THỰC HIỆN PHÁP LUẬT, VI PHẠM PHÁP LUẬT VÀ TRÁCH NHIỆM PHÁP LÝ

NOÄI DUNG BAØI HOC

1- Thực hiện pháp luật a- Khái niệm thực hiện pháp luật b- Các hình thức thực hiện pháp luật 2- Vi phaïm phaùp luaät vaø traùch nhieäm phaùp lí a-Vi phạm pháp luật b- Trách nhiệm pháp lý c- Các loại vi phạm pháp luật và trách nhiệm

pháp lý

1- Khái niệm, các hình thức thực hiện pháp luật

Tình huống 1

- Trên đường phố , mọi người đi xe đạp, xe máy , ô tô tự giác dừng lại đúng nơi qui định, không vượt qua ngã ba, ngã tư khi có tín hiệu đèn đỏ. Đó là việc các công dân thực hiện pháp luật giao thông đường bộ .

Tình huống 2 - Ba thanh niên đèo ( chở) nhau trên một xe máy bị cảnh sát giao thông yêu cầu dừng xe, lập biên bản phạt tiền. Đó là cảnh sát giao thông áp dụng pháp luật để xử lý hành vi vi phạm pháp luật giao thông của các công dân.

Hỏi

Câu 1: Chi tiết nào trong tình huống thể hiện hành động thực hiện luật giao thông đường bộ một cách có ý thức

Câu 2: Việc thực hiện đúng pháp luật có mục đích , tác dụng gì ?

Câu 3: Cảnh sát làm gì để xử lý vi phạm ?

Câu 4: Mục đích của việc xử phạt đó là gì ?

a- Khái niệm thực hiện pháp luật

Thực hiện pháp luật laø quaù trình hoaït ñoäng coù muïc ñích, laøm cho nhöõng quy ñònh cuûa phaùp luaät ñi vaøo cuoäc soáng trôû thaønh nhöõng haønh vi hôïp phaùp cuûa caù nhaân, toå chöùc.

Kinh doanh phải nộp thuế

Söû duïng phaùp luaät: Caùc caù nhaân, toå chöùc söû duïng ñuùng ñaén caùc quyeàn cuûa mình , laøm nhöõng gì maø phaùp luaät cho pheùp laøm.

Ví duï : Coâng daân A göûi ñôn khieáu naïi Giaùm ñoác Coâng ty khi bò kyû luaät caûnh caùo nhaèm baûo veä quyeàn vaø lôïi ích hôïp phaùp cuûa mình bò vi phaïm. Trong tröôøng hôïp naøy, coâng daân A ñaõ söû duïng quyeàn khieáu naïi cuûa mình theo quy ñònh cuûa phaùp luaät, töùc laø coâng daân A söû duïng phaùp luaät.

Tự do kinh doanh

-Thi haønh phaùp luaät : Caùc caù nhaân , toå chöùc thöïc hieän ñaày ñuû nhöõng nghóa vuï, chuû ñoäng laøm nhöõng gì maø phaùp luaät quy ñònh phaûi laøm.

Ví duï : Cô sôû saûn xuaát, kinh doanh, dòch vuï xaây döïng heä thoáng keát caáu haï taàng thu gom vaø xöû lyù chaát thaûi theo tieâu chuaån moâi tröôøng. Ñaây laø vieäc laøm cuûa cô sôû saûn xuaát, kinh doanh chuû ñoäng thöïc hieän coâng vieäc maø mình phaûi laøm theo quy ñònh taïi khoaûn 1 Ñieàu 37 Luaät Baûo veä moâi tröôøng naêm 2005. Thoâng qua vieäc laøm naøy, cô sôû saûn xuaát, kinh doanh, dòch vuï ñaõ thi haønh phaùp luaät veà baûo veä moâi tröôøng.

Thực hiện nghĩa vụ nộp thuế

Đi nghĩa vụ quân sự

Tuaân thuû phaùp luaät : Caùc caù nhaân , toå chöùc kieàm cheá ñeå khoâng laøm nhöõng ñieàu maø phaùp luaät caám.

Ví duï : Khoâng töï tieän chaët caây phaù röøng ; khoâng saên baét ñoäng vaät quyù hieám ; khoâng khai thaùc, ñaùnh baét caù ôû soâng, ôû bieån baèng phöông tieän, coâng cuï coù tính huyû dieät (ví duï : mìn, chaát noå,...).

