Hà Nội, năm 2026
B Ộ TÀ I L I Ệ U T H A N H N I Ê N C H Ủ Đ Ộ N G
DỰ PHÒNG CHO TUỔI GIÀ HẠNH PHÚC
HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG
Tài liệu này được xây dựng với sự hỗ trợ kỹ thuật và tài chính của Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) tại Việt Nam,
trong khuôn khổ Chương trình Quốc gia Việt Nam – UNFPA lần thứ 10 (CP10), Dự án VNM10P07. Các quan điểm,
nhận định và nội dung trình bày trong tài liệu là của nhóm biên soạn và đơn vị chủ trì, không nhất thiết phản ánh
quan điểm chính thức của UNFPA hoặc Liên Hợp Quốc.
HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG
BỘ TÀI LIỆU THANH NIÊN CHỦ ĐỘNG DỰ PHÒNG CHO TUỔI GIÀ
2HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG
BỘ TÀI LIỆU THANH NIÊN CHỦ ĐỘNG DỰ PHÒNG CHO TUỔI GIÀ 3
HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG
BỘ TÀI LIỆU THANH NIÊN CHỦ ĐỘNG DỰ PHÒNG CHO TUỔI GIÀ
2HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG
BỘ TÀI LIỆU THANH NIÊN CHỦ ĐỘNG DỰ PHÒNG CHO TUỔI GIÀ 3
Già hóa dân số là một xu hướng phát triển tất yếu, phản ánh những thành tựu quan trọng về
y tế, kinh tế, an sinh xã hội và chất lượng cuộc sống của người dân. Tuy nhiên, khi tốc độ già
hóa diễn ra nhanh trong khi hệ thống chăm sóc sức khỏe, chăm sóc dài hạn, an sinh xã hội,
bảo đảm thu nhập và các dịch vụ hỗ trợ người cao tuổi chưa kịp thích ứng, quá trình này có
thể tạo ra nhiều thách thức đối với cá nhân, gia đình, cộng đồng và sự phát triển bền vững của
quốc gia.
Trong bối cảnh đó, việc chuẩn bị cho tuổi già không nên bắt đầu khi con người bước vào giai
đoạn cao tuổi mà cần được hình thành từ sớm, đặc biệt trong giai đoạn thanh niên. Đây là thời
kỳ quan trọng để mỗi người xây dựng lối sống lành mạnh, phát triển năng lực tự chăm sóc bản
thân, hình thành kỹ năng quản lý tài chính, củng cố các mối quan hệ xã hội tích cực và nâng
cao ý thức trách nhiệm đối với gia đình cũng như cộng đồng.
Trong khuôn khổ Chương trình Quốc gia lần thứ 10 (CP10), Quỹ Dân số Liên hợp quốc tại Việt
Nam (UNFPA) hỗ trợ Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh thông qua Dự án
VNM10P07 “Hỗ trợ phát triển toàn diện thanh niên về chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe
tình dục và đáp ứng với già hóa dân số nhằm góp phần thực hiện thành công Chiến lược phát
triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2021 – 2030. Trong giai đoạn 2024 – 2025, UNFPA đã hỗ
trợ phát triển và hoàn thiện bộ tài liệu “Thanh niên chủ động dự phòng cho tuổi già hạnh
phúc” nhằm hỗ trợ thanh niên nâng cao nhận thức về già hóa dân số, hiểu rõ mối liên hệ giữa
những lựa chọn ở hiện tại với chất lượng cuộc sống trong tương lai, đồng thời từng bước xây
dựng kế hoạch dự phòng toàn diện cho tuổi già. Nội dung tài liệu tập trung vào các lĩnh vực
thiết yếu như sức khỏe thể chất, sức khỏe tinh thần, kỹ năng sống, quan hệ gia đình, tài chính
cá nhân và sự tham gia của thanh niên trong việc hỗ trợ, đồng hành cùng người cao tuổi. Bộ
tài liệu gồm hai cấu phần: “Tài liệu hướng dẫn giảng dạy chuyên đề thanh niên chủ động dự
phòng cho tuổi già hạnh phúc - dành cho giảng viên” và “Tài liệu học tập thanh niên chủ động
dự phòng cho tuổi già hạnh phúc - dành cho học viên”, báo cáo viên, cán bộ Đoàn, tuyên truyền
viên và những người tổ chức hoạt động giáo dục, truyền thông tại cộng đồng.
Tài liệu hướng dẫn này được biên soạn nhằm chuẩn hóa quá trình sử dụng và triển khai bộ tài
liệu trong nhiều môi trường khác nhau như cơ sở giáo dục, hệ thống Đoàn – Hội, tổ chức cộng
đồng, câu lạc bộ thanh niên, câu lạc bộ liên thế hệ tự giúp nhau và các chương trình truyền
thông thay đổi hành vi. Không chỉ giới thiệu nội dung cần triển khai, tài liệu còn làm rõ mục
tiêu và ý nghĩa của từng nguyên tắc, hướng dẫn quy trình tổ chức thực hiện, gợi ý các phương
LỜI NÓI ĐẦU
HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG
BỘ TÀI LIỆU THANH NIÊN CHỦ ĐỘNG DỰ PHÒNG CHO TUỔI GIÀ
4HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG
BỘ TÀI LIỆU THANH NIÊN CHỦ ĐỘNG DỰ PHÒNG CHO TUỔI GIÀ 5
pháp giáo dục phù hợp, xác định sản phẩm đầu ra mong đợi, phân công vai trò của các bên liên
quan và cung cấp các biểu mẫu hỗ trợ có thể áp dụng trực tiếp trong thực tiễn.
Trong quá trình triển khai, các đơn vị cần vận dụng tài liệu một cách linh hoạt, phù hợp với
đặc điểm người học, điều kiện cơ sở vật chất, thời lượng chương trình, năng lực của đội ngũ
triển khai và bối cảnh văn hóa – xã hội của từng địa phương. Việc sử dụng tài liệu cần bảo đảm
các nguyên tắc khoa học, khách quan, tôn trọng người học, không áp đặt, không thương mại
hóa các nội dung liên quan đến tài chính cá nhân, không kỳ thị người cao tuổi hoặc các nhóm
dễ bị tổn thương. Đồng thời, cần khuyến khích thanh niên chuyển hóa kiến thức thành hành
động cụ thể, xây dựng kế hoạch dự phòng cho bản thân và tích cực tham gia các hoạt động góp
phần xây dựng một xã hội thích ứng hiệu quả với già hóa dân số.
Thông qua tài liệu này, các cơ quan, tổ chức, nhà trường và đội ngũ triển khai có thêm công
cụ thiết thực để đồng hành cùng thanh niên trong quá trình chuẩn bị cho tương lai, góp phần
hình thành một thế hệ trẻ chủ động, có trách nhiệm, có năng lực thích ứng với những thay đổi
nhân khẩu học và chung tay xây dựng cộng đồng khỏe mạnh, gắn kết và phát triển bền vững.
HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG
BỘ TÀI LIỆU THANH NIÊN CHỦ ĐỘNG DỰ PHÒNG CHO TUỔI GIÀ
4HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG
BỘ TÀI LIỆU THANH NIÊN CHỦ ĐỘNG DỰ PHÒNG CHO TUỔI GIÀ 5
NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG CỦA TÀI LIỆU
HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG BỘ TÀI LIỆU THANH
NIÊN CHỦ ĐỘNG DỰ PHÒNG CHO TUỔI GIÀ
HẠNH PHÚC
PHẦN MỘT