Trước khi dùng thuốc nhỏmũi, đểthuốc vào một chén nướcấmđểhâm cho thuốcấm lên.
- XÔNG - Đổnước nóng vào bồn tắm hay một chậu lớn rồi pha một thìa súp dầu khuynh diệp hoặc
benjoin vào. Phòng tắmđóng kín đểhơi bốc lên không bịthoát ra ngoài. Bếcháu bé trên tay hoặcđể
cháu chơiởdưới sàn có trải khǎn. Khoác một khǎn tắm quanh người Bé, không cần mặc quần áo. Mồ
hôi Bé sẽra nhiều. Hơi nước nóng có dầu sẽthấm qua da được Bé thởhít vào phổi.
Sau khi Bé ra mồhôi, quấn khǎn quanh người rồi bếra khỏi phòng tắm, lau khô người cho Bé. Chú ý
không đểBé bịlạnh khi ra khỏi phòng. Phương pháp này rất tốt cho trẻem bịsốt vì đau họng.
- THụT - Lấy nướcđun sôi, đểnguội, nhưng còn ấm. Cho thuốcđãđược bác sĩchỉđịnh vào nước. Nếu
chỉmuốn cho Bé ịđược, cho 1/2 muỗng cà-phê thuốc bicarbonate de soude hoặc một muỗng cà-phê dầu
ô-liu hay parafine nguyên chất vào nước khuấy nước cho thuốc tan.
Dùng ống bóp hút nước lên bôi trơnđầuống, bằng vadơlin, đưađầuống từtừvào hậu môn rồi bóp nhẹ
ống cho nước từtừvào ruột. Khi nướcđã vào hết, rút ống ra và bóp 2 bên mông Bé cho khít lạiđểgiữ
nước trong 2 - 3 phút, rồi cho Bé ngồi bô đểBé "đi" ra.
6. Một sốđộng tác chuyên môn.
ĐắP GạCẩM - Theo sựchỉđịnh của bác sĩ, nếu bạn cầnđắp gạc lên một vết thương hoặc cái nhọt, lấy
một miếng gạc ngâm vào nướcấm có pha cồn 90o(pha 1 thìa súp cồn vào 1 bát nước). Đặt gạc lên nhọt
và cứ10 - 15 phút, lại làm lại.
ĐứT TAY HOặC VếT THƯƠNG - Việcđầu tiên là rửa vết thương. Rửa kỹbằng xà phòng, không đểđất,
cát hoặc gai ởlại trong thịt. Sau đó bôi thuốc sát trùng, trước khi bǎng lại.
DùNG BǍNG DíNH (BǍNG KEO) - Các loại bǎng dính có sẵn gạc và thuốc sát trùng đều có bán sẵnở
hiệu thuốc. Dùng loại bǎng này cũng phải thay hàng ngày. Nếu trong ngày, bǎng bịbẩn, phải thay cái
khác.
BUộC BǍNG - Nếu vết thương chảy máu, cần rửa sạch, bôi thuốc sát trùng, đắp một miếng gạc lên rồi
lấy cuốn bǎng buộc lại. Không được buộc chặtđểmáu vẫn lưu thông được phải làm sao đểchỗcó vết
thương không vì buộc bǎng mà phồng lên tím lại, và sờthấy lạnh.
Nếu buộc bǎng ởđầu, đểkhi ngủbǎng không bịtuột ra đội cho trẻmột cái mũlưới hay mũngủ.
NHƯNG ĐIềU CầN TRáNH - Khi chườm nóng cho các cháu bằng các dụng cụbằng cao su, túi chườm
v.v... phải xem cần thận nút của túi có kín không. Bọc một khǎn ngoài túi chườm trước khi chườm cho
trẻ. Có rất nhiều trẻbi bỏng vì chườm. Đối với những cháu nhỏ, không được dùng cồn, rượu long não
hay rượu bạc hà đểxoa vùng ngực nếu không có ý kiến và sựchỉđịnh của bác sĩ.
TIÊM CHíCH CHO TRẻ-Đối với các trẻsơsinh, người ta tránh không tiêm mông mà chỉtiêm vào bắp
đùi. Công việc này nên đểngười khác làm, bốmẹchỉnên đứng bên cạnh đểdỗdành và an ủi cháu chứ
không nên làm người phụtá cho người làm đau cháu.
