Các yếu tố của kịch bản
Có những yếu tố độc nhất về cách căn lề, để cỡ chữ và vị trí của các dòng
tạo nên một mô hình chung và tính thống nhất của kịch bản. Một khi bạn đã
quen với những điều này, bạn có thể kể câu chuyện của mình theo cách mà
những người trong cuộc thường làm. Các yếu tố của kịch bản gồm có:
Scene Heading : Mở cảnh
Action :Hành động
Character Name : Tên nhân vật
Dialogue: Lời thoại
Parenthetical: Nội dung trong ngoặc đơn
Extensions: Mở rộng
Transition: Từ nối
Shot: Cảnh quay
Mở cảnh
Mẹo viết: Phần Mở cảnh thường đặt cách lề trái 1,5’’ và ít khi dài đến gần lề
phải. Phần này được viết HOA. Sau những từ NỘI hoặc NGOẠI ta dùng
một dấu chấm (.) và dùng dấu gạch ngang (-) để phân biệt các yếu tố khác.
Mở cảnh cho người đọc thấy cảnh đó diễn ra ở đâu. Chúng ta đang ở bên
trong (NỘI.) hay bên ngoài (NGOẠI.). Sau đó là nêu tên địa điểm: PHÒNG
NGỦ, PHÒNG KHÁCH, tại SÂN BÓNG, bên trong XE. Và cuối cùng, nó
có thể bao gồm cả thời điểm trong ngày – ĐÊM, NGÀY, HOÀNG HÔN,
BÌNH MINH... để “đặt bối cảnh” trong tâm trí người đọc.
Phần mở cảnh cũng có thể bao gồm thông tin về quá trình sản xuất ví như
TIẾP TỤC, hoặc CẢNH CHÍNH hay CẢNH CÓ SẴN. Dưới đây là một vài
ví dụ về phần mở cảnh.
NỘI. PHÒNG NGỦ - SÁNG
NGOẠI. CÂU LẠC BỘ KHOẢ THÂN LAS VEGAS – HOÀNG HÔN
NỘI. VĂN PHÒNG – ĐÊM – TIẾP TỤC
NGOẠI – BẾN TÀU PHÍA TÂY – BÌNH MINH - CẢNH CHÍNH
NGOẠI – PASADENA - DIỄU HÀNH HOA HỒNG – CẢNH CÓ SẴN
Mẹo: Phần mềm viết kịch bản sẽ tự động lưu lại mỗi câu mở cảnh bạn dùng,
khiến bạn không phải viết lại đoạn đó một lần nữa và nó cũng giúp kịch bản
thống nhất.
Không có gì phiền hơn là khi người đọc nhìn thấy một đoạn mở cảnh thế
này:
NGOẠI. - RỪNG NHIỆT ĐỚI NGOÀI KHÔNG GIAN – ĐÊM
Và hai trang sau:
NGOẠI. - RỪNG NGOÀI KHÔNG GIAN – ĐÊM
Việc giữ cho phần mở cảnh thống nhất cho phép người đọc hình dung ra địa
điểm cụ thể và không phải xác định xem đây có phải là một cảnh mới hay
không. Rõ ràng, bạn không muốn người đọc không tập trung vào câu chuyện
của bạn.
Dưới đây là một ví dụ về phần mở cảnh chuẩn trong kịch bản:
MỜ DẦN:
NGOẠI. BẾN TÀU PHÍA TÂY – BÌNH MINH - CẢNH CHÍNH
Chúng ta đã “xác định” rằng chúng ta đang ở bến tàu vào lúc bình minh.
Hành động
Quy tắc: Phần mô tả hành động được viết từ trái sang phải, dùng cả chữ hoa
lẫn chữ thường. Khi giới thiệu một nhân vật lần đầu tiên, tên nhân vật đó
phải viết hoa.
Mẹo: Phần mềm viết kịch bản đã được lập trình sẵn để trình bày phần này
theo đúng quy tắc. Tất cả những gì bạn cần quan tâm là sáng tác truyện.
HÀNH ĐỘNG hay còn gọi là phần mô tả bối cảnh vẽ ra hiện trường của
cảnh quay và cho phép bạn giới thiệu các nhân vật. Phần này được viết ở
THÌ HIỆN TẠI.
Mẹo viết: Tất cả mọi hành động trong kịch bản đều diễn ra BÂY GIỜ. Bạn
luôn dùng thể chủ động (cửa đóng) chứ không phải thể bị động (một cánh
cửa bị đóng lại).
Bạn luôn viết ở THÌ HIỆN TẠI, không phải quá khứ. (Tất nhiên, cũng có
một số trường hợp ngoại lệ, ví dụ như trong phim The Wind and the Lion
của John Milius, hoạt động được mô tả ở thì quá khứ như một cuốn tiếu
thuyết nhưng sau đó, chính John đạo diễn bộ phim của ông ta).
Các khổ trong phần này phải ngắn gọn, không nên viết nhiều quá 4-5 dòng.
Người đọc có thể lướt qua mà không hề đọc chúng.
MỜ DẦN:
NGOẠI. BẾN TÀU PHÍA TÂY – BÌNH MINH – CẢNH CHÍNH
Thuyền buồm và tàu tuần tiễu dập dềnh trên sóng nước xanh ngắt.
NỘI. PHÒNG LỚN – SÁNG
Tấm chăn đắt tiền che cơ thể bất động trần truồng của nàng JULIE
COOPER xinh đẹp, 25 tuổi. Ánh sáng xuyên qua ô cửa sổ qua cơ thể
rắn chắc, rám nắng của FRANKIE CAMPISI, 38 tuổi. Y kéo chăn bông
xuống và bắt đầu hôn lên cơ thể lõa lồ của Julie.
Người đọc bắt đầu hình thành một ý tưởng về bối cảnh và hành động đang
diễn ra. Chúng ta biết rằng ta đang ở trên một con tàu, hai nhân vật được
giới thiệu, chúng ta có đôi chút cảm nhận về sự xuất hiện về thể chất của họ.
Và ta có bằng chứng về quan hệ của họ.
Hãy tránh việc viết về góc quay và máy quay. Nếu bạn phải nhấn mạnh một
vài cảnh, hãy viết nó ở trên một dòng đơn. Góc và máy quay là thẩm quyền
của đạo diễn, thường được đưa vào kịch bản sản xuất.
Những tấm vải đắt tiền che cơ thể bất động, trần truồng của nàng
JULIE COOPER xinh đẹp, 25 tuổi. Ánh sáng xuyên qua ô cửa sổ qua
cơ thể rắn chắc, rám nắng của FRANKIE CAMPISI, 38 tuổi. Anh ta
kéo tấm chăn xuống và cười gằn trên cơ thể loã lồ của Julie.
Frankie chùn lại.