BỘ Y TẾ
CẨM NANG
CAI NGHIỆN THUỐC LÁ
Hà Nội, 2018
i
BỘ Y TẾ
CẨM NANG
CAI NGHIỆN THUỐC LÁ
Hà Nội, 2018
ii
Chủ biên:
GS. TS Đặng Vạn Phước
PGS. TS Lương Ngọc Khuê
Ban biên soạn:
PGS. TS Lê Thị Tuyết Lan
PGS. TS Trần Văn Ngọc
TS. Nguyễn Thị Tố Như
TS. Lê Khắc Bảo
ThS. Phan Thị Hải
iii
MỤC LỤC
I. GIỚI THIỆU ........................................................................................................ 1
II. NGHIỆN THUỐC LÁ......................................................................................... 2
1. Thành phần của điếu thuốc lá? Thành phần của khói thuốc lá ? ........................... 2
2. Thế nào là nghiện thuốc lá ? .................................................................................. 2
3. Thế nào gọi là nghiện tâm lý ? .............................................................................. 3
4. Thế nào gọi là nghiện hành vi? ............................................................................. 3
5. Thế nào gọi là nghiện thực thể - dược lý ? ............................................................ 3
6. Tại sao nicotine lại có thể gây nhiều tác động tâm thần kinh như vậy ? .............. 3
7. Có mối liên quan nào giữa nghiện thuốc lá và nghiện rượu không ? .................... 4
8. Người nào hút thuốc lá cũng trở nên nghiện thuốc lá phải không ? ..................... 4
9. Hút bao nhiêu điếu một ngày thì không nghiện ? ................................................. 4
10. Hút thuốc lá có thể gây ra những bệnh lý nào ?................................................. 5
11. Hút bao nhiêu điếu thuốc lá một ngày thì không có hại cho sức khỏe ? ........... 5
12. Thuốc lá tẩu – thuốc lào – thuốc lá vấn có an toàn hơn thuốc lá điếu không ? . 5
13. Thuốc xì gà có an toàn hơn thuốc lá điếu không ? ............................................ 6
14. Thuốc lá “nhẹ”, thuốc lá dành cho “nữ” có an tòan hơn thuốc lá điếu không ? 6
15. Thuốc lá có đầu lọc có an toàn hơn thuốc lá không đầu lọc không ? ................ 6
III. CAI NGHIỆN THUỐC LÁ: ............................................................................... 7
A. Vấn đề người chưa muốn cai thuốc lá quan tâm: .............................................. 7
1. Phương pháp cai thuốc lá tốt nhất là gì ? .............................................................. 7
2. Như vậy cai thuốc lá hoàn toàn tùy thuộc vào ý chí ? .......................................... 7
3. Người hút thuốc lá không thực sự quyết tâm cai thuốc lá có thể cai thành công
không ? ......................................................................................................................... 8
4. Có thể cai thuốc lá bằng cách giảm từ từ số lượng điếu thuốc lá hút không?....... 8
5. Cai ngay lập tức và toàn bộ các điếu thuốc lá có làm tôi “bị sốc” không ? .......... 8
6. Thời điểm nào được xem là thích hợp nhất để cai thuốc lá ? ............................... 9
7. Tại sao đi đến quyết định cai thuốc lá khó như thế ? ............................................ 9
iv
8. Tại sao có người cai thuốc lá hết sức dễ dàng, người khác lại cai thuốc lá hết sức
khó khăn ? .................................................................................................................... 9
9. Ai cai thuốc lá cũng tăng cân phải không ?......................................................... 10
10. Tại sao cai thuốc lá có thể dẫn đến trầm cảm trong một số trường hợp ? ....... 10
11. Tại sao lại phải cai thuốc lá trước khi can thiệp phẫu thuật ? .......................... 10
12. Tôi hãy còn trẻ, từ từ cai thuốc lá cũng chưa muộn! Tôi già rồi, có cai thuốc lá
cũng không ích gì ! ..................................................................................................... 11
13. Tôi chỉ hút có vài ba điếu mỗi ngày thôi mà, chắc không hại gì ! ................... 11
B. Vấn đề người muốn cai thuốc lá quan tâm ....................................................... 11
14. Tôi phải ăn uống như thế nào để tránh tăng cân khi cai thuốc lá ?.................. 11
15. Tôi thay đổi thói quen uống cà phê như thế nào khi cai thuốc lá ? ................. 12
16. Tôi nên thay đổi thói quen uống rượu bia như thế nào khi cai thuốc lá ? ....... 12
17. Tôi hay thèm hút thuốc lá mỗi khi thấy người khác hút ! ................................ 12
18. Có một số thời điểm trong ngày ví dụ khi uống cà phê, ăn cơm, tôi cảm thấy
rất muốn hút một hơi!................................................................................................. 12
19. Tại sao tôi bị mất ngủ khi cai thuốc lá ? .......................................................... 13
20. Nicotine trong chế phẩm nicotine thay thế có gì khác với nicotine trong thuốc
lá? .......................................................................................................................... 13
21. Nicotine thay thế có gây nghiện không ? ......................................................... 13
22. Nicotine thay thế có chống chỉ định tuyệt đối không ? ................................... 14
23. Nicotine thay thế điều trị kéo dài bao lâu ? ..................................................... 14
24. Nếu lỡ hút thuốc lá khi đang dùng nicotine thay thế thì có nguy hiểm không ? .
.......................................................................................................................... 14
25. Nicotine thay thế có hiệu quả thực sự không ? ................................................ 14
26. Bupropion SR phát huy tác dụng như thế nào? ............................................... 15
27. Bupropion SR được sử dụng ra sao ? .............................................................. 15
28. Bupropion SR có chống chỉ định gì không ? ................................................... 15
29. Có thể dùng phối hợp Bupropion SR và nicotine thay thế không ? ................ 15
30. Thế nào là điều trị nhận thức – chuyển đổi hành vi ? ...................................... 16
C. Vấn đề người cai thuốc lá quan tâm: ................................................................ 16
31. Sau khi cai thuốc lá bao lâu thì trở nên không nghiện thuốc lá nữa ? ............. 16