Chọn lọc vật nuôi: Chương 6 (Hướng dẫn chi tiết)

Ch−¬ng VI: chän läc vËt nu«i

Nh− ®· ®Ò cËp trong bµi më ®Çu, chän läc vµ nh©n gièng lµ hai vÊn ®Ò c¬ b¶n cña lý

thuyÕt còng nh− thùc tiÔn vÒ gièng vËt nu«i. Trong c¸c ch−¬ng tr−íc ®©y, chóng ta ®· ®Ò cËp

tíi nh÷ng kh¸i niÖm, c¬ së lý thuyÕt vÒ mèi quan hÖ gi÷a chän läc vµ viÖc c¶i tiÕn n¨ng suÊt

vËt nu«i, c¸c ph−¬ng ph¸p −íc tÝnh gi¸ trÞ gièng cña vËt nu«i. C¸c néi dung cña ch−¬ng nµy

nh»m giíi thiÖu c¸c ph−¬ng ph¸p theo dâi ®¸nh gi¸ ®Ó chän läc vËt nu«i trong thùc tiÔn cña

s¶n xuÊt gièng vËt nu«i.

6.1. Kh¸i niÖm vÒ chän läc

Khi xem xÐt qu¸ tr×nh tiÕn ho¸ cña sinh vËt, chóng ta ®· ®Ò cËp tíi hai kh¸i niÖm chän

läc tù nhiªn vµ chän läc nh©n t¹o. B¶n chÊt cña chän läc vËt nu«i lµ chän läc nh©n t¹o, tuy

nhiªn trong qu¸ tr×nh chän läc nh©n t¹o, vËt nu«i vÉn chÞu ¶nh h−ëng nhÊt ®Þnh bëi chän läc tù

nhiªn. Ch¼ng h¹n, kh¶ n¨ng sèng cña con vËt kÓ tõ lóc trøng ®−îc thô tinh tíi khi cai s÷a mÑ

kh«ng chØ chÞu ¶nh h−ëng bëi nh÷ng quyÕt ®Þnh cña con ng−êi mµ mét sè ®iÒu kiÖn tù nhiªn

nh− nhiÖt ®é m«i tr−êng... còng g©y t¸c ®éng sèng cßn ®èi víi chóng.

Chän läc vËt nu«i bao gåm hai kh©u c¬ b¶n:

- QuyÕt ®Þnh lùa chän con vËt lµm gièng. QuyÕt ®Þnh nµy ®−îc gäi lµ chän läc vµ

th−êng x¶y ra khi con vËt kÕt thóc thêi gian nu«i hËu bÞ (tõ khi t¸ch mÑ tíi lóc chuÈn bÞ phèi

gièng), hoÆc khi con vËt ®· ®−îc theo dâi kiÓm tra n¨ng suÊt ®êi con cña chóng.

- QuyÕt ®Þnh kh«ng ®Ó cho con vËt tiÕp tôc lµm gièng n÷a. QuyÕt ®Þnh nµy ®−îc gäi lµ

lo¹i th¶i vµ th−êng x¶y ra sau mçi chu kú s¶n xuÊt cña con vËt, ch¼ng h¹n sau mçi løa ®Î cña

lîn, mçi chu kú v¾t s÷a cña bß s÷a... hoÆc theo ®Þnh kú vÒ thêi gian còng nh− c¸c kiÓm tra

®¸nh gi¸ nhÊt ®Þnh. Ngoµi ra ng−êi ta còng cã thÓ buéc ph¶i lo¹i th¶i con vËt khi nã gÆp mét

tai biÕn bÊt th−êng ¶nh h−ëng nghiªm träng tíi søc khoÎ, n¨ng suÊt.

6.2. Chän läc vËt nu«i lµm gièng

§Ó chän läc mét con vËt lµm gièng, tr−íc hÕt ph¶i lùa chän bè vµ mÑ chóng. Ng−êi ta

th−êng c¨n cø vµo gi¸ trÞ gièng cña c¸c chØ tiªu n¨ng suÊt vµ ngo¹i h×nh ®Ó lùa chän c¸c cÆp

bè mÑ.

