C I T O ĐT – TR NG B I TRÊN VÙNG ĐT CHUY N ĐIẢ Ạ Ấ Ồ ƯỞ Ấ Ể Ổ
Chuyên đ 1:ề
1/. phân chu ng b ng N m Trichoderma Ủ ồ ằ ấ
a/. Chu n b nguyên v t li u.ẩ ị ậ ệ
- Xác bã th c v t: c , l c bình, bèo, thân lá cây b p, đu, xác bã mía… đã ph i ự ậ ỏ ụ ắ ậ ơ
héo.
- Phân: dê, bò, trâu, heo, gà, v t ... (t i ho c khô).ị ươ ặ
- Ch t đn: m t ít bùn đáy ao cá…ấ ộ ộ
- B t nh a t i màu.ạ ự ố
- Ch ph m vi sinh v t Trichoderma.ế ẩ ậ
b/. Cách phânủ
- B c lót d i đáy đng phân b ng b t nylon đ quá trình t o s n ph m ọ ướ ố ủ ằ ạ ể ạ ả ẩ
phân không b th t thoát và giúp gi đ m.ủ ị ấ ữ ộ ẩ
- R i m t l p xác bã th c v t d y đ 20-30 cm xen k v i m t l p phân gia ả ộ ớ ự ậ ầ ộ ẽ ớ ộ ớ
súc, gia c m và ch t đn ch ng 5-10 cm. D i đáy có lót t m b t nylon đ quá trình ầ ấ ộ ừ ướ ấ ạ ể
t o s n ph m phân không b th t thoát.ạ ả ẩ ủ ị ấ
-T i t đu Ch ph m Trichoderma đã pha loãng lên t ng l p phân , t o ướ ướ ề ế ẩ ừ ớ ủ ạ
m đ (50-70%) cho đng phân . Có th ki m tra đ m b ng cách bóp ch t m t ẩ ộ ố ủ ể ể ộ ẩ ằ ặ ộ
n m phân v a đ r n n c.ắ ủ ừ ủ ị ướ
- L p l i t ng t cho đn h t kh i v t li u.ặ ạ ươ ự ế ế ố ậ ệ
- Ph kín, che ch n và chèn k b ng lo i b t nh a t i màu tránh ánh sáng chi u ủ ắ ỹ ằ ạ ạ ự ố ế
tr c ti p vào và đ gi nhi t đ, ự ế ể ữ ệ ộ
- Vào mùa m a nên đào rãnh thoát n c xung quanh đng .ư ướ ố ủ
- Sau kho ng 10 ngày , n m và vi khu n đã phát tri n nhân r ng và sinh nhi t ả ủ ấ ẩ ể ộ ệ
và có th đt nhi t đ 50-60ể ạ ệ ộ 0C.
- C n t i n c b sung đnh k (1-3 ngày/l n) đt đ m ban đu, t o đi u ầ ướ ướ ổ ị ỳ ầ ạ ộ ẩ ầ ạ ề
ki n cho qu n th vi sinh v t có l i ti p t c phát tri n trong phân .ệ ầ ể ậ ợ ế ụ ể ủ
- Có th dùng m t s c c tre khoét r ng ru t, chia đu kho ng cách xom thành ể ộ ố ọ ỗ ộ ề ả
l (10-15 l ) c m vào đng phân đ đ n c t i b sung.ỗ ỗ ắ ố ủ ể ổ ướ ướ ổ
- Gi b t ra ki m tra, đo tr n đu kh i phân 2-3 tu n m t l n (không nén ở ạ ể ả ộ ề ố ủ ầ ộ ầ
ch t) đ t o s thông thoáng và phân b đu nhi t đ, m đ.ặ ể ạ ự ố ề ệ ộ ẩ ộ
- Không nh t thi t b sung l ng đm trong su t th i gian .ấ ế ổ ượ ạ ố ờ ủ
c/. S d ng.ử ụ
Sau 45 – 60 ngày phân hoai, t i x p (không còn m) có th đem bón cho ủ ơ ố ấ ể
v n.ườ
Bón lót giai đo n chu n b mô tr ng (10kg/mô)ạ ẩ ị ồ
R i đu lên m t líp m t và x i vùi.ả ề ặ ẩ ướ ớ
R i đu quanh g c cây theo tán lá, x i tr n vào đt, ph r m c và t i m.ả ề ố ớ ộ ấ ủ ơ ỏ ướ ẩ
Chuyên đ 1:ề
K THU T X LÝ ĐT B C MÀU TRÊN V N CÂY ĂN TRÁIỸ Ậ Ử Ấ Ạ ƯỜ
