HỌC VIỆN NGÂN HÀNG KHOA HỆ THỐNG THÔNG TIN QUẢN LÝ

ươ

ng

Ch 1

Ề Ơ Ả

CÁC V N Đ  C  B N C A  TIN H CỌ

Bài giảng của Khoa Hệ thống thông tin Quản lý

NỘI DUNG

Bài 2

Bài 3

Bài 1

PH N C NG

PH N M M

TIN H C – Ọ

THÔNG TIN  –  TIN H CỌ

MÁY TÍNH

TIN H CỌ

ĐI N TỆ Ử

3/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

Bài 1: THÔNG TIN – TIN H C Ọ

ườ

ng thông tin

I­ THÔNG TIN (Information): ề ệ      1/ Khái ni m v  thông tin ơ ượ ng tin ­ đ n v  đo l      2/ L    ử      3/ X  lý thông tin

ệ ử

ệ ử

ệ ố

II­ TIN H C (Informatics): ị      1/ Đ nh nghĩa ể      2/ Bi u di n thông tin trong máy tính đi n t      3/ Mô hình x  lý thông tin trong máy tính đi n t ọ      4/ H  th ng tin h c      5/ Công ngh  thông tin

4/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

I- THÔNG TIN (Information)

1/ Khái niệm về thông tin:

5/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

I- THÔNG TIN (Information)

ườ

ạ ộ

ệ ượ ủ

ế ự ậ ủ ng, s  v t c a th   i trong đ i

i khách quan và các ho t đ ng c a con ng

thông tin là m t ộ thông báo hay

ng,

ế ủ ố

ự ể

t c a đ i

nh n đ

ườ ậ ượ ể c đ  làm tăng s  hi u bi ề ộ ấ ng nh n tin v  m t v n đ  nào đó.  ế ể

ế ớ

t và nh n th c th  gi

i.

(cid:0)

1/ Khái niệm về thông tin: (cid:0) Thông tin là s  ph n ánh các hi n t ự ả ớ gi ố s ng XH.     (cid:0)  Theo nghĩa thông th m t ộ b n tin ả ượ ậ t   thông tin chính là cái đ  ta hi u bi ữ ệ  là gì?

ễ ủ

ệ ủ

ượ ậ

ữ ệ

ữ ệ ử ố ệ

ự ế

ữ ệ

c t p h p và x  lý s  cho ta thông tin.   có th  là: các s  li u, các ký hi u qui

D  li u (Data) ể     Là bi u di n c a thông tin, là d u hi u c a thông tin. ứ ự     Thông tin ch a đ ng ý nghĩa, còn d  li u là v t mang tin. ợ     D  li u sau khi đ D  li u trong th c t ướ

ể ệ c, các tín hi u v..v..           ấ

6/80 ề ơ ả ủ ươ Ọ ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C Ch vuthuy1959@gmail.com

I- THÔNG TIN (Information)

ự ệ

ề ộ ự ệ

(cid:0)

n

(cid:0)

ư

báo T nh  sau:

(cid:0) (cid:0)

2/ Lượng tin - đơn vị đo lường thông tin ỹ ườ ế i  M             Lý  thuy t  thông  tin  do  nhà  bác  h c  ng ị ự ượ ư ng thông  Shannon xây d ng đã đ a ra cách xác đ nh l ả ả ộ ộ kh  năng x y ra  tin có trong m t thông báo qua đ  đo “ ả ử ư các s  ki n trong thông báo ” nh  sau:   s  thông báo  gi ả ớ ạ T v  m t s  ki n có n tr ng thái v i các s  đo kh   ớ  Pi  năng xu t hi n là P1, P2, P3, .., Pi v i các Pi: 0  ị ng  thông  tin  c a  thông  log.

ượ ứ  1,  thì  công  th c  xác  đ nh  l H P i

P i

2

i

1

ng thông tin có trong 2 thông báo sau

ọ ở ươ  ph

ng Đông”

(cid:0)

ư

ượ ặ ờ ờ Ch

Ví dụ: xác đ nh l      (cid:0)  “Ngày mai m t tr i m c       (cid:0)  “Ngày mai tr i có m a” vuthuy1959@gmail.com

7/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

I- THÔNG TIN (Information)

ớ ng thông tin là 1 bit  ng v i thông báo v  1 s  ki n có

ự ệ ư

ả ố ố

ư

ử ụ ỉ ồ

ơ ị

ướ

ư

2. Đơn vị dùng để đo thông tin là Bit (viết tắl Binary Digit). ượ     L ả ạ   2 tr ng thái v i kh  năng x y ra 2 tr ng thái là nh  nhau.   ả ớ        Dùng 2 con s : 0 và 1 trong h  nh  phân v i kh   ướ thông  c:  năng  s   d ng  2  s   đó  là  nh   nhau  đ   qui  ượ ữ ố ộ c xem  báo ch  g m m t ch  s  nh  phân (0 ho c 1) đ ế   nh  là  đ n v  thông tin nh  nh t. c ti p theo:

ặ ấ  Các qui

8 bit = 1 byte ;  210 byte = 1 KB (Kilobyte)                                    210 KB   = 1 MB (Megabyte)                                    210 MB  = 1 GB (Gigabyte)                                     210 GB   = 1 TB (Terabyte)

8/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

I- THÔNG TIN (Information)

210 (cid:0)

210 (cid:0)

210

8 GB = 8 (cid:0) byte

= 8 589 934 592 byte           (cid:0)

8 589 935 trang

A4

8/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

I- THÔNG TIN (Information)

ế

ở ạ

d ng ban

ổ  thông tin

3/ X  lý thông tin       bi n đ i               X  lý thông tin là  ầ . ầ đ u thành thông tin theo yêu c u

9/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

I- THÔNG TIN (Information)

ế

ở ạ

d ng ban

ổ  thông tin

3/ X  lý thông tin       bi n đ i               X  lý thông tin là  ầ . ầ đ u thành thông tin theo yêu c u ử   Qui trình x  lý thông tin:

ự ộ

(cid:0)  Th  công ủ ứ ử   Có 3 hình th c x  lý thông tin:                                                              (cid:0)  Bán t ự ộ  đ ng                                                          (cid:0)  T  đ ng hoá ự ộ             Vi c  x   lý  thông  tin  hoàn  toàn  t

ệ ử

ệ ụ ệ

đ ng  và  d a  ộ ố  cùng m t s  các  ng  ti n  thông  tin  liên  l c  khác  đã  hình  thành  nên

TIN H CỌ

trên công c  chính là máy tính đi n t ươ ph ọ ộ m t ngành khoa h c m i: đó chính là  ươ vuthuy1959@gmail.com  Ch

10/80 ề ơ ả ủ Ọ ấ ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

II- TIN HỌC (Informatics)

ự ộ

đ ng b ng máy tính

i Pháp P.Dreyfus

: thông tin

ự ộ

đ ng (auto

1/ Đ nh nghĩa ọ         Tin h cọ  là môn khoa h c nghiên c u và  ng d ng  ệ ử vi c x  lý thông tin m t cách t đi n tệ ử.  ọ ỹ ư ườ ậ       Tin h c là thu t ng  do k  s  ng ừ ừ ư  năm 1962, nó xu t phát t đ a ra t matics). (Information) và t

11/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

II- TIN HỌC (Informatics) ễ

i d

thông

ộ ệ ế ệ

ể ể

ị ố

ộ kí s  ố (digit), s  l

c  s  ơ ố (base) c a h  đ m đó.