MÆc dï con vËt mµ chóng ta ®Þnh chän läc lµm gièng ch−a ra ®êi, song cã thÓ −íc tÝnh

®−îc gi¸ trÞ gièng cña nã th«ng qua c¸c gi¸ trÞ gièng cña bè vµ mÑ. VÝ dô, muèn cã mét bß

®ùc gièng cã n¨ng suÊt cao vÒ s¶n l−îng s÷a, ng−êi ta cho mét c¸i bß s÷a cao s¶n cã gi¸ trÞ

gièng lµ 300 kg phèi gièng víi mét bß ®ùc gièng cã gi¸ trÞ gièng lµ 400 kg, −íc tÝnh ®êi con

sÏ cã gi¸ trÞ gièng lµ 350 kg. Tuy bè mÑ lµ nh÷ng con gièng ®· ®−îc chän läc, nh−ng chóng

còng kh«ng thÓ cã nh÷ng nh−îc ®iÓm nhÊt ®Þnh vÒ ngo¹i h×nh. Tr¸nh sù trïng lÆp c¸c khuyÕt

®iÓm vÒ ngo¹i h×nh cña bè vµ mÑ lµ biÖn ph¸p h÷u hiÖu ng¨n ngõa khuyÕt ®iÓm nµy l¹i xuÊt

hiÖn ë ®êi con. Ch¼ng h¹n, nÕu bß mÑ cã nh−îc ®iÓm ë ch©n sau ng−êi ta sÏ kh«ng cho phèi

gièng víi bß ®ùc gièng còng cã nh−îc ®iÓm nµy. Nh− vËy, cã ®Çy ®ñ c¸c th«ng tin vÒ bè mÑ lµ

nh÷ng ®¶m b¶o b−íc ®Çu cho viÖc chän läc ®−îc mét con gièng tèt.

B−íc tiÕp theo sÏ lµ c¸c kh©u kiÓm tra ®¸nh gi¸ ®Ó chän läc con vËt. CÇn kiÓm tra ®¸nh

gi¸ con vËt trong 2 giai ®o¹n:

- Giai ®o¹n hËu bÞ: Tõ khi con vËt ®−îc nu«i t¸ch mÑ (®èi víi gia sóc) hoÆc tõ 4 tuÇn

tuæi (®èi víi gia cÇm) tíi khi con vËt b¾t ®Çu sinh s¶n. ViÖc theo dâi ®¸nh gi¸ trong giai ®o¹n

nµy tËp trung vµo c¸c chØ tiªu sinh tr−ëng vµ ngo¹i h×nh.

- Giai ®o¹n sinh s¶n: §èi víi con ®ùc, theo dâi ®¸nh gi¸ c¸c chØ tiªu sinh s¶n cña b¶n

th©n chóng hoÆc c¸c chØ tiªu n¨ng suÊt ë ®êi con cña chóng sÏ cung cÊp nh÷ng th«ng tin cho

viÖc quyÕt ®Þnh lùa chän con ®ùc lµm gièng hay kh«ng. §¸nh gi¸ c¸c chØ tiªu sinh s¶n ë con

c¸i nh»m ®i ®Õn quyÕt ®Þnh cã tiÕp tôc gi÷ chóng lµm gièng hay kh«ng.

Trong thùc tiÔn chän läc vËt nu«i nh»m quyÕt ®Þnh sö dông chóng lµm gièng hoÆc lo¹i

th¶i chóng, ng−êi ta th−êng ¸p dông c¸c ph−¬ng ph¸p kiÓm tra ®¸nh gi¸ ®Ó chän läc sau ®©y:

6.2.1. Chän läc hµng lo¹t

Lµ ph−¬ng ph¸p ®Þnh kú theo dâi, ghi chÐp c¸c chØ tiªu n¨ng suÊt, chÊt l−îng s¶n phÈm

mµ vËt nu«i ®¹t ®−îc ngay trong ®iÒu kiÖn cña s¶n xuÊt, c¨n cø vµo c¸c kÕt qu¶ theo dâi ®−îc

mµ quyÕt ®Þnh tiÕp tôc sö dông hay lo¹i th¶i chóng.

