Caù Roâ phi
GIÔÙI THIEÄU VEÀ TAØI LIEÄU
Tài liệu bạn đang xem được download từ website
WWW.AGRIVIET.COM WWW.MAUTHOIGIAN.ORG
»Agriviet.com là website chuyên đề về nông nghiệp nơi liên kết mọi thành viên hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, chúng tôi thường xuyên tổng hợp tài liệu về tất cả các lĩnh vực có liên quan đến nông nghiệp để chia sẽ cùng tất cả mọi người. Nếu tài liệu bạn cần không tìm thấy trong website xin vui lòng gửi yêu cầu về ban biên tập website để chúng tôi cố gắng bổ sung trong thời gian sớm nhất.
»Chúng tôi xin chân thành cám ơn các bạn thành viên đã gửi tài liệu về cho chúng tôi. Thay lời cám ơn đến tác giả bằng cách chia sẽ lại những tài liệu mà bạn đang có cùng mọi người. Bạn có thể trực tiếp gửi tài liệu của bạn lên website hoặc gửi về cho chúng tôi theo địa chỉ email Webmaster@Agriviet.Com Lưu ý: Mọi tài liệu, hình ảnh bạn download từ website đều thuộc bản quyền của tác giả, do đó chúng tôi không chịu trách nhiệm về bất kỳ khía cạnh nào có liên quan đến nội dung của tập tài liệu này. Xin vui lòng ghi rỏ nguồn gốc “Agriviet.Com” nếu bạn phát hành lại thông tin từ website để tránh những rắc rối về sau.
Một số tài liệu do thành viên gửi về cho chúng tôi không ghi rỏ nguồn gốc tác giả, một số tài liệu có thể có nội dung không chính xác so với bản tài liệu gốc, vì vậy nếu bạn là tác giả của tập tài liệu này hãy liên hệ ngay với chúng tôi nếu có một trong các yêu cầu sau :
• Xóa bỏ tất cả tài liệu của bạn tại website Agriviet.com. • Thêm thông tin về tác giả vào tài liệu • Cập nhật mới nội dung tài liệu
www.agriviet.com
Giôùi thieäu
(cid:132) Ñöôïc nuoâi caùch nay khoaûng 3000 naêm; coù nhieàu
(cid:132) Coù nguoàn goác töø Phi Chaâu vaø ñaõ ñöôïc nuoâi töø
truyeàn thuyeát lieân quan
(cid:132) Ñöôïc quan taâm phaùt trieån nhieàu ôû caùc nöôùc ñang
nhieàu theá kyû – ñaëc bieät laø Chaâu AÙ
phaùt trieån trong nhöõng naêm 1940 ñeán 1960 (cid:132) Laø loaøi caù quan troïng cho phaùt trieån TS -> c/c
(cid:132) Gaàn nhö ñöôïc saûn xuaát treân phaïm vi toaøn caàu
löông thöïc reû tieàn vôùi soá löôïng lôùn
(cid:132) Vaøo nhöõng naêm 1960 – 1970 phaùt trieån maïnh ñeå c/c löông thöïc ñòa phöông; ña daïng hoùa h/ñoäng NN
vaøo nhöõng naêm 50
Giôùi thieäu
(cid:132) Trong 20 naêm qua, kyõ thuaät ñöôïc naâng cao ->
(cid:132) Phaùt trieån vaø ñöôïc öa chuoäng -> ñöôïc ví nhö laø
saûn löôïng, kích thöôùc caûi thieän -> phoå bieán hôn - > sang Chaâu Myõ vaø Chaâu AÂu
