NHNN ngày
26/6/2006 về Bảo lãnh ngân hàng.
27
3.3.1 BẢO LÃNH
(LETTER OF GUARANTEE_L/G)
Tuesday, October 16, 2012Faculty Finance and Banking27
a. Khái niệm
-Điều 366 Bộ Luật DS :Bảo lãnh là việc người thứ ba (Người bảo lãnh)
cam kết với bên có quyền (Người nhận bảo lãnh) sẽ thực hiện nghĩa vụ
thay cho bên có nghĩa vụ (Người được bảo lãnh) nếu khi đến thời hạn
mà Người được bảo lãnh không thực hiện, hoặc thực hiện không đúng
nghĩa vụ.
-Điều 2.1. Qui chế bảo lãnh NH :Là cam kết của tổ chức tín dụng (bên bảo
lãnh) với bên có quyền (bên nhận bảo lãnh) về việc thực hiện nghĩa vụ
tài chính thay cho khách hàng (bên được bảo lãnh) khi khách hàng
không thực hiện được hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ đã cam kết
với bên nhận bảo lãnh. Khách hàng phải nhận nợ và hoàn trả cho tổ
chức tín dụng số tiền đã trả thay.
28
3.3.1 BẢO LÃNH
(LETTER OF GUARANTEE_L/G)
Tuesday, October 16, 2012Faculty Finance and Banking28
a. Khái niệm
-Giáo trình : Phương thức bảo lãnh là bất cứ một sự cam kết
nào của Trung gian tài chính hoặc của pháp nhân hay thể
nhân bằng văn bản là sẽ bồi thường một số tiền nhất định
cho người thụ hưởng, nếu đến hạn mà người được bảo
lãnh không hoàn thành nghĩa vụ như qui định trên thư bảo
lãnh.
Là PT đi kèm với các PTTT khác!
29
3.3.2. Các bên tham gia BẢO LÃNH
Tuesday, October 16, 2012Faculty Finance and Banking29
Người bảo lãnh (Guarantor)
Là người phát hành thư bảo lãnh, cam kết trả tiền cho
người hưởng lợi nếu đến hạn mà người được bảo lãnh
không thanh toán.
Là người phát hành bảo lãnh theo yêu cầu (Demand
guarantor) và Người phát hành bảo lãnh đối ứng
(Counter-guarantor)
Đối tượng: Ngân hàng, Tổ chức trung gian tài chính
(Công ty Bảo hiểm, công ty Tài chính), NHTW, Bộ TC,
Kho bạc Nhà nước và các thể nhân
30
3.3.2. Các bên tham gia BẢO LÃNH
Tuesday, October 16, 2012Faculty Finance and Banking30
Người được bảo lãnh (Principal)
Là người yêu cầu phát hành L/G
Đối tượng:
Người xuất khẩu: Bảo lãnh thực hiện HĐXK, hoàn trả
tiền ứng trước, tiền đặt cọc, bảo hành máy thiết bị …
Người nhập khẩu: Bảo lãnh thanh toán HĐNK, bảo
lãnh nhận hàng chưa có vận đơn, bảo lãnh Hải quan…
Người vay nợ: Bảo lãnh tín dụng
Người dự thầu: Bảo lãnh dự thầu