§©y lµ ph−¬ng ph¸p chän läc ®¬n gi¶n, kh«ng tèn kÐm, dÔ thùc hiÖn. Tuy nhiªn, n¨ng

suÊt vµ chÊt l−îng s¶n phÈm cña con vËt lu«n chÞu ¶nh h−ëng cña c¸c ®iÒu kiÖn nu«i d−ìng

ch¨m sãc còng nh− mét sè nh©n tè kh¸c, do vËy chän läc hµng lo¹t còng lµ mét ph−¬ng ph¸p

cã ®é chÝnh x¸c kÐm. §Ó t¨ng thªm ®é chÝnh x¸c cña chän läc theo ph−¬ng ph¸p nµy, ng−êi ta

ph¶i tiÕn hµnh viÖc hiÖu chØnh c¸c sè liÖu n¨ng suÊt, chÊt l−îng s¶n phÈm, nghÜa lµ lo¹i trõ bít

mét sè nh©n tè ¶nh h−ëng, gi¶m bít c¸c sai lÖch do m«i tr−êng g©y nªn, lµm cho gi¸ trÞ kiÓu

h×nh gÇn ®óng h¬n víi gi¸ trÞ gièng cña con vËt. Ch¼ng h¹n, n¨ng suÊt sinh s¶n cña lîn n¸i

phô thuéc vµo løa ®Î cña chóng, quy luËt chung lµ n¨ng suÊt trong løa ®Çu thÊp. Trªn c¬ së

c¸c ph©n tÝch thèng kª, ng−êi ta x¸c ®Þnh ®−îc gi¸ trÞ cÇn céng thªm vµo n¨ng suÊt løa ®Çu

cña lîn n¸i ®Ó lo¹i trõ ¶nh h−ëng cña yÕu tè nµy g©y ra ®èi víi c¸c lîn n¸i. C¸c hiÖu chØnh cÇn

thiÕt kh¸c nh− hiÖu chØnh theo mïa vô, theo n¨m... còng th−êng ®−îc sö dông.

6.2.2. KiÓm tra n¨ng suÊt (kiÓm tra c¸ thÓ)

Ph−¬ng ph¸p nµy th−êng ®−îc tiÕn hµnh t¹i c¸c c¬ së chuyªn m«n ho¸ ®−îc gäi lµ c¸c

tr¹m kiÓm tra n¨ng suÊt. KiÓm tra n¨ng suÊt ®−îc tiÕn hµnh trong giai ®o¹n hËu bÞ nh»m chän

läc nh÷ng vËt nu«i ®−îc gi÷ l¹i lµm gièng. §Ó lo¹i trõ mét sè ¶nh h−ëng cña m«i tr−êng, t¹o

nh÷ng ®iÒu kiÖn thuËn lîi ph¸t huy hÕt tiÒm n¨ng di truyÒn cña con vËt, ng−êi ta nu«i chóng

trong ®iÒu kiÖn tiªu chuÈn vÒ chuång nu«i, chÕ ®é dinh d−ìng (cho ¨n kh«ng h¹n chÕ)... Trong

qu¸ tr×nh nu«i kiÓm tra, con vËt ®−îc theo dâi mét sè chØ tiªu nhÊt ®Þnh. C¸c kÕt qu¶ ®¹t ®−îc

vÒ c¸c chØ tiªu nµy ®−îc sö dông ®Ó ®¸nh gi¸ gi¸ trÞ gièng vµ c¨n cø vµo gi¸ trÞ gièng ®Ó quyÕt

®Þnh chän läc hay lo¹i th¶i con vËt.

§Æc ®iÓm cña ph−¬ng ph¸p nµy lµ ®¸nh gi¸ trùc tiÕp n¨ng suÊt cña chÝnh con vËt tham dù

kiÓm tra, v× vËy viÖc −íc tÝnh gi¸ trÞ gièng ®¶m b¶o ®−îc ®é chÝnh x¸c ®èi víi c¸c tÝnh tr¹ng

cã hÖ sè di truyÒn ë møc ®é cao hoÆc trung b×nh. Do sè l−îng vËt nu«i tham dù kiÓm tra n¨ng

suÊt còng chÝnh lµ sè l−îng vËt nu«i ®−îc ®¸nh gi¸ chän läc, cho nªn víi mét sè l−îng vËt

nu«i nhÊt ®Þnh ®−îc kiÓm tra n¨ng suÊt ph−¬ng ph¸p nµy ®−a l¹i mét tû lÖ chän läc cao.