ệ ử      2/ Bi u di n thông tin trong máy tính đi n t ạ ồ ạ ướ i 2 d ng:         Trong máy tính, thông tin t n t ượ tin số và thông tin phi số đ ư ễ ể c bi u di n nh  sau: ố ễ ể     2.1. Bi u di n thông tin s : ệ ế            a) H  đ m: ắ ổ      ­ Đ.n: m t h  đ m là t ng th  các ký hi u và qui t c    ố ễ ử ụ s  d ng ký hi u đó đ  bi u di n và xác đ nh giá tr  các s .  ệ ỗ ố ượ ng các kí s  trong  M i ký hi u là m t  ủ ệ ế ộ ệ ế m t h  đ m g i là  ụ :  ộ ố ệ ế                ­ M t s  h  đ m thông d ng

12/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

II- TIN HỌC (Informatics)

ở ệ ế

ễ ủ ố

h  đ m c  s  p (ký hi u Xp)

:

ơ ố     ­ Bi u di n c a s  X        Xp = (anan­1an­2....a0a­1a­2...a­m)p            = an.pn + an­1.pn­1 + an­2.pn­2 + .. + a0.p0 + a­1.p­1 +  a­m.p­m trong đó: ai là các ký s  (qui đ nh: 0    Ví dụ:  ./ 145,310 = 1(cid:0) 102 + 4 (cid:0)

p­1);  m, n   Z+ϵ  100 + 3 (cid:0)

ai (cid:0)  101 + 5 (cid:0)

10­1

22 +1 (cid:0)

23 + 1 (cid:0)

20

24 + 0 (cid:0)  163 + E (cid:0)

21 + 1 (cid:0)  160

161 +7 (cid:0)

162 +2 (cid:0)

ệ ế  nhi u h  đ m khác  ẫ

ề ọ

13/80

ễ ở ổ ề ơ ả ủ

(cid:0)

./ 101112 = 1 (cid:0)     ./ BE2716 = B (cid:0) ệ ế :  ữ ể      ­ Chuy n đ i gi a các h  đ m ể ể ộ ố      Nguyên t cắ : m t s  có th  bi u di n  ể ươ ằ nhau b ng các ph ng pháp chuy n đ i toán h c mà v n gi ươ vuthuy1959@gmail.com  ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C  Ch ị ủ ố nguyên giá tr  c a s  đó.

Ví dụ:  101102 = 2210 = 248

Ọ ấ

MỘT SỐ VÍ DỤ MINH HỌA VỀ SỰ CHUYỂN ĐỔI GIỮA CÁC HỆ ĐẾM

ể ừ ệ ậ

ị  h  th p phân sang h  nh

:  chia  liên  ti p  cho  2  đ n  khi  nào  th

ế ế ầ ượ t l n l

i ph n d  r i vi ị

ế ằ ươ ng  b ng  0  thì  ả ừ ư ồ ầ ố ư t các s  d   đó   ph i  t ầ ố ớ ẽ ượ ố ở ệ  h  nh  phân (đ i v i ph n nguyên). c s

4310 =  101011,2

(cid:0)

1/ Chuy n t phân:VD: 43,687510 = ?2   Đ i  v i  ph n  nguyên ầ ố ớ ạ ừ Ở ỗ ướ c chia, ghi l  m i b d ng.  ẩ ể ừ ấ  d u ph y) s  đ sang trái (k  t 43 : 2 = 21 d  ư 1 21 : 2 = 10 d  ư 1 10 : 2 =   5 d  ư 0                                5 : 2 =   2 d  ư 1                                2 : 2 =   1 d  ư 0                                1 : 2 =   0 d  ư 1  (d ng!)

ế

ố ớ

ớ nhân  liên  ti p  v i  2  đ n  khi  nào  đ

  Đ i  v i  ph n  th p  phân:  ầ

ượ ả ồ

ậ  m i b

ể ừ ấ

ộ ố c  m t  s   ế ạ i ph n nguyên c a k t qu  r i vi i  t l ẽ ượ ố ở ệ c s    h

ủ ế ẩ  d u ph y) s  đ

ế ầ ả  (k  t

trái sang ph i

ừ Ở ỗ ướ c nhân, ghi l nguyên thì d ng.  ừ ầ ầ ượ l n l t các ph n nguyên đó  t ố ớ ị nh  phân (đ i v i ph n th p phân).

0,687510

,10112

=

0,6875 (cid:0) 0,375   (cid:0) 0,75     (cid:0) 0,5       (cid:0)

ư ậ

Nh  v y:

(cid:0)

ậ ầ  2 = 1,375 ph n nguyên là  1 ầ  2 = 0,75   ph n nguyên là  0 ầ  2 = 1,5     ph n nguyên là  1 ừ ầ 1  (d ng!)  2 = 1        ph n nguyên là  43,687510 = 101011,10112 ề ơ ả ủ

14/80 ươ ấ Ọ Ch vuthuy1959@gmail.com ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

15/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

ệ ế

ơ ở ể ể

ệ ử ấ

các thi

c u thành t ệ

ơ ế ị ệ ử  và c  khí. Mà  t b  đi n t ể ừ ạ  tr ng   nói chung là chuy n t ạ

­ H  đ m dùng làm c  s  đ  bi u di n thông tin trong máy tính đi n  t ? ử ừ        Máy tính đi n t ệ ử ho t đ ng c a các linh ki n đi n t thái nhi m đi n sang tr ng thái không nhi m đi n. Hai tr ng thái này  ượ đ

ạ ạ

ơ ở ệ ử ể  bi u di n thông tin ph i trên c  s   ạ

ệ ử ể ự

ả ệ  đ  th c hi n 2 tr ng thái

ễ ở

ư

.

