Tp chí Khoa hc và Phát trin 2010: Tp 8, s 2: 350 - 358 TRƯỜNG ĐẠI HC NÔNG NGHIP HÀ NI
350
TæNG QUAN VÒ BIÕN §æI KHÝ HËU Vμ NH÷NG TH¸CH THøC
TRONG PH¢N TÝCH KINH TÕ BIÕN §æI KHÝ HËU ë VIÖT NAM
Overview of Climate Change and Challenges in Economic Analyses of
Climate Change in Vietnam
Nguyn Mu Dũng
Khoa Kinh tế và Phát trin Nông thôn, Trường Đại hc Nông nghip Hà Ni
Địa ch email tác gi liên lc: maudung@hua.edu.vn
TÓM TT
Biến đổi khí hu (BĐKH) và các nh hưởng ca nó đã và đang tr thành vn đề nóng bng trên
phm vi toàn cu. Vit Nam, BĐKH đã và đang din ra vi nhng chng c rõ ràng như s tăng lên
ca nhit độ trung bình năm và nhng hin tượng thi tiết bt thường, mc nước bin dâng và s
thay đổi lượng mưa hàng năm. Các nghiên cu kinh tế BĐKH hin đang tp trung phân tích nh
hưởng ca BĐKH đến phát trin kinh tế xã hi, phân tích chi phí ca các bin pháp gim lượng phát
thi khí nhà kính, phân tích li - ích chi phí ca các bin pháp thích ng vi BĐKH. Tuy nhiên các
nghiên cu này Vit Nam mi đang giai đon ban đầu và đang gp phi nhiu thách thc do tính
không chc chn v các kch bn gim lượng phát thi khí nhà kính, do khó khăn trong vic xác định
và lượng hóa các nh hưởng ca BĐKH… Phân tích kinh tế BĐKH trong thi gian ti Vit Nam cn
tp trung xác định rõ nh hưởng ca BĐKH đến các ngành c th, đến mc tiêu phát trin đặc bit là
mc tiêu gim nghèo và tp trung xác định các bin pháp thích ng vi BĐKH c trong ngn hn và
dài hn để đảm bo s phát trin bn vng ca đất nước.
T khóa: Biến đổi khí hu (BĐKH), bin pháp thích ng, phân tích kinh tế, Vit Nam.
SUMMARY
Climate change and induced impacts on human life have become a burning issue for the whole
world as well as for Vietnam. The evidences reflecting the occurrence of climate change in Vietnam
such as the increase in annual mean temperature, the sea level rise, the changes in annual rain fall,
and the increase in extreme weather events are quite clear. Economic analyses of climate change in
Vietnam have currently focused on impacts of climate changes on socioeconomic development, cost
of measures for green housegas (GHG) emission reduction, and cost and benefit of adaptations to
climate change. However, they are still at preliminary stage and encountering many challenges due to
the uncertainty of GHG emission reduction scenarios, limitations in climate change forecasts,
difficulties in identification and valuation of the possible impacts, etc.,. The economic analyses of
climate change in Vietnam in the coming time should clearly identify the impacts of climate change on
specific sectors, on development goals, especially poverty alleviation, and should try to identify the
cost-effective adaptation measures in both short-term and long-term in order to ensure the
sustainable development for the country.
Key words: Adaptations, climate change, economic analysis, Vietnam.
1. §ÆT VÊN §Ò
BiÕn ®æi khÝ hËu (B§KH) ®· vμ ®ang trë
thμnh mét trong nh÷ng vÊn nãng báng nhÊt
trong giai ®o¹n hiÖn nay. NhiÖt ®é vμ mùc
níc biÓn trung b×nh tiÕp tôc t¨ng nhanh,
thiªn tai vμ c¸c hiÖn tîng khÝ hËu bÊt
thêng gia t¨ng ë hÇu hÕt c¸c níc trªn thÕ
giíi ®· trë thμnh mèi lo ng¹i cña toμn cÇu. ë
ViÖt Nam, trong 50 n¨m qua (1958 - 2007),
nhiÖt ®é trung b×nh n¨m ®· t¨ng kho¶ng
Tng quan v biến đổi khí hu và nhng thách thc trong phân tích kinh tế biến đổi khí hu...