(cid:132) Phoå bieán thöù 3 sau caùc loaøi caù cheùp vaø caù hoài (cid:132) Toång saûn löôïng nuoâi: 800.000 taán naêm 1999; 1,3
“gaø nöôùc” (“Aquatic chicken”)
(cid:132) Caù Roâ phi coøn coù öu ñieåm veà baûo veä moâi tröôøng
tr taán naêm 2000; 1,49 tr taán naêm 2002
(cid:132) Nile Tilapia (roâ phi vaèn) ñöôïc nuoâi phoå bieán nhaát
(Darling fish of the greens)
trong caùc nhoùm caù roâ phi
Caùc loaøi
(cid:132) Nhoùm caù Roâ phi ñöôïc chia laøm 3 gioáng: Oreochromis, Sarotherodon vaø Tilapia
(cid:132) Nhieàu ñaëc ñieåm nhaän daïng; chuû yeáu laø taäp tính SS (cid:132) Gioáng Tilapia: (cid:190) Laøm toå (cid:190) Caû boá vaø meï baûo veä tröùng thuï tinh (cid:132) Gioáng Oreochromis vaø Sarotherodon (cid:190) Aáp tröùng baèng mieäng (cid:190) Tröùng thuï tinh trong toå (cid:190) Oreochromis: chæ caù meï aáp tröùng (cid:190) Sarotherodon: caû caù boá vaø meï ñeàu coù khaû naêng aáp
Caùc loaøi
Teân khoa hoïc
Teân thoâng thöôøng Roâ phi xanh
Roâ phi vaèn
Roâ phi seû
Tilapia aurea Sarotherdon aureus Oreochromis aureus Tilapia nilotica Sarotherodon niloticus Oreochromis niloticus Tilapia mossambica Sarotherodon mossambicus Oreochromis mossambicus
Ñieàu kieän soáng
(cid:132)Coù khaû naêng chòu ñöïng toát (cid:190) Khaû naêng chòu nhieät
(cid:57) Caù roâ phi laø loaøi öa nhieät (cid:57) Coù khaû naêng thích öùng vôùi nhieät ñoä töø 10
ñeán 40oC
(cid:57) Nhieät ñoä thaáp hôn 20oC caù roâ phi ngöøng aên
vaø khoâng sinh saûn
(cid:57) Khoaûng nhieät ñoä thích hôïp cho caù phaùt trieån vaø sinh saûn toát laø töø 26 ñeán 29oC
(cid:57) Khoâng coù khaû naêng thích nghi vôùi nhieät
ñoä thaáp
Ñieàu kieän soáng
(cid:190) Khaû naêng chòu maën
(cid:57) Caù roâ phi coù theå sinh tröôûng vaø phaùt
trieån toát trong caû moâi tröôøng nöôùc ngoït, lôï vaø maën
(cid:57) Coù khaû naêng thích öùng vôùi ñoä maën töø 0
ñeán 32‰
(cid:57) Khoaûng ñoä maën thích hôïp cho caù phaùt
trieån toát laø töø 0 ñeán 25‰
(cid:57)Khaû naêng thích öùng cuûa caù vôùi ñoä maën
khaùc nhau tuøy theo loaøi
Ñieàu kieän soáng
(cid:190) Oxy hoaø tan
(cid:57) Coù khaû naêng chòu ñöïng söï thieáu oâxy toát (cid:57) Toàn taïi ñöôïc ôû DO = 0,3 mg/L (cid:57) Caù sinh tröôûng toát vôùi oâxy > 2 mg/L (cid:57) Bieán döôõng, taêng tröôûng, khaû naêng khaùng beänh
giaûm neáu DO thaáp hôn 1mg/L
(cid:57) DO taêng töø 2mg/L leân 2,5 mg/L khoâng gia taêng
taêng tröôûng cuûa caù
Khoûe
Thieáu oxy
Cheát
Ñieàu kieän soáng
(cid:190) pH
(cid:57) Caù roâ phi coù khaû naêng chòu ñöïng khoaûng
pH roäng, töø 5 ñeán 10
(cid:57) pH cho caù sinh tröôûng toát nhaát laø 6 - 9