ể c mã hoá b ng dãy các con s  0 và 1 ư ậ ệ ế

ơ ố

ượ

ạ ộ ủ ệ ễ ướ ở c b i 2 ký hi u: c qui  ệ                 1 : tr ng thái nhi m đi n  ễ                 0 : tr ng thái không nhi m đi n.  ễ        Do v y, máy tính đi n t ệ ghép n i các linh ki n, các m ch đi n t đó.   (cid:0) ượ ằ đ Nh  v y h  đ m c  s  2 đ thông tin trong máy tính. Tuy nhiên, h  8, h  16 l ả

ơ

ể ổ ề ệ ườ

ử ụ

thông tin khi đ a vào máy tính là bi u di n b i các tín hi u  ố ễ ơ ở ể ể c dùng làm c  s  đ  bi u di n  ạ ễ ệ i d  dàng  ể i r ng h n, do  ệ i ta hay s  d ng các h  8, h  16 khi bi u di n thông tin

ễ ố ạ ộ chuy n đ i v  h  2 mà kh  năng bi u di n s  l ễ ể đó ng

16/80 Ọ ấ ươ

ệ trong máy tính. ề ơ ả ủ ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

vuthuy1959@gmail.com Ch

ượ

ươ

c 2n s  nguyên d

ng,

ừ ố

ượ

c 23 s : 0,1,2,3,4,5,6,7 ấ

ư

ễ ố b) Bi u di n s : ấ   ễ ố      ­ Bi u di n s  nguyên không d u: ố ẽ      Dùng n bít s  mã hóa đ ế ố  s  0 đ n s  (2n – 1).      t      Ví dụ: 3 bít s  mã hóa đ ẽ ễ ố      ­ Bi u di n s  nguyên có d u:  ấ    Thêm 1 bít d u đ u tiên (s  1: mã hóa d u ­, s  0: ị ộ ố ấ    mã hóa d u +) và m t s  bít đ  mã hóa giá tr ệ ố ủ ố    tuy t đ i c a s  đó.     Ví dụ: ­200610 = ­111110101102  s  mã hóa nh  sau:

17/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

d ng d u ph y tĩnh:  ố

ộ ố

ấ ộ ố

ượ

ễ ố b) Bi u di n s : ễ ố ự ở ạ      ­ Bi u di n s  th c  ấ ầ      Thêm 1 bít d u đ u tiên (dùng s  1: mã hóa d u ­, ầ      s  0: mã hóa d u +), m t s  bít đ  mã hóa ph n  ủ      nguyên và m t s  bít mã hóa ph n th p phân c a ố      s  đó.       Ví d : ụ s  + 43,687510 = + 101011,10112  đ

c mã

ố ư

hóa  nh  sau:

18/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

d ng d u ph y đ ng:  ẩ

ẩ ộ ấ

ễ ở ạ

ấ  d ng d u ph y đ ng

ễ ố ể b) Bi u di n s : ễ ố ự ở ạ ể     ­ Bi u di n s  th c  ể ố ự ượ     S  th c X đ c bi u di n  m (cid:0) ế  an , trong đó:  n u X =  ủ

ượ

c bi u di n

ễ ở

m < 1 thì X g i là đ

ơ ố ủ ệ ế         ./ a c  s  c a h  đ m c a X  ị ị ầ         ./ m là ph n đ nh tr ậ ủ ầ         ./ n là ph n b c c a X.      N u: ế a­1 (cid:0) ẩ

ạ d ng chu n hóa.

Ví d : ụ +12,310 = + 0,123(cid:0) 10+2 = + 123(cid:0) 10­1  ể     D ng bi u di n c a

ễ ủ + 0,123 (cid:0) 10+2  :

19/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

II- TIN HỌC (Informatics)

ễ ể

ư

ự  t :

ự ớ

ự ượ  đ

ố      c) Bi u di n thông tin phi s : ừ  1963, M  đã đ a ra b ng mã ASCII        ­ Bi u di n ký t (American Standard Code Information for Interchange) dùng 8 bít đ  ể ố c mã hoá b i 1 s    v i qui đ nh: m i ký t mã hoá 28 = 256 ký t ệ ậ h  th p phân.

VD:    Ký t

H  nh  phân

ự       Mã ASCII (h  th p phân)    65

ệ ậ 01000001

01100001

A  a                97    62  >    33  ! ề ả ầ     V i nhu c u truy n t

00111110 00100001  ơ ề ộ ề

ượ

ờ ố

ữ ủ

i thông tin nhi u h n thì 256 ký t ố ế c nhu c u mã hoá. Do đó nhi u b  mã qu c t ề ố ớ ằ

ế

Ở ệ   Vi

ư

t nh : VNI, Vietware, VietStar, Vietkey, ABC, ...

ự ớ  không đáp  ứ ụ ng đ  ra đ i, ví d   ộ b  mã Unicode. Tuy nhiên đ i v i ngôn ng  c a nhi u qu c gia thì  ữ có nh ng ký t  cũng không n m trong b ng mã trên nên đã có nhi u  ổ ả t  nam  cũng  có  c   trên  10  b ng  mã  ti ng  b ng  mã  b   sung.  ệ Vi vuthuy1959@gmail.com

20/80 ề ơ ả ủ ươ Ọ ấ ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C Ch

Ví d  mã hoá ký t

trong b ng mã ASCII:

B ng mã ASCII

Kí  tự

Mã ASCII  ố ậ (s  th p phân

)

Mã ASCII  ị ố (s  nh  phân

)

65

A

01000001

ỗ Chu i kí t

ự “TIN”:

Kí  tự

Mã ASCII ố ậ (s  th p phân

)

Mã ASCII ị ố (s  nh  phân

)

84

01010100

T

73

01001001

I

78

01001110

N

ủ  Mã hóa c a chu i ký t

“TIN”:

(cid:0)

01010100 01001001 01001110

21/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

II- TIN HỌC (Informatics)

ố      c) Bi u di n thông tin phi s :

ượ

ễ ể ọ

ả : m i b c  nh đ ỗ ứ ả ể ả

ể ả

ố ặ

ư

ễ c chia thành nhi u        ­ Bi u di n hình  nh ọ đi m  nh (g i là Pixel) và m i đi m  nh có 2 tham s  đ c tr ng:  t a đọ ộ và mã màu đ  mã hoá.

Ví dụ

về

mã hoá

hình

ảnh

trong

máy

tính

22/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

II- TIN HỌC (Informatics)

ễ ể

ỗ ả

c phân tích thành  ư

cao độ và

ố      c) Bi u di n thông tin phi s : ạ ượ ễ : m i b n nh c đ        ­ Bi u di n âm thanh ố ặ ạ ỗ ơ ừ i có 2 tham s  đ c tr ng là:  t ng đ n âm và m i đ n âm l ộ đ  mã hoá. ườ tr

ơ ng đ

23/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

KẾT LUẬN

1 0 1 0 1 1 1 1 1 0 0 1 1

ấ ả

1 1 1 1 0 1 0 0 1 1 0 0 1

1 0 1 1 0 1 0 0 1 0 1 1 0

1 0 1 0 1 1 0 0 1 1 0 0 1

ạ T t c  các d ng  ề ượ c  thông tin đ u đ ể ổ chuy n đ i (mã hóa)  thành dãy các ch  s  ữ ố ễ ể ể 0, 1 đ  bi u di n  trong máy tính.

1 1 0 1 1 1 1 0 1 0 1 1 1

24/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

II- TIN HỌC (Informatics)

3/ Mô hình x  lý thông tin trong máy tính:

ệ ố

4/ H  th ng tin h c:

ầ ứ

ầ       Bao g m ph n c ng, ph n

ườ

m m, con ng

ữ i và nh ng k

ậ ụ

ử ụ

năng s  d ng, v n d ng qui

ệ ụ ằ trình nghi p v  nh m x  lý

ự ộ

thông tin m t cách t

đ ng.