351
0,5oC - 0,7oC mùc níc biÓn ®· d©ng kho¶ng
20 cm (MONRE, 2009). HiÖn tîng El-Nino,
La-Nina ngμy cμng t¸c ®éng m¹nh mÏ ®Õn
ViÖt Nam. B§KH thùc sù ®· lμm cho thiªn
tai, ®Æc biÖt lμ b·o, lò, h¹n h¸n ngμy cμng ¸c
liÖt. Theo ®¸nh gi¸ cña Ng©n hμng ThÕ giíi,
ViÖt Nam lμ mét trong n¨m níc sÏ bÞ ¶nh
hëng nghiªm träng cña B§KH vμ níc biÓn
d©ng, trong ®ã, vïng ®ång b»ng s«ng Hång
vμ s«ng Cöu Long bÞ ngËp ch×m nÆng nhÊt
(Dagusta, 2007).
Trong nh÷ng qua ®· cã kh¸ nhiÒu c«ng
tr×nh nghiªn cøu trªn thÕ giíi liªn quan ®Õn
B§KH. C¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu ®· chuyÓn
dÇn tõ viÖc nh»m tr¶ lêi c©u hái B§KH cã
x¶y ra hay kh«ng sang viÖc tr¶ lêi c©u hái
B§KH ®·, ®ang vμg©y ra nh÷ng ¶nh
hëng g× vμ cÇn ph¶i lμm g× ®Ó gi¶m thiÓu vμ
thÝch øng víi t×nh tr¹ng B§KH (World
Bank, 2007). ë ViÖt Nam, vÊn ®Ò B§KH chØ
thùc sù trë nªn nãng báng vμ ®îc quan t©m
trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, sau khi cã nh÷ng
nghiªn cøu chØ ra r»ng ViÖt Nam lμ mét
trong nh÷ng níc bÞ ¶nh hëng nÆng nÒ
nhÊt do B§KH. NhiÒu ch¬ng tr×nh nghiªn
cøu nh»m øng phã víi B§KH ®· b¾t ®Çu
®îc thiÕt kÕ vμ triÓn khai. Tuy nhiªn, do
B§KH cã nh÷ng ®Æc ®iÓm ®Æc thï nªn
nh÷ng nghiªn cøu vÒ B§KH còng nh
nh÷ng nghiªn cøu nh»m ph©n tÝch kinh tÕ
B§KH ®· vμ ®ang gÆp ph¶i kh«ng Ýt nh÷ng
khã kh¨n th¸ch thøc. C¸c nghiªn cøu vÒ
kinh tÕ B§KH ë ViÖt Nam trong thêi gian
tíi cÇn chó ý ®Õn nh÷ng vÊn ®Ò g× ®Ó cã thÓ
®¹t ®îc nh÷ng kÕt qu¶ tèt nhÊt, gãp phÇn
gi¶m thiÓu nh÷ng ¶nh hëng tiªu cùc do
B§KH g©y ra lμ mét trong nh÷ng c©u hái
®ang ®îc quan t©m. ChÝnh v× thÕ nghiªn
cøu nμy ®îc thùc hiÖn nh»m: (1) kh¸i qu¸t
t×nh tr¹ng B§KH, nh÷ng ¶nh hëng cña
B§KH vμ nh÷ng biÖn ph¸p øng phã víi
B§KH ë ViÖt Nam; (2) t×m hiÓu nh÷ng khã
kh¨n vμ th¸ch thøc trong ph©n tÝch kinh tÕ
cña B§KH vμ (3) tãm lîc mét sè vÊn ®Ò ®Æt
ra ®èi víi ph©n tÝch kinh tÕ B§KH ë ViÖt
Nam hiÖn nay.
