Chính sách phát triển nông
nghiệp của Campuchia.
Lời mở đầu
Campuchia là một trong những quốc gia trực thuộc Đông Nam Á có nền
kinh tế đang trên đà phát triển. Trong gần 1 thập kỉ tăng trưởng, Campuchia đã đạt
được một sự tiến bộ vượt bậc trong thu nhập bình quân đầu người, tăng gấp đôi từ
288 USD năm 2000 đến 900 USD năm 2009, và trong khoảng thời gian từ 1998
đến 2007 được xem là nước xếp thứ 2 trên thế giới về tốc độ tăng trưởng.
Một trong những nhân tố đóng góp vào thành công đó của Campuchia là sự
phát triển nhanh chóng của ngành nông nghiệp, một trong những ngành đang có
nhiều đóng góp nhất vào tổng thu nhập quốc dân của Campuchia. Với diện tích đất
rộng lớn và hệ thống sông ngòi, kênh rạch chằng chịt, Campuchia có tiềm năng trở
thành một đầu mối xuất khẩu gạo quan trọng trên thế giới. Để đạt được những
thành tựu đặc sắc đó, chính sách phát triển nông nghiệp của Campuchia đóng vai
trò hàng đầu, tiên quyết.
Văn bản sau đi sâu vào việc phân tích thực trạng ngành nông nghiệp và các
chính sách hỗ trợ phát triển ngành nông nghiệp của Campuchia.
Sự cần thiết phải nghiên cứu
Thành công hay thất bại của những nỗ lực nhằm chuyển biến nền nông
nghiệp không những phụ thuộc vào khả năng và kĩ năng của người dân trong việc
nâng cao năng suất cây trồng và năng suất lao động mà quan trọng hơn còn phụ
thuộc vào sự hỗ trợ của chính phủ nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản
xuất và tiêu thụ sản phẩm của nông dân.
Trong nền nông nghiệp truyền thống, người dân không muốn và cũng không
có điều kiện áp dụng kĩ thuật mới, mà đây lại là yếu tố quyết định chuyển động của
nông nghiệp. Do đó, chính phủ cần có chính sách giúp đỡ về kĩ thuật (giống mới,
biện pháp canh tác mới...) và hướng dẫn họ thực hiện những biện pháp này.
Sản xuất nông nghiệp chủ yếu là sản xuất nhỏ, hình thức trang trại hộ gia
đình là chủ yếu. Do đó họ không có khả năng xây dựng cơ sở hạ tầng. Để giúp họ
đầu tư theo mô hình lớn như hệ thống điện, đường xá, thủy lợi..., chính phủ cần có
chính sách hỗ trợ cho họ dưới nhiều hình thức đầu tư để tạo điều kiện phát triển
sản xuất và lưu thông hàng hóa.
Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu chính sách phát triển kinh tế Campuchia giúp hiểu rõ hơn về sự
tăng trưởng kinh tế to lớn của Campuchia trong những thập niên gần đây, từ đó rút
ra được bài học kinh nghiệm cho Việt Nam về việc vận dụng những thế mạnh,
khắc phục điểm yếu, sửa chữa những sai sót còn tồn đọng trong bộ máy quản lý
cũng như tránh được những sai lầm mà Campuchia đã gặp phải trong quá trình
phát triển kinh tế nói chung và nông nghiệp nói riêng.
Đối tượng nghiên cứu
Văn bản sau tiến hành nghiên cứu về thực trạng phát triển nông nghiệp của
Campuchia trong những thập kỉ gần đây để đánh giá một cách toàn diện những
thành tựu cũng như hạn chế trong quá trình phát triển đó, sau đó đi sâu vào tìm
hiểu những chính sách, quan điểm, đường lối cũng như cách thức quản lý, vận
dụng chúng vào thực tiễn của chính phủ để hiểu sâu sắc và toàn diện hơn những
yếu tố tạo nên sự biến chuyển của nền nông nghiệp Campuchia.
Phạm vi nghiên cứu
Nghiên cứu hiện trạng phát triển của nền nông nghiệp Campuchia từ trước
đến nay, các thành tựu cũng như hạn chế, sau đó đối chiếu với chính sách phát
triển nông nghiệp của Campuchia trong giai đoạn 3 thập kỉ trước trở về đến nay,
đặc biện chú ý vào giai đoạn 5 năm gần đây.
Phương pháp nghiên cứu
Văn bản sau sử dụng phương pháp biện chứng, nghĩa là căn cứ trên một hiện
trạng có thực đã qua kiểm chứng trong một khoảng thời gian xác đinh để rút ra
những kết luận về hiệu quả và tính khả thi của một chính sách. Đồng thời có sự kết
hợp giữa phương pháp định lượng, dựa trên những số liệu có thực và định tính, dựa
trên quan điểm và hiểu biết của nhà nghiên cứu để đưa ra kết luận chính xác nhất.
Kết cấu: Kết cấu văn bản bao gồm 3 chương chính
- Chương 1: Một số đặc điểm cơ bản ảnh hường đến chính sách phát triển
ngành nông nghiệp của Campuchia.
- Chương 2: Thực trạng phát triển ngành nông nghiệp Campuchia.
