Một số biện pháp giáo dục trẻ 3-4 tuổi cách phòng tránh tai nạn thương tích trong
trường MN Tuổi Hoa
I: ĐẶT VẤN ĐỀ
“ Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai”
Câu nói của Bác Hồ muốn nhắc nhở chúng ta rằng tương lai của đất nước phụ
thuộc vào thế hệ trẻ. Ngày nay, các cháu là nhi đồng. Ngày sau các cháu là
người chủ của nước nhà, Đất nước có phồn vinh hay không là phụ thuộc vào thế
hệ trẻ. Con trẻ có được nuôi dưỡng giáo dục hẳn hoi, thì dân tộc mới có thể tự
cường tự lập. Từ tình thương yêu vô hạn đối với con trẻ. Bác đánh giá rất cao
vai trò của trẻ em. Người rất quan tâm đến việc vệ sinh phòng bệnh và coi việc
vệ sinh phòng bệnh là điều cực kỳ cần thiết cho sức khỏe của trẻ em.
Trong công tác chăm sóc giáo dục toàn diện cho trẻ thì công tác chăm sóc
sức khỏe cho trẻ được xem là một trong những mục tiêu vô cùng quan trọng,
trong đó công tác chăm sóc sức khỏe và phòng chống tai nạn thương tích cho trẻ
được quan tâm hàng đầu.
Hiện nay trong điều kiện cuộc sống hiện đại, môi trường ô nhiễm vì khói
bụi, hoá chất, con người phải đối mặt với nhiều bệnh tật, với vi khuẩn, vi rút
biến dị…Đặc biệt là trẻ em tình hình bệnh dịch diễn biến rất phức tạp, lây lan
trong cả cộng đồng các đợt dịch bệnh: tay chân miệng, cúm AH5N1, H1N1, Tả,
sốt xuất huyết, ebola, Sởi, quai bị, thuỷ đậu, sốt xuất huyết, sốt virut,cúm,
…..Có ảnh hưởng rất lớn đến tính mạng của trẻ em. Đặc biệt là dịch sởi, dịch sốt
xuất huyết những năm vừa qua đã cướp đi bao nhiêu sinh mạng trẻ em, đã gây
lên một ảnh hưởng tiêu cực sâu sắc về mặt tình cảm và xã hội đối với gia đình
và cộng đồng để lại sự đau đớn dày vò trong nhiều năm.
Bản thân tôi được sự phân công của Ban giám hiệu nhà trường giao cho tôi
là khối trưởng khối mẫu giáo bé. Một nhiệm vụ hết sức quan trọng vì vậy tôi
nghĩ mình phải cố gắng để không phụ lòng tin của Ban giám Hiệu. Tôi nhận
thấy ngoài việc cố gắng bảo vệ trẻ khỏi các nguy cơ gây rủi ro, ta còn phải dạy
cho trẻ kỹ năng phòng tránh các mối nguy hiểm thường trực trong cuộc sống
hàng ngày. Kỹ năng này giúp trẻ tự tin ứng phó với các nguy cơ không an toàn
và hạn chế tối đa những tổn hại đến bản thân mình.Thấy được tầm quan trọng
của vấn đề này tôi luôn suy nghĩ mình phải làm sao đây để trẻ lớp mình biết
được cách phòng bệnh và phòng tránh các tai nạn thương tích, hạn chế tối đa các
tai nạn thương tích và dịch bệnh xảy ra đối với trẻ. Xuất phát từ lý do trên tôi đã
chọn đề tài “Một số biện pháp giáo dục trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi cách phòng tránh
tai nạn thương tích trong trường mầm non Tuổi Hoa”
1/20
Một số biện pháp giáo dục trẻ 3-4 tuổi cách phòng tránh tai nạn thương tích trong
trường MN Tuổi Hoa
II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Cơ sở lý luận:
Hiện nay sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật, sự bùng nổ thông
tin làm cho con người vừa được thừa hưởng mặt tích cực vừa phải đối diện với
mặt trái của nó là sự ô nhiễm môi trường, biến động tiêu cực của xã hội, Tỷ lệ tử
vong và thương tật trẻ em cao do những tai nạn có thể phòng tránh được đã trở
thành một vấn đề sức khỏe cộng đồng lớn, đe dọa đến sự phát triển và sống còn
của trẻ em Việt Nam. Tai nạn thương tích trẻ em có thể gây ra một ảnh hưởng
tiêu cực sâu sắc về mặt tình cảm và xã hội đối với gia đình và cộng đồng, gây ra
thương tật vĩnh viễn và sự đau đớn dày vò trong nhiều năm. Đặc biệt đối với các
tai nạn không gây tử vong, gia đình có thể phải chịu gánh nặng lớn về kinh tế do
chi phí chăm sóc sức khỏe đắt đỏ, nằm viện trong một thời gian dài. Ở phạm vi
lớn hơn, tai nạn thương tích trẻ em cũng ảnh hưởng tiêu cực đến nền kinh tế của
đất nước.