2. PH¦¥NG PH¸P NGHI£N CøU
C¸c th«ng tin vμ sè liÖu thø cÊp trong
nghiªn cøu nμy chñ yÕu ®îc thu thËp tõ c¸c
tμi liÖu ®· ®îc c«ng bè cña Bé Tμi nguyªn
vμ M«i trêng, Bé N«ng nghiÖp vμ Ph¸t
triÓn N«ng th«n, vμ tõ c¸c b¸o c¸o cã liªn
quan kh¸c ®· ®îc c«ng bè hoÆc ®¨ng t¶i
trªn internet. Ngoμi ra ph¬ng ph¸p chuyªn
gia ®îc sö dông ®Ó thu thËp ý kiÕn ®¸nh
gi¸ cña mét sè chuyªn gia trong lÜnh vùc
B§KH. Ph¬ng ph¸p tiÕp cËn hÖ thèng,
ph¬ng ph¸p thèng kª m« t¶ vμ ph©n tÝch so
s¸nh lμ nh÷ng ph¬ng ph¸p chñ yÕu ®îc sö
dông trong nghiªn cøu nμy ®Ó ph©n tÝch c¸c
vÊn ®Ò lý luËn vμ thùc tiÔn cña B§KH,
nh÷ng th¸ch thøc trong ph©n tÝch kinh tÕ
B§KH.
3. KÕT QU¶ NGHI£N CøU
3.1. Tæng quan vÒ B§KH, t¸c ®éng cña
B§KH vμ c¸c biÖn ph¸p thÝch øng ë
ViÖt Nam
3.1.1. Kh¸i qu¸t t×nh h×nh B§KH ë ViÖt Nam
B§KH ®· vμ ®ang diÔn ra víi tèc ®é
ngμy cμng nhanh chãng vμ cã nh÷ng biÓu
hiÖn râ rÖt. Trong 50 n¨m qua (tõ 1958 -
2007) nhiÖt ®é trung b×nh n¨m ë ViÖt Nam
®· t¨ng lªn 0,5 - 0,7oC vμ tèc ®é t¨ng trong
nh÷ng thËp kû gÇn ®©y cã xu híng ngμy
cμng cao h¬n. Còng trong thêi gian ®ã, theo
sè liÖu quan tr¾c t¹i tr¹m Cöa ¤ng vμ Hßn
DÊu, mùc níc biÓn ®· t¨ng lªn kho¶ng 20
cm. Sè ®ît kh«ng khÝ l¹nh ¶nh hëng tíi
ViÖt Nam trong hai thËp kû gÇn ®©y gi¶m ®i
râ rÖt. Sè ngμy ma phïn trung b×nh n¨m
gi¶m dÇn vμ chØ cßn gÇn mét nöa trong 10
n¨m gÇn ®©y (MONRE, 2009). Sè c¬n b·o cã
cêng ®é m¹nh nhiÒu h¬n, mïa b·o cã kÕt
thóc muén h¬n, nhiÒu c¬n b·o cã quü ®¹o bÊt
thêng. KhÝ hËu cã nh÷ng biÓu hiÖn dÞ
thêng, ®iÓn h×nh lμ sù xuÊt hiÖn ®ît kh«ng
khÝ l¹nh g©y rÐt ®Ëm, rÐt h¹i kÐo dμi ®Çu
n¨m 2008 vμ xuÊt hiÖn nh÷ng ®ît n¾ng nãng
bÊt thêng.