Đ có th ti p t c canh tác đc trên vùng đt b c màu đa l i hi u quể ể ế ụ ượ ấ ạ ư ạ ệ ả
kinh t bà con c n ph i c i t o đt b ng các bi n pháp t ng h p nh luân canh,ế ầ ả ả ạ ấ ằ ệ ổ ợ ư
thâm canh h p lý, phân bón, thu l i...ợ ỷ ợ
K t qu nghiên c u c a Trung tâm Nghiên c uế ả ứ ủ ứ
và SXNN b n v ng (Tr ng ĐHNL TP-HCM)ề ữ ườ
cho th y: do truy n th ng canh tác đc canh vàấ ề ố ộ
k thu t l c h u trong th i gian dài c a nôngỹ ậ ạ ậ ờ ủ
dân vùng ĐBSCL nên nhi u di n tích đây đãề ệ ở
b thoái hoá nghiêm tr ng bi n thành đt b cị ọ ế ấ ạ
màu, nh h ng l n đn SXNN.ả ưở ớ ế
Nh ng lo i đt x u, đt b c màu, đtữ ạ ấ ấ ấ ạ ấ
thoái hoá th ng mang nh ng nh c đi m gây h i cho cây tr ng nh đt b m tườ ữ ượ ể ạ ồ ư ấ ị ấ
t ng canh tác, nghèo ki t dinh d ng, đc bi t là nghèo ch t h u c , b khô h n, chaiầ ệ ưỡ ặ ệ ấ ữ ơ ị ạ
c ng ho c b ng p úng n c, b chua hoá, m n hoá... do v y mà hi u qu SX thuứ ặ ị ậ ướ ị ặ ậ ệ ả
đc không cao. ượ
Tr ng xen cây h đu trong v nồ ọ ậ ườ
CAT v a đ b o v , v a c i t o đtừ ể ả ệ ừ ả ạ ấ
Đ có th ti p t c canh tác đc trên vùng đt b c màu đa l i hi u qu kinhể ể ế ụ ượ ấ ạ ư ạ ệ ả
t bà con c n ph i c i t o đt b c màu b ng các bi n pháp t ng h p nh luân canhế ầ ả ả ạ ấ ạ ằ ệ ổ ợ ư
cây tr ng, thâm canh h p lý, phân bón, thu l i... sau đây:ồ ợ ỷ ợ
- Thu l i là bi n pháp k thu t quan tr ng hàng đu trong vi c c i t o l i đtỷ ợ ệ ỹ ậ ọ ầ ệ ả ạ ạ ấ
b c màu. Vi c t i tiêu n c ch đng, khoa h c b ng m t h th ng kênh m ngạ ệ ướ ướ ủ ộ ọ ằ ộ ệ ố ươ
hoàn ch nh nh m c i thi n đ phì đt b c màu, tăng đ m, c i thi n đc các đcỉ ằ ả ệ ộ ấ ạ ộ ẩ ả ệ ượ ặ
tính lý hoá trong đt, làm cho đt t i x p h n, kh năng k t dính t t h n, gi n cấ ấ ơ ố ơ ả ế ố ơ ữ ướ
t t h n, giúp h vi sinh v t trong đt ho t đng t t h n t o đi u ki n cho cây tr ngố ơ ệ ậ ấ ạ ộ ố ơ ạ ề ệ ồ
sinh tr ng, phát tri n t t h n.ưở ể ố ơ
- Bi n pháp h u c bao g m chuy n đi c c u cây tr ng h p lý và tăngệ ữ ơ ồ ể ổ ơ ấ ồ ợ
c ng bón lót b ng các ngu n phân h u c vi sinh, phân chu ng, phân xanh,... đ c iườ ằ ồ ữ ơ ồ ể ả
t o và tăng đ phì cho đt. ạ ộ ấ
Tuy nhiên khi s d ng, phân h u c ph i đc hoai m c đ không gây ôử ụ ữ ơ ả ượ ủ ụ ể
nhi m môi tr ng và không gây h i cho cây tr ng. Ngoài ra có th s d ng các lo iễ ườ ạ ồ ể ử ụ ạ
ch t th i nông nghi p nh r m, r , mùn tr u, rác sinh ho t, lá mía... đ SX phân h uấ ả ệ ư ơ ạ ấ ạ ể ữ
c vi sinh dùng làm ch t c i t o đt r t t t.ơ ấ ả ạ ấ ấ ố
- Đa d ng hoá cây tr ng nh m đt hi u qu thu nh p cao trên cùng m t đn vạ ồ ằ ạ ệ ả ậ ộ ơ ị