2. Thực trạng vấn đề:
* Thực trạng:
Tình hình thực tế ở trường mầm non Đặng xá việc dạy trẻ cách phòng
bệnh và phòng tránh các tai nạn thương tích đã được triển khai đến các lớp ngay
từ đầu năm học nhưng chưa rộng khắp, chưa được triệt để. Các tai nạn thương
tích thì có thể xảy ra, cả ở nhà lẫn ở trường, kiến thức của trẻ về cách phòng
tránh các tai nạn thương tích rất hạn chế.Việc lựa chọn nội dung giáo dục trẻ vào
các hoạt động còn chưa thường xuyên, chưa phù hợp với độ tuổi, cách thức tổ
chức chưa mang lại hiệu quả như mong muốn. Y tế nhà trường đã có nhưng
công việc còn kiêm nhiệm, chưa thường xuyên thực hiện đúng nhiệm vụ của
mình, trang bị về cơ sở vật chất về y tế đã có nhưng chưa thực sự đầy đủ và sử
dụng hiệu quả. Chính vì vậy mỗi giáo viên đứng lớp cần có kiến thức sâu hơn về
phòng tránh các tai nạn thương tích trong trường mầm non.
a. Thuận lợi:
- Năm học 2018 - 2019 tôi được phân công dạy lớp mẫu giáo bé với số lượng
trẻ là 35 trẻ, trẻ ở cùng một độ tuổi nên mức độ nhận thức tương đối đồng đều
chính vì vậy việc dạy trẻ cũng có nhiều thuận lợi.
- Được sự quan tâm giúp đỡ của Phòng Giáo dục và đào tạo Huyện hàng năm
đã tổ chức lớp tập huấn về phòng tránh tai nạn thương tích tới giáo viên các
trường mầm non.
- Ban giám hiệu và giáo viên hiểu được tầm quan trọng của việc dạy trẻ phòng
tránh một số bệnh và các tai nạn thương tích.
2/20
Một số biện pháp giáo dục trẻ 3-4 tuổi cách phòng tránh tai nạn thương tích trong
trường MN Tuổi Hoa
- Một số phụ huynh cũng hiểu được tầm quan trọng của công tác dạy trẻ 3-4 tuổi cách
phòng tránh các tai nạn thương tích trong trường mầm non.
- Giáo viên có tinh thần trách nhiệm trong công tác chăm sóc- giáo dục trẻ, là
một giáo viên yêu nghề, mến trẻ, ham học hỏi và nhiều năm dạy trẻ mẫu giáo.
- Phụ huynh luôn quan tâm đến các hoạt động của cô và cháu.
- Xây dựng góc tuyên truyền thu hút cha mẹ đến với thông tin của trường, lớp
một cách kịp thời.
b. Khó khăn:
- Số trẻ phân bổ trong lớp đông, ảnh hưởng đến việc tổ chức cho trẻ trải nghiệm
các tình huống.
- Việc tổ chức các hoạt động lồng ghép giáo dục trẻ kỹ năng phòng tránh một số
bệnh và các tai nạn thương tích còn lúng túng trong việc xây dựng nội dung giáo
dục trẻ.
- Giáo viên chỉ chú trọng vào cách dạy trẻ chưa có những hình thức phong phú,
chưa tạo được không khí thi đua rộng khắp giữa các lớp về công tác này.