Dinh döôõng
sinh vaät phuø du
(cid:132) Tính aên (cid:41) Aên nhieàu loaïi t/aên TN (cid:41) Phieâu sinh vaät; muøn baõ
h/cô; ñ/vaät khoâng soáng ôû ñaùy; …
(cid:41) Söû duïng t/aên TN raát toát: 3000kg/ha trong ao boùn phaân toát
(cid:41) Vai troø cuûa t/aên TN ñoùng goùp 30 – 50% cho söï taêng tröôûng
muøn baõ höõu cô
(cid:41) T/aên TN trong ao laø raát
quan troïng ngay caû trong nuoâi thaâm canh, t/aên vieân
Taêng tröôûng
(cid:132) Trong ñieàu kieän chaêm soùc toát: (cid:150) Öông: 1gr -> 20 – 40gr trong 5 – 8 tuaàn (cid:150) Nuoâi: ñaït 200gr sau 3 – 4 thaùng 400gr sau 5 – 6 thaùng 700gr sau 8 – 9 thaùng
(cid:132) Thaû: (cid:132) 15.000 – 20.000 caù ñöïc/ha; nöôùc tónh, suïc khí; 6
(cid:132) 50.000 – 70.000 caù ñöïc/ha; 20% trao ñoåi nöôù, 6
thaùng -> 5 – 7 taán/ha
thaùng -> 18 – 20 taán/ha
Taêng tröôûng
Ghi chuù
Thôøi gian nuoâi
Trong ñieàu kieän nuoâi baèng thöùc aên vieân coâng nghieäp
2 tuaàn 1 thaùng 2 thaùng 3 thaùng 4 thaùng 5 thaùng 6 thaùng
Troïng löôïng trung bình (g/con) 8 40 145 240 330 470 585
Öu Ñieåm?
Thích nghi vôùi ÑK chaät heïp Chòu ñöïng moâi tröôøng toát Söû duïng toát thöùc aên reû tieàn Khaùng bònh toát -> ít bònh Deã tieâu thuï
Thaønh thuïc sôùm
Trôû ngaïi:
Gioáng caù Thaønh thuïc
Roâ phi seû
Caù khoâng lôùn ñeán kích thöôùc thöông phaåm
3 thaùng sau khi nôû
Roâ phi xanh 6 thaùng sau
khi nôû
Roâ phi vaèn
6 thaùng sau khi nôû
Sinh saûn
Gioáng Roâ phi seû Thaønh thuïc 3 thaùng sau khi nôû
Roâ phi xanh 6 thaùng sau khi nôû
(cid:132) Thaønh thuïc sôùm vaø sinh saûn raát nhanh (cid:132) Roâ phi seû thaønh thuïc sôùm vaø ôû kích thöôùc nhoû
Roâ phi vaèn 6 thaùng sau khi nôû
(cid:132) Taêng tröôûng bò ñình treä -> caù bò coøi (cid:132) Maät ñoä nuoâi taêng khoâng mong muoán-> t/aên
hôn 2 gioáng kia
giaûm
Sinh saûn
Con ñöïc laøm toå Tìm con caùi baét caëp Caù caùi ñeû tröùng Caù ñöïc thuï tinh tröùng Caù caùi thu löôïc tröùng vaø aáp trong mieäng Caù ñöïc tieáp töïc SS vôùi caù caùi khaùc
Caù ñöïc ñaøo toå treân ñaùy ao (ñöôøng kính toå 20-30 cm,
saâu 5-8 cm)
1. Caù ñöïc duøng mieäng ñaøo toå treân ñaùy ao
(cid:190) Caù caùi baét caëp vôùi caù ñöïc ôû toå
2. Caù caùi baét caëp vôùi caù ñöïc ôû toå
(cid:190) Caù caùi ñeû tröùng vaø caù ñöïc thuï tinh cho tröùng
3. Caù caùi ñeû tröùng vaø caù ñöïc thuï tinh cho tröùng
(cid:190) Caù caùi huùt tröùng ñaõ thuï tinh vaø ñi tìm choã yeân tónh
ñeå aáp tröùng
4. Caù caùi huùt tröùng ñaõ thuï tinh vaø ñi aáp
(cid:190) Caù caùi aáp tröùng trong mieäng khoaûng 3-5 ngaøy thì
