Ch−¬ng tr×nh S«ng Hång – th¸ng 4/2002 1
C¸c bÖnh ®−êng tiªu ho¸ ë gµ nu«i trong gia ®×nh
1. BÖnh th−¬ng hµn, phã th−¬ng hµn vµ b¹ch lþ
Vi khuÈn
Samonella
Ballinaum Vi khuÈn
Samonella
Pullorum
g©y bÖnh
p
hã th−¬n
g
hµn
g©y bÖnh b¹ch lþ
g©y bÖnh
th−¬ng hµn
Vi khuÈn
Samonella
Typhimurium
a. Nguyªn nh©n vµ c¸ch l©y lan: do 3 lo¹i vi khuÈn Samonella g©y ra:
- Ba bÖnh gÇn gièng nhau, cã liªn quan tíi nhau nh−ng chóng kh«ng ®ång nhÊt.
- BÖnh l©y truyÒn qua trøng: Gµ con në ra tõ trøng bÖnh sÏ m¾c bÖnh th−¬ng hµn, b¹ch lþ.
Chó ý: Chim cót, vÞt, ngan ®Òu cã thÓ m¾c bÖnh.
b. TriÖu chøng
- Khi trøng bÞ nhiÔm khuÈn tû lÖ në thÊp, ph«i bÞ s¸t. Gµ con Øa ph©n mÇu tr¾ng, khã thë vµ chÕt tíi
20%.
- Gµ con m¾c bÖnh cßi cäc, chËm lín vµ th−êng bÞ quÌ do viªm khíp.
- ë gµ lín: Ph©n chuyÓn tõ tr¾ng sang vµng vµ cã c¸c triÖu chøng thÇn kinh.
- BÖnh tÝch: cã nhiÒu nèt ho¹i tö mÇu tr¾ng ë gan, l¸ch, tim, phæi, thµnh ruét dÇy phñ bùa vµng.
c. §iÒu trÞ vµ phßng bÖnh
§iÒu trÞ
§iÒu trÞ§iÒu trÞ
§iÒu trÞ Phßng bÖnh
Phßng bÖnhPhßng bÖnh
Phßng bÖnh
Dïng mét trong c¸c lo¹i thuèc sau (®iÒu trÞ
3-4 ngµy):
- Ampi Septol uèng hoÆc tiªm:
1ml/5kgP
- Costrim-I 24%WSP: 1g/1lÝt n−íc uèng
- Costrim-II 12%WSP: 2g/1lÝt n−íc
uèng
- Cosmix-Forte 0,5-1,5g/1lÝt n−íc uèng
- Mua gµ gièng ë nh÷ng tr¹i an toµn bÖnh.
- Dïng thuèc phßng bÖnh ngay sau khi gµ míi në
(Dïng 3 ngµy liÒn):
+ Gentacostrim 1g/4lÝt n−íc uèng hay 1g/6kg
thøc ¨n
+ HoÆc dïng: Costrim-I 24%WSP; Costrim-II
12%WSP; Cosmix-Forte b»ng 1/2 liÒu ®iÒu trÞ ë
trªn
- VÖ sinh chuång tr¹i, m¸ng ¨n, m¸ng uèng, thay chÊt
®én chuång, tÈy uÕ b»ng Formol 2% hoÆc Cloram
0,5%.
Ch−¬ng tr×nh S«ng Hång – th¸ng 4/2002 2
2. BÖnh Ecoli (Colibacilosis)
a.
a.a.
a. Nguyªn nh©n vµ c¸ch l©y lan:
::
: do vi khuÈn
Ecoli g©y nªn
- L©y qua thøc ¨n, n−íc uèng bÞ nhiÔm trïng.
- L©y qua niªm m¹c ®−êng h« hÊp.
- Khi c¬ thÓ gÆp thay ®æi bÊt thuËn lµm gi¶m
søc ®Ò kh¸ng (khÝ hËu, vËn chuyÓn, khi m¾c
bÖnh Gumboro...)
Gµ con bÖnh
BÖnh cã thÓ l©y tõ gµ mÑ sang gµ con
Gµ mÑ bÖnh
b.
b.b.
b. TriÖu chøng
- Gµ Øa ch¶y, ph©n lo·ng, cã dÞch nhÇy mÇu tr¾ng, xanh n©u hoÆc lÉn m¸u, ph©n cã mïi thèi
do ruét bÞ ho¹i tö.
- Cã con viªm khíp, bÖnh Ecoli kÕt hîp víi bÖnh cÇu trïng th× cµng nguy hiÓm.
c.
c.c.
c. §iÒu trÞ vµ phßng bÖnh:
::
: dïng mét trong c¸c lo¹i thuèc sau (dïng 3-4 ngµy):
- Ampi Septol: 1ml/5kgP
- Costrim-I 24%WSP: 1g/1lÝt n−íc uèng
- Costrim-II 2%WSP: 2g/1lÝt n−íc uèng
d.
d.d.
d. Phßng bÖnh
- VÖ sinh chuång tr¹i, thøc ¨n, khö trïng nguån n−íc uèng.
- Dïng kh¸ng sinh: Costrim-I 24%WSP, Costrim-II 2%WSP b»ng 1/2 liÒu ®iÒu trÞ, ngoµi ra
cã thÓ dïng ESB 30%: 1g/1lÝt n−íc uèng hoÆc 1g/1kg thøc ¨n.