di n tích canh tác đng th i góp ph n c i t o đt b ng cách tr l i đ màu m lâuệ ồ ờ ầ ả ạ ấ ằ ả ạ ộ ỡ
dài cho đt b c màu. ấ ạ
Trên nh ng vùng đt b c màu bà con nên tr ng xen ho c luân canh cây tr ngữ ấ ạ ồ ặ ồ
chính v i các lo i cây h đu nh , đu xanh, đu nành, đu ph ng, b p, khoai... vìớ ạ ọ ậ ư ậ ậ ậ ọ ắ
chúng có kh năng c đnh đm, giúp c i t o đ phì nhiêu c a đt r t t t.ả ố ị ạ ả ạ ộ ủ ấ ấ ố
- Che ph đt cũng là m t bi n pháp r t thích h p đi v i nh ng vùng đt b củ ấ ộ ệ ấ ợ ố ớ ữ ấ ạ
màu giúp h n ch b c h i n c, gi m cho đt, ch ng gió rét, h n ch c d i vàạ ế ố ơ ướ ữ ẩ ấ ố ạ ế ỏ ạ
gi m cho cây tr ng, giúp phân ph i đu n c không gây úng th i cho cây tr ng,ữ ấ ồ ố ề ướ ố ồ
giúp h vi sinh v t trong đt ho t đng t t s làm cho đt t i x p, thoáng khí h n,ệ ậ ấ ạ ộ ố ẽ ấ ơ ố ơ
giúp cho h r cây tr ng phát tri n t t.ệ ễ ồ ể ố
- Bi n pháp làm đt: Đc đi m c a đt b c màu th ng là khô, c ng do đóệ ấ ặ ể ủ ấ ạ ườ ứ
h n ch x i xáo đ tránh m t n c do b c h i, nh t là vào th i k khô h n. Ch nênạ ế ớ ể ấ ướ ố ơ ấ ờ ỳ ạ ỉ
k t h p x i xáo khi làm c , bón phân, t i n c, h vi sinh v t còn sót l i trong đtế ợ ớ ỏ ướ ướ ệ ậ ạ ấ
s b ch t, đt càng tr nên chai c ng h n; tr ng màu thì lên lu ng cao k t h p t iẽ ị ế ấ ở ứ ơ ồ ố ế ợ ướ
n c theo rãnh là bi n pháp t i u nh t.ướ ệ ố ư ấ
Nguyên nhân làm cho đt chuaấ
Căn c vào tr s pH đ chia đt thành các d ng: ứ ị ố ể ấ ạ
Đt chua (pH <6,5), đt trung tính (pH = 6,6 - 7,5) và đt ki m (pH > 7,5), đâyấ ấ ấ ề
là c s đ xây d ng k ho ch c i t o và s d ng đt hi u qu h n.ơ ở ể ự ế ạ ả ạ ử ụ ấ ệ ả ơ
Đt b chua do r a trôi b i n c m a, n c t i d th a. ấ ị ử ở ướ ư ướ ướ ư ừ
N c mang đi ch t dinh d ng hòa tan, trong đó có ch a nhi u ch t ki m nh :ướ ấ ưỡ ứ ề ấ ề ư
canxi (Ca), Magiê (Mg), Kali (K)… xu ng t ng đt sâu, sông su i, ao h và làm choố ầ ấ ố ồ
đt m t ch t ki m, tr nên chua.ấ ấ ấ ề ở
Cây tr ng hút dinh d ng (N,P,K), ngoài ra còn hút khá nhi u (Ca, Mg…) doồ ưỡ ề
canh tác nhi u năm liên t c, vì th l ng Ca và Mg trong đt m t đi càng nhi u.ề ụ ế ượ ấ ấ ề
S phân gi i ch t h u c th i ra nhi u lo i axit Cacbonic (Hự ả ấ ữ ơ ả ề ạ 2CO3), axit
Sunfuric (H2SO4), axit Nitric (HNO3) axit Axetic (CH3COOH)…các axit này hòa tan
Ca, Mg và r a trôi, làm cho đt chua. M t khác, bón phân khoáng mang g c axit nh :ử ấ ặ ố ư
Phân Sunfat amôn (SA), Clorua kali (KCl), Sunfat kali (K2SO4), Suppe lân…cũng làm
đt b chua.ấ ị
Bi n pháp c i t oệ ả ạ