25/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

II- TIN HỌC (Informatics)

5/ Công ngh  thông tin (Information Technology – IT) ụ

ứ ử

ệ Ở ệ  Vi

ượ ế

ươ

ủ ế

ươ

ổ ứ

ỹ ng ti n và công c  hi n đ i mà ch  y u là k   ằ  ch c và khai thác

ả ệ ự ủ

i và xã h i. Nh  v y

ễ ồ ườ ệ công ngh  máy tính

ư ậ công ngh  ệ ễ .  và vi n thông

­ CNTT là ngành  ng d ng công  ả ngh  qu n lý và x  lý thông tin. ể t Nam, CNTT đ  ­  c hi u và ị đ nh nghĩa trong ngh  quy t 49/CP kí ngày 04/08/1993: CNTT là t p ậ ọ ợ h p các ph ng pháp khoa h c,  ạ ụ ệ ệ các ph ậ thu t máy tính và vi n thông nh m t có hi u qu  các ngu n tài nguyên thông tin trong m i  lĩnh v c c a con ng thông tin bao g m: ồ

26/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

Lĩnh vực chính của Công nghệ thông tin

Công nghệ phần cứng: Sản xuất các trang thiết bị như máy tính, thiết bị ngoại vi, thiết bị mạng …

Công nghệ viễn thông:

Sản xuất thiết bị truyền dẫn thông tin.

Công nghệ phần mềm: Sản xuất các chương trình phần mềm mô phỏng các hoạt động của con người thông qua các thiết bị máy móc.

27/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

Thông tin trong hoạt động quản lý

TT

TT

Laäp keá hoaïch

Toå chöùc thöïc hieän

Kieåm tra, giaùm saùt

Chu trình QUAÛN LYÙ

TT

TT

Laõnh ñaïo (Ñieàu haønh, phoái hôïp)

 Thoâng tin trong quaûn lyù: vöøa laø nguyeân lieäu, vöøa laø keát qu .ả  Chaát löôïng cuûa quaûn lyù phuï thuoäc vaøo thoâng  vuthuy1959@gmail.com  tin.

28/80 ề ơ ả ủ ươ Ọ ấ ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C Ch

MỘT SỐ CỤM TỪ LIÊN QUAN

ICT - Information and Communication Technologies:

CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG

CIO – Chief Information Officer :

GIÁM ĐỐC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

CEO - Chief Executive Officer:

GIÁM ĐỐC ĐIỀU HÀNH

29/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

Bài 2: PH N C NG TIN H C ­ MÁY TÍNH ĐI N  T  Ử

ị          I­ Đ nh nghĩa

ệ ủ

ệ ử

II­ Nguyên lý làm vi c c a máy tính đi n t

ệ ử

ạ       III­ Phân lo i máy tính đi n t

ậ ơ ả ủ

ư

IV­ Đ c tr ng k  thu t c  b n c a máy vi tính

ệ ử

ầ ơ ả ủ        V­ Các thành ph n c  b n c a m t máy tính đi n t

30/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

I- ĐỊNH NGHĨA

ộ là  toàn  b   các  thi

ứ ế ạ

ị ế t  b   ệ ử

ượ

ạ là m t lo i máy đ

ầ ­  Ph n  c ng  tin  h c  (Hardware)  ệ ả ượ c  ch   t o  theo  công  ngh   s n  xu t  máy  tính  đi n  t đ ọ dùng trong lĩnh v c tin h c  (Computer)

ự ệ ử ­ Máy tính đi n t ừ

ơ

ớ ố

ươ

các thi ộ

ế ị ệ ử t b  đi n t ự ộ

ấ c c u  ử  và c  khí có ch c năng x  lý  ộ ằ ng  trình  v i  t c  đ

đ ng  b ng  ch

thành t thông  tin  m t  cách  t ự c c nhanh và đ  chính xác r t cao.

31/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

II- NGUYÊN LÝ LÀM VIỆC CỦA MÁY TÍNH ĐIỆN TỬ

ạ ộ

ươ

❶ Ho t đ ng theo ch

ng trình

ậ  ❷ Truy nh p theo đ a ch

32/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

Ệ Ử

III­ PHÂN LO I MÁY TÍNH ĐI N T

ướ

5 lo i ạ

1/ Phân lo i theo kích th

c và tính năng:

 Siêu máy tính (Super Computer)

The IBM 704 is the world's first super-computer (1956)

Siêu máy tính ROADRUNNER của IBM đạt 1,026 triệu tỷ phép tính/s với sự giúp sức của 12.960 vi xử lý mã hiệu Cell và Opteron (2008)

33/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

Ệ Ử

III­ PHÂN LO I MÁY TÍNH ĐI N T

ướ

1/ Phân lo i theo kích th

c và tính năng:

 Siêu máy tính (Super Computer)

Siêu máy tính K Computer của Nhật ra đời 11/2011 có tốc độ xử lý:10,51 triệu tỷ phép tính/1s

Siêu máy tính Sequoia của IBM sẽ ra đời trong năm 2012 có tốc độ xử lý nhanh nhất trong lịch sử: 20 triệu tỷ phép tính/giây, đứng đầu trong gần 500 siêu máy tính hiện nay.

34/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

Ệ Ử

III­ PHÂN LO I MÁY TÍNH ĐI N T

ướ

1/ Phân lo i theo kích th

c và tính năng:

 Siêu máy tính (Super Computer)  Máy tính l nớ  (Mainframe Computer)

Máy chủ

Mainframe IBM

system z10 BC đã

có mặt tại ngân

hàng VietinBank

4/2012

35/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

Ệ Ử

III­ PHÂN LO I MÁY TÍNH ĐI N T

ướ

1/ Phân lo i theo kích th

c và tính năng:

 Siêu máy tính (Super Computer)  Máy tính l nớ  (Mainframe Computer)  Máy tính trung (Mini Computer)

The first Mini Computer

VAX 6000-510 Mini Computer

36/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

Ệ Ử

III­ PHÂN LO I MÁY TÍNH ĐI N T

ướ

1/ Phân lo i theo kích th

c và tính năng:

ặ ươ

 Siêu máy tính (Super Computer)  Máy tính l nớ  (Mainframe Computer)  Máy tính trung (Mini Computer)  Máy tính cá nhân (Personal Computer): có 2 dòng  ẩ ủ máy là máy theo chu n c a IBM ho c t ng thích  ể IBM (bao g m máy đ  bàn­Desktop, máy tính xách tay  ế ị ợ –Laptop/Notebook, máy tính b ng­Table, thi t b  tr   ậ ố giúp cá nhân k  thu t s ­ Digital Personal Assistant­ DPA) , … và dòng máy MAC (Macintosh Apple  ủ . Computer) c a hãng Apple

Personal Computer

Laptop

DPA

Mac

37/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

Ệ Ử

III­ PHÂN LO I MÁY TÍNH ĐI N T

ướ

1/ Phân lo i theo kích th

c và tính năng:

 Siêu máy tính (Super Computer)  Máy tính l nớ  (Mainframe Computer)  Máy tính trung (Mini Computer)  Máy tính cá nhân (Personal Computer)  Máy tính chuyên d ngụ  (Special purpose Computer)

Máy tính điều khiển máy bay

Máy định vị toàn cầu

Máy siêu âm

38/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

Ệ Ử

III­ PHÂN LO I MÁY TÍNH ĐI N T

2/ Phân lo i theo th  h  phát tri n:

ể 5 th  hế ệ ế ệ  bàn  tính  Abacus  có  t

ế

ừ ờ ổ   th i  c   ơ  do Pascal sáng ch , máy tính c

ế ệ     Máy  tính  th   h   0: ụ ỗ ư x a, máy tính đ c l khí, ...