Nguyn Mu Dũng
352
B¶ng 1. Mùc níc biÓn d©ng (cm) so víi thêi kú 1980 - 1999)
Các mc thi gian
Kch bn
2020 2030 2050 2060 2080 2010
1. Phát thi thp 11 17
28 35 50 65
2. Phát thi trung bình 12 17 30 37 54 75
3. Phát thi cao 12 17 33 44 71
100
Ngun: MONRE, 2009
B¶ng 2. Møc t¨ng nhiÖt ®é trung b×nh n¨m (oC) so víi thêi kú 1980 - 1999
Các mc thi gian
Vùng
2020 2030 2050 2060 2080 2100
1. Tây Bc 0,5 0,7÷0,8 1,2÷1,3 1,4÷1,7 1,6÷2,4 1,7÷3,3
2. Đông Bc 0,5 0,7 1,2÷1,3 1,4÷1,6 1,6÷2,3 1,7÷3,2
3. Đồng bng Bc B 0,5 0,7 1,2÷1,3 1,4÷1,6 1,5÷2,3 1,6÷3,1
4. Bc Trung B 0,6 0,8÷0,9 1,4÷1,5 1,6÷1,8 1,8÷2,6 1,9÷3,6
5. Nam Trung B 0,4 0,6 0,9÷1,0 1,0÷1,2 1,2÷1,8 1,2÷2,4
6. Tây Nguyên 0,3 0,5 0,8 0,9÷1,0 1,0÷1,5 1,1÷2,1
7. Nam B 0,4 0,6 1,0 1,1÷1,3 1,3÷1,9 1,4÷2,6
Ngun: MONRE, 2009
Theo kÕt qu¶ dù b¸o cña mét sè nghiªn
cøu th× nhiÖt ®é trung b×nh ë ViÖt Nam cã
thÓ t¨ng thªm 3oC, mùc níc biÓn cã thÓ
d©ng lªn thªm 1 m vμo n¨m 2100 (MONRE,
2009). Theo IPCC (2007), nhiÖt ®é trung
b×nh ë vïng §«ng Nam ¸ sÏ t¨ng thªm
3,77oC vμo cuèi thÕ kû nμy, thêi tiÕt sÏ trë
lªn kh« h¬n, mùc níc biÓn toμn cÇu sÏ d©ng
lªn 59 cm, thËm chÝ cã thÓ d©ng cao h¬n 1 m
theo íc tÝnh cña mét sè chuyªn gia khÝ hËu
nÕu tÝnh ®Õn c¶ yÕu tè b¨ng tan nhanh ë
s«ng b¨ng vμ d¶i b¨ng.
3.1.2. T¸c ®éng cña B§KH ®èi víi ViÖt Nam
Theo kÕt qu¶ ®¸nh gi¸ cña Uû ban liªn
ChÝnh phñ vÒ B§KH (IPCC, 2007), kÕt qu¶
nghiªn cøu cña Ng©n hμng thÕ giíi
(Dasgupta, 2007), cña Ch¬ng tr×nh Kinh tÕ
m«i trêng §«ng Nam ¸ (Yusuf & Francisco,
2009) vμ nh÷ng nghiªn cøu s¬ bé ban ®Çu
cña c¸c nhμ khoa häc ViÖt Nam (TrÇn Thôc,
2007; §μo Xu©n Häc, 2009...) th× B§KH sÏ cã
nh÷ng t¸c ®éng nghiªm träng ®Õn sù ph¸t
triÓn kinh tÕ x· héi cña ViÖt Nam vμ cÇn
tiÕp tôc ®îc nghiªn cøu. Theo Bé Tμi
nguyªn vμ M«i trêng (MONRE, 2009),
B§KH g©y ra nh÷ng t¸c ®éng tiÒm tμng ®Õn
c¸c lÜnh vùc vμ khu vùc kh¸c nhau bao gåm
t¸c ®éng ®Õn tμi nguyªn níc; t¸c ®éng ®Õn
s¶n xuÊt n«ng nghiÖp vμ an ninh l¬ng thùc;
t¸c ®éng ®Õn l©m nghiÖp; t¸c ®éng ®Õn thñy
s¶n; t¸c ®éng ®Õn ngμnh n¨ng lîng, ngμnh
giao th«ng vËni, ngμnh c«ng nghiÖp vμ
x©y dùng, ngμnh v¨n hãa, thÓ thao, du lÞch,
dÞch vô; t¸c ®éng ®Õn søc kháe con ngêi.