Nh−îc ®iÓm chñ yÕu cña ph−¬ng ph¸p nµy lµ kh«ng ®¸nh gi¸ ®−îc c¸c chØ tiªu theo dâi trùc

tiÕp ®−îc trªn b¶n th©n con vËt, ch¼ng h¹n kh«ng ®¸nh gi¸ ®−îc s¶n l−îng s÷a, tû lÖ mì s÷a.. ë

bß ®ùc gièng, phÈm chÊt thÞt ë lîn ®ùc gièng...

KiÓm tra n¨ng suÊt hiÖn ®ang ®−îc sö dông kh¸ réng r·i trong ch¨n nu«i lîn ë nhiÒu

n−íc. C¸c lîn ®ùc gièng hËu bÞ ®−îc nu«i kiÓm tra n¨ng suÊt tõ lóc chóng cã khèi l−îng tõ 25

- 30 kg cho tíi 90 - 110 kg. Ba chØ tiªu theo dâi chÝnh bao gåm: t¨ng träng trung b×nh (g/ngµy)

trong thêi gian nu«i kiÓm tra, chi phÝ thøc ¨n trung b×nh cho mçi kg t¨ng träng trong thêi gian

kiÓm tra (kg thøc ¨n/kg t¨ng träng) vµ ®é dµy mì l−ng ®o b»ng m¸y siªu ©m ë vÞ trÝ x−¬ng

s−ên cuèi cïng khi kÕt thóc kiÓm tra (mm). ë n−íc ta, kiÓm tra n¨ng suÊt lîn ®ùc gièng vµ n¸i

hËu bÞ ®· trë thµnh Tiªu chuÈn ViÖt Nam tõ n¨m 1989, hiÖn cã 2 c¬ së kiÓm tra n¨ng suÊt lîn

®ùc gièng hËu bÞ ë c¸c tØnh ph¸i B¾c lµ Tr¹m kiÓm tra n¨ng suÊt lîn ®ùc gièng An Kh¸nh (Hµ

T©y) vµ Trung t©m lîn gièng Thuþ Ph−¬ng thuéc ViÖn Ch¨n nu«i.

6.2.3. KiÓm tra ®êi con

Ph−¬ng ph¸p nµy ®−îc sö dông ®Ó ®¸nh gi¸ chän läc c¸c ®ùc gièng. §Ó kiÓm tra ®êi con,

ng−êi ta cho c¸c ®ùc gièng tham dù kiÓm tra phèi gièng víi mét sè l−îng c¸i gièng nhÊt ®Þnh.

Khi c¸c c¸i gièng nµy sinh ra ®êi con, ng−êi ta nu«i c¸c con cña chóng t¹i c¸c tr¹m kiÓm tra

cã c¸c ®iÒu kiÖn tiªu chuÈn vÒ chuång nu«i, chÕ ®é dinh d−ìng .. gièng nh− ®èi víi kiÓm tra

n¨ng suÊt. §êi con ®−îc theo dâi nh÷ng chØ tiªu nhÊt ®Þnh vÒ n¨ng suÊt, c¨n cø vµo c¸c chØ

tiªu ®¹t ®−îc ë ®êi con ®Ó ®¸nh gi¸ gi¸ trÞ gièng cña con ®ùc vµ quyÕt ®Þnh chän läc hay lo¹i

th¶i c¸c ®ùc gièng nµy.

Cã thÓ minh ho¹ s¬ ®å kiÓm tra ®êi con nh− sau:

C¸c ®ùc gièng

tham dù kiÓm tra Γ x ΕΕΕΕ Γ x ΕΕΕΕ Γ x ΕΕΕΕ

phèi gièng víi c¸i gièng

Nu«i ®êi con ΦΦΦΦ ΦΦΦΦ ΦΦΦΦ

theo dâi n¨ng suÊt

C¨n cø vµo n¨ng suÊt ®êi con ®Ó −íc tÝnh gi¸ trÞ gièng

vµ chän läc ®ùc gièng

Ph−¬ng ph¸p nµy cã thÓ mang l¹i ®é chÝnh x¸c cao trong viÖc −íc tÝnh gi¸ trÞ gièng, ®Æc

biÖt lµ ®èi víi c¸c tÝnh tr¹ng cã hÖ sè di truyÒn thÊp. Cã thÓ ®¸nh gi¸ chän läc ®−îc c¶ c¸c tÝnh