caù nôû
tröùng
tröùng
5. Caù caùi aáp tröùng trong mieäng khoaûng 3-5 ngaøy thì caù nôû
(cid:190) Caù caùi tieáp tuïc baûo veä caù con khoaûng 5-7 ngaøy
6. Caù caùi tieáp tuïc baûo veä caù con khoaûng 5-7 ngaøy
Quaù trình aáp tröùng
Tröùng ñöôïc aáp trong thôøi gian 1 tuaàn Khi nôû, caù boät tìm moài taäp trung gaàn caù meï, trôû laïi mieäng caù meï khi nguy hieåm Trong khi aáp, caù meï khoâng aên trong khoaûng 2 tuaàn
Chu kyø sinh saûn
Tuoåi
Kích thöôùc
Nhieät ñoä
Soá löôïng tröùng hay caù boät
Troïng löôïng Chieàu daøi Toái haûo Toái thieåu Bieán ñoäng Trung bình Cho 1 caù 200g
4-6 thaùng 50-100 g 10-12 cm 25-30oC 21oC 100-2000 tröùng/laàn ñeû 200-400 tröùng/laàn ñeû 250-500 caù boät/4-5 tuaàn 100-200 g
Côõ caù boá meï toát nhaát
Caù caùi SS lieân tuïc, caùch nhau 30 ngaøy Khoâng theå sinh saûn nhieàu hôn 8 laàn/naêm Caù caùi taêng tröôûng keùm hôn caù ñöïc:
(cid:190) toán nhieàn naêng löôïng cho SS & (cid:190) khoâng aên trong quaù trình aáp tröùng
Khoáng cheá maät ñoä
(cid:132) Caùc PP khoáng cheá maät ñoä (cid:57) Thu hoaïch ñònh kyø tröùng vaø caù boät (cid:57) Löïa caù ñöïc ñeå nuoâi sau khi caù ñaõ coù ññ sinh duïc
(cid:57) Söû duïng caù gioáng toaøn ñöïc ñeå thaû nuoâi (cid:57) Nuoâi trong loàng khoâng cho caù xuoáng ñaùy ao (cid:57) Nuoâi maät ñoä raát cao trong ao hay heä thoáng nöôùc
phuï
(cid:57) Thaû caù aên ñoäng vaät vaøo ao nuoâi roâ phi (cid:57) Cho caù aên hormon ñeå coù ñaøn caù toaøn ñöïc
chaûy
Löïa caù baèng tay
Caàn kinh nghieäm/taäp huaán
Caù ñöïc giöõ laïi Caù caùi loaïi ñi
Caù phaûi ñaït kích thöôùc nhoû nhaát laø 60mm vaø saép thaønh thuïc Sai soùt deã xaûy ra: xaùc ñònh sai; ñaët sai vò trí caù ñaõ choïn (Thuøng ñöïng caù ñöïc/caùi) Raát toán thôøi gian vaø toán coâng
Löïa caù baèng tay
Roâ phi toaøn ñöïc
© Taïo ñaøn caù toaøn ñöïc ñeå: (cid:153) Khoáng cheá SS (cid:153) Taêng kích thöôùc thu hoaïch
© Ñöïc hoaù ñaøn caù baèng 2 nhoùm PP chính (cid:153) PP duøng hormone (17 α Methyl Testosterone) (cid:153) PP taùc ñoäng cô caáu di truyeàn
Chuyeån ñoåi giôùi tính baèng hormone
(cid:41) Loaïi hormone thöôøng SD (cid:41) 17 α Methyl Testosterone
(cid:41) Hoøa tan hormone vôùi coàn -> troän vaøo thöùc
aên vaø phôi khoâ
(cid:41) Söû duïng löôïng raát nhoû hormone: 30-60
milligrams cho 1kg thöùc aên
(cid:41) Cho keát quaû ñaøn caù coù 95 to 100% caù ñöïc
Thaû caù aên thòt
Aên caù roâ phi môùi nôû & KT nhoû Caù döõ thaû vaøo sao cho khoâng ñuû lôùn ñeå aên caù nuoâi Hieäu quaû neáu soá löôïng caù döõ thaû vaøo ao laø thích hôïp