HÇu hÕt nh÷ng t¸c ®éng nμy ®Òu lμ nh÷ng
t¸c ®éng tiªu cùc, ®Æt ra nh÷ng th¸ch thøc
lín trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ cña
®Êt níc.
3.1.3. øng phã víi B§KH ë ViÖt Nam
NhËn thøc râ ¶nh hëng cña B§KH,
chÝnh phñ ViÖt Nam ®· triÓn khai thùc hiÖn
mét lo¹t c¸c ch¬ng tr×nh, dù ¸n nh»m n©ng
Tng quan v biến đổi khí hu và nhng thách thc trong phân tích kinh tế biến đổi khí hu...
353
cao kh¶ n¨ng gi¶m thiÓu vμ thÝch øng víi
B§KH, ®¶m b¶o sù ph¸t triÓn bÒn v÷ng cña
®Êt níc. Th¸ng 11/2007, Thñ tíng ChÝnh
phñ ®· phª duyÖt ChiÕn lîc quèc gia phßng,
chèng vμ gi¶m nhÑ thiªn tai ®Õn n¨m 2020
(QuyÕt ®Þnh sè 172/2007/Q§-TTg); th¸ng
7/2008, Bé Tμi nguyªn M«i trêng ®· x©y
dùng Ch¬ng tr×nh môc tiªu quèc gia øng
phã víi B§KH; th¸ng 9/2008, Bé N«ng
nghiÖp vμ PTNT ®· phª duyÖt Khung
ch¬ng tr×nh hμnh ®éng thÝch øng víi B§KH
cña ngμnh n«ng nghiÖp vμ PTNT giai ®o¹n
2008-2020 (QuyÕt ®Þnh sè 2730/Q§-BNN-
KHCN); trong n¨m 2008, ViÖn Quy ho¹ch
thuû lîi ®· triÓn khai nghiªn cøu vμ b¸o c¸o
vÒ ¶nh hëng cña níc biÓn d©ng ®Õn ngËp
lôt vμ x©m nhËp mÆn ®èi víi ®ång b»ng s«ng
Cöu Long, ®ång b»ng s«ng Hång vμ khu vùc
ven biÓn miÒn Trung...
Ch¬ng tr×nh môc tiªu quèc gia øng phã
víi B§KH ®· ®îc ChÝnh phñ phª duyÖt
theo QuyÕt ®Þnh sè 158/2008/Q§-TTg bao
gåm 3 giai ®o¹n lμ giai ®o¹n khëi ®éng (2009
- 2010), giai ®o¹n triÓn khai (2011 - 2015) vμ
giai ®o¹n ph¸t triÓn (sau 2015). Môc tiªu
chiÕn lîc cña ch¬ng tr×nh lμ ®¸nh gi¸ ®îc
møc ®é t¸c ®éng cña B§KH ®èi víi c¸c lÜnh
vùc, ngμnh vμ ®Þa ph¬ng trong tõng giai
®o¹n vμ x©y dùng ®îc kÕ ho¹nh hμnh ®éng
cã tÝnh kh¶ thi ®Ó øng phã hiÖu qu¶ víi
B§KH cho tõng giai ®o¹n ng¾n h¹n vμ dμi
h¹n nh»m ®¶m b¶o sù ph¸t triÓn bÒn v÷ng
cña ®Êt níc... §Ó ®¹t môc tiªu cña ch¬ng
tr×nh ®· ®Ò ra, dù tÝnh kinh phÝ cÇn cho
nh÷ng ho¹t ®éng thùc hiÖn ch¬ng tr×nh giai
®o¹n 2009 - 2015 (kh«ng bao gåm kinh phÝ
triÓn khai c¸c kÕ ho¹ch hμnh ®éng cña c¸c
bé, ngμnh, ®Þa ph¬ng) lμ 1.965 tû ®ång.