Abacus đầu tiên

Máy tính Pascaline 6 số chế tạo xong năm 1645

Một máy tính cơ khí vào năm 1914

39/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

Ệ Ử

III­ PHÂN LO I MÁY TÍNH ĐI N T

2/ Phân lo i theo th  h  phát tri n

ế ệ  bàn  tính  Abacus  có  t

ế

ừ ờ ổ   th i  c   ơ  do Pascal sáng ch , máy tính c

ế ệ     Máy  tính  th   h   0: ụ ỗ ư x a, máy tính đ c l khí, ...

máy tính bóng đi n ệ

  Máy tính th  h  1 (1945­1955): ế ệ

t

chân không.

Bóng đèn điện tử chân không

Jon Von Neumanm và máy tính IAS (1952)

ENIAC (1946) nặng 30 tấn, chứa 17468 ống chân không, 70000 điện trở, 1500 rơ le, dài 20m, cao 2,8m, chiếm dt 167 m2, công suất Bên trong máy tính UNIVAX 1 140 kW/1h, thực hiện 5000 (1953) phép cộng/1s.

40/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

Ệ Ử ể

III­ PHÂN LO I MÁY TÍNH ĐI N T   2/ Phân lo i theo th  h  phát tri n

ế ệ  bàn  tính  Abacus  có  t

ế

ừ ờ ổ   th i  c   ơ  do Pascal sáng ch , máy tính c

ế ệ     Máy  tính  th   h   0: ụ ỗ ư x a, máy tính đ c l khí, ...

máy tính bóng đi n ệ

  Máy tính th  h  1 (1945­1955): ế ệ

t

chân không.

ử ụ

  Máy  tính  th   h   2  (1955­1965): ế ệ  máy  tính  s   d ng  ả

bóng bán d n (tranzitor) v i các b ng m ch ghép.

ạ Máy tính mini

PDP-1 của

công ty DEC

(1957) dùng

tranzitor

41/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

Ệ Ử ể

III­ PHÂN LO I MÁY TÍNH ĐI N T   2/ Phân lo i theo th  h  phát tri n

ế ệ  bàn  tính  Abacus  có  t

ế

ừ ờ ổ   th i  c   ơ  do Pascal sáng ch , máy tính c

ế ệ     Máy  tính  th   h   0: ụ ỗ ư x a, máy tính đ c l khí, ...

máy tính bóng đi n ệ

  Máy tính th  h  1 (1945­1955): ế ệ

t

chân không.

ử ụ

  Máy  tính  th   h   2  (1955­1965): ế ệ  máy  tính  s   d ng  ả

bóng bán d n (tranzitor) v i các b ng m ch ghép.

ạ Máy tính

IBM 7094

của công ty

IBM dùng

tranzitor

41/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

Ệ Ử ể

III­ PHÂN LO I MÁY TÍNH ĐI N T   2/ Phân lo i theo th  h  phát tri n

ế ệ  bàn  tính  Abacus  có  t

ế

ừ ờ ổ   th i  c   ơ  do Pascal sáng ch , máy tính c

ế ệ     Máy  tính  th   h   0: ụ ỗ ư x a, máy tính đ c l khí, ...

máy tính bóng đi n ệ

  Máy tính th  h  1 (1945­1955): ế ệ

t

chân không.

ử ụ

  Máy  tính  th   h   2  (1955­1965): ế ệ  máy  tính  s   d ng  ả

bóng bán d n (tranzitor) v i các b ng m ch ghép. ử ụ

ạ   máy  tính s  d ng

ẫ  Máy tính th  h  3 (1965­1975): ế ệ ợ m ch tích h p IC.

Integrated Curcuit - IC

IBM 360 (1964)

DEC PDP- 8 (1965)

42/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

Ệ Ử ể

III­ PHÂN LO I MÁY TÍNH ĐI N T   2/ Phân lo i theo th  h  phát tri n

ế ệ  bàn  tính  Abacus  có  t

ế

ừ ờ ổ   th i  c   ơ  do Pascal sáng ch , máy tính c

ế ệ     Máy  tính  th   h   0: ụ ỗ ư x a, máy tính đ c l khí, ...

máy tính bóng đi n ệ

  Máy tính th  h  1 (1945­1955): ế ệ

t

chân không.

ử ụ

  Máy  tính  th   h   2  (1955­1965): ế ệ  máy  tính  s   d ng  ả

bóng bán d n (tranzitor) v i các b ng m ch ghép. ử ụ

máy  tính s   d ng

ổ ợ

ạ m ch t

ế

 Máy tính th  h  4 (1975­đ n nay):

ẫ  Máy tính th  h  3 (1965­1975): ế ệ  h p IC. ế ệ ợ

ấ ớ

ỡ ớ

ử ụ  máy tính s  d ng  ọ máy vi

ạ m ch tích h p IC c  l n và r t l n, còn g i là  tính.

43/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

Ư

Ậ Ơ Ả

IV­ Đ C TR NG K  THU T C  B N C A MÁY VI  TÍNH      Vi x  lý (MP ­ Micro Processor)

ng trình, đ

ượ ấ ố ộ ử

là nh ng vi m ch x  lý  ở c c u thành b i m ch tích  ướ c

ượ

ử ươ ữ ệ d  li u theo ch ấ ớ ợ ỡ ớ h p c  l n và r t l n, có t c đ  x  lý c c cao, kích th ng. nh , tiêu th  ít năng l

ạ      Có 2 lo i vi x  lý: ử      ❶ Vi x  lý chính

ế ị ầ

ề ứ

ệ ố

(Main processor): quy t đ nh tính năng  ầ ủ c a máy và các ph n m m h  th ng, ph n m m  ng  ụ d ng ch y trên máy.

150 MHz

3.2 GHz

3.0 GHz

44/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

Ư

Ậ Ơ Ả

IV­ Đ C TR NG K  THU T C  B N C A MÁY VI  TÍNH      Vi x  lý (MP ­ Micro Processor)

ng trình, đ

ượ ấ ố ộ ử

là nh ng vi m ch x  lý  ở c c u thành b i m ch tích  ướ c

ượ

ử ươ ữ ệ d  li u theo ch ấ ớ ợ ỡ ớ h p c  l n và r t l n, có t c đ  x  lý c c cao, kích th ng. nh , tiêu th  ít năng l

ế ị

ạ      Có 2 lo i vi x  lý: ử      ❶ Vi x  lý chính

(Main processor): quy t đ nh tính năng  ầ ủ c a máy và các ph n m m h  th ng.