- Trẻ còn quá nhỏ nên chưa có nhận thức về phòng tránh bệnh và các tai nạn
thương tích, khả năng diễn đạt bằng lời của trẻ hạn chế.
- Một số cha mẹ trẻ còn chưa quan tâm đến con, chưa biết đến chương trình
chăm sóc- giáo dục trẻ ở trường mầm non.
- Vẫn còn một số trẻ nghỉ ốm dài ngày, nên chưa tham gia hoạt động của lớp
thường xuyên, kết quả trên trẻ chưa đồng bộ.
- Trong lớp số trẻ lần đầu đến lớp khá đông nên trẻ rụt rè, nhút nhát, thiếu tự
tin khi tham gia vào các hoạt động tập thể.
3. Các biện pháp đã tiến hành:
Biện pháp 1: Khảo sát trẻ:
- Để tổ chức các hoạt động dạy trẻ biết phòng tránh một số bệnh và các tai nạn
thương tích có hiệu quả, trước khi vào thực hiện cụ thể tôi đã tiến hành khảo sát
kết quả khám bệnh đầu năm và kiến thức phòng tránh tai nạn thương tích của trẻ
cụ thể như sau.
3/20
Một số biện pháp giáo dục trẻ 3-4 tuổi cách phòng tránh tai nạn thương tích trong
trường MN Tuổi Hoa
- Khảo sát kiến thức về cách phòng bệnh và phòng tránh tai nạn thương tích
- Nhìn vào bảng đánh giá, chúng ta có thể dễ dàng nhận ra tỷ lệ trẻ có kỹ năng
vệ sinh cá nhân và phòng bệnh thấp. Điều đó chính tỏ khả năng trẻ bị nhiễm
bệnh và tai nạn thương tích là rất lớn. Số trẻ ốm đau, mắc bệnh nghỉ học liên tục
dẫn đến tỷ lệ chuyên cần của lớp chỉ đạt 80%. Bên cạnh đó rất ít trẻ đạt được
các tiêu chí thể hiện kỹ năng phòng tránh tai nạn thương tích. Chứng tỏ việc
giáo dục kỹ năng phòng tránh tai nạn thương tích của cô qua các hoạt động chưa
hiệu quả. Tỷ lệ trẻ em ở độ tuổi 3-4 tuổi chịu tổn thất về sức khỏe và tâm sinh lý
do nguy cơ, tình huống không an toàn mang lại luôn cao nhất. Để truyền tải cho
trẻ kỹ năng phòng tránh tai nạn thương tích ngay từ khi còn nhỏ đòi hỏi người
giáo viên phải thực sự hiểu trẻ, phải có những phương pháp dạy sao cho trẻ dễ
hiểu, dễ tiếp thu, có như vậy mới giúp trẻ khắc sâu trong tâm trí, định hình cho
mình những phản ứng phù hợp với mọi tình huống xảy ra hàng ngày và tôi đã
nghiên cứu để xây dựng kế hoạch tích hợp lồng ghép các hoạt động dạy trẻ cách
phòng tránh tai nạn thương tích như sau.
Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch giáo dục phòng tránh tai nạn thương
tích.
- Ở mỗi tháng, tôi đưa ra những nội dung dạy trẻ, các hình thức tổ chức hoạt
động, thời gian, địa điểm. Các đồ vật không an toàn trẻ có khả năng gặp phải
nhiều nhất. Có được nội dung giáo dục kỹ năng phù hợp với từng tháng sẽ giúp
tôi dễ dàng trong việc lựa chọn bài dạy để lồng ghép giáo dục trẻ, đồng thời trẻ
cũng dễ tiếp thu và ghi nhớ hơn.
4/20
KẾT QUẢ TRÊN TRẺ
TIÊU CHÍ
ĐẠT CHƯA ĐẠT
Số
lượng
Tỷ lệ % Số
lượng
Tỷ lệ %
Kỹ năng vệ sinh cá nhân để phòng bệnh. 12 34 23 66
Kỹ năng vệ sinh môi trường để phòng tránh
dịch bệnh.