Ngoμi ra, c¸c tØnh vμ thμnh phè ®Òu ®·
vμ ®ang x©y dùng, triÓn khai chiÕn lîc øng
phã víi B§KH cña ®Þa ph¬ng m×nh. C¸c
céng ®ång d©n c, c¸c hé gia ®×nh còng ®· cã
nh÷ng chiÕn lîc øng phã víi t×nh tr¹ng
B§KH. KÕt qu¶ cña mét sè nghiªn cøu gÇn
®©y (NguyÔn Quèc ChØnh, 2008; Hoμng TriÖu
Huy, 2008…) cho thÊy, c¸c hé gia ®×nh vμ
chÝnh quyÒn ®Þa ph¬ng ®· øng phã víi
B§KH theo nhiÒu c¸ch kh¸c nhau nh thay
®æi gièng c©y trång, c¶i t¹o hÖ thèng m¬ng
tíi tiªu, x©y dùng hoÆc gia cè nhμ cöa, thay
®æi thêi gian nu«i trång thuû s¶n... Tuy
nhiªn, viÖc ®¸nh gi¸ nh÷ng chiÕn lîc thÝch
øng nμy cÇn tiÕp tôc ®îc nghiªn cøu ®Ó lùa
chän ra chiÕn lîc thÝch øng phï hîp, hiÖu
qu¶ vμ bÒn v÷ng nhÊt.
3.2. Nh÷ng th¸ch thøc trong ph©n tÝch
kinh tÕ biÕn ®æi khÝ hËu
Cã thÓ nãi ph©n tÝch kinh tÕ B§KH lμ
mét c«ng viÖc ®Çy th¸ch thøc do c¸c mèi liªn
hÖ t¸c ®éng qua l¹i lÉn nhau gi÷a B§KH vμ
ph¸t triÓn kinh tÕ, do tÝnh kh«ng ch¾c ch¾n
trong c¶ viÖc dù b¸o t×nh tr¹ng B§KH vμ
viÖc triÓn khai c¸c biÖn ph¸p thÝch øng. Tuy
kh«ng râ rμng nhng c¸c ph©n tÝch kinh tÕ
B§KH hiÖn nay cã thÓ ®îc chia ra lμm ba
híng chÝnh: ph©n tÝch ¶nh hëng cña
B§KH ®Õn ph¸t triÓn kinh tÕ; ph©n tÝch c¸c
biÖn ph¸p nh»m h¹n chÕ t×nh tr¹ng tr¸i ®Êt
nãng lªn; vμ ph©n tÝch c¸c biÖn ph¸p thÝch
øng víi B§KH.
3.2.1. Th¸ch thøc trong ph©n tÝch ¶nh hëng
cña B§KH ®Õn c¸c ngμnh kinh tÕ
MÆc dï cã sù thèng nhÊt r»ng, tr¸i ®Êt
sÏ nãng lªn ë mét møc ®é nhÊt ®Þnh, tuy
nhiªn sù kh«ng ch¾c ch¾n c¶ vÒ khÝa c¹nh
khoa häc (nhiÖt ®é sÏ t¨ng thªm bao
nhiªu...?) vμ khÝa c¹nh kinh tÕ (kÕt qu¶ cña
sù thay ®æi ®ã sÏ nh thÕ nμo?) lμm cho viÖc
dù b¸o vμ ®¸nh gi¸ c¸c ¶nh hëng cña t×nh
tr¹ng tr¸i ®Êt nãng lªn gÆp rÊt nhiÒu khã
kh¨n th¸ch thøc. H¬n n÷a, do mçi vïng, mçi
®Þa ph¬ng cã nh÷ng ®Æc ®iÓm ®Æc thï nªn
¶nh hëng cña B§KH kh«ng gièng nhau
gi÷a c¸c vïng, gi÷a c¸c ®Þa ph¬ng. Bªn
c¹nh ®ã, mét sè ¶nh hëng cã thÓ mang tÝnh
tÝch cùc trong khi mét sè ¶nh hëng kh¸c
mang tÝnh tiªu cùc, mét sè ¶nh hëng lμ
t¬ng ®èi nhá trong khi mét sè ¶nh hëng
kh¸c lμ rÊt trÇm träng... ChÝnh v× vËy ph©n
tÝch ¶nh hëng cña B§KH ®Õn c¸c ngμnh
kinh tÕ thùc sù lμ mét th¸ch thøc lín ®èi víi
Nguyn Mu Dũng
354
c¸c nhμ nghiªn cøu trªn thÕ giíi còng nh
c¸c nhμ nghiªn cøu cña ViÖt Nam.
