ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH THANH HÓA
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NÔNG NGHIỆP THANH HÓA
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC/MÔ ĐUN: KHUYẾN NÔNG
NGÀNH/NGHỀ: DỊCH VỤ THÚ Y
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-… ngày…….tháng….năm .........
…………........... của……………………………….
Thanh Hóa, năm 2022
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép
dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi
mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành
mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
LỜI GIỚI THIỆU
Giáo trình Khuyến nông được biên soạn nhằm đáp ứng nhu cầu học tập và
nghiên cứu của sinh viên ngành Nông nghiệp trình độ Cao đẳng tại Trường Cao
đẳng Nông nghiệp Thanh Hóa. Nội dung giáo trình được xây dựng dựa trên chương
trình khung đào tạo đã được phê duyệt, kết hợp với những kiến thức, kỹ năng và
kinh nghiệm thực tiễn trong lĩnh vực khuyến nông hiện nay.
Quá trình biên soạn đã có sự tham khảo, cập nhật các tài liệu chuyên khảo
trong và ngoài nước, đồng thời tiếp thu ý kiến đóng góp từ các nhà khoa học, cán
bộ kỹ thuật và những người làm công tác khuyến nông giàu kinh nghiệm.
Giáo trình này là một bộ phận quan trọng trong chương trình đào tạo, cung
cấp những kiến thức nền tảng và chuyên sâu về công tác khuyến nông, từ lý luận
chung đến các phương pháp, kỹ năng cụ thể nhằm giúp người học sau khi tốt
nghiệp có thể thực hiện tốt vai trò của một cán bộ khuyến nông. Cấu trúc giáo trình
bao gồm các chương mục rõ ràng, logic, đi từ tổng quan đến chi tiết, kết hợp lý
thuyết với các bài tập thực hành và tình huống cụ thể.
Lời cảm ơn của các cơ quan liên quan, các đơn vị và cá nhân đã tham gia.
Xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu Trường Cao đẳng Nông nghiệp Thanh Hóa,
Khoa Nông nghiệp, các đồng nghiệp và chuyên gia đã đóng góp ý kiến quý báu để
hoàn thiện giáo trình này.
Thanh Hóa, ngày tháng năm 2022
Tham gia biên soạn
1. Chủ biên: ThS. Nguyễn Văn Vân
2. CN. Phạm Thị Hằng Nga
MỤC LỤC
GIÁO TRÌNH MÔN HỌC/MÔ ĐUN........................................................................9
CHƯƠNG 1: ĐẠI CƯƠNG VỀ KHUYẾN NÔNG................................................10
1. KHÁI NIỆM VỀ KHUYẾN NÔNG.................................................................10
1.1. Từ nguyên và thuật ngữ..............................................................................10
1.2. Các định nghĩa về khuyến nông..................................................................10
1.3. Đặc điểm của hoạt động khuyến nông........................................................11
1.4. Mục tiêu của khuyến nông..........................................................................11
1.5. Nguyên tắc hoạt động khuyến nông...........................................................11
2. NHIỆM VỤ VÀ CHỨC NĂNG CỦA KHUYẾN NÔNG...............................11
2.1. Chức năng của khuyến nông.......................................................................11
2.2. Nhiệm vụ của khuyến nông........................................................................12
3. VAI TRÒ CỦA KHUYẾN NÔNG...................................................................13
3.1. Khuyến nông có vai trò là cầu nối..............................................................13
3.2. Khuyến nông có vai trò là cầu nối..............................................................13
3.3. Khuyến nông có vai trò trong chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông
thôn của đất nước...............................................................................................15
3.4. Khuyến nông đã huy động được lực lượng cán bộ kỹ thuật từ trung ương
đến địa phương (và các nguồn lực khác)...........................................................16
3.5. Khuyến nông góp phần xóa đói giảm nghèo và đảm bảo an sinh xã hội....16
3.6. Khuyến nông đã liên kết nông dân, tăng cường sự hợp tác, hỗ trợ nhau sản
xuất.....................................................................................................................17
4. NHỮNG NGUYÊN TẮC CƠ BẢN CỦA KHUYẾN NÔNG.........................17
4.1. Tự nguyện, dân chủ, cùng có lợi.................................................................17
4.2. Khuyến nông không bao cấp nhưng có hỗ trợ, nông dân tự lực tự cường,
nông dân là nhân tố bên trong quyết định, khuyến nông là nhân tố bên ngoài
quan trọng..........................................................................................................19
4.3. Khuyến nông làm tốt vai trò cầu nối và thông tin hai chiều.......................20
4.4. Khuyến nông phải đảm bảo tính công khai, công bằng..............................21
4.5. Khuyến nông phải phù hợp với đường lối chủ trương chính sách của Đảng
và Chính phủ......................................................................................................22
4.6. Khuyến nông không hoạt động độc lập mà phải phối hợp với các ngành,
các cấp, các tổ chức và dịch vụ hỗ trợ...............................................................23
5. KHÁI QUÁT MỘT SỐ KHÓ KHĂN, THUẬN LỢI VÀ CÁC GIẢI PHÁP
NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC KHUYẾN NÔNG..................................24
5.1. Những khó khăn, thuận lợi của công tác khuyến nông...............................24
5.2. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả khuyến nông......................................26
6. THỰC HÀNH...................................................................................................27
6.1. Sinh viên liên hệ thực tế công tác khuyến nông tại các địa phương thể hiện
vai trò cầu nối của khuyến nông........................................................................28
6.2. Những khó khăn, thuận lợi và giải pháp nâng cao hiệu quả công tác khuyến
nông tại địa phương...........................................................................................28
CHƯƠNG 2: TỔ CHỨC, QUẢN LÝ KHUYẾN NÔNG VÀ.................................29
HOẠT ĐỘNG CỦA KHUYẾN NÔNG VIỆT NAM..............................................29
1. TỔ CHỨC HỆ THỐNG KHUYẾN NÔNG.....................................................29
1.1. Tổ chức hệ thống khuyến nông Việt Nam..................................................29
1.2. Nhiệm vụ của tổ chức khuyến nông các cấp...............................................31
2. HOẠT ĐỘNG CỦA KHUYẾN NÔNG CÁC CẤP.........................................32
2.1. Hoạt động của hệ thống tổ chức khuyến nông Nhà nước...........................33
2.2. Nội dung hoạt động khuyến nông...............................................................34
2.3. Mạng lưới khuyến nông làng xã (khuyến nông cơ sở)...............................36
3. YÊU CẦU CÁN BỘ KHUYẾN NÔNG..........................................................37
3.1. Trình độ chuyên môn..................................................................................37
3.2. Phẩm chất đạo đức......................................................................................38
3.3. Nghiệp vụ khuyến nông..............................................................................39
4. QUẢN LÝ KHUYẾN NÔNG..........................................................................41
5. THỰC HÀNH...................................................................................................43
5.1. Hoạt động của các tổ chức khuyến nông làng xã tại địa phương...............44