15 43 20 57
Nhận ra những nơi dễ lây bệnh. 14 40 21 60
Nhận ra các đồ vật, địa điểm có thể gây
nguy hiểm.
17 49 18 51
Biết tránh xa các mối nguy hiểm 10 29 25 71
Bình tĩnh, biết tìm kiếm sự giúp đỡ của
người lớn.
13 37 22 63
Một số biện pháp giáo dục trẻ 3-4 tuổi cách phòng tránh tai nạn thương tích trong
trường MN Tuổi Hoa
- Dựa trên các nguy cơ có thể gây nguy hiểm cho trẻ mà mình đã vạch ra ở mỗi
tháng, tôi chú trọng việc giúp trẻ nhận ra các mối nguy hiểm đó và ảnh hưởng
của nó tới bản thân mình qua từng bài học.
Biện pháp 3: Tổ chức dạy trẻ cách phòng tránh tai nạn thương tích trong
một số tiết dạy và lồng ghép vào các hoạt động.
Đối với trẻ 3-4 tuổi việc dạy trẻ cách phòng tránh tai nạn thương tích là rất
quan trọng, trẻ biết cách phòng tránh sẽ hạn chế tối đa những tai nạn có thẻ xảy
ra đối với trẻ. Chính vì nhận thức được điều đó ngay từ khi nhận lớp dạy trẻ 3-4
tuổi, độ tuổi mẫu giáo bé lứa tuổi mà trẻ được gia đình nuông chiều phục vụ con
thái quá nên một số trẻ nhút nhát, không có chút kiến thức và kỹ năng về nhận
biết và phòng tránh tai nạn thương tích. Một số trẻ lại quá hiếu động, hay chạy
nhảy hay nghịch lại tò mò thì nguy cơ xảy ra thương tích khó tránh khỏi. Chính
vì vậy việc trang bị cho trẻ những kiến thức, kỹ năng phòng tránh tai nạn thương
tích được giáo viên trong lớp phối hợp dạy trẻ.
Ví dụ: Tháng 9 :
- Tìm hiểu về trường mầm non, các đồ dùng đồ chơi trong lớp, xác định những
vị trí khu vực, địa điểm an toàn và không an toàn, các loại đồ dùng đồ chơi
không an toàn như những đồ chơi lắp ghép quá cũ, sứt mẻ, đồ chơi sắc
nhọn….ngay từ đầu đã được cô và trẻ cùng loại bỏ.
- Khu vực mà trẻ có thể bị tai nạn thương tích là khu nhà vệ sinh, trẻ chỉ cần
không chú ý khi đi vệ sinh có thể bị va vào giá phơi khăn hay bồn rửa tay, trơn
trượt ...vì vậy mỗi lần trẻ đi vệ sinh cô luôn theo sát để nhắc nhở và dạy trẻ cách
trách xảy ra thương tích. Ở mọi lúc, mọi nơi, mọi hoạt động cô luôn chú ý bao
quát trẻ để tránh xảy ra tai nạn thương tích.
* Hoạt động học:
- Ví dụ: Khám phá “ Những đồ vật có thể gây nguy hiểm tại trường mầm non”
- Tổ chức hoạt động:
Hoạt động 1: Trò chuyện về các đồ dùng và cách sắp xếp các đồ dùng trong lớp.
- Cô tạo tình huống sắp xếp một số đồ dùng có thể gây nguy hiểm ở trong lớp.
- Hỏi trẻ về cách sắp xếp, mức độ an toàn khi sắp xếp các đồ dùng đó.
Hoạt động 2: Thảo luận và đưa ra giải pháp an toàn khi sử dụng các đồ dùng dễ
gây nguy hiểm tại lớp, trường.
- Cho trẻ xem thêm một số đồ dùng khác có thể gây nguy hiểm (lớp, nhà bếp,
sân trường…)
- Những đồ vật sắc, nhọn.. cần làm gì khi sử dụng để không gây nguy hiểm cho
bản thân và những người xung quanh.
- Những đồ vật nhỏ, tròn có thể gây nguy hiểm cho chúng ta không ? tại sao?
5/20