❷ Vi x  lý đi u khi n thi ứ

ế ị

ệ ố ế ị t b  ngo i vi ể

ạ  (IO Controller/  ạ t b  ngo i vi.

Card): có ch c năng đi u khi n các thi

USB IO Controller

Print IO Controller

Card sound

45/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

Ầ Ơ Ả

V­ CÁC THÀNH PH N C  B N C A M T MÁY VI  TÍNH

46/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

CÁC KH I CH C NĂNG

ộ ử

B  x  lý trung tâm (CPU)

CU

Bộ

Giải mã Mã hóa

Các thiết bị Nhập (ID)

Các thiết bị Xuất (UD)

Nhớ

ALU

47/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

CÁC KH I CH C NĂNG

7/27/16

49

Chương 1 - Các vấn đề cơ bản của TIN HỌC

48/80

1. Thiết bị nhập (Input Device)

ế ị

ể ư

t b  dùng đ  đ a thông tin vào máy

Là các thi tính.

Bàn phím (Keyboard)

Fax

Chuột (Mouse)

Máy quét (Scanner)

Mic ro pho ne

We bc am

49/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

Nhóm phím trạng thái

Nhóm phím chức năng

Nhóm phím ký tự

Nhóm phím số

http://www.mediafire.com/?tynmdybrvcn

1. Thiết bị nhập (Input Device)

ế ị

ể ư

t b  dùng đ  đ a thông tin vào máy

Là các thi tính.

Bàn phím (Keyboard)

Fax

Chuột (Mouse)

Máy quét (Scanner)

Mic ro pho ne

We bc am

49/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

Năm 1963, Douglas Engelbart thuộc viện nghiên cứu Stanford đã phát minh ra chuột máy tính.

Chuột cơ có dây

Chuột quang có dây

Chuột không dây

1. Thiết bị nhập (Input Device)

ế ị

ể ư

t b  dùng đ  đ a thông tin vào máy

Là các thi tính.

Bàn phím (Keyboard)

Fax

Chuột (Mouse)

Máy quét (Scanner)

Mic ro pho ne

We bc am

49/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

1. Thiết bị nhập (Input Device)

ế ị

ể ư

t b  dùng đ  đ a thông tin vào máy

Là các thi tính.

Bàn phím (Keyboard)

Fax

Chuột (Mouse)

Máy quét (Scanner)

Mic ro pho ne

We bc am

49/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

Webcam là loại thiết bị ghi hình kỹ thuật số được kết nối với máy vi tính để truyền trực tiếp hình ảnh nó ghi được lên một website hay một máy tính khác thông qua mạng Internet.

1. Thiết bị nhập (Input Device)

ế ị

ể ư

t b  dùng đ  đ a thông tin vào máy

Là các thi tính.

Bàn phím (Keyboard)

Fax

Chuột (Mouse)

Máy quét (Scanner)

Mic ro pho ne

We bc am

49/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

Microphone (Mike hay Micro) là một thiết bị biến năng lượng âm học sang cảm biến điện tử (chuyển đổi âm thanh sang tín hiệu điện tử). Microphone được dùng trong nhiều ứng dụng: điện thoại, máy thu âm, các sản phẩm điện ảnh, thu thanh, radio và TV, thu tiếng trong máy tính, gọi VoIP....

Có 2 loại Microphone: • Condenser (Micro tụ):

vận hành theo nguyên lý chuyển động của màng rung.

• Dynamic (Micro động):

hoạt động bằng nguyên lý cảm ứng điện từ.

2. Thiết bị xuất (Output Device)

ế ị ể ấ

ử t b  đ  xu t thông tin sau khi đã x

C

L

R

C

Là các thi lý. Màn hình (Monitor)

T

D

Máy in (Printer)

Loa và tai nghe (Speaker - Headphone)

Máy chiếu (Projector)

50/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

Màn hình (Monitor) là thiết bị dùng để hiển thị thông tin đang xử lý.

CRT

LCD

Màn

Màn hình

hình

sử dụng

cảm

công nghệ

ứng

LED/OLED

2. Thiết bị xuất (Output Device)

ế ị ể ấ

ử t b  đ  xu t thông tin sau khi đã x

C

L

R

C

Là các thi lý. Màn hình (Monitor)

T

D

Máy in (Printer)

Loa và tai nghe (Speaker - Headphone)

Máy chiếu (Projector)

50/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

Máy in là một thiết bị dùng để xuất thông tin sau khi đã xử lý ra các chất liệu khác nhau.

Máy in gõ

Máy

in

kim

Máy in không gõ

Máy in phun

Máy

in

nhiệt

Máy in laser

ấ ủ

ế

3. Bộ xử lý trung tâm (CPU)   Là thành ph n quan tr ng nh t c a máy tính, đó là thi

t

bị

ể ự

ề  chính đ  th c hi n và đi u khi n vi c th c hi n

ươ

ng trình.

ch

Hộp đựng CPU (Case):

Kiểu nằm ngang

Kiểu đứng

51/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

ấ ủ

ế

3. Bộ xử lý trung tâm (CPU)   Là thành ph n quan tr ng nh t c a máy tính, đó là thi

t

bị

ể ự

ề  chính đ  th c hi n và đi u khi n vi c th c hi n

Bên trong CPU (Case):

ươ

ng trình.

ch

http://www.youtube.com/watch?v=HHKK05uTc1A&feature=related

52/80

Cổng bàn phím PS/2 Cổng chuột PS/2 2 cổng USB

Mặt

2 cổng nối tiếp

sau

Cổng song song

của

2 cổng USB Cổng mạng

CASE

3 cổng Audio

Cổng video

53/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

ấ ủ

ế

3. Bộ xử lý trung tâm (CPU)   Là thành ph n quan tr ng nh t c a máy tính, đó là thi

t

bị

ể ự

ề  chính đ  th c hi n và đi u khi n vi c th c hi n

ươ

ch

ng trình.

Chương 1 - Các vấn đề cơ bản của TIN HỌC

54/80

ấ ủ

ế

3. Bộ xử lý trung tâm (CPU)   Là thành ph n quan tr ng nh t c a máy tính, đó là thi

t

bị

ể ự

ề  chính đ  th c hi n và đi u khi n vi c th c hi n

ươ

ch

ng trình.