3. BÖnh cÇu trïng (Coccidiosis)
a. Nguyªn nh©n vµ c¸ch l©y lan
- BÖnh cÇu trïng do ký sinh trïng nguyªn sinh ®éng vËt g©y nªn. ë gµ cã 9 lo¹i cÇu trïng
kh¸c nhau: G©y bÖnh víi triÖu chøng kh¸c nhau vµ tõng ®o¹n ruét kh¸c nhau.
- L©y truyÒn chñ yÕu qua chÊt th¶i lµ ph©n gµ ph©n t¸n no·n nang ra m«i tr−êng bªn ngoµi vµ
gµ khoÎ ¨n ph¶i, bÖnh xÈy ra nhiÒu vµo mïa m−a phïn Èn −ít, chuång tr¹i mÊt vÖ sinh.
b. TriÖu chøng, ®iÒu trÞ vµ phßng bÖnh
TriÖu chøng §iÒu trÞ Phßng bÖnh
- BÖnh x¶y ra chñ yÕu ë gµ
con tõ 1-28 ngµy tuæi, tû lÖ
chÕt cao.
- Gµ ñ rò, l«ng x¬ x¸c, chËm
lín, ®i Øa lÉn m¸u, kh¸t
n−íc, mµo nhît nh¹t do
thiÕu m¸u.
Dïng mét trong nh÷ng lo¹i
thuèc sau (dïng trong 3 - 4
ngµy):
- Rigecoccin: 1g/2-4kg thøc
¨n.
- Anticoccid (§ãng gãi 20;
50; 100g): 2g/1,5lÝt n−íc
uèng hoÆc 2g thuèc trén víi
thøc ¨n dïng cho ®ñ 10-
12kgP gµ/ngµy
- Th−êng xuyªn vÖ sinh, tÈy
uÕ chuång tr¹i vµ thay chÊt
®én chuång. Chuång tr¹i
ph¶i kh«, s¹ch, Êm vµ
tho¸ng khÝ.
- Thuèc phßng: Dïng c¸c
lo¹i thuèc nh− phÇn ®iÒu
trÞ nh−ng liÒu b»ng 1/2 liÒu
®iÒu trÞ.
Ch−¬ng tr×nh S«ng Hång – th¸ng 4/2002 3
4. BÖnh tô huyÕt trïng (Pasteurellosis)
a. Nguyªn nh©n vµ c¸ch l©y lan
- Do vi trïng Pasteurella multocira g©y nªn.
- L©y truyÒn chÝnh do n−íc uèng, thøc ¨n, mét phÇn do chim, chuét mang mÇm bÖnh ®Õn.
b. TriÖu chøng vµ ®iÒu trÞ
TriÖu chøng §iÒu trÞ
- Gµ chÕt rÊt nhanh, liÖt ch©n, x· c¸nh, ph©n
tr¾ng, ph©n xanh hoÆc lÉn m¸u t−¬i, mµo
th©m tÝm, da tô m¸u.
- Gµ chÕt nhanh nªn kh«ng bÞ sót c©n, ë thÓ
kÐo dµi gµ khã thë, chÈy n−íc mòi, s−ng
m¾t, yÕm gµ s−ng to, ch©n quÌ do viªm
khíp.
Cã thÓ dïng 1 trong c¸c thuèc sau (dïng trong 3
ngµy):
- Tetracylin: 45-60mg/kgP
- Genta costrim: 1g/2lÝt n−íc uèng hoÆc trén víi
3kg thøc ¨n
- Lincolis-plus: 1g/1,5-2lÝt n−íc uèng
c. Phßng bÖnh:
- VÖ sinh s¸t trïng, ng¨n chim, chuét kÕt
hîp víi nu«i d−ìng ch¨m sãc tèt.
- Dïng thuèc phßng: dïng thuèc gièng nh−
phÇn ®iÒu trÞ nh−ng liÒu dïng b»ng 1/2
liÒu ®iÒu trÞ.
5. BÖnh ghÐp cÇu trïng vµ bÖnh Ecoli
lµm cho gµ Øa ra m¸u t−¬i Chuång nu«i s¹ch sÏ, ®óng quy c¸ch lµ
m
é
t bi
Ö
n
p
h¸
p
p
hßn
g
b
Ö
nh tèt
Ph−¬ng ph¸p ®iÒu trÞ: Muèn gi¶m tû lÖ gµ chÕt, gµ bÖnh håi phôc mét c¸ch nhanh chãng ph¶i tiÕn
hµnh ®ång thêi 2 b−íc:
B−íc 1:
Pha lÉn 3 lo¹i thuèc sau: + Kanamycin 1gam × 3 lä
+ VitaminA 1% 2ml/èng × 8 èng
+ VitaminC 5% 5ml/èng × 10 èng
(Cho 100kg gµ)
Tiªm b¾p ngµy mét lÇn: 0,5-1ml/1con (Tiªm 3 ngµy liªn tôc)
B−íc 2:
Dïng mét trong c¸c lo¹i thuèc sau (Trén vµo thøc ¨n hoÆc pha víi n−íc uèng):
- Sulfutyl: 1gãi 20g dïng cho 100kg gµ/ngµy × 3-4 ngµy
- Anticoccid: 1gãi 20g dïng cho 100kg gµ/ngµy × 3-4 ngµy