Các loại ngàm ống kính máy ảnh DSLR
Làm thế nào để biết một ống kính máy ảnh sử dụng loại ngàm gì và
phù hợp với máy ảnh nào? Tại sao một ống kính máy ảnh chỉ lắp
được trên một số máy ảnh nhất định? Ngàm ống kính – lens mount
có vai trò quyết định đến việc chọn mua ống kính cho máy ảnh của
bạn.
Một vấn đề mà những tay máy nghiệp dư cần quan tâm để từng bước
tiến tới Pro hơn là việc hiểu về ngàm ống kính máy ảnh. Mỗi hãng máy
ảnh đều có những ngàm đặc trưng riêng cho máy và có những hãng thứ
ba sản xuất các sản phẩm liên quan đến ngàm chuyển đổi ống kính phù
hợp với chính hãng. Việc hiểu về ngàm ống kính máy ảnh không những
giúp ta hiểu về máy ảnh, ưu nhược điểm của ngàm cũng như giảm thiểu
hỏng hóc do không biết mà "cố tình" lắp ống kính vào máy (mặc dù các
ngàm khác nhau thì sẽ không lắp trực tiếp được vào với nhau nhưng về
mặt vật lý mắt thường chúng ta tương đối khó phân biệt các ngàm, đôi
khi chúng chỉ khác nhau một chút về độ rộng hoặc chốt lẫy).
Bài viết sau vnReview sẽ giới thiệu sơ qua về các loại ngàm ống kính
máy ảnh DSLR với những thông tin cơ bản, trực quan, không đi sâu
vào chi tiết thiết kế và "nội tạng" lắm vì đây là những "bí mật" mang
tính độc quyền của hãng.
Canon
Máy ảnh Canon sử dụng chủ yếu hai dạng ngàm là EF và EF-S. Ngàm
gắn có thể là bằng nhựa hoặc kim loại. Tất cả các ống kính dòng L của
Canon đều là loại ngàm EF, không có ống kính L ngàm dạng EF-S.
Ngàm EF (Electro-Focus): là dạng ngàm ống kính lấy nét điện tử được
Canon tiêu chuẩn hóa từ năm 1997 để phù hợp lắp với các máy ảnh
SLR. Trên ngàm này có hình tròn màu đỏ.
Ngàm EF-S (Electro-Focus Short back focus): Năm 2003, Canon giới
thiệu chiếc máy ảnh mới EOS 300D sử dụng loại ngàm mới có khoảng
tiêu cự phía sau ngắn hơn (Shorter) so với ống kính EF, được đánh dấu
bằng hình vuông trắng trên ngàm. Ngàm EF-S thiết kế để thấu kính gần
hơn với cảm biến mà không chạm vào gương lật, qua đó cho phép thu
ngắn tiêu cự, từ đó làm ra các ống kính góc rộng hơn với giá thành thấp
hơn.
Ngàm máy ảnh Canon
Như vậy cách phân biệt ngàm, ống kính EF và EF-S dễ, trực quan nhất
là xem trên ngàm, ống kính nếu có một chấm đỏ thì là ống kính EF, nếu
có hình vuông nhỏ màu trắng thì là ống kính EF-S. Trên ngàm ở thân
máy ảnh nếu có cả hai kí hiệu chấm tròn đỏ và hình vuông trắng thì đó
là loại máy EF-S.
Ống kính EF thông dụng có thể lắp và tương thích trên thân máy ảnh số
có ngàm EF-S nhưng một ống kính EF-S chỉ tương thích với máy có
ngàm EF-S. Khi lắp ống kính vào máy thì ta phải chỉnh kí hiệu tương
ứng chấm tròn đỏ hoặc hình vuông trắng thẳng hàng giữa ống kính và
ngàm máy ảnh, sau đó xoay ngược chiều kim đồng hồ khoảng gần một
nửa vòng, đến khi kêu "tạch" một cái là ống kính đã được lắp khớp vào
máy.
Nikon
Ngay từ thời đầu tiên giới thiệu dòng máy Nikon F năm 1959, thiết kế
dạng ngàm có tên F-mount đã được áp dụng trên tất cả các ống kính
Nikon sử dụng cho máy ảnh dạng gương phản chiếu ống kính đơn
(SLR - Single Lens Reflex) và gần đây (tháng 9/2011) mới ra mắt định
dạng ngàm ống kính mới là 1-Mount và sẽ có thiết bị chuyển đổi để các
máy định dạng cảm biến CX đời mới có thể sử dụng được ngàm F.
Ngàm máy ảnh Nikon
Nikon chia định dạng ống kính cho máy thành 3 nhóm lớn: nhóm máy
crop thế hệ trước là DX (hệ số crop là 1,5x), máy fullframe là FX
(tương đương máy phim 35mm) và nhóm máy crop định dạng mới là
CX (hệ số crop là 2,7x), trong đó định dạng CX có cảm biến CMOS
được trang bị hệ thống lấy nét theo pha, có tốc độ lấy nét tự động siêu
nhanh. Như vậy, hai nhóm máy có định dạng DX và FX tương thích
với ống kính ngàm F, còn nhóm máy sử dụng định dạng CX (hiện
Nikon mới chỉ có hai model J1 và V1 sử dụng định dạng này) thì dùng
ống kính ngàm 1-Mount, muốn dùng ngàm F phải có ngàm chuyển đổi
(mount adapter).
F-mount: Loại ngàm này có 3 chấu, đường kính đuôi ống khá lớn.
Hướng gắn ống kính vào thân máy tại vị trí 2 giờ trên đồng hồ và xoay
ngược kim đồng hồ đến khi nghe tiếng click là ống kính được lắp chặt
vào thân máy.
1 – Mount: là hệ thống ngàm ống kính mới được phát triển phù hợp
cho định dạng ảnh mới (CX) của Nikon. Ngàm mới không chỉ tương
thích với 4 ống kính mới: 1 NIKKOR VR 10-30mm f/3.5-5.6, 1
NIKKOR VR 30-110mm f/3.8-5.6, 1 NIKKOR 10mm f/2.8 và 1
NIKKOR VR 10-100mm f/4.5-5.6 PD-ZOOM, mà còn tương thích với
ống kính Nikkor ngàm F thông qua ngàm chuyển FT1.
Sony
Ngàm A: Từ tháng 8 năm 2011 trở về trước Sony phát triển các dòng
máy DSLR thế hệ Alpha với ngàm A-mount
Ngàm E: Tháng 8/2011 Sony giới thiệu dòng máy Nex (NEX-3, NEX-
5, NEX-7…) sử dụng ngàm mới là E-mount. Ống kính ngàm E (E-
mount) vốn là ống kính được phát triển mới để lắp trên các dòng máy
không gương lật cảm biến lớn của hãng là NEX-3 và NEX-5. Hiện thời
mới chỉ có 3 ống kính ngàm E được phát triển, gồm ống zoom tiêu
chuẩn 18-55mm f/3.5-5.6, siêu zoom 18-200mm f/3.5-6.3 và ống
pancake 16mm f/2.8.