Œ Bộ vi xử lý: - Bộ điều khiển (CU-Control Unit)

- Bộ số học & logic (ALU-Arithmetic Logical Unit)

- Các thanh ghi (Registers)

55/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

ấ ủ

ế

3. Bộ xử lý trung tâm (CPU)   Là thành ph n quan tr ng nh t c a máy tính, đó là thi

t

bị

ể ự

ề  chính đ  th c hi n và đi u khi n vi c th c hi n

ng trình.

ch

❷ Các hệ thống vào/ra: ươ có chức năng trao đổi thông tin giữa máy tính với môi trường bên ngoài

57/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

4. Bộ nhớ (MEMORY)

ộ ớ

a. B  nh  trong (Main memory)

ữ ươ

ơ ư            Là n i l u tr  ch

ử   ữ ệ ng trình và d  li u đang x  lý. ề ứ   ROM (Read Only Memory): ch a các thông tin v   ả tham s  h   ứ ố ệ ồ

ươ

ủ ở ộ ng trình m i kh i đ ng và không thay

ấ c u hình BIOS c a máy t c là các b ng ố th ng, các ch ổ ượ đ i đ

c..

58/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

4. Bộ nhớ (MEMORY)

ộ ớ

a. B  nh  trong (Main memory)

ữ ươ

ơ ư            Là n i l u tr  ch

ử   ữ ệ ng trình và d  li u đang x  lý. ề ứ   ROM (Read Only Memory): ch a các thông tin v   ả tham s  h   ứ ố ệ ồ

ươ

ủ ở ộ ng trình m i kh i đ ng và không thay

ấ c u hình BIOS c a máy t c là các b ng ố th ng, các ch ổ ượ đ i đ

c..

ng  trình  đang  x   lý,  nó  đ

ặ ắ

ứ   RAM (Random Access Memory): là n i ch a các  ấ ạ i  c  c t  t ặ ượ c  đ c  và  ọ ữ t máy thì m i d

ệ ạ

ơ ử ươ ượ ữ ệ d   li u/ch ị ớ ớ các  ô  nh   v i  đ a  ch   xác  đ nh.  RAM  đ ở ộ ọ ố t c ố đ   đ c/ghi  thông  tin  ư tr ng  b i  2  tham  s :  ấ ngượ . Khi m t đi n ho c t dung l ệ li u trong RAM b  xoá s ch.

59/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

CÁC LOẠI RAM

EDORam

SDRam

RDRam

DDRam

7/27/16

71

Chương 1 - Các vấn đề cơ bản của TIN HỌC

60/80

4. Bộ nhớ (MEMORY)

ộ ớ

ươ

ư l u các ch

ình, d  ữ

ng tr

ư ử

b. B  nh  ngoài (Storage):  li uệ      ch a x  lý. Bộ nhớ ngoài bao gồm: băng từ, trống từ, đĩa, bộ nhớ Flash

Băng từ dùng

Trống từ được sử dụng

trong thời kỳ

trong máy tính IBM 650

’50 đến ‘70

(1954)

Hệ thống băng

từ dùng trong

ngân hàng vào

những năm ‘90

61/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

4. Bộ nhớ (MEMORY)

ươ

ư l u các ch

ình, d  ữ

ng tr

ư ử

ộ ớ  b. B  nh  ngoài (Storage):  ệ li u ch a x  lý. Bộ nhớ ngoài bao gồm: băng từ, trống từ, đĩa, bộ nhớ Flash.

Đĩa từ

Đĩa quang

62/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

4. Bộ nhớ (MEMORY)

ươ

ư l u các ch

ình, d  ữ

ng tr

ư ử

ộ ớ  b. B  nh  ngoài (Storage):  ệ li u ch a x  lý. Bộ nhớ ngoài bao gồm: băng từ, trống từ, đĩa, bộ nhớ Flash.

Bộ nhớ Flash

63/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

Bài 3: PH N M M TIN H C (Software)

I- Định nghĩa

II- Phân loại phần mềm

III- Các bước giải 1 bài toán trên máy tính điện tử

IV- Thuật toán (Algorithm)

70/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

I- Định nghĩa:

ươ

Ph n m m tin h c bao g m các ch ọ

ng trình mà ph n

ồ ệ ượ

ể ự ứ c ng có th  th c hi n đ

c.

ươ

ồ ng trình

ươ

❶ Ch

ng trình máy tính là gì?

ươ

 Ch

ng trình ngu n

ươ

 Ch

ng trình đích

ươ

ươ

  Ch

ng trình d ch

ch

ng trình ngu n   Ch ươ Ch (Source Program) là  máy tính  ượ ươ c  ng trình đ ch (Program) là  ữ ế t trên ngôn ng   vi ợ ậ t p h p các  ị ươ ng trình d ch   Ch ấ ậ l p trình c p cao. ế ệ t trên  l nh vi (Compiler) đ m ả ữ ộ m t ngôn ng   ứ ệ nhi m ch c năng  ằ ậ l p trình nh m  ổ ể chuy n đ i  ộ ế ả i quy t m t  gi  Ch ng trình đích  ươ ng trình  ch bài toán theo  (Target Program) là  ồ ngu n sang  ả ậ thu t gi i đã  ươ ế ượ ng trình đ t  c vi ươ ng trình đích. ch ị đ nh. ữ trên ngôn ng  máy.

71/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

I- Định nghĩa:

ươ

Ph n m m tin h c bao g m các ch ọ

ng trình mà ph n

ồ ệ ượ

ể ự ứ c ng có th  th c hi n đ

c.

ươ

❶ Ch ng trình máy tính là gì? ❷ Công ngh  ph n m m là gì?

ự ế

ạ ộ

ệ ề  (software engineering) là s  ti p          Công ngh  ph n m m ỷ ậ ệ ố ậ c n có h  th ng, có k  lu t cho vi c phát tri n, ho t đ ng  ầ và b o trì ph n m m.

72/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

I- Định nghĩa:

ươ

Ph n m m tin h c bao g m các ch ọ

ng trình mà ph n

ồ ệ ượ

ể ự ứ c ng có th  th c hi n đ

c.

ươ

ượ ầ

ả c các nhà  s n  xu t  đ u  t  nh ng l n kh o sát nhu c u th c t ớ

ả ẩ

ứ ệ

ề ứ

❶ Ch ng trình máy tính là gì? ❷ Công ngh  ph n m m là gì? ề     ❸ Ph n m m đóng gói là gì?  ầ ộ ạ ấ ầ ư                   Là  m t  lo i ph n  m m  đ ự ế ợ ừ ổ ầ   nghiên c u, t ng h p t ể ữ ụ ế ợ các  nghi p  v   k t  h p  v i  nh ng  chu n  m c  đ   ra  đ   xây  ể d ng nên m t mô hình t ng th , th ng nh t đáp  ng yêu c u  tin h c hoá các nghi p v  đó.

ổ ệ ụ ượ

c phân thành 2 nhóm chính:  ử ụ ở ấ ả ứ

t c  các ngành

t

ụ ề ơ ả ủ ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

ề Ch

Ph n m m đóng gói đ     Nhóm ph n m m thích  ng, s  d ng  ngh . ề         Nhóm  ph n  m m  chuyên  d ng  cho  nh ng  ngành  ngh   ề 73/80 vuthuy1959@gmail.com  riêng.