tr¹ng mµ ng−êi ta kh«ng thÓ theo dâi trùc tiÕp trªn b¶n th©n con vËt cÇn ®¸nh gi¸. Do ®ã kiÓm

tra ®êi con kh¾c phôc ®−îc mét sè nh−îc ®iÓm cña ph−¬ng ph¸p kiÓm tra n¨ng suÊt. Tuy

nhiªn, ®©y lµ mét ph−¬ng ph¸p tèn kÐm, ®ßi hái ph¶i cã mét thêi gian theo dâi ®¸nh gi¸ kh¸

dµi, do vËy kho¶ng c¸ch thÕ hÖ bÞ kÐo dµi ra, ¶nh h−ëng ®Õn hiÖu qu¶ chän läc. MÆt kh¸c, do

sè l−îng vËt nu«i kiÓm tra lín h¬n so víi sè l−îng vËt nu«i cÇn ®¸nh gi¸ chän läc (ch¼ng h¹n

nu«i kiÓm tra 8 lîn con ®Ó ®¸nh gi¸ chän läc 1 lîn ®ùc bè, nu«i kiÓm tra 25-50 bß c¸i s÷a ®Ó

®¸nh gi¸ chän läc 1 bß ®ùc gièng lµ bè cña chóng...) nªn kiÓm tra ®êi con lµm cho tû lÖ chän

läc lín, tõ ®ã dÉn tíi c−êng ®é chän läc thÊp v× vËy lµm gi¶m hiÖu qu¶ chän läc.

6.2.4. KiÓm tra kÕt hîp

Lµ ph−¬ng ph¸p kÕt hîp gi÷a kiÓm tra n¨ng suÊt vµ kiÓm tra ®êi con. Ch¼ng h¹n, ®Ó

kiÓm tra kÕt hîp nh»m chän läc lîn ®ùc gièng ng−êi ta tiÕn hµnh nh− sau: Còng nh− ®èi víi

kiÓm tra ®êi sau, cho c¸c lîn ®ùc gièng tham dù kiÓm tra phèi gièng víi mét sè lîn n¸i gièng

nhÊt ®Þnh. §êi con cña chóng ®−îc nu«i t¹i tr¹m kiÓm tra vµ ®−îc theo dâi c¸c chØ tiªu n¨ng

suÊt víi 2 môc ®Ých: kiÓm tra n¨ng suÊt cña ®êi con nh»m chän läc c¸c lîn ®ùc gièng hËu bÞ

®ång thêi c¨n cø vµo n¨ng suÊt cña ®êi con ®Ó chän läc lîn ®ùc gièng lµ bè cña chóng.

Cã thÓ minh ho¹ s¬, ®å kiÓm tra kÕt hîp nh− sau:

C¸c ®ùc gièng

tham dù kiÓm tra Γ x ΕΕΕΕ Γ x ΕΕΕΕ Γ x ΕΕΕΕ

phèi gièng víi c¸i gièng

Nu«i ®êi con ΓΓΓΦ ΓΓΓΦ ΓΓΓΦ

kiÓm tra n¨ng suÊt

chän läc ®ùc gièng hËu bÞ

C¨n cø vµo n¨ng suÊt ®êi con ®Ó −íc tÝnh gi¸ trÞ gièng

vµ chän läc ®ùc gièng

6.2.5. Mét sè ph−¬ng ph¸p chän läc trong gia cÇm

Trong nh©n gièng gia cÇm, ng−êi ta th−êng tæ chøc thµnh c¸c gia ®×nh. Trong mçi gia

®×nh cã 1 con trèng vµ mét sè con m¸i, do ®ã ®êi con cña chóng lµ c¸c anh chÞ em cïng bè

kh¸c mÑ. Gi¸ trÞ kiÓu h×nh cña mét c¸ thÓ trong mét gia ®×nh cña mét quÇn thÓ ®−îc biÓu diÔn

b»ng biÓu thøc sau:

P = P

f + Pw

trong ®ã, P : Chªnh lÖch gi÷a gi¸ trÞ kiÓu h×nh cña c¸ thÓ so víi trung b×nh quÇn thÓ

Pf : Chªnh lÖch gi÷a gi¸ trÞ kiÓu h×nh trung b×nh gia ®×nh so víi trung b×nh quÇn thÓ

Pw: Chªnh lÖch gi÷a gi¸ trÞ kiÓu h×nh cña c¸ thÓ so víi trung b×nh gia ®×nh

Ta xem xÐt mét vÝ dô ®¬n gi¶n: n¨ng suÊt trøng cña c¸c c¸ thÓ trong 3 gia ®×nh A, B vµ

C cïng víi c¸c gi¸ trÞ trung b×nh gia ®×nh, trung b×nh quÇn thÓ ®−îc nªu trong b¶ng sau.