7. Dùng thuốc cho trẻ.
Bé bịsốt và bạn cho rằng cháu bịviêm họng. Lần trước anh Bé cũng bịnhưvậy, và bác sĩ đã cho uống
thuốc. Loại thuốc này còn thừa, vẫnđểtrong tủthuốc. Vậy, có nên cho Bé uống thuốc ?
KHÔNG NÊN!
Vì có nhiều thứbệnh khác nhau cũng bắtđầu làm cho họng viêm đỏ. Nếu bạn cho cháu uống thuốc như
vậy, khi cần khám bệnh đểđiều trịcho cháu, bác sĩsẽgặp nhiều khó khǎn, vì những triệu chứng ban
đầu của bệnh chính đã bịthuốc làm biến mất rồi!
TRONg KHI CHƯA Có BáC Sĩ, BạN Có THểTRịBệNH CHO CHáU NHU THÊ NàO?
Nếu trẻ:
BịSổMũI : Nhỏthuốc nhỏmũi (sérum sinh học), dùng viên thuốcđặtởhậu môn có thành phần dầu
thông, dầu khuynh diệp.
BịĐI Tướt NHẹ- Trẻtrên 6 tháng: ngưng cho uống sữa, cho uống các dung dịch chống hiện tượng cơ
thểmất nước (có bán sẵnởhiệu thuốc), nước cà rốt, khoai tây nghiền, chuối nghiền.
BịTáO BóN - Dùng viên thuốcđặtởhậu môn hay dầu parafine.
BịHO - Dùng si rô ho có thành phần thuốc thực vật và không có Codeine.
BịGIậT MìNH, KHó NGủ- Nước hoa cam, loãng.
BịĐAU BụNG - Uống ít nước pha mật ong.
Ngoài những loại thuốc và biện pháp vô hại trên, không được cho trẻdùng bất cứthuốc gì nhất là các
loại thuốc kháng sinh và sulfamide, kểcảthuốc bôi ngoài da. Cần tránh cảcác loại thuốc nhỏmũi làm co
tếbào màng mũi nhưPrivine, Tizine, Naphtasoline...
Kểcảthuốc sốt aspirine cũng không được dùng tựdo, không có sựchỉđịnh của bác sĩ.
LIềU lượng KHáC NHAu, TáC DụNG KHáC NHAU
Cần cho trẻdùng thuốcđúng liều lượng, đúng cách dùng đãđược bác sĩchỉdẫn.
Nếu trẻkhông chịu uống thuốc hoặc uống không đủliều lượng do bác sĩchỉđịnh, cần phải báo cho bác
sĩ đểtìm cách điều trịkhác. Vì uống không đủliều, bệnh không khỏi.
Cần chú ý tuân theo đúng cách dùng thuốc: uống làm bao nhiêu lần trong ngày? mỗi lần cách nhau bao
lâu?
KHôNG Được Tựý TǍNG LIềU LượnG THUốC!
Thuốc uống quá liều sẽgây ngộđộc, tajo ra những phảnứng cơthểnhưmẩnđỏ, phát ban, chướng
bụng...
THáI ĐộCủA NGƯờI LớN KHI CHO TRẻUốNG THUốC
Không những cần làm sao cho trẻhiểu rằng phải uống thuốcđểkhỏi bệnh, mà người lớn cũng phải tin
nhưthếđểcó thái độcương quyết với trẻ. Mộtđứa trẻphải uống thuốc sẽnhìn vào thái độcương quyết
hay lưỡng lựcủa người lớnđểtùy cơứng xử.
Tuy vậy, nên giải thích cho Bé hơn là dùng biện pháp mạnh. Không bắt buộc nhưng cũng không nǎn nỉ.
Nên nói dịu dàng đểBé hiểu: việc uống thuốc là điều không thểkhác được! Tránh không ép uống thuốc
bằng sức mạnh, vì thuốc dù lỏng hay rắn, có thểxuống theo đường hô hấp vào phổi gây hậu quảrất
nguy hiểm.
CáC BIệN PHáP CHO TRẻUốNG THUốC: Nếu thuốc viên, tán ra thành bột rồi trộn với nướcđường.
Nếu thuốc có vịđắng, rấtđắng, nên pha với mứt quảcó vịchua hoặc mật, sôcôla, chuối nghiền. Nếu trẻ
nhè ra, cần coi xem cháu đã uống được bao nhiêu đểcho cháu uống thêm mà không quá liều lượng.