Chặt phá rừng

Đánh bắt cá ở dưới sông

AÙp duïng phaùp luaät : Caùc cô quan, coâng chöùc, viên chức nhaø nöôùc coù thaåm quyeàn caên cöù vaøo phaùp luaät ñeå ra caùc quyeát ñònh laøm phaùt sinh, chaám döùt hoaëc thay ñoåi vieäc thöïc hieän caùc quyeàn , nghóa vuï cuï theå cuûa caù nhaân, toå chöùc.

Thöù nhaát, cô quan, coâng chöùc nhaø nöôùc coù thaåm quyeàn ban haønh caùc quyeát ñònh cuï theå.

Ví duï : Chuû tòch UBND tænh ra quyeát ñònh veà ñieàu chuyeån caùn boä töø SGD vaø Ñaøo taïo sang Sôû VH - Thoâng tin. Trong tröôøng hôïp naøy, Chuû tòch UBND tænh ñaõ aùp duïng PL veà caùn boä, coâng chöùc.

Thöù hai, cô quan nhaø nöôùc ra quyeát ñònh xöû lyù ngöôøi vi phaïm phaùp luaät hoaëc giaûi quyeát tranh chaáp giöõa caùc caù nhaân, toå chöùc.

Ví duï : Toaø aùn ra quyeát ñònh tuyeân phaït caûi taïo khoâng giam giöõ vaø yeâu caàu boài thöôøng thieät haïi ngöôøi ñoát röøng, phaù röøng traùi pheùp ; Caûnh saùt giao thoâng xöû phaït ngöôøi khoâng ñoäi muõ baûo hieåm laø 100.000 ñoàng.

CSGT xöû lyù vi phaïm nhöõng tröôøng hôïp khoâng ñoäi muõ BH

Hỏi

Câu 1: Quyền và nghĩa vụ công dân xuất hiện khi nào?

Quyền và nghĩa vụ của cá nhân, tổ chức chỉ xuất hiện khi quan hệ pháp luật được xác lập . Đó chính là giai đoạn đầu tiên. Giai đoạn 1 của thực hiện pháp luật

Hôïp ñoàng lao ñoäng

2. Vi phạm Pháp luật và Trách nhiệm pháp lý

2.1 Vi Phạm pháp luật a. Khái niệm Vi phạm pháp luật : Là hành vi trái pháp luật, có lỗi do chủ thể có năng lực chịu trách nhiệm pháp lý thực hiện, xâm hại đến các quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ

•

 Hành vi làm mọi việc mà pháp luật cấm làm  Hành vi không làm mọi việc mà pháp luật bắt

phải làm

 Thực hiện không đúng việc mà pháp luật cho

phép làm

4 dấu hiệu cơ bản của vi phạm pháp luật : + Vi phạm pháp luật phải là hành vi xác định của con người : gây nguy hiểm hoặc có khả năng gây nguy hiểm cho xã hội. + Hành vi trái pháp luật xâm hại đến các quan hệ xã hội được pháp luật xác lập và bảo vệ. những quy định vượt quá giới hạn cho phép hoặc những điều cấm nhưng thực hiện, xâm hại đến những quan hệ xã hội

+ Có lỗi của chủ thể hành vi trái pháp luật : Lỗi là trạng thái tâm lý của chủ thể thực hiện hành vi vi phạm pháp luật. Lỗi được xem là thước đo của trách nhiệm pháp lý vì nó thể hiện quan hệ, thái độ tâm lý tiêu cực của chủ thể đối với hành vi trái pháp luật của mình và đối với hậu quả của hành vi đó.

Lỗi chia làm hai loại : Cố ý (trực tiếp, gián

tiếp); Vô ý (tự tin, cẩu thả). Lỗi là dấu hiệu bắt buộc đối với mọi vi phạm, một người thực hiện hành vi trái pháp luật nhưng

không có lỗi thì không vi phạm pháp luật

+ Chủ thể thực hiện phải có năng lực pháp luật : cá

nhân, tổ chức có năng lực chịu trách nhiệm pháp lý

• Tổ chức : bất kỳ tổ chức nào đều có năng lực

trách nhiệm pháp lý

• Cá nhân : có năng lực chịu trách nhiệm pháp lý

phải có 2 điều kiện

+ Cá nhân phải có khả năng nhận thức & khả năng điều khiển hành vi (sức khoẻ bình thường)