A B C

1 220 230 220

2 230 240 250

3 240 250 280

Trung b×nh gia ®×nh 230 240 250

Trung b×nh quÇn thÓ 240

Trung b×nh gia ®×nh - Trung b×nh quÇn thÓ -10 0 +10

XÐt c¸ thÓ thø nhÊt trong gia ®×nh A:

Chªnh lÖch gi÷a gi¸ trÞ kiÓu h×nh cña c¸ thÓ so víi trung b×nh quÇn thÓ:

P = 220 - 240 = -20

Chªnh lÖch gi÷a gi¸ trÞ kiÓu h×nh trung b×nh gia ®×nh so víi trung b×nh quÇn thÓ:

Pf= 230 - 240 = -10

Chªnh lÖch gi÷a gi¸ trÞ kiÓu h×nh cña c¸ thÓ so víi trung b×nh gia ®×nh:

W= 220 - 230 = -10

Râ rµng lµ: -20 = -10 + (-10)

Gi¶ sö cÇn chän läc 3 c¸ thÓ, chóng ta cã thÓ ¸p dông c¸c ph−¬ng ph¸p chän läc sau:

- Chän läc c¸ thÓ:

ph¸p nµy, chóng ta sÏ chän 3 c¸ thÓ cã n¨ng suÊt trøng lµ: 280, 250 vµ 250; chóng thuéc c¸c

gia ®×nh C vµ B.

- Chän läc theo gia ®×nh:

Lµ ph−¬ng ph¸p c¨n cø vµo gi¸ trÞ kiÓu h×nh trung b×nh cña tÊt c¶ c¸c c¸ thÓ trong gia

®×nh ®Ó quyÕt ®Þnh gi÷ toµn bé gia ®×nh ®ã lµm gièng hay lo¹i th¶i toµn bé gia ®×nh ®ã. §iÒu

0. Theo ph−¬ng ph¸p nµy, chóng ta sÏ chän toµn bé c¸c c¸ thÓ trong gia ®×nh C, chóng cã n¨ng

suÊt trøng lµ: 280, 250 vµ 220.

- Chän läc trong gia ®×nh:

Lµ ph−¬ng ph¸p c¨n cø vµo sù chªnh lÖch gi÷a gi¸ trÞ kiÓu h×nh cña c¸ thÓ so víi gi¸ trÞ

kiÓu h×nh trung b×nh gia ®×nh cña nã. §iÒu nµy cã nghÜa lµ chØ c¨n cø vµo Pw ®Ó chän, kh«ng

ph¸p nµy, trong mçi gia ®×nh chän 1 c¸ thÓ cã n¨ng suÊt cao nhÊt, nh− vËy c¸c c¸ thÓ ®−îc

chän läc sÏ cã n¨ng suÊt trøng lµ: 280, 250 vµ 240; chóng thuéc c¶ 3 gia ®×nh C, B vµ A.

Chän läc c¸ thÓ th−êng ®−îc ¸p dông ®Ó chän läc c¸c tÝnh tr¹ng cã hÖ sè di truyÒn cao,

®¬n gi¶n, dÔ thùc hiÖn. Tuy nhiªn, sÏ phøc t¹p ®èi víi viÖc thµnh lËp c¸c gia ®×nh míi ë thÕ hÖ

sau.

