"Bốn đúng" trong sử dụng
thuốc phòng trừ sâu bệnh
"B
ốn đúng" trong sử dụng thuốc bảo vệ thực vật (BVTV)
là đúng thuốc, đúng liều lượng, nồng độ, đúng lúc v
à
đúng cách. Nguyên tắc này nh
ằm hạn chế những tác động
tiêu cực và khai thác t
ốt nhất hiệu quả các loại thuốc nông
dùng trong nông nghiệp.
1 - Đúng thuốc: Thuốc BVTV được sản xuất thành nhi
ều
chủng loại, nếu không đư
ợc sử dụng đúng vừa không hiệu
quả mà còn gây lãng phí, ô nhiễm môi trư
ờng. Trong từng
chủng loại cũng được chia ra loại chọn lọc, loại đa dạng.
Thí dụ: thuốc trừ cỏ 2,4D chủ yếu tác dụng v
cây hai lá mầm, thuốc Fujione chuyên tr
ị đạo ôn hoặc
Validacine h
ữu hiệu đối với bệnh khô vằn hại lúa hoặc
meo hồng trên cao-su .v.v. Những loại thuốc n
ày có tính
chọn lọc, nếu sử dụng đúng đối tư
ợng sẽ đạt hiệu quả cao.
Bên cạnh đó, nhiều chế phẩm như Boóc-
đô, Tilt super...
có tác d
ụng với khá nhiều loại bệnh; hoặc Ofatox,
Selecron, Padan... được dùng đ
ể trừ các loại sâu miệng
nhai, chích hút... Đây là những thuốc nhiều tác dụng.
Cần lưu ý ở nguyên tắc là: thuốc trừ sâu chỉ dùng đ
ể trừ
sâu, thuốc trừ bệnh dùng với bệnh, không được dùng l
ẫn
lộn.
2 - Đúng liều lượng, nồng độ: Mỗi loại thuốc, trư
ớc khi
đưa vào dùng cho cây trồng đều đư
ợc khảo nghiệm nhiều
lần, từ trong phòng thí nghiệm đến đại trà. Qua đó, ngư
ời
ta tìm ra liều lượng và nồng độ tối ưu đối với từng lo
ài
hoặc nhóm loài d
ịch hại, đối với từng loại cây trồng, thậm
chí đối với từng giai đoạn sinh trưởng của mỗi loại cây.
N
ồng độ, liều lượng được hướng dẫn trên nhãn thuốc c
òn
được căn cứ vào độ an toàn cho nông sản, môi trư
ờng. Do
vậy, khi sử dụng, bà con nông dân không đư
ợc tự ý tăng
hoặc giảm liều lượng, nồng độ đã quy định.
N
ếu giảm đi, hiệu quả diệt trừ sẽ kém, ngư
ợc lại, nếu tăng
lên sẽ "lợi bất cập hại", có thể sâu bệnh chết nhiều, nh
ưng
thuốc cũng diệt luôn thiên địch, mức độ tồn dư c
ủa thuốc
cao, làm mất an toàn vệ sinh nông sản và ảnh hư
ởng xấu
đến môi trường.
Đối với rau quả, sử dụng không đúng liều lượng còn t
ạo
ra khả năng quen thuốc, kháng thuốc ở nhiều loài d
ịch
hại.
Việc tuân thủ nguyên tắc đúng liều lượng, nồng độ có
tác
dụng nhiều mặt.
3 - Đúng lúc: Xác đ
ịnh đúng thời điểm cần phun thuốc
đòi h
ỏi phải nắm chắc các quy luật phát sinh, phát triển
của dịch hại.
Không phải cứ thấy có sâu, bệnh là phun thu
ốc; hoặc cứ
để chúng phát triển qua nhiều giai đoạn mới xử lý. Cả h
ai
trường hợp này đều ít đem lại hiệu quả.
Cần theo dõi, điều tra chiều hư
ớng phát triển của dịch hại
đ
ể xác định thời điểm xử lý đúng nhất. Nếu điều kiện
thuận lợi, dịch hại bùng phát nhanh thì c
ần phải ngăn
chặn sớm.
Ngư
ời ta đã xác định tương đối chính xác ngư
ỡng kinh tế,
thí d
ụ cần phun thuốc trừ sâu đục thân hai chấm hại lúa
khi lúa đẻ nhánh, lúc mật độ trứng là 0,8-1,2
ổ/m2; khi lúa
trỗ, mật độ trứng đạt 0,2-0,4
ổ/m2. Đối với sâu cuốn lá
nhỏ, cần phun thuốc nếu ở giai đoạn lúa làm đòng, tr
ỗ
bông mà mật độ sâu non đạt 6-9 con/m2.v.v.
Việc xử lý đúng lúc đòi h
ỏi kỹ thuật dự tính, dự báo dựa
trên kinh nghiệm của bà con nông dân, đ
ồng thời cần căn
cứ các quan trắc, tính toán của các cơ quan chuyên môn.
4 - Đúng cách: Đối với từng loại thuốc BVTV đều đư
ợc
hướng dẫn sử dụng từng thuốc và đa d
ạng thuốc. Chế
phẩm dạng bột, thấm nước, dạng sữa phải pha với nư
ớc;
dạng hạt, viên nhỏ thì rải vào đất; có dạng để phun m
ù,
phun sương với lư
ợng rất nhỏ hoặc có dạng thuốc chỉ để
xông hơi, khử trùng kho tàng... Đa s
ố thuốc BVTV trong
trồng trọt thuộc dạng pha với nước hoặc rải vào đất.
Cách phun thuốc cũng có hướng dẫn và c
ần tuân thủ chặt
chẽ. Dịch hại phát triển ở mặt dư
ới lá, chỉ ở phần lộc non
hoặc ở gốc cổ rễ thì cách sử dụng đúng là phun ch
ủ yếu
vào nơi có dịch hại.
Riêng thuốc trừ cỏ càng ph
ải thận trọng sử dụng đúng
cách để không chỉ hạn chế tác hại của cỏ dại mà còn b
ảo
vệ cây trồng, kể cả diện tích cây trồng gần nơi x
ử lý. Cần
lưu ý hướng gió và tốc độ gió để thuốc không bay xa v
ào
nơi không cần thiết.
Trong hệ thống các biện pháp phòng tr
ừ dịch hại tổng hợp
(IPM) ngoài hóa chất như v
ệ sinh, thời vụ, chăm bón,
thiên đ
ịch, giống chống chịu... sẽ phát huy hiệu quả cao
với sự phối hợp chặt chẽ của biện pháp hóa học trên cơ s
ở
tuân thủ nguyên tắc "bốn đúng".