+ Cá nhân phải đến độ tuổi nhất định mà

pháp luật quy định

Người không phải chịu trách nhiệp pháp lý là người đang mắc bệnh tâm thần hoặc bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi

Hành vi trái pháp luật là dấu hiệu bắt buộc đối với mọi vi phạm pháp luật không có hành vi trái pháp luật thì không vi phạm pháp luật

b. Phân lọai vi phạm pháp luật

• Vi phạm hình sự (tội phạm) : là hành vi nguy hiểm cho xã hội, do người có năng lực trách nhiệm hình sự thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất, tòan vẹn lãnh thổ tồ quốc, xâm phạm chế độ chính trị, chế độ kinh tế, nền văn hóa, quốc phòng, an ninh, trật tự an tòan xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm tính mạng sức mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, tự do, tài sản, các quyền, lợi ích hợp pháp khác của công dân, xâm phạm những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa. Chủ thể phạm tội chỉ là những cá nhân có

năng lực trách nhiệm hình sự

- Vi phạm hành chính : là hành vi do cá nhân, tổ chức thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm các quy tắc quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm hình sự và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt hành chính.

Chủ thể vi phạm hành chính có thể là cá

nhân và cũng có thể là tổ chức. - Vi phạm dân sự là những hành vi trái pháp luật, có lỗi xâm hại tới những quan hệ tài sản, quan hệ nhân thân có liên quan tới tài sản, quan hệ phi tài sản…

Chủ thể vi phạm dân sự có thể là cá nhân

hoặc tổ chức

- Vi phạm kỷ luật nhà nước là những hành vi có lỗi trái với những quy chế, quy tắc xác lập trật tự trong nội bộ một cơ quan, xí nghiệp,..không thực hiện đúng kỷ luật lao động, học tập, phục vụ được đề ra trong cơ quan,…

Chủ thể vi phạm : cá nhân , tập thể,.. họ bị

ràng buộc với cơ quan, xí nghiệp

2.2 Trách nhiệm Pháp lý

a. Khái niệm trách nhiệm pháp lý:

là trách nhiệm của các chủ thể vi phạm pháp luật trước nhà nước, thể hiện ở mối quan hệ đặc biệt giữa nhà nước (thông qua các cơ quan hoặc nhà chức trách có thẩm quyền) với chủ thể vi phạm pháp luật, được các quy phạm pháp luật xác lập và điều chỉnh.

Cơ sở pháp lý của việc truy cứu trách nhiệm pháp lý là quyết định có hiệu lực của cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành.

b. Các loại trách nhiệm pháp lý

• Trách nhiệm hành chính : là lọai trách

nhiệm pháp lý do các cơ quan nhà nước hay nhà chức trách có thẩm quyền áp dụng đối với các chủ thể vi phạm hành chính

• Trách nhiệm hình sự: là lọai trách nhiệm

pháp lý nghiêm khắc nhất do tòa án áp dụng đối với những người có hành vi phạm tội. Trách nhiệm pháp lý hình sự chỉ áp dụng đối với chủ thể là cá nhân khi họ phạm tội.

• Trách nhiệm kỷ luật: là lọai trách nhiệm pháp lý do các cơ quan, xí nghiệp, trường học… áp dụng đối với cán bộ công chức vi phạm kỷ luật : nội quy cơ quan và phải chịu 6 hình thức kỷ luật : khiển trách, cảnh cáo, hạ bậc lương, hạ ngạch, cách chức, buộc thôi việc.

• Trách nhiệm dân sự : là lọai trách nhiệm pháp lý do tòa án áp dụng đối với các chủ thể vi phạm dân sự.

Hình aûnh veà vieäc thöïc hieän phaùp luaät

Maïi daâm

Töï do kinh doanh

Noäp thueá

Nghóa vuï quaân söï

Hình aûnh

Hình aûnh

Hôïp ñoàng lao ñoäng

Sa thaûi lao ñoäng

keát luaän

Quaù trình thöïc hieän phaùp luaät chæ ñaït ñöôïc hieäu quaû khi moãi caù nhaân, toå chöùc, ñaëc bieät laø cô quan, coâng chöùc nhaø nöôùc, tham gia vaøo caùc quan heä phaùp luaät ñeàu chuû ñoäng, töï giaùc thöïc hieän ñuùng ñaén quyeàn vaø nghóa vuï cuûa mình theo hieán phaùp vaø phaùp luaät