ươ Ọ ấ

II- Phân loại phần mềm

ệ Căn c  vào nhi m v  và ch c năng, có th  chia ph n  ạ m m làm 2 lo i:

74/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

Ví dụ về một số phần mềm THÔNG DỤNG

ệ ố

Ph n m m h  th ng

ầ ệ ề

ề ứ Ph n m m  ng d ng ả • PM so n th o văn b n: MS

ệ ử

• PM b ng tính đi n t

: MS

ầ ạ WORD ả EXCEL

1/ H  đi u hành: • WINDOWS, WINDOWS  ủ MOBILE (c a Microsoft) ủ • Os/2 (c a Microsoft+IBM)  • LINUX (c a Linus

ơ ở ữ ệ ễ

Torvalds)

• PM c  s  d  li u: MS ACCESS • PM trình di n: MS  POWERPOINT ệ

ng trình ti n

• PM duy t WEB: MOZILA  FIREFOX, INTERNET  EXPLORER.  ế

• SOLARIS (MicroSystem) ủ • MAC OS (c a Apple) ệ ươ 2/ Các ch ích: NC, BKAV,  VIETKEY, .. .

• PM k  toán doanh nghi p:

ữ ậ

FAST, MISA, Esoft financials

• PM đ  h a: PHOTOSHOP ,

ồ ọ Corel Draw …

3/ Các ngôn ng  l p trình: C, C++, C#, PASCAL,  FOXPRO, JAVA, VISUAL  BASIC, … ấ

75/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ Ch vuthuy1959@gmail.com ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

III- Các bước giải 1 bài toán trên máy tính điện tử

Bài toán

Phân tích bài toán đ  tìm gi

i pháp, thi

ế ế t k

Mô hình hoá và xây d ng thu t toán

ươ

ế

ươ

Mã hoá thành m t ch

ng trình (vi

t ch

ng trình)

ươ

ử Cài đ t, ch y th  và hi u ch nh ch

ng trình

ế

ả K t qu  bài toán

76/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

ế

ộ ế ế ộ ế

ưở

i

ưở

ưở

:

ướ ủ

t kê các b

ưở           Dùng ngôn ng  t ưở                 Di n t

ữ ạ  các b : thu t toán là m t dãy h u h n ả ố ử :   ữ  khách hàng may m n trúng gi ả ắ ủ ố ề ử ế ố ng là 10% c a s  ti n g i n u s   ủ ố ề ử ế ố ng là 5% c a s  ti n g i n u s

c c a thu t toán. ưở

ng)

VD trên:

thu t toán b ng cách li ậ ể ế

ệ B3.       N u sai thì th c hi n

ệ B4 ể

B6

ể ế

ệ B5        N u sai thì th c hi n

ệ B6 ể

B6

ể ế

ế

ế

IV- Thuật toán (Algorithm):        1/ Đ nh nghĩa ể ướ ử ị c x  lý đ   ế ặ ộ ả i quy t m t bài toán cho đ n k t qu  cu i cùng ho c các k t          gi ụ ụ ả         qu  trung gian ph c v  cho m t ti n trình x  lý khác.  2/ 3 ph ễ ể ươ ng pháp bi u di n thu t toán ế ng cho nh ng VD: In ra phi u lĩnh th ố ề ế ị nhân d p T t Tân Mão. S  ti n th ớ ố ề trúng th ng là 2006 v i s  ti n th ữ ự  nhiên ng là 2005. trúng th ễ ả ằ  B1: Nh p TTKH (thông tin khách hàng), STRUNG (só trúng th ệ  B2: Ki m tra đi u ki n: STRUNG = 2006          N u đúng thi th c hi n  ế ự  B3: In ra TTKH và TTHUONG := STG*10%. Xong, chuy n sang  ệ  B4: Ki m tra đi u ki n: STRUNG = 2005          N u đúng thì th c hi n  ế ự  B5: In ra TTKH vµ TTHUONG := STG*5%. Xong, chuy n sang  ế ụ ớ  B6: Ki m tra đi u ki n: ti p t c v i khách hàng khác? ạ B1          N u sai thì           N u đúng thì quay l i

k t thúc

77/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

ướ

ố c các kh i sau đây

 Dùng l u đ /s  đ  kh i

ư ồ ơ ồ ố : qui

ắ ầ

ế

B t đ u/k t thúc thu t toán

ấ ữ ệ

Thao tác nh p/xu t d  li u

Thao tác x  lý, gán giá tr  và tính toán.

Đ ọ ự      Thao tác ch n l a

S

ướ

ế

H ng thao tác ti p theo

78/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

ơ ồ

S  đ  thu t toán cho ví d  trên

ắ ầ B t đ u

B1: Nh p TTKH, STRUNG  B2: Ki m tra đk: STRUNG = 2006

Nh p TTKH,STRUNG

ế B3

ậ ể ế ế

 N u đúng thì ti p   N u sai thì ti p  ế B4

STRUNG=2006

Đ      In ra: TTKH,        STG*10%

S

B6

Đ

STRUNG=2005

B3: In ra TTKH và TTHUONG        (TTHUONG := STG*10%). ể        Xong, chuy n sang  B4: Ki m tra đk: STRUNG = 2005

In ra: TTKH,   STG*5%

ế B5

S

ể ế ế

 N u đúng thì ti p   N u sai thì ti p  ế B6

Đ

ế ụ Ti p t c?

S

ế ụ ớ ạ B1 i

ế

K t thúc

ể ế ế

ế

 N u sai thì

B5: In ra TTKH và TTHUONG        (TTHUONG := STG*5%).  ể B6        Xong, chuy n sang  ề B6: Ki m tra đi u ki n: ti p t c v i khách hàng  khác?  N u đúng thì quay l k t thúc

79/80 ươ ề ơ ả ủ Ọ ấ vuthuy1959@gmail.com Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

ể ệ

ộ ả ừ ậ ườ

ữ ậ

c  các  khái  ni m  trong  ngôn  ng   l p  trình,  v a  giúp  ng

ượ ặ ễ ẫ

ữ ự

ắ ộ

ta v n dùng m t ph n ngôn ng  t

ậ  nhiên).

vÝ dô trªn

ậ  c a thu t toán cho

 Dùng mã giả: ủ ả tøc lµ vay m nượ  các cú pháp c a m t ngôn         Th  hi n b ng mã gi ữ ậ ể ể ệ ng   l p  trình  nào  đó  đ   th   hi n  thu t  toán.  Dùng  mã  gi   v a  t n  ệ ụ d ng  đ i  ắ ộ t  nhiên  là  trong  mã  cài  đ t  d   dàng  n m  b t  n i  dung  thu t  toán  (t ầ gi ả ủ ộ       VD: m t đo n mã gi

NhËp TTKH, STRUNG; If  STRUNG = 2006 then         begin

TTHUONG:= STG * 10%;     In ra: TTKH, TTHUONG

end;

If  STRUNG = 2005 then         begin

TTHUONG:= STG * 5%;

In ra: TTKH, TTHUONG ươ

end;  vuthuy1959@gmail.com

80/80 ề ơ ả ủ Ọ ấ Ch ng 1 ­ Các v n đ  c  b n c a TIN H C

ế

ươ

K t thúc ch

ng I