Tiểu luận
CƠ CHẾ ĐÀM PHÁN 6 BÊN TRÊN BÁN ĐẢO TRIỀU TIÊN
A. LỜI NÓI ĐẦU
Triều Tiên đã phát triển vũ khí hạt nhân, tên lửa đạn đạo, vũ khí sinh
hoá học và sự khác biệt trong ý thức hệ của từng thời kỳ cùng với những thất
bại kinh tế sẽ làm tăng nguy cơ leo thang quân sự. Bán đảo Triều Tiên cũng
là nơi duy nhất tại Đông Á mà Mỹ còn duy trì sự hiện diện quân sự trên đất
liền, Mỹ càng dựa vào vũ khí hạt nhân để nhằm răn đe các cuộc tấn công thì
Triều Tiên càng mong muốn có được vũ khí hạt nhân. Hàng loạt vụ thử tên
lửa, bom hạt nhân của CHDCND Triều Tiên khiến tình hình an ninh trong
khu vực thêm thêm phức tạp.
Trong tình hình đó, đàm phán sáu bên về vấn đề hạt nhân trên bán đảo
Triều Tiên đã được thiết lập nhằm nỗ lực tìm kiếm một giải pháp hòa bình và
an ninh, tránh các cuộc đụng độ vũ trang. Cuộc đàm phán 6 bên bao gồm các
thành viên: Bắc Triều Tiên, Hàn Quốc, Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản, Nga.
Ngoài ra, sau này còn xuất hiện thêm các chủ thể gián tiếp khác về sau như
Asean bởi không chỉ Triều Tiên là thành viên của diễn đàn an ninh khu vực
ARF mà bởi tính dễ bị tổn thương trong kỷ nguyên toàn cầu hoá.
B. NỘI DUNG
I. Cơ sở hình thành đàm phán 6 bên về vấn đề hạt nhân trên bán đảo
Triều Tiên:
1. Nguy cơ phổ biến vũ khí hạt nhân:
Sau chiến tranh lạnh, cả thế giới tưởng như đã thoát khỏi một cuộc
chiến không thật sự “nóng” nhưng luôn tiềm ẩn một mối nguy hiểm vô cùng
lớn, đe doạ đến hoà bình của mọi quốc gia, đó là cuộc chạy đua vũ khí hạt
nhân hay còn gọi là vũ khí huỷ diệt hàng loạt. Tuy nhiên, chiến tranh lạnh
kết thúc cũng không đồng nghĩa với việc vũ khí hạt nhân cũng theo đó mà
tan biến, các nước lớn mặc dù đã ký kết với nhau nhiều hiệp ước cắt giảm vũ
khí chiến lược nhưng đó chỉ là con số rất nhỏ trong tổng số những gì họ
đang sở hữu. Mặc dù vậy việc sở hữu vũ khí hạt nhân của các nước lớn hầu
như được nằm trong tầm kiểm soát của các hiệp ước song phương cũng như
đa phương nhưng trên hết, mối quan tâm hàng đầu của thế giới hiện nay
đang là việc một số quốc gia nhỏ lẻ cũng đang sở hữu được loại vũ khí nguy
hiểm hàng đầu này, một trong số các quốc gia đó chính là Bắc Triều Tiên.
Việc Bắc Triều Tiên phát triển vũ khí hạt nhân đã làm cho các quốc
gia trên thế giới đặc biệt lo ngại. Bởi trên thực tế, tuy số lượng vũ khí hạt
nhân trên thế giới tồn tại với số lượng lớn nhưng mới chỉ có 2 quả bom
nguyên tử được ném xuống 2 thành phố của Nhật Bản trong giai đoạn chiến
tranh thế giới 2. Qua đó, cả thế giới đã nhận thức được sức công phá vô cùng
khủng khiếp của loại vũ khí này và hậu quả của vụ ném bom vẫn còn tồn tại
cho đến ngày nay. Chính vì thế mà các nước trên thế giới cố gắng xây dựng
những cơ chế chống phổ biến vũ khí hạt nhân. Việc Bắc Triều Tiên phát triển
loại vũ khí này sẽ là một tiền lệ xấu trong quan hệ quốc tế, gây ra những
nguy cơ phổ biến loại vũ khí hủy diệt này, nguy cơ chạy đua vũ khí hạt nhân
và nguy cơ khủng bố hạt nhân. Nếu loại vũ khí hủy diệt hàng này được phổ
biến rộng rãi sẽ đe dọa nghiêm trọng đến hòa bình và an ninh quốc tế, nhất
là khi các tổ chức khủng bố quốc tế có trong tay loại vũ khí này.