Tránh không trộn thuốc với các thứcǎn thường ngày của Bé nhưsữa, súp v.v..., vì nhưvậy, sau này Bé
nhìn thấy sữa sẽsợ, không chịu bú nữa.
- Thuốcđểtrong viên bao không nên lấy ra vì có thểloại thuốc này cần phảiđểlọt xuống dạdày rồi mới
đểcho tan.
- Si rô: Những thuốc loại si rô thường dễuống. Trước khi uống, nên lắcđều chai đựng thuốc.
- Viên đặtởhậu môn - Cần làm viên thuốcướt hoặc ngâm vào vadơlin trước khi nhét thuốc vào hậu môn
trẻ. Sau đó, giữmông trẻkhít lại vài phút đểthuốc không bịrơi ra.
THờI GIAN CHữA TRị
Bé sốt 40oC, bác sĩcho uống thuốc kháng sinh. Hôm nay, thân nhiệt của Bé đã xuống tới 36o8. Vậy, có
cần phải uống thuốc nữa hay không?
Vẫn cần phải uống thuốc cho đủliều lượng. Đểtrịkhỏi bệnh bằng thuốc kháng sinh, phải tiếp tục dùng
thuốc thêm một vài ngày, dù các triệu chứng bệnh đã mất. Thí dụtriệu chứng của bệnh viêm họng, hoặc
ho là sốt, khi hết sốt không có nghĩa là đã hết bệnh. Muốn khỏi dứt bệnh, phải dùng thuốc từ8 - 10 ngày.
Nếu không dùng thuốcđủliều lượng, có thểbịbệnh trởlại.
8. Tủthuốc gia đình.
ĐặT TủTHUốCởĐÂU?
Tủthuốc cầnđặtởvịtrí cao đểtrẻkhông với tớiđược và phải có khóa. Trẻnào cũng thích mởtủ. Khi
thấy các hộp thuốc lọthuốc nhỏxinh, trẻnào cũng muốn mởra và nếm thử.
Những ống thuốc aspirine và các chai thuốc an thần mà nhiều người lớn vẫn coi thường, lại thường là
những thủphạm gây ra nhiều vụngộđộc nhất cho trẻem :
Không nên đểtủthuốcởnhững nơiẩm hoặc nóng.
Trong tủ. thuốc nên có :
- Bông, gạc
- Bǎng buộc, bǎng dính (keo)
- Kéo
- Kẹp
-ống thụt
- 1 lọsérum sinh học
- 1 bình thuốc sát trùng
- 1 ống cặp sốt
- 1 lọxà phòng nước
- 1 hộp viên nhuận tràng loạiđặt hậu môn
- 1 ống va-dơ-lin
- 1 ống aspirine hay paracétamol dạng viên, gói, hoặc loạiđặtởhậu môn như: Efferalgan, Dolipral...
Ngoài ra, có thểcó một hộp bǎng cầm máu loại "Stop hémo": bǎng + gạc có thấm chất cầm máu.
GIữTHUốC THếNàO?
Thỉnh thoảng, chúng ta nên coi lại các thứthuốcởtrong tủthuốcđểxem loại nào còn dùng được, loại
nào nên vứtđi, thứnào đã dùng hết, phải mua bổsung.
- Những ống thuốc tiêm (chích): nếu còn hộp thì hạn ngày còn dùng được, có ghi ởvỏhộp.
- Loại thuốc kháng sinh và sulfamide: thuốc dùng thừa nên vứtđi vì những thuốc này khi dùng phải do
bác sĩchỉđịnh.
- Thuốc viên, viên con nhộng, gói: phảiđể ở nơi khô ráo.
- Thuốc nhỏmắt: một khi đã mởrồi, chỉdùng trong vòng 15 ngày.
- Thuốc mỡ: nếu bóp ống thuốc mỡthấy có nước mà phần còn lại bịcứng: vứt cả ống đi. Những thuốc
mỡcó chứa chất kháng sinh hoặc sulfamide chỉdùng được trong vòng vài tuần.
- Chất bột: phảiđể ở nơi khô ráo.
- Dung dịch sérum sinh học: cần thay luôn.
- Sirô: khi đã mở, chỉdùng được trong thời gian vài tuần lễ
- Viên đặtởhậu môn: đểnơi khô ráo.