§· cã kh¸ nhiÒu c¸c nghiªn cøu ph©n
tÝch ¶nh hëng cña B§KH ®Õn c¸c ngμnh
kinh tÕ. Tuy nhiªn c¸c kÕt qu¶ nghiªn cøu
thêng cã sù kh¸c biÖt kh¸ lín vÒ møc ®é
¶nh hëng, hay thiÖt h¹i do B§KH g©y ra.
Ch¼ng h¹n ®èi víi s¶n xuÊt n«ng nghiÖp -
mét ngμnh ®îc ph©n tÝch nhiÒu nhÊt trong
bèi c¶nh B§KH, c¸c nhμ nghiªn cøu vÒ ¶nh
hëng cña B§KH ®èi víi nÒn n«ng nghiÖp
cña Mü còng cã nh÷ng íc tÝnh rÊt kh¸c
nhau: dao ®éng tõ gi¸ trÞ ngμnh n«ng nghiÖp
sÏ gi¶m ®i 25% ®Õn sÏ t¨ng lªn 20%
(Hanemann, 2008). §iÒu nμy lμ do mèi quan
hÖ t¬ng t¸c gi÷a khÝ hËu vμ sù sinh trëng
ph¸t triÓn cña c©y trång lμ rÊt phøc t¹p:
B§KH cã thÓ ¶nh hëng ®Õn n¨ng suÊt vμ
chÊt lîng s¶n phÈm, ®Õn nhu cÇu níc tíi,
®Õn t×nh tr¹ng s©u bÖnh, cá d¹i, ®Õn tÇng
ozone... Sù kh¸c biÖt vÒ tÝnh to¸n ¶nh hëng
cña B§KH còng x¶y ra ®èi víi hÇu hÕt c¸c
ngμnh, c¸c lÜnh vùc kh¸c. Theo Hanemann
(2008), sù kh¸c biÖt nμy lμ do sù kh«ng
thèng nhÊt trong nhËn thøc vÒ thiÖt h¹i mμ
B§KH g©y ra vμ ý nghÜa cña tÝnh khÈn cÊp
®èi víi viÖc thùc hiÖn c¸c hμnh ®éng øng
phã.
3.2.2. Th¸ch thøc trong ph©n tÝch c¸c biÖn
ph¸p nh»m h¹n chÕ t×nh tr¹ng tr¸i
®Êt nãng lªn
B§KH lμ do hiÖu øng khÝ nhμ kÝnh g©y
ra, tuy nhiªn khÝ quyÓn mang nh÷ng ®Æc
tÝnh cña hμng ho¸ c«ng céng (kh«ng ai së
h÷u, ai còng cã thÓ sö dông vμ kh«ng ai ph¶i
tr¶ tiÒn cho viÖc sö dông ®ã). ChÝnh v× vËy
B§KH lμ mét vÊn ®Ò mang tÝnh toμn cÇu vμ
v× thÕ cÇn cã nh÷ng gi¶i ph¸p mang tÝnh
toμn cÇu. Nh×n chung c¸c nhμ khoa häc hiÖn
nay ®Òu thèng nhÊt r»ng ®Ó h¹n chÕ t×nh
tr¹ng nãng lªn cña tr¸i ®Êt th× ph¶i gi¶m
lîng ph¸t th¶i khÝ nhμ kÝnh. Trong khi
gi¶m lîng khÝ th¶i nhμ kÝnh lμ cÇn thiÕt ®Ó
ng¨n chÆn sù nãng lªn cña tr¸i ®Êt th× c¸c
biÖn ph¸p thÝch øng víi B§KH lμ thiÕt yÕu
®Ó gi¶m vμ tèi thiÓu ho¸ møc ®é thiÖt h¹i do
B§KH g©y ra.
