Christopher Nolan và loại phim
“nhét (nàng) vào tủ lạnh”
Nhân dịp bộ phim ‘siêu bom tấn’ về Batman (Người dơi) là “The Dark
Knight Rises” (Kỵ sĩ Bóng đêm trỗi dậy) sắp trình chiếu, và đạo diễn
Christopher Nolan của phim lại sắp trở thành tâm điểm một lần nữa,
xin giới thiệu với mọi người một bài viết rất lém (từng đăng trên trang
overthinkingit) nhưng cũng nhiều suy nghĩ về vị đạo diễn này.
Christopher Nolan tại trường quay của phim "The Dark Knight Rises"
Dù không muốn tôi cũng không thể nào không nhận ra rằng đạo diễn
Christopher Nolan rất khoái giết các nhân vật nữ để lấy đó làm ‘động
cơ’ cho các nhân vật nam (trả thù, tìm công lý v.v…). Hãy xem qua các
phim của anh (do Nolan viết kịch bản và đạo diễn):
Memento: Một người đàn ông bị mất trí nhớ đi tìm kẻ đã giết người vợ
xinh đẹp của mình.
Insomnia: Một thám tử chơi trò mèo vờn chuột với kẻ đã giết một cô
gái trẻ đẹp.
The Prestige: Một ảo thuật gia dấn thân vào cuộc cạnh tranh khốc liệt
với người bạn cũ vì anh cho rằng chính người bạn này đã giết chết vợ
của mình.
The Dark Knight (Kỵ sĩ Bóng đêm): Cuộc sống của một anh hùng
giấu mặt và một luật sư của quận trở nên tồi tệ sau khi cô gái mà cả hai
cùng yêu bị giết.
Inception: Một tên tội phạm chuyên trộm giấc mơ vật lộn với chính
mình vì cảm thấy tội lỗi sau khi vợ của anh tự sát.
Following: Bộ phim đầu tiên của Nolan cũng có một cô gái xinh xắn bị
giết vào đoạn cuối.
Cảnh trong phim "Inception": Cobb (Leonardo đóng) là chồng của Mal
(Marion Cotillard đóng). Cobb rất đau khổ sau khi Mal tự tử.
Shana – nhà báo chuyên mục ‘nữ quyền’ của trang web – giới thiệu cho
tôi một cái tên mà người ta hay dùng để gọi những cốt truyện kiểu
này, đó là: ”nhét vào tủ lạnh” (fridge stuffing). Cái tên lấy từ một tập
truyện tranh về siêu anh hùng Green Lantern vào năm 1994, khi Kyle
Rayner (tên thật của Green Lantern, giống Bruce Wayne là tên thật của
Batman) về nhà rồi phát hiện ra bạn gái của mình không chỉ đơn giản
là chết – mà xác của cô ấy còn bị nhét vô tủ lạnh. Cứ thử nghĩ xem: nếu
bạn mở tủ lạnh và thấy xác của bạn gái mình nằm trong đó, bạn sẽ
không bao giờ muốn mở tủ lạnh thêm lần nữa. Bạn sẽ phải ăn mì hộp
và súp trong một thời gian dài.
Green Lantern phát hiện ra xác bạn gái trong tủ lạnh
Nào, nếu xét về công thức thì không hẳn tất cả mọi phim của Nolan đều
đạt đến ‘trình độ’ nhét vào tủ lạnh. Nếu tôi hiểu không nhầm thì cốt
truyện rập khuôn sặc mùi cliché này bắt buộc nhân vật nữ phải là một
nhân vật thực thụ của phim, họ là những người mà khán giả tương đối
thích, và sau đó họ ‘hy sinh’ nhằm giúp nhân vật nam có lý do chính
đáng để mà đau khổ. Nhưng trong Memento, Insomnia và Inception,
các nhân vật nữ đã chết trước khi phim bắt đầu. Những cái chết này
không ‘nữ quyền’ mấy, cũng không hẳn là loại “nhét vô tủ lạnh”. Còn
cái chết của Rachel Dawes trong Kỵ sĩ Bóng đêm thì hội đủ điều kiện
(để gọi là loại “nhét vô tủ lạnh”, bởi chúng ta đã có khối thời gian để
làm quen với Rachel (và yêu thích Rachel) trước khi quả bom khiến cô
nổ banh xác.
Nhưng dù có ghét bóng ghét gió bất cứ kiểu kể chuyện rập khuôn nào
đi chăng nữa, bạn vẫn có thể tìm thấy một phản ví dụ, chứng minh rằng
‘rập khuôn’ cũng cực kỳ hữu dụng. Nói cho cùng, khuôn sẽ không
được rập nếu nó không hữu dụng ngay từ những buổi đầu. Phim Kỵ sĩ
Bóng đêm là một ví dụ hoàn hảo. Cái chết của Rachel Dawes thật bất
ngờ, đó là một cách kể chuyện hiệu quả, dẫn dắt tình tiết của phim đến
nhiều hướng đi ở phía trước. Bộ phim không những khiến chúng ta say
mê mà còn khiến Shana say mê, mặc cho nhân vật nữ duy nhất của
phim phải chịu số phận đáng buồn.
Kẻ ác Joker (Heath Ledger) đe dọa Rachel Dawes (Maggie Gyllenhaal)
trong phim "The Dark Knight" của Nolan