BáC SĩCHUYÊN KHOA NHI
Có nhiều người tích rất nhiều loại thuốc trong tủthuốc gia đình, nghĩrằng nhưvậy sẽ ứng phó được với
tình hình sức khỏe của con cái và cảmọi người trong gia đình.
Trẻsốt? Cho uống thuốc kháng sinh! Da bịmẩnđỏ? Bôi thuốc mỡ! Mệt? Cho uống thuốc bổ! Khó ngủ?
Cho uống thuốc an thần!
Hành động nhưvậy chưađủvà đôi khi còn không có lợi vì đấy là sựcốgắng xóa dấu vết các triệu chứng
một cǎn bệnh nào đó chưađược biết.
Các bác sĩchuyên môn, cần nhìn vào các triệu chứng đóđểxác định được bệnh và quyếtđịnh cho Bé
dùng thuốc gì đểĐIềU TRịBệNH.
Trong mấy nǎmđầu, người bác sĩrất cần cho trẻ, kểcảcác cháu khỏe mạnh. Vì ngoài việc chữa bệnh,
bác sĩcòn có nhiệm vụquan trọng nữa là PHòNG BệNH. Cho tới 6 tuổi, các cháu cần phảiđược bác sĩ
theo dõi sức khỏe, kiểm tra sựphát triển vềmọi mặt, tiêm chích phòng bệnh và chữa bệnh.
ởmọi thành phốvà tỉnh đều có các bác sĩchuyên trịcác bệnh trẻem và các bệnh viện có khoa nhi riêng
biệt, bạn nên tìm biết các địa chỉđóđểđưa các cháu tới khám sức khỏeđịnh kỳvà khám bệnh khi cần
thiết.
9. Cuốn sổsức khỏe của Bé.
Mỗi trẻem cầnđược bốmẹlập cho một cuốn sổsức khỏe. Sổnày có bán sẵnởcác trung tâm y tếtại
khoa nhi, hoặc có thểphải làm lấy. Bốhoặc mẹcác cháu sẽghi lại tất cảcác điều có liên quan tới Bé từ
ngày mẹBé mang thai, ngày sinh, sốcân nặng, chiều cao ởcác độtuổi của Bé, ngày mọc rǎng nào,
ngày bắtđầu chập chững biếtđi, ngày phải uống thuốc trịbệnh gì, các bệnh đã mắc phải do bác sĩchẩn
đoán, các lần phải vào bệnh viện hoặc phải chữa trịđặc biệt...
Tất cảnhững điềuđược ghi trên, nhưmột thứlý lịch vềsức khỏe của cháu bé, sẽgiúp cho bác sĩtìm
được cách phòng bệnh, trịbệnh và sǎn sóc sức khỏe cho cháu bé một cách đắc lực
10. Khi Bé nằm bệnh viện.
Ngày nay, việc một trẻem phải nằm lại bệnh viện không còn là mộtđiềuđáng lo lắng lắm. Bé nằm lại
bệnh viện vì bị ốm, nhưng chưa chắc vì cǎn bệnh trầm trọng, sởdĩbác sĩmuốn giữBé nằm viện là đểdễ
theo dõi và có điều kiện làm một sốxét nghiệm mà thôi.
Khác với thời trước, khi vào viện Bé phải tách rời với gia đình, ngày nay, các bác sĩvà nhân viên bệnh
viện lại mong bệnh nhân có bố, mẹhay người nhà ởlạiđểsǎn sóc. Nhưvậy trẻem vừađượcǎn uống
đầyđủ, vừađược yên tâm vềmặt tinh thần. Sựcộng tác giữa những người có chuyên môn vềkhoa
chữa trịvới gia đình bệnh nhân, có tác dụng rất tốtđối với người bệnh.
Cùng ởlại với con trong bệnh viện, các bà mẹcó thểhỏi y tá hoặc nhân viên phục vụcháu, về:
- Nhiệtđộcủa cháu, dạng phân, tình hình sức khỏe nói chung... nhưthếnào là tốtđểdựđoán vềtình
hình sức khỏe của cháu.
Có thểhỏi trực tiếp bác sĩ điều trịvề:
- Cǎn bệnh của cháu bé.
- Sựdiễn biến của bệnh sẽnhưthếnào đểbiết trước.
- Sựđiều trịsẽlâu hay chóng ?
- Chếđộǎn uống của cháu cần nhưthếnào đểdễsǎn sóc.