Chän läc theo gia ®×nh th−êng ®−îc ¸p dông ®Ó chän läc c¸c tÝnh tr¹ng cã hÖ sè di

truyÒn thÊp. Ta biÕt r»ng, tÝnh tr¹ng cã hÖ sè di truyÒn thÊp ph−¬ng sai sai lÖch m«i tr−êng sÏ

lín h¬n nhiÒu so víi ph−¬ng sai gi¸ trÞ di truyÒn céng gép (theo ®Þnh nghÜa cña hÖ sè di

truyÒn). ViÖc c¨n cø vµo gi¸ trÞ trung b×nh cña gia ®×nh sÏ lo¹i bá ®−îc sai lÖch m«i tr−êng

di truyÒn céng gép. Trong tr−êng hîp nµy ®é chÝnh x¸c cña −íc tÝnh gi¸ trÞ gièng do c¨n cø

vµo gi¸ trÞ kiÓu h×nh trung b×nh cña gia ®×nh sÏ cao. Tuy nhiªn, chän läc theo gia ®×nh sÏ lµm

cho sè l−îng gia ®×nh ë thÕ hÖ con Ýt h¬n thÕ hÖ bè mÑ, do vËy kh¶ n¨ng giao phèi cËn huyÕt ë

c¸c thÕ hÖ sau sÏ t¨ng lªn. ViÖc tæ chøc l¹i c¸c gia ®×nh míi ë thÕ hÖ sau sÏ phøc t¹p nÕu nh−

muèn duy tr× sè l−îng gia ®×nh nh− thÕ hÖ tr−íc.

Chän läc trong gia ®×nh còng th−êng ®−îc ¸p dông ®Ó chän läc c¸c tÝnh tr¹ng cã hÖ sè

di truyÒn thÊp. Ph−¬ng ph¸p nµy còng t−¬ng ®èi ®¬n gi¶n, dÔ thùc hiÖn, h¹n chÕ ®−îc kh¶

n¨ng giao phèi cËn huyÕt ë thÕ hÖ sau. ViÖc tæ chøc l¹i c¸c gia ®×nh ë thÕ hÖ sau rÊt ®¬n gi¶n

nÕu nh− ng−êi ta muèn duy tr× sè l−îng gia ®×nh nh− thÕ hÖ tr−íc.

- Chän läc kÕt hîp:

Ngoµi 3 ph−¬ng ph¸p chän läc trªn, ng−êi ta cßn cã thÓ sö dông nh÷ng nguyªn t¾c cña

chØ sè chän läc ®Ó thùc hiÖn ph−¬ng ph¸p chän läc kÕt hîp. Chän läc kÕt hîp trong tr−êng hîp

nµy lµ ph−¬ng ph¸p kÕt hîp gi¸ trÞ trung b×nh cña gia ®×nh víi gi¸ trÞ chªnh lÖch gi÷a n¨ng

suÊt c¸ thÓ so víi trung b×nh gia ®×nh. Nh− vËy, thùc chÊt cña chän läc kÕt hîp chÝnh lµ chän

tÝnh to¸n c¸c hÖ sè nµy dùa vµo nh÷ng ph−¬ng tr×nh cña chØ sè ®· ®−îc nªu trong ch−¬ng −íc

tÝnh gi¸ trÞ gièng.

6.3. Lo¹i th¶i

QuyÕt ®Þnh nµy th−êng x¶y ra khi vËt nu«i võa hoµn thµnh mét chu kú cho s¶n phÈm

(lîn c¸i võa cai s÷a ®µn con, gµ m¸i võa hoµn thµnh chu kú ®Î trøng...) hoÆc ph¸t hiÖn thÊy søc

khoÎ, n¨ng suÊt cña chóng bÞ gi¶m sót (sè vµ chÊt l−îng tinh cña ®ùc gièng ë c¸c tr¹m thô tinh

nh©n t¹o...).

§Ó ®i tíi quyÕt ®Þnh nµy, ng−êi ta th−êng chñ yÕu dùa vµo:

- Thêi gian sö dông con vËt;

- T×nh tr¹ng søc khoÎ cña con vËt;

- T×nh tr¹ng n¨ng suÊt cña con vËt;

- C¸c ®iÒu kiÖn s¶n xuÊt kh¸c.

Chương 6: Chọn lọc vật nuôi

Chủ đề:

Tài liệu liên quan

Tài liêu mới

AI tóm tắt

Giới thiệu tài liệu

Đối tượng sử dụng

Từ khoá chính

Nội dung tóm tắt

Hỗ trợ

Phương thức thanh toán

Theo dõi chúng tôi