Nuoâi trong beø
Caù caùi khoâng theå thu tröùng ñeå aáp Loaïi boû tröùng vaø caù boät môùi SS Trôû ngaïi:
(cid:57) Caù coù theå thu tröùng khi tröùng chöa rôi
xuoáng ñaùy
(cid:57) Söùc taêng tröôûng cuûa caù caùi vaãn keùm
do SS
Döï aùn GIFT
(cid:194) GIFT: Genetic Improvement of Farmed Tilapia (cid:194) Choïn loïc di truyeàn ñeå caûi thieän taêng tröôûng caù/
(cid:194) Lai nhieàu gioáng loaøi roâ phi khaùc nhau theo nhieàu
thöïc hieän ôû nhieàu nöôùc khaùc nhau (TQ, Philipines, Thai Lan, Vieät Nam)
(cid:194) Choïn con lai taêng tröôûng, kích thöôùc toát laøm boá
höôùng khaùc nhau
(cid:194) Nhaân gioáng vaø nuoâi thöû nghieäm (cid:194) Phaùt taùn doøng GIFT môùi ñaõ ñöôïc caûi thieän di
meï
truyeàn roäng raõi ôû caùc nöôùc thuû nghieäm
Döï aùn GIFT – keát quaû
(cid:194) Taêng tröôûng caù ñöôïc caûi thieän roõ reät ôû taát caû caùc
(cid:194) Caù choïn loïc coù taêng tröôûng nhanh hôn 20% (cid:194) Kích thöôùc thu hoaïch taêng 60% (cid:194) Thu ngaén thôøi gian nuoâi: taêng soá vuï nuoâi töø 2
nöôùc thöû nghieäm
(cid:194) Caù roâ phi doøng GIFT ñöôïc nhanh choùng phaùt taùn vaø nuoâi phoå bieán ôû nhieàu nöôùc vôùi keát quaû caùi thieän vaø nhieàu maët
vuï/naêm leân 3 vuï/naêm
Döï aùn GIFT – keát quaû
Nguoàn: MADAN M. DEY (ICLARM)
Nuoâi ao
Aùp duïng ôû vuøng nhieät ñôùi, 2 – 3 vuï/naêm. Ñoä saâu ao trung bình 1,2m Ñaùy ao caàn coù ñoä doác Coù coáng thoaùt nöôùc -> thay nöôùc; thu hoaïch
Nhu caàu dinh döôõng
(cid:150) Nhu caàu protein (cid:41) Môùi bieát aên (cid:41) 0.02 - 2.0 g (cid:41) 2.0 - 35 g (cid:41) 35 - thu hoaïch
45 - 50 % 40% 35% 30 - 32 %
Nhu caàu dinh döôõng
Caù roâ phi söû duïng ñöôïc caùc daïng protein
Boät caù Boät baép Baùnh daàu ñaäu naønh
Caàn boå sung vitamin vaø khoaùng chaát Caù roâ phi söû duïng ñöôïc protein thöïc vaät -> thöùc aên reû tieàn hôn caùc loaøi caù khaùc
Boùn phaân cho ao nuoâi
(cid:190) Caàn cung caáp thöùc aên TN -> caàn phaân
boùn
(cid:190) Taän duïng caùc loaïi phaân chuoàng; caùc
chaát thaûi höõu cô: phaân gaø, vòt, traâu boø, chaát thaûi sinh hoaït
(cid:190) Söû duïng thích hôïp ôû caùc nöôùc ñang
phaùt trieån
Cho aên
Caù boät: 60% troïng löôïng thaân Caù nuoâi thòt: 3-4% troïng löôïng thaân Thöùc aên phaûi ñöôïc raûi ñeàu khaép ao Neân cho aên 2 laàn/ngaøy
Thu hoaïch
Thaùo bôùt nöôùc vaø keùo löôùi nhieàu laàn Caù coù theå troán döôùi buøn ñaùy ao Thaùo caïn ao hoaøn -> baét caù coøn laïi baèng tay Löu yù moät soá caù coù khaû naêng vuøi döôùi buøn haøng giôø