2. Nguy cơ chiến tranh:
Cả Bắc Triều Tiên và Mỹ đều có chính sách cứng rắn trong việc giải quyết
vấn đề này:
Vấn đề hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên xuất hiện từ đầu những năm
1990 của thế kỷ XX và bắt đầu gây chú ý khi nước này rút khỏi Hiệp định
không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) vào năm 1993. Tháng 4/1994, Hợp
chủng quốc Hoa Kỳ gửi đề nghị trừng phạt CHDCND Triều Tiên lên Hội
đồng Bảo an Liên Hợp quốc. Sau một thời gian đàm phán, Hợp chủng quốc
Hoa Kỳ và CHDCND Triều Tiên đi đến ký kết đến Hiệp định khung vào
ngày 20/ 10/1994. Theo đó, Bắc Triều Tiên ngừng sản xuất nguyên liệu hạt
nhân, đổi lại Mỹ cam kết cung cấp 2 lò phản ứng hạt nhân nhẹ để chế tạo
năng lượng hạt nhân và 0,5 triệu tấn dầu/năm cho nước này
Tuy nhiên, quá trình thực hiện hiệp định khung này không suôn sẻ,
Mỹ vẫn cho rằng Bắc Triều Tiên đang bí mật sản xuất vũ khí hạt nhân. Theo
tuyên bố của Bắc Triều Tiên, Mỹ và Hàn Quốc không thực hiện những gì đã
cam kết trong hiệp định khung 1994, cung cấp nhỏ giọt, vì vậy, tháng 8-
1998, Bắc Triều Tiên bắn thử tên lửa và làm cho quan hệ giữa hai nước Mỹ
và Bắc Triều Tiên ngày càng căng thẳng. Việc Bắc Triều Tiên tuyên bố có
vũ khí hạt nhân đồng nghĩa với việc hiệp định khung ký giữa Mỹ và Bắc
Triều Tiên năm 1994 đã không còn giá trị và mở ra một giai đoạn khủng
hoảng mới về vấn đề hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên. Thêm vào đó, vụ
việc khủng bố ở Mỹ 11/9/2001, chính quyền Bush đã đưa 7 nước trong trục
ma quỷ trong đó có Bắc Triều Tiên ( theo Mỹ, đây là các quốc gia bất trị và
là đối tượng hàng đầu của chiến lược đánh đòn phủ đầu). Riêng với các nước
này, Mỹ sẽ đánh bất kỳ lúc nào mà không cần xin phép ai. Vì điều này,
2002, Bắc Triều Tiên tuyên bố họ có quyền phát triển vũ khí hạt nhân nhằm
bảo vệ an ninh lãnh thổ. Căng thẳng leo thang đến đỉnh điểm, khi ngày
10/1/2003 Bắc Triều Tiên tuyên bố rút khỏi hiệp ước không phổ biến vũ khí
hạt nhân NPT. tháng 2 tuyên bố nếu Mỹ phong tỏa bằng biện pháp quân sự
thì Bắc Triều Tiên sẽ rút khỏi Hiệp định đình chiến Triều Tiên. Ngày 24/2,
Bắc Triều Tiên phóng tên lửa có tầm bắn 100 km, tháng 3, phóng thử tên lửa
tầm trung có điểm rơi chỉ cách bờ biển Nhật bản 110 km khiến dư luận Nhật
Bản lo ngại. Tháng 4/2003, Bắc Triều Tiên tuyên bố tái chế 8000 thanh
nhiên liệu hạt nhân.
Chính sách hạt nhân của CHDCND Triều Tiên được gọi là “Chính
sách bên miệng hố chiến tranh”, tức là khả năng tồn tại bên miệng hố chiến
tranh mà không để bị lôi cuốn vào chiến tranh, buộc các quốc gia khác phải
có những nhượng bộ đơn phương có lợi cho mình. Do đó, có thể thấy rõ, vũ
khí hạt nhân chỉ là một lá chắn của nước này. Trong hoàn cảnh bị bao vây,
cấm vận về kinh tế, an ninh quốc gia bị đe doạ từ nhiều phía thì việc họ dùng
con bài hạt nhân để đổi lấy sự viện trợ về kinh tế cũng như với mục đích
phòng vệ, đảm bảo an ninh quốc gia được coi là hành động khôn ngoan. Ban
đầu, nhiều người còn cho rằng đó chỉ là lời bịa đặt, rằng thực chất thì
“Không có một chương trình hạt nhân nào ở Triều Tiên”. Tuy nhiên, sự nghi
ngờ nào cũng có lí do của nó, và Triều Tiên đã đưa cả thế giới đi từ ngạc
nhiên này đến ngạc nhiên khác.
Mặt khác, bán đảo Triều Tiên vẫn còn trong tình trạng chiến tranh
nên giữa Mỹ và CHDCND Triều Tiên vẫn còn là "kẻ thù" của nhau vì giữa 2
bên Bàn Môn Điếm chưa ký kết bất kỳ một hiệp định hòa bình nào. Tình
trạng này cũng là lý do cơ bản để Bình Nhưỡng theo đuổi việc chế tạo vũ khí
hạt nhân và các loại tên lửa tầm xa, tầm ngắn, như một cách để phòng vệ
chính đáng. Một hiệp định hòa bình sẽ là điều cần thiết để Mỹ chính thức
không xem Bình Nhưỡng là "kẻ thù" nữa, mà là "bạn" của nhau thì mọi
chuyện có thể sẽ được giải quyết dễ dàng hơn
Mặc dù có thái độ cứng rắn như vậy nhưng các nước đều không muốn
xảy ra một cuộc chiến tranh. Nhìn lại lịch sử ta thấy, do vị trí địa lý đặc biệt
là nằm ở trung tâm khu vực Đông Bắc Á, nơi tập trung lợi ích của các nước
lớn như Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản, Nga, cho nên từ lâu vận mệnh của dân
tộc Triều Tiên thường bị rơi vào tầm ngắm của các nước lớn xa gần khi các