Trong 20 n¨m qua ®· cã rÊt nhiÒu
nghiªn cøu nh»m ph©n tÝch c¸c lîi Ých vμ chi
phÝ cña c¸c biÖn ph¸p h¹n chÕ t×nh tr¹ng
tr¸i ®Êt nãng lªn. Mét sè nhμ nghiªn cøu ®·
cè g¾ng tÝch hîp c¸c kÕt qu¶ nghiªn cøu vμo
trong m« h×nh mang tÝnh chÊt vïng hoÆc
toμn cÇu vÒ t¨ng trëng kinh tÕ vμ B§KH,
qua ®ã ®¸nh gi¸ c¸c ®Ò xuÊt chÝnh s¸ch liªn
quan ®Õn B§KH. NhiÒu nghiªn cøu ®· íc
tÝnh chi phÝ cña c¸c biÖn ph¸p qu¶n lý lîng
khÝ th¶i nh»m h¹n chÕ t×nh tr¹ng B§KH.
Tuy nhiªn nh÷ng nghiªn cøu ®ã vμ kÕt luËn
cña chóng chØ cã thÓ ®îc coi lμ nh÷ng minh
ho¹ tæng qu¸t h¬n lμ viÖc tÝnh to¸n chÝnh x¸c
chi phÝ cña viÖc thùc thi chÝnh s¸ch ®Ò xuÊt.
C¸c nhμ ph©n tÝch thêng ®Æt ra rÊt nhiÒu
nh÷ng gi¶ ®Þnh ®Ó ®¬n gi¶n ho¸ qu¸ tr×nh
tÝnh to¸n. HÇu hÕt c¸c nghiªn cøu ®Òu bá
qua mét sè lÜnh vùc quan träng cã thÓ bÞ ¶nh
hëng bëi c¸c chÝnh s¸ch ®Ò xuÊt ®ã (ch¼ng
h¹n cha ®Ò cËp ®Õn sù kh¸c biÖt gi÷a c¸c
lo¹i khÝ th¶i, vÊn ®Ò c«ng nghÖ gi¶m th¶i,
vÊn ®Ò ®Æt ra gi÷a c¸c níc, gi÷a c¸c thÕ
hÖ…). MÆc dï vËy, nh÷ng nghiªn cøu tæng
hîp ®ã còng gióp cho viÖc x¸c ®Þnh ®îc møc
®é quan träng cña c¸c yÕu tè, chØ ra ®îc
nh÷ng yÕu tè quan träng nhÊt vμ cung cÊp
c¸c th«ng tin cã gi¸ trÞ cho c¸c nhμ ho¹ch
®Þnh chÝnh s¸ch.
Ngoμi c¸c biÖn ph¸p gi¶m khÝ th¶i tõ c¸c
nhμ m¸y c«ng nghiÖp, c¸c ph¬ng tiÖn giao
th«ng..., mét sè nghiªn cøu ®· chØ ra c¸c biÖn
ph¸p cã hiÖu qu kh¸c ®Ó gim lîng khÝ
th¶i vμo trong m«i trêng. Nh÷ng biÖn ph¸p
nμy bao gåm: duy tr× vμ t¨ng diÖn tÝch rõng;
qu¶n lý s¶n xuÊt n«ng nghiÖp theo híng
gi¶m lîng khÝ ph¸t th¶i th«ng qua sö dông
®Êt hîp lý, t¨ng cêng sö dông ph©n h÷u c¬,
kh«i phôc nh÷ng vïng ®Êt bÞ suy tho¸i; t¨ng
cêng sö dông n¨ng lîng cã thÓ t¸i t¹o.....
Tuy nhiªn nh÷ng ph©n tÝch kinh tÕ cña c¸c
biÖn ph¸p nμy trªn thÕ giíi còng nh ë ViÖt
Nam vÉn cßn rÊt h¹n chÕ.