- Chương 3: Định hướng phát triển nông nghiệp của Campuchia và khả năng
hợp tác với Việt Nam
Chuơng 1: Một số đặc điểm cơ bản ảnh hưởng đến chính
sách phát triển ngành nông nghiệp của Campuchia
1.1. Khái quát chung về chính sách phát triển nông nghiệp
1.1.1. Khái niệm
Chính sách phát triển nông nghiệp là hệ thống các quan điểm, mục tiêu,
nguyên tắc, công cụ và biện pháp do Nhà nước hoạch định và thực hiện để đièu
chỉnh các hoạt động nông nghiệp của quốc gia trong một thời gian nhất định nhằm
đạt được các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia đó.
1.1.2. Vai trò của chính sách phát triển nông nghiệp
Việc phát triển kinh tế vùng nông thôn sẽ góp phần tích cực xóa đói, giảm nghèo,
chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nâng cao đời sống của nhân dân và từng
bước thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn.
1. Chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp nông thôn là một hệ
thống các biện pháp, chính sách của Nhà nước nhằm khuyến khích các tổ
chức tín dụng cho vay, đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn nhằm
chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong nông nghiệp, nông thôn, xây dựng cơ sở hạ
tầng, xóa đói giảm nghèo và từng bước nâng cao đời sống nhân dân.
2. Việc thực hiện chính sách cho vay theo vùng đến tận thôn, làng thông qua
hình thức tổ vay vốn; kết hợp tuyên truyền về dịch vụ ngân hàng, dịch vụ
vay tiền, hàng năm đều tổ chức Hội nghị khách hàng để đối thoại, điều chỉnh
chiến lược kinh doanh phù hợp giúp cơ chế tín dụng được nhân dân tin
tưởng; khách hàng vay vốn đã sử dụng mục đích, quản lý và phát triển đồng
vốn tốt; các đối tượng vay vốn biết cách sử dụng nguồn vốn để phát triển mô
hình sản xuất và có nhiều khách hàng còn dư nợ đã ăn nên làm ra.
3. Chính sách tín dụng đối với nông nghiệp, nông thôn và nông giúp nông
nghiệp phát triển cả bề rộng và chiều sâu, giúp người dân có điều kiện về
vốn sản xuất, thoát nghèo vươn lên làm giàu chính đáng, góp phần vào công
cuộc phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững an ninh - quốc phòng.
4. Hỗ trợ đắc lực cho sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa nông nghiệp,
nông thôn, góp phần thực hiện thành công mục tiêu xây dựng nông thôn mới
trên toàn quốc.
1.2. Một số đặc điểm cơ bản ảnh hường đến chính sách phát triển
ngành nông nghiệp của Campuchia
1.2.1. Đặc điểm về địa lý, điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên
1. Campuchia là một quốc gia tại Đông Nam Á, nằm bên bờ vịnh Thái Lan và
nằm giữa các nước Thái Lan, Việt Nam và Lào. Do đó, đất nước này nằm
hoàn toàn trong vùng khí hậu nhiệt đới. Đồng thời, giống như phần còn lại
của châu Á, khí hậu Campuchia chịu ảnh hưởng của gió mùa, trở thành vùng
nhiệt đới ẩm và khô theo mùa một cách rõ rệt, mùa khô và mùa mưa kéo dài
trong một khoảng thời gian tương đối bằng nhau. Nhiệt độ và độ ẩm thường
ở mức cao quanh năm. Đây là một trong những điều kiện tự nhiên tương đối
thuận lợi để phát triển nông nghiệp lúa nước.
Tuy vậy, Campuchia cũng là quốc gia đứng thứ hai trên thế giới về mức độ
bị ảnh hưởng do biến đổi khí hậu trong năm 2011, đứng thứ 28 trong khoảng
thời gian từ năm 1992 đến năm 2012. Báo cáo cho biết Campuchia nằm
trong số các quốc gia bị ảnh hưởng nặng nề nhất trong năm 2011, chỉ sau
Thái Lan.
Campuchia bị coi là một quốc gia dễ bị tổn thương từ tác động của biến đổi
khí hậu do nền kinh tế sản xuất nông nghiệp chủ yếu phụ thuộc vào lượng
nước tự nhiên canh tác trên nền đất thấp và thiếu cơ sở hạ tầng cũng như
công nghệ thích hợp để đối phó với các hiệu ứng biến đổi khí hậu. Những
biểu hiện của tác hại biến đổi khí hậu như mực nước biển dâng cao và gia
tăng lũ lụt, bão lốc, mưa lớn bất thường, cường độ cao cũng như các hậu quả
tác động đến môi trường tự nhiên đều thể hiện rõ nét tại Campuchia.
2. Ngoài ra, Campuchia nằm ở trung tâm Đông Nam Á, một khu vực có nền
kinh tế phát triển nhanh và năng động với một thị trường đầy tiềm năng của
trên 550 triệu dân. Đầu tư vào Campuchia, các nhà đầu tư không chỉ được
hưởng lợi từ thị trường nội địa của Campuchia mà còn có cơ hội xâm nhập
thị trường ASEAN và được ưu đãi tiếp cận thị trường Châu Âu và các nước
phát triển khác vì Campuchia là thành viên của WTO.