TR NG ĐI H C S PH M HÀ N IƯỜ Ạ Ọ Ư Ạ Ộ
KHOA SINH H CỌ
BÀI TI U LU NỂ Ậ
B O T N LOÀI RÙA QUÝ HI M NH T TRÊN TH GI I T IẢ Ồ Ế Ấ Ế Ớ Ạ
VI T NAM – RÙA HOÀN KI MỆ Ế
Chuyên ngành: Lý lu n và ph ng pháp d y h c Sinh h c ậ ươ ạ ọ ọ
Ng i h ng d n: PGS.TS. Mai S Tu nườ ướ ẫ ỹ ấ
Sinh viên th c hi n: Cao Th Dungự ệ ị
L p: Sinh CH-K24ớ
1
Hà N i, năm 2015ộ
2
M C L CỤ Ụ
3
M ĐUỞ Ầ
Rùa đóng vai trò quan tr ng trong h sinh thái t nhiên. Rùa n c là đngọ ệ ự ướ ộ
v t ăn t p, th c ăn c a chúng th ng là các loài cá nh , c cho đn tôm tép, giun,ậ ạ ứ ủ ườ ỏ ỏ ế
c, d … Chúng t o thành chu i th c ăn d i n c. S tăng, gi m hay bi n m tố ế ạ ỗ ứ ướ ướ ự ả ế ấ
c a m t m t xích cũng s gây ra ph n ng dây chuy n, nh h ng tiêu c c đnủ ộ ắ ẽ ả ứ ề ả ưở ự ế
đi s ng c a nhi u loài sinh v t và con ng i.ờ ố ủ ề ậ ườ
Ngoài ra, rùa cũng là loài bò sát có vai trò vô cùng quan tr ng đi v i conọ ố ớ
ng i. Chúng là lo i th c ph m giàu protein, mai và y m rùa đc s d ng làmườ ạ ự ẩ ế ượ ủ ụ
đ trang trí, s n xu t đ gia d ng. V i t m quan tr ng đó, chúng không ng ng bồ ả ấ ồ ụ ớ ầ ọ ừ ị
khai thác. Trên th gi i có r t ít qu n th rùa không b nh h ng b i tình tr ngế ớ ấ ầ ể ị ả ưở ở ạ
khai thác có ch ý ho c đánh b t không chú ý. H n n a n i sinh s ng b thu h p,ủ ặ ắ ơ ữ ơ ố ị ẹ
d ch b nh và nhi u nguyên nhân khác đang đe d a nghiêm tr ng t i s t n t i vàị ệ ề ọ ọ ớ ự ồ ạ
phát tri n c a rùa. Nhi u n i đã nghiêm c m săn b t rùa, thay vào đó là xây d ngể ủ ề ơ ấ ắ ự
các khu b o t n nh m phát tri n kinh t g n v i phát tri n b n v ng.ả ồ ằ ể ế ắ ớ ể ề ữ
Trong danh sách 10 loài rùa nguy c p nh t th gi i đc t ch c B o t nấ ấ ế ớ ượ ổ ứ ả ồ
Qu c t (CI) công b , loài rùa H Hoàn Ki m, Hà N i, m c báo đng caoố ế ố ở ồ ế ộ ở ứ ộ
nh t. Thông tin này đc chuyên gia b o t n rùa Peter Paul Van Dijk, giám đcấ ượ ả ồ ố
t ch c b o t n Qu c t ti n hành nghiên c u và đa ra hôm 10/9/2010. Ti n sĩổ ứ ả ồ ố ế ế ứ ư ế
cho hay: “N u chúng ta không hành đng ngay bây gi đ b o v môi tr ngế ộ ờ ể ả ệ ườ
s ng c a rùa và áp d ng các biên pháp m nh m h n trong vi c ngăn ch n muaố ủ ụ ạ ẽ ơ ệ ặ
bán rùa làm v t nuôi và th c ăn thì chúng ta s ph i đng tr c m t vi n c nhậ ứ ẽ ả ứ ướ ộ ễ ả
th c t là không còn nhìn th y rùa vĩnh vi n” [1].ự ế ấ ễ
Chính vì v y tôi đã quy t đnh nghiên c u đ tài ậ ế ị ứ ề “B o t n loài rùa quýả ồ
hi m nh t trên th gi i t i Vi t Nam – Rùa Hoàn Ki m”ế ấ ế ớ ạ ệ ế .
Đ tài đc nghiên c u nh m m c đích nâng cao tính c p thi t c a vi cề ượ ứ ằ ụ ấ ế ủ ệ
b o t n rùa Hoàn Ki m, t đó có nh ng bi n pháp c th thi t th c cho vi cả ồ ế ừ ữ ệ ụ ể ế ự ệ
b o t n.ả ồ
Đ đt đc đi u đó, đ tài đã s d ng các ph ng pháp nghiên c u nhể ạ ượ ề ề ử ụ ươ ứ ư
ph ng pháp thu th p, x lý thông tin, ph ng pháp phân tích, t ng h p, hươ ậ ử ươ ổ ợ ệ
th ng hóa thông tin…ố
4
Ngoài ph n M đu, K t lu n, bài ti u lu n bao g m nh ng n i dung sau:ầ ở ầ ế ậ ể ậ ồ ữ ộ
1. Rùa Hoàn Ki m v i t nhiên và xã h i.ế ớ ự ộ
2. B o t n loài rùa quý hi m nh t trên th gi i t i Vi t Nam – Rùa Hoàn Ki m .ả ồ ế ấ ế ớ ạ ệ ế
1. RÙA HOÀN KI M V I T NHIÊN VÀ XÃ H IẾ Ớ Ự Ộ
1.1. Các ngh quy t c a Chính ph v b o v đng v t quý hi mị ế ủ ủ ề ả ệ ộ ậ ế
Ngày 12/11/2013, Ngh đnh 160/2013/NĐ-CP đc Chính ph Vi t Namị ị ượ ủ ệ
ban hành nh m quy đnh tiêu chí xác đnh loài và ch đ qu n lý loài thu c danhằ ị ị ế ộ ả ộ
m c loài nguy c p, quý, hi m đc u tiên b o v . Đc bi t, 10 loài rùa có tênụ ấ ế ượ ư ả ệ ặ ệ
trong danh m c các loài đc b o v hoàn toàn. Trong s đó, 7 loài đã đc b oụ ượ ả ệ ố ượ ả
v theo các văn b n hi n hành, rua Hoàn Ki m đc đa vào ph l c I [4].ệ ả ệ ế ượ ư ụ ụ
Ngh đnh 32/2006/NĐ-CP v Qu n lý th c v t r ng, đng v t r ng nguyị ị ề ả ự ậ ừ ộ ậ ừ
c p, quý, hi m và Ngh đnh 59/2005/NĐ-CP v đi u ki n kinh doanh m t sấ ế ị ị ề ề ệ ộ ố
ngành ngh th y s n. Ba loài quan tr ng đc b sung là rùa h p trán vàng mi nề ủ ả ọ ượ ổ ộ ề
B c (Cuora galbinifrons), rùa Hoàn Ki m (Rafetus swinhoei) (hai loài c c k nguyắ ế ự ỳ
c p -CR) và loài Gi i (Pelochelys cantorii) (loài nguy c p – EN). L n đu tiên baấ ả ấ ầ ầ
loài quý hi m trên đc đa vào b o v c p qu c gia. Trong đó, rùa Hoànế ượ ư ả ệ ở ấ ố
Ki m đã tr thành loài có nguy c tuy t ch ng cao nh t trên th gi i vì c loàiế ở ơ ệ ủ ấ ế ớ ả
ch còn b n cá th . Vì v y, công tác b o t n loài này c n đc u tiên hàng đuỉ ố ể ậ ả ồ ầ ượ ư ầ
[4].
UBND thành ph Hà N i giao trách nhi m cho s NN&PTNT xây d ng kố ộ ệ ở ự ế
ho ch qu n lý tài nguyên th y s n trong khu v c h , đnh k phân tích m uạ ả ủ ả ự ồ ị ỳ ẫ
n c, x lý môi tr ng, đánh giá b o t n ngu n l i th y s n. Đc bi t, lãnh đoướ ử ườ ả ồ ồ ợ ủ ả ặ ệ ạ
thành ph yêu c u c n “đm b o ngu n th c ăn cho Rùa h Hoàn Ki m”. Cũngố ầ ầ ả ả ồ ứ ồ ế
theo quy t đnh c a Thành ph , s này có trách nhi m đánh giá, nghiên c u, phânế ị ủ ố ở ệ ứ
tích tác h i c a các loài th y s n có nh h ng tiêu c c t i h sinh thái c a hạ ủ ủ ả ả ưở ự ớ ệ ủ ồ
Hoàn Ki m.; t ch c các ho t đng b o t n các loài th y s n, gi ng loài th yế ổ ứ ạ ộ ả ồ ủ ả ố ủ
sinh v t b n đa, ngu n gien và m t s h sinh thái t i khu v c h đ đm b oậ ả ị ồ ộ ố ệ ạ ự ồ ể ả ả
s phát tri n h sinh thái trong hự ể ệ ồ
Theo đ ngh c a B Tài nguyên và Môi tr ng, Ch ng trình b o t n rùaề ị ủ ộ ườ ươ ả ồ
châu Á (ATP) và Trung tâm B o t n Rùa (TCC) - V n Qu c gia Cúc Ph ng đãả ồ